Dijitalleşme ile birlikte ne mahremiyet kaldı ne gizlilik ne de sınırlar. Her şeyimiz ortada. Ne mahrem ne değil kavramlar iç içe geçmeye başladı. “Ayıp” kavramı yeniden şekillendi. Ne ayıp ne değil evrensellikten çıktı. Şahsi ayıplarımız şahsi mahremiyet algılarımız var artık… Yani kişiden kişiye değişiyor içeriği.
Neyse biz yine doğru bildiğimizden şaşmayarak çocuğunuzda mahremiyet algısını nasıl oluşturursunuz ele alalım.
Mahremiyet aslında gizlilik anlamına da gelen temel bir hak ve değerdir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken ince bir detay var. Kişinin başına gelen ve yardım alması gereken, hakkını araması gereken, sesini çıkarması gereken durumları da “aman gizli kalsın bunlar mahrem konular” diyerek bastırmak insan hakkına aykırıdır. Bu sebeple çocuklarda mahremiyet algısı oluştururken aynı zamanda da karşılaşılan olumsuz durumlara karşı da seslerini çıkarmalarının öğretilmesi hayati önem taşımaktadır. Teknoloji geliştikçe zararlı yönleri kadar olumlu yönleri de bir hayli fazla tabii… Çocuklarda mahremiyet algısını oluşturmak için oyun materyalleri, çizgi film-animasyon içerikleri, cırt cırtlı, üç boyutlu kitaplar mevut. Kesinlikle ailelerin bu tarz içeriklerden faydalanmaları işlerini kolaylaştıracaktır.
Çocuklarda 2 yaş itibariyle mahremiyet eğitimine başlanabilir. Bu yaş artık bebeklik döneminin bitişi çocukluk döneminin başlangıcıdır. Çocukta “ben” bilinci gelişmeye başlar. Kendinin artık anneden bağımsız bir birey olduğunu fark eder. 3 yaş dönemi ile de hem tuvalet eğitiminin kazanılması hem de gelişimsel olarak bağımsızlaşmanın arttığı dönem olması itibariyle mahremiyet eğitimi de yoğunluk kazanır. Çocuğa bu dönemde vücudu tanıtılmalıdır. Ancak burada en önemli husus vücut tanıtılırken lakaplar takmamaktır.
Toplum arasında çocukların özel bölgelerine farklı adlandırmalar yapıldığına sıkça rastlanmaktadır. En doğrusu vücut bölgelerini doğru isimleriyle söylemektir.
3 yaş itibariyle çocuğu banyo yaptırırken iç çamaşırı giydirmeye özen gösterilmelidir. Çocuğun kendisini yıkamasına olanak tanınmalıdır. Unutmayınız ki çocuğunuza bir davranışı kazandırmadan önce davranışı ebeveynler olarak beden sınırını ihlal edecek biçimde olmamasına dikkat edilmelidir.
Çocuğun kıyafetini herkesin yanında değiştirmemek de yine çocuklarda mahremiyet eğitiminin önemli bir parçasıdır. Mahremiyet eğitiminin kız-erkek çocuk ayrımı yoktur. Cinsiyet fark etmeksizin çocuğun üstü ya da altı başkasının yanında değiştirilmemelidir. Özellikle yaz aylarında denize girerken çocuğun yaşı kaç olursa olsun mayo ya da şort ile denize sokulmalıdır.
Tehlikeli olan kişileri öğretirken güvenli kişiler de öğretilmelidir. Yardım isteyebileceği kişiler, birimler açıkça söylenmelidir.
Unutmayınız ki çocuktur anlamaz diye bir şey yoktur. Çocuk her zaman anlar sadece zamanı geldiğinde anlamlandırır…