BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Sözcüsü Jeremy Laurence, BM Cenevre Ofisi'nin haftalık basın toplantısında, Türk'ün Myanmar'daki duruma ilişkin açıklamasını paylaştı.
Myanmar'da darbenin üzerinden 5 yıl geçtiğini hatırlatan Türk, son olarak askeri yönetim tarafından dayatılan seçimlerin ülkenin vatandaşlarının temel insan haklarına saygı göstermediğinin altını çizdi.
Türk, 'Askerin kontrolündeki seçimler, şiddeti ve toplumsal bölünmeyi daha da kötüleştirdi.' ifadelerini kullandı.
Ordunun, demokratik olarak seçilmiş hükümetten iktidarı ele geçirmesinin ardından ülkenin kalkınma anlamında geriye gittiğini belirten Türk, Myanmar halkına dayatılan derin ve yaygın umutsuzluğun, ordunun düzenlediği son seçimle daha da derinleştiğinin altını çizdi.
'Birçok insan, uluslararası alanda güvence altına alınmış sivil ve siyasi haklarıyla tamamen çelişen ve ekonomik, sosyal ve kültürel haklarından yararlanmalarını da etkileyen korku nedeniyle oy kullanmayı veya kullanmamayı tercih etti.' değerlendirmesinde bulunan Türk, ülkenin büyük bir bölümünde çatışma ve güvensizliğin azalmadan sürdüğünü, muhalif adaylar ve bazı etnik grupların dışlandığını vurguladı.
Türk, seçimlerin, 330 ilçenin sadece 263'ünde yapıldığını anımsatarak, oy kullanma işleminin genellikle askeri kontrol altındaki kent merkezleri ve çatışma bölgeleriyle sınırlı kaldığına işaret etti.
'Sagaing bölgesinde 100'den fazla köylü keyfi olarak gözaltına alındı'
Nüfusun büyük bir bölümü, özellikle yerinden edilmiş kişiler ile Arakanlı Müslümanlar gibi azınlıkların seçimlerden dışlandığını belirten Türk, şunları kaydetti:
'Güvenilir kaynaklar, Aralık 2025 ila Ocak 2026'daki seçim döneminde açık kaynaklarca bildirilen yaklaşık 408 askeri hava saldırısında 170 sivilin öldürüldüğünü doğruladı. Ülke genelinde seçmen baskısı bildirildi. 6 Ocak'ta yaşanan sembolik bir olayda, Sagaing bölgesinde 100'den fazla köylü keyfi olarak gözaltına alındı ve önceden oy kullanmaya zorlandı. Ertesi gün serbest bırakıldılar.'
Türk, uluslararası topluma, özellikle de nüfuz sahibi devletlere Myanmar'daki şiddeti sona erdirmek için çabalarını ikiye katlama çağrısında bulundu.
BM Komiseri Türk, Myanmar halkının talep ettiği gibi, ülkede demokrasiyi ve tüm insan haklarına saygıyı yeniden tesis etmenin yeni yollarını bulmanın zamanı olduğuna işaret etti.
Myanmar'da 2021'deki askeri darbenin ardından ilk kez düzenlenen genel seçimler için oy kullanma işlemi 28 Aralık 2025'te başlamıştı.
Seçimlerin son aşaması da 25 Ocak'ta yapılmıştı.
Myanmar Parlamentosundaki koltukların sahiplerinin belirlendiği seçimin sonuçlarının gelecek günlerde açıklanması, ardından Parlamentonun martta toplanması ve nisanda yeni hükümetin görevini üstlenmesi bekleniyor.
Myanmar'daki askeri darbe
Myanmar ordusu, 2020'deki genel seçimlerde hile yapıldığı iddialarının ortaya atılması ve ülkede siyasi gerilim yaşanmasının ardından 1 Şubat 2021'de yönetime el koymuştu.
Ordu, ülkenin fiili lideri ve Dışişleri Bakanı Aung San Suu Çii başta olmak üzere pek çok yetkili ile iktidar partisi yöneticisini gözaltına almış ve bir yıllığına olağanüstü hal ilan etmişti.
Darbenin ve muhalefetin barışçı protestolarının kanlı şekilde bastırılmasının ardından başlayan silahlı direniş ve ülke genelindeki çatışmalar, 2021'den bu yana 6 bin kişinin ölümüne ve yaklaşık 3 milyon kişinin yerinden edilmesine neden oldu.
İnsan Hakları İzleme Örgütünün (HRW) 2025 dünya raporunda Myanmar'da darbeden sonra 27 binden fazla kişinin askeri yönetim yetkilileri tarafından gözaltına alındığı, bu kişilerden yaklaşık 6 bininin kadın ve 570'inin çocuk olduğu kaydedilmişti.
Yerinden edilen yaklaşık 3 milyon kişinin büyük kısmı ülke içinde güvenli bölgelere sığınırken yüz binlerce kişi Tayland, Hindistan ve Bangladeş sınırlarına yöneldi.