Kazakistan, Azerbaycan, İran, Rusya ve Türkmenistan liderleri, yıllardır paylaşılamayan Hazar denizine hukuki statü kazandıran anlaşmayı yarın imzalayacak. Böylelikle kullanılamayan birçok kaynak işlenerek ülkelerin ekonomisine katkı sağlayacak.

Güncelleme: 11.08.2018 12:06

Kazakistan, Azerbaycan, İran, Rusya ve Türkmenistan liderleri, yıllardır paylaşılamayan Hazar denizine hukuki statü kazandıran anlaşmayı yarın imzalayacak. Böylelikle kullanılamayan birçok kaynak işlenerek ülkelerin ekonomisine katkı sağlayacak.

Hazar denizinin kıyısı olan ülkeler tarafından paylaşılması ve kullanılabilmesi için 20 yılı aşkın süredir yürütülen müzakereler, liderlerin 12 Ağustos'ta imzalayacağı anlaşmayla nihayetlenecek.

Kazakistan'ın Aktau kendinde pazar günü düzenlenecek Hazar Ülkeleri Devlet Başkanları Zirvesi'ne Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyevİran Cumhurbaşkanı Hasan RuhaniRusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Türkmenistan Cumhurbaşkanı Gurbangulu Berdimuhammedov katılacak.

Hazar'da ekonomi, ulaştırma, çevre, güvenlik ve diğer alanlarda işbirliği konularının ele alınacağı zirvede, geçen yıl aralık ayında Moskova'daki Hazar Ülkeleri Dışişleri Bakanları Toplantısında mutabakat sağlanan Hazar'ın hukuki statüsüyle ilgili anlaşmaya imzalar atılacak.

Anlaşma taslağına göre, Hazar Denizi'nin dibi ve toprak altı bölgeleri farklı alanlara bölünürken, deniz yüzeyi de deniz sahası, deniz hududu, balıkçılık alanları ve kaynakların kullanımı gibi esaslara göre paylaştırılacak.

Sahilden 15 deniz mili mesafeye kadar olan bölgeler, her ülkenin kendi arazisi olarak kabul edilecek. Bu mesafeye 10 deniz mili eklenerek toplam 25 mil, her ülkenin balıkçılık alanı olarak belirlenecek. Diğer kısımlar ise ortak kullanıma açık, tarafsız bölge olacak.\u2028

Kıyıdaş ülkelerin iş birliği ilkelerini ve yasal sorumluluklarını içeren ve beş devlet için eşit şartlar getirdiği vurgulanan taslağa göre, Hazar'ın dibi, yan yana ve karşı karşıya olan ülkeler arasında bölgelere bölünecek.

Hazar denizinin hava sahasının kullanımına ilişkin istişarelere anlaşmanın imzalanmasından sonra da devam edilecek. Ancak, anlaşmayla kıyıdaş beş ülkenin dışında Hazar denizinde yabancı askeri varlıkların bulunması yasaklanacak.

İran, Rusya, Azerbaycan, Türkmenistan ve Kazakistan, tam bir enerji denizi olan Hazar'dan daha fazla pay alabilmek için 1996 yılından bugüne müzakereler sürdürüyordu. Müzakereler, Hazar'ın deniz mi yoksa bir göl mü olduğu noktasında kilitleniyordu.

Yaklaşık 50 milyar varil petrol ve 9 trilyon metreküplük doğalgaz rezervinin bulunduğu tahmin edilen Hazar'ın, yarın imzalanacak anlaşmada deniz olarak tarif edildiğini ve paylaşımın da buna göre yapıldığını belirtiyor.

"Maden yataklarının işletilmesine başlamak mümkün olacak"

Uzmanlar, anlaşmanın Hazar'a kıyıdaş ülkeleri siyasi açıdan daha da yakınlaştıracağı, Hazar bölgesinde uyum ve barışın sağlanmasını garanti edeceği görüşünde birleşiyor.

Kazakistan Stratejik Araştırmalar Enstitüsü Müdür Yardımcısı Sanat Kuşkumbayev, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Hazar'ın hukuki statüsüyle ilgili anlaşmanın beş ülke arasında iş birliğinin yapılmasını ve artmasını sağlayacağını söyledi.

Anlaşmanın Hazar'a kıyısı olan ülkeler arasındaki ticari, ekonomik, çevre ve diğer konulardaki sorunların çözülmesinde önemli belge olacağını vurgulayan Kuşkumbayev, "Ülkeler, denizin hukuki sorununu çözdükten sonra kapsamlı bir şekilde maden yataklarının işletilmesine, transit potansiyelinin kullanılmasına başlayacaktır." dedi.

Siyaset uzmanı Sultanbek Sultangaziyev, ABD'nin yaptırımları ve bazı bölge ülkelerindeki zor ekonomik durumun yıllardır süren müzakere sürecinin anlaşmayla sonuçlanmasına katkı sağladığını savundu. ABD'nin uyguladığı yatırımların, İran'ın Hazar denizinin hukuki statüsüyle ilgili anlaşmada daha yapıcı yaklaşım sergilemesine neden olduğunu ileri süren Sultangaziyev, Türkmenistan'daki zor ekonomik durumun da Aşkabat yönetimini daha pozitif bir tutum izlemeye sevk ettiğini iddia etti.

Sultangaziyev, liderlerin imzalayacağı anlaşmayla, denizde kuzey ve güney yeni ulaştırma ve lojistik güzergahın oluşacağını, bu güzergahın Kazakistan'ın, Basra Körfezi üzerinden dünya okyanusuna çıkması açısından önem taşıdığına dikkati çekti.

Hazar'ın sadece enerjisinin değil biyolojik zenginliğinin de ülkeler için önemli olduğunu, yılda 500-550 bin ton balık üretilebileceğini kaydeden Sultangaziyev, beş ülkenin Hazar kıyısındaki bölgelerinin hızla gelişeceğini dile getirdi.

Sultangaziyev, "Anlaşma, beş ülkenin siyasi açıdan yakınlığının göstergesi, Hazar bölgesinde uyum ve barışın sağlanmasının garantisi olacak." dedi.  

A 101 indirimli ürünler listesi
ŞOK 10 EKİM Aktüel İndirimli Ürünler Kataloğu
WhatsApp bugün değişti! Kimse fark etmedi bile
Acun zam yaptı! İşte O Ses Türkiye'de jürinin alacağı maaş
Daha zoru yok! Çok az kişi çözebildi
TSK ve Jandarma'da dev operasyon
9 saatlik incelemede dikkat çeken detay!
Milyonları ilgilendiren teklif Meclis'ten geçti
Suudilere şok! Savaş uçağı düştü
Olayı aydınlatacak ses kaydı ortaya çıktı!
O arabalar artık dizel motor kullanmayacak
2 metrelik kız tedavi kabul etmiyor!
BM'den Kıbrıs açıklaması
Dikkat çeken mesaj: 15 Temmuz'da...
Hulusi Akar'dan flaş Münbiç açıklaması
Kaşıkçı'nın 2 şifresi de kırılamıyor
Türkiye'de üretildi: Kaçması imkansız
İttifak görüşmesinin saati belli oldu
Başkan Erdoğan sert çıktı: Hurafeci, cahil...
Trump'tan Cemal Kaşıkçı hamlesi!

Evde lunapark!

Süper babaların süper eğlenceli vakit geçiren çocukları olur

Droneların uçaklara çarptığındaki etkisi!

Ohio Üniversitesi'ndeki bilim insanları, droneların uçaklara çarptığındaki etkisini öğrenmek istediler ve çok fazla hasar bırakabileceklerini keşfettiler.

Türk mühendislerden otomotiv sektörüne 'Platooning' aşısı

Türk otomotiv mühendisleri ilk defa büyük dev firmaların yapmaya çalıştığı Platooning adı verilen özellikle tır ve kamyon gibi büyük araçların sürücüsüz şekilde konvoy gibi gidebilmesini sağlayan yüksek teknolojiyi içeren bir sistem üretti.

Ada görünümlü Pertek Kalesi göz kamaştırıyor

Tunceli'nin Pertek ilçesinde birçok medeniyete ev sahipliği yapan Pertek Kalesi, eşsiz manzarasıyla ziyaretçilerini tarihi yolculuğa çıkarıyor.

Vatandaş satın aldığı ürünü 'cep'ten denetleyebilecek! İşte o uygulama

Ticaret Bakanı Pekcan, HKS uygulamasıyla vatandaşlarımız, satın aldığı meyve ve sebzenin üreticisi, üretim tarihi ve yeri, üreticiden tüketiciye ulaşana kadar alış, satış birim fiyatları gibi her türlü bilgiyi cep telefonundan görebilecek." dedi.

Çok Okunanlar

Fetih Suresi anlamı, Arapça ve Türkçe okunuşu ile tefsiri

Fetih Suresi Müslümanlara çok büyük müjdelerle dolu olan surelerden biridir. Hz. Muhammed (sav) ve ashabına ve biz Müslümanlara zaferler müjdelemektedir. Cihada çıkan Müslümanlara da Fetih Suresi'nde uyarılar ve kolaylıklar yer alır. Özürlünün, hastanın ve âmâ için Fetih Suresinde kolaylıklar zikredilirken, özürsüz olarak cihaddan geri duranlara da azab müjdelenmektedir. Fetih Suresi gerçek iman sahipler için müjde, inanmış gibi yapanlar için korku vesilesidir.

Suudlardan ABD'ye tehdit gibi cevap

Kaşıkçı hadisesi nedeniyle Suudi Arabistan'a tepki göstermesi konusunda üzerinde yoğun baskı oluşan ABD Başkanı Trmup'ın tehdit dolu açıklamalarına Suudi Arabistan yönetiminden de aynı tonda bir cevap geldi. Riyad, ABD'nin Kaşıkçı konusunda atacağı adımlara aynı şekilde cevap verileceği bildirdi.

Yeni parti kuruyor! Tarih belli oldu

54. Hükümette Başbakanlık görevini üstlenmiş ve 28 Şubat Darbesinin hedefindeki isim olan merhum Prof. Dr. Necmettin Erbakan'ın oğlu Dr. Muhammed Fatih Erbakan, yeni kuracağı partinin çalışmalarına hız verdi.

Türkiye karşılıksız kedi bile vermez! 

Ajan Brunson'ın iadesiyle geri adım atıldığını iddia edenlere tepki gösteren Prof. Dr. Ebubekir Sofuoğlu, “Türkiye karşılıksız bir kedi bile vermez. Büyük devletler arasında al-ver diplomasileri olur. Türkiye'nin ne kazandığı yakın bir zamanda ortaya çıkacaktır” dedi.

Diriliş Ertuğrul'un yayın tarihi açıklandı

TRT 1'in reyting rekortmeni dizisi ''Diriliş Ertuğrul'' yeni sezonunun başlama tarihi gecikince dizinin hayranları tarafından yeni sezonun ne zaman başlayacağı merak konusu oldu. ''Diriliş Ertuğrul'' dizisi ile ilgili her hafta yeni haber gelişirken, İnternette aramalarda liste başı yeni bölüm fragmanı oldu. Peki Diriliş Ertuğrul yeni bölüm fragmanı yayınladı mı? Yeni sezon ne zaman başlayacak? sorularının cevabı bu haberde.

Bu kategorideki diğer haberler