Aile kurumunun toplumsal hayatımızdaki yeri ve önemini bütünlüğümüzü koruyarak ve birlikteliğimizi pekiştirerek sağlar. Ailenin rolü, sağlıklı nesiller yetiştirmesidir. Çocuklarımızı geleceğin sağlıklı yetişkinleri olarak hayata hazırlamasıdır.
Hızla yaşanan toplumsal değişme aile kurumunu etkileyerek geniş aile yerini çekirdek aileye bırakarak kültürel yozlaşma, inanç ve değerlerden uzaklaşma üstelik eşler arası iletişim sorunları, aile içi yaşanan çatışmalar ve boşanmalar çocuğun gelişimini olumsuz etkilemektedir.
Çocuk gelişimi ve stres
Çocuğun gelişim süreci bedensel, ruhsal ve sosyal değişimi içerir. Çocuk farklılığını bağımsızlaşma, aileden uzaklaşma ve arkadaşlarına yönelme şeklinde gösterir. Ebeveynler, çocuklarının farklılık çabalarını, kimlik arayışını korkuyla, endişeyle karşılayabilir ve kendi olumsuz duygularını çocuklarına baskı olarak yansıtabilirler.
Ebeveynler müdahale edici yaklaşımlarıyla çocuğun kendi olma ve kendini tanıma çabasını zorlaştırır. Çocuk üzerinde stres faktörü oluştururlar. Aile içi ilişkilerde ihmal edilen, yeterli düzeyde sevgiyle büyütülmeyen çocuk uyum ve davranış sorunları gösterir.
Ebeveyn ve çocuk çatışması
Günlük yaşamda, çocuğun bir sorunu karşısında dinlemeden emir ve akıl vermek, eleştirmek, suçlamak iletişim engeli olduğunu öğrendiğimizde çoğumuz şaşırıyoruz. Duygularının yeterince anlaşılmadığını düşünen çocuk, iletişim yöntemi olarak şiddet tutumlarıyla ailesi ve çevresinin ilgisini çekmeyi benimsiyor. "Çatışma" yapısı gereği her iki tarafa zarar vermektedir. Çatışan taraflar ister anne, baba tarafı olsun isterse çocuk tarafında olsun duygusal ve fiziksel örselenirler.
Çatışma ile nasıl baş edilir?
Çocukların şiddet tutumlarının değiştirilmesi, çatışmanın çözülmesi ailenin kriz yönetim becerisi geliştirilmesine bağlıdır. Eğer çatışma ortaya çıkmış ise çözüme odaklanmalı, ebeveynler çatışmanın çözme sorumluluğunu alarak; nasıl farklı davranırsam sorunu çözebilirim? Sorusunun cevabını bularak nihayetinde sorun çözme yönünde adım atarlar.
Sorunu ya da çatışmayı çözen aile, çocuk şiddet davranışlarından kaçınmasını sağlayabilir.
Çatışma çözme teknikleri
Sağlıklı ebeveyn çocuğunu tanıma ve anlama çabası gösterir.
Çocuğunuzun sorunlarına duyarlılık ve ilgi gösterin, onu da iletişim sürecine katın.
Dinlemek ve anlamak için zaman ayırın, bedensel duruşun seviyesini çocuğa göre belirleyin.
İletişim engelleri olan akıl vermek, yorumlamak, eleştirmek ve suçlamaktan kaçının.
Kendi düşüncelerinize değil çocuğun duygu ve düşüncelerine odaklanın, dinleyerek ona değer verdiğinizi ve onu kabul ettiğinizi gösterin.
Çocuğun seviyesinde kelimeler kullanarak, duygularını yansıtın, aynası olun.
Sürekli çocuğa söz vererek, kendisini anlaşılmış hissetmesini sağlayın.
Dinleme becerileri geliştirme yönünde eğitim almayı düşünün.
Sağlıklı çocuk gelişimi
Çocuğun sağlıklı kişilik gelişimi ve psikolojisi için her dönemde çocuğun bedensel, duygusal ve sosyal ihtiyaçlarının karşılaması ile ebeveynlerinin ilgi, sevgisi ve kaliteli beraberliği çok önemlidir.
Sağlıklı çocuk yetiştirebilmek, aile içi ilişkilerde uyum ve bütünlüğü sağlayarak açık iletişim ve etkileşim içerisinde aile üyelerinin birbirlerine daha çok zaman ayırdığı kaliteli zaman geçiren sağlıklı ailelerle mümkündür.