Her şehirde üniversite olmadığı yıllarda uzak bir şehirdeki üniversiteye kayıt yaptırdık. Bir süre sonra eğitim-öğretim yılı başladı… Üniversite kampüsü şehre 2-3 km uzakta olduğunda sürekli dolmuşa veya belediye otobüsüne binmemiz gerekiyordu. Bu kısa seyahatlerimizde şoför ve muavinleri çoğu öğrenci olan yolculara hitap şekli ilginçti!

Hoca…

Şoförler/muavinler “Hocam bin, hocam in, hocam ücretini verdin mi…” şeklinde hitap ediyorlardı…

İlk zamanlarda bu hitap biraz garip geldi. Çünkü “hocam” diye ders aldığımız eğitimcilere ait bir hitaptı bu… Çok geçmeden yeni öğrenciler de –eskiler çoktan alışmıştı– karşılaştıklarına “hocam!” diye hitap etmeye başladılar…

Anlayacağınız hoca hitabı daha sonraki yıllarda izlediğimiz “Çocuklar Duymasın” dizisinde Seyyar Tayyar karakterinin repliğindeki gibi oldu. Unutanlar için hatırlatalım Seyyar Tayyar’ın “…Ben buldum, ondan sonra da patladı gitti” repliği hafızalara kazınmıştı.

Çeşitli vesilelerle yurdumuzun farklı yerlerine gittiğimizde “Hoca hitabı patlaması” olduğunu gözlemledik…

Hoca, Farsçadan dilimize geçmiştir. Müslümanlıkta din görevlisi; öğretmen veya medresede öğrenim gören din adamı anlamındadır (TDK).

Mecazi olarak “akıl öğreten, öğüt veren kimselere de” hatta günlük olarak biraz fazla bilgisi olanlara da denilmektedir…

Hoca sendromu…

Ülkemizde ideolojik kamplaşmalardan “Hoca” epeyce payını almıştır. Buna “hoca sendromu” adını vermekteyim… Sendrom bir hastalığı karakterize eden ve aynı anda ortaya çıkan belirtiler (sıkıntılar) anlamındadır…

Bu sendromun en basitine üniversite hocaları (akademisyenler) arasında rastlanmaktadır. Bu sendroma yakalanmış akademisyenler “öğretmenim” ifadesi/hitabı ile öğretmenlerle kendilerinin bir tutulmasına kızgındırlar… Üniversitelerde “Hocam” hitabı
bilgeliği/olgunluğu sembolize etmektedir…

Öğretmen-hoca kavgası ise bu kadar basit değildir. Hayat Bilgisi dizisinde Perran Kutman’ın kendisine ‘Hocam’ değil, ‘Öğretmenim’ diye hitap edilmesini isteyerek ‘Hoca, camide’ ifadesinde bunu bariz şekilde görmekteyiz...

Ancak hoca kelimesi tüm bu taarruzlara ve anlam kaymalarına rağmen hayatta kalmayı başarmıştır. Ancak bu sefer içeriğini boşaltma veya sulandırma yöntemi devreye girmiştir…

Çeşit çeşit hoca…

Hoca hitabından sonra son 20-30 yılda hoca (!) sayısı da patladı gitti: Kalkancı Hoca, elini öpeni cennete gönderen hoca, jet hoca, şeker hoca, cetvelli hoca, dans eden hoca, Adnan Hoca (kedili hoca), uçan hoca, şarkıcı hoca…

Eskiden komiklik olsun diye birçok fıkra Nasrettin Hoca’ya atfedilerek anlatılırdı. Böylece hocalara da inceden inceye bir gönderme yapıldığı şüphesini taşırım…

Aynı şüphenin daha fazlasını bazılarına hoca denilmesinde de taşımaktayım…

Şöyle ki elini öpeni cennete gönderen hocanın özgeçmişine baktım ve dini ilimlerle ilgili bir eğitiminin olmadığını gördüm. Yine kedi sahibi hocanın da hiçbir dini eğitimi yoktur. Hatta ve hatta eğitimini tamamlayamamıştır. Ayrıca hakkında paranoid şizofreni, kokainman, çete oluşturmak ve tehditle menfaat sağladığı iddiaları mevcuttu…

Özgeçmiş ve faaliyetlerine baktığımızda bunlar ile gerçek hocalar (din büyükleri ve akademisyenler) arasında bir ilişki bulamadım…

Bunların din görevlisi ve öğretmen anlamında gerçek hocalarla veya onların faaliyetleri ile ne ilgisi var?

Bunlara “akıl öğreten, öğüt veren kimse” anlamında hocam deniliyorsa bu hiç olacak iş değil… Bunların akılları/öğütleri; yaptıklarına bakılırsa kendilerine bile yetmiyor…

Israrla bunlara hoca denilmesini anlamıyorum ve derin şüphem var…

Ya bunlardan akıl/öğüt (!) alanlara ne demeli…

Son söz: Kılavuzu karga olanın burnu pislikten çıkmaz…

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Hüznü hocağil 2018-07-19 08:25:07

müsadenizle size hocam diye hitap deceğim. siz üniversite hocasınız. ülkemizde laik kesimler uzun yıllar hocalar hakkında olumsuz imaj oluşturmaya çalıştı. bunları haklı kılacak sahtekarlar da var. gerçek hocalara saygı

Avatar
Hüseyin Koçarslan 2018-07-19 08:34:04

Hocam çok iyi bir konuya değinmişsiniz. Dilinize sağlık. Ama devletimizin gerçek anlamda dini eğitime daha da önem vererek insanlarımızın bilinçlenmesini sağlaması ile bu hocaların maskesi düşecektir. Bu açıdan yeni dönemden çok umutluyum

Avatar
Alaaddin 2018-07-19 09:22:04

Bunlardan olsa olsa şarlatan olur başka bir b. olmaz

Avatar
prof.A.Kemal Asitürk 2018-07-19 16:49:39

bazıları hocalık ünvanını haketmiyor. ama öğretmen ve üniversite hocalarından bazıları da resmi sıfatları dışında bir hocalık özelliği yok.devlet bir standart getirmeli.her önüne gelen ünvan verilirse şöfere de hocam der

Avatar
İlhan Akar 2018-07-19 18:36:20

Sayın Hocam, bu kısa makalenizde "HOCA" kavramını etimolojik ve epistemolojik olarak çok güzel tahlil ve tasvir etmişsiniz. Kaleminize ve akl-ı seliminize sağlık. Selam ve dua ile Allah'a emanet olun!...

Avatar
arzu karataş 2018-07-20 23:12:45

Hocam, guzel bir degerlendirme olmuş. Bir katkı olarak, bence bizde hoca kavrami "sen birşeyler biliyorsun kendi branşında ben anlamasam da, saygideger birisin, ben de sana saygi duyuyorum" duygularının kelime karşılığı olarak kullanilan bir hitap.

banner623

banner624