YAZARLAR

Tüm Yazıları Hüsamettin Aslan

Brezilya’yı da ‘Trump’ yönetecek

31.10.2018 00:20

 

Geçen Pazar günü 147 milyon Brezilyalı, 39. Cumhurbaşkanını seçti. İlk turda %46 oranında oy alan aşırı sağcı Bolsonaro, ikinci turda da 58 milyon oy ve %55 oranla; Solcu İşçi Partisi (PT) adayı Fernando Haddad’a karşı 47 milyon ve % 45 gibi net skorla kazandı.

Brezilya siyasi tarihinin gelmiş geçmiş en sağcı ve milliyetçi propaganda dönemi yaşandı. Brezilya’nın yapısal problemleri olan etnik ayrımcılık, bayındırlık alanında kalkınma, ekonomik durgunluk, enflasyon, asayiş sorunları, yolsuzluk ve dış politika da yaşanan gerileme gibi konuları geride bırakan; ahlak, din ve toplumsal yozlaşma gibi konular tüm seçim dönemini konsolide etti. Gerek sağcı Bolsonaro, gerekse solcu Haddad, milliyetçi ve sosyal muhafazakâr devletçi vurguları sürekli olarak anımsattı. Hatta solcu Haddad, seçim afişlerinde Brezilya Ulusal bayrağındaki mavi, yeşil ve sarı renkleri yoğun bir şekilde kullandı. Ancak Haddad PT’nin Brezilya halkını bezdiren bürokratik ve emek/iş oligarşisi ve sosyal liberalizmin kötü mirasının izlerini silemedi. Özellikle LGBT hakları ve toplumsal yozlaşma sağcı partinin ana argümanı oldu. Brezilya toplumunu ve aile yapısını bozduğu için LGBT hakları ve kolektif grupları tartışmaların odağındaydı Bu yüzden solcu Haddad, Katolik din adamlarına LBGT ve kürtajla ilgili kısıtlayıcı sözler bile verdi

PT kadrolarının yolsuzluklara bulaşması, kontrolsüz aşırı zenginliklerin Miami, Londra, Paris ve New York’ta yatırım ve lüks harcamaya dönüştürmesi işçi, yoksul, dezavantajlı topluluklar ve alt-orta sınıf da ciddi bir kızgınlığa neden oldu.Yani çevre hareketi olan PT, merkeze gelerek kabuklaştı ve merkezleşerek,kendi tabanına tepeden bakarak, bir sınıf uçurumu oluşturdu. Nitekim seçim sonucundan da anlaşılacağı üzere Brezilya toplumunun büyük bir bölümünde de unutulmamış. Öyle ki emekçiler bile ‘İşçi’ partisini terk etmişti.

Analizimizi olgularla da kuvvetlendirebiliriz. Mesele seçimi kazanan Bolsonaro’nun partisi PSL (Sosyal Liberal Partisi), Seçimlerde % 3-5 oranında düşük oy alan Brezilya’daki düzenelerce partiden birisiydi. PSL’nin tabelasında ‘Liberal’ yazdığına bakmayın liberal bir parti de değildir! Bolsonaro, Katolik bir asker emeklisi ve İtalyan-Alman bir göçmen ailenin çocuğudur. Bolsonaro’nun siyasi koalisyonunda bile mistik ve muhafazakar hava (Allah her şeyden öncedir" -Deus acima de todos ) vardı. Evanjeliklerin de neredeyse tam desteğini aldı. Kadın haklarını ve çalışma hayatlarını kısıtlayıcı tedbirler alacağını açıklayarak büyük bir tepki aldı ve almaya da devam edecek. Ekonomi de liberal bir politika uygulayacağını ilan etti ama birçok bölgesel ekonomik platformdan ya geri çekileceğini veya pasif bir pozisyon alacağını ilan etti. Bu bağlamda Trump’dan fazla bir farkı olmadığı açık.

Tıpkı Trump gibi Çin ile ilişkileri kısıtlayacağını açıkladı. Venezuella ile ilişkilerde bir gerginlik olacağı neredeyse kesin. Bolsonaro açık bir şekilde ABD yörüngesinde politika izleyecek. Bu bağlamda ciddi bir Trump ve ABD’ye şahsen de histerikli bir sempatisi var. Yine Trump gibi İsrail ile yakın ilişki kuracak. İlk yurtdışı ziyaretini de Tel Aviv’e yapma sözü de verdi. Bu bağlamda Brezilya’daki Yahudi sermaye ve medyasının yoğun desteğini aldığı gibi evanjeliklerinde toplumsal desteğini aldı. Brezilya seçimleri, dünya seçimlerinden ayıran belki de farklı kılan bir olay yaşandı. Whatshapp ve Facebook’un yalan haber yaparak, Bolsonaro lehine propaganda yapması yüzünden toplum ciddi bir şekilde eleştirildi. Hatta bu yüzden Whatshaap seçim akşamına kadar, Brezilya’da erişimi kısıtlandı.Kim bilir belki bu hadise, Bolsonaro’nun başkanlığını tıpkı Trump gibi zora sakabilir!!

Yine tıpkı Trump gibi Brezilya’nın İsrail büyükelçiliğini Kudüs’e taşıması beklenen gelişmeler arasında. Bu bağlamda gerek Brezilya ve Latin Amerika’da, gerekse Ortadoğu’da yeni bir gerginliğin yaşanması an meselesi. Yine Trump gibi Bolsonaro’da göç/göçmen karşıtı bir politika izleyecek. Seçim öncesi Afrikalı ve Venezuellalı göçmenleri aşağılayan birçok açıklamada bulunmuştu bile. Aşırı sağcı aday, cinsiyetçi, ırkçı, homofobik ve hatta anti-terörizm nedeniyle birçok tartışma dalgası patlattı.

Ez cümle Dünyanın en güzel ve sıcakkanlı insanların yaşadığı ülkesi olan Brezilya, tarihinin en çelişkili dönemini yaşacağı ve birçok gerilimin beklediği bir döneme girdi. Bolsonaro’nun başarılı olup-olamayacağını zaman ve performansı belirleyecek. Ancak 14 yıllık PT bürokrasisi ve işçi sınıfıyla didişmeye devam ederse; Brezilya ekonomi,siyasi,çalışma ve toplumsal hayatını karanlık günler bekliyor. Nitekim Brezilyalılar PT kadrolarından nefret ettiği ve değişimi PT liderleri yerine kendilerinden başka kimse olmadığı için Bolsonaro’yu destekledi. Bu bağlamda Bolsonaro, bir proje vaat etmedi, sadece halkın istemediklerini dile getirdiği için seçildi.

Bolsonaro ayrıca, Brezilya'da yılda 60 bin cinayete yol açan şiddet dalgasının ortasında silah kontrol yönetmeliğini de değiştirmeyi önerdi. Bu bağlamda Trump’ın ABD silah şirketlerinden aldığı açık desteğinin; Brezilyalı Bolsonaro’ya olması ihtimali oldukça yüksek.Brezilya, BRICS ve Afrika ülkeleri dahil olmak üzere Güney-Güney işbirliğinden, özellikle de Latin Amerika'dan uzaklaşmıştır. Tıpkı Trump gibi  Paris İklim Değişikliği Anlaşması gibi uluslararası anlaşmalardan çekileceğini ve Çin ile ticaret ilişkilerini gözden geçireceğinden bahsetti. Bolsonaro, diğer çok taraflı örgütlerden uzaklaşacağını ve bir rol modeli olarak gördüğü ABD Başkanı Donald Trump'ın ayak izlerini takip edeceği aşikar.

Öne Çıkanlar

Yusuf Suresi hakkında her şey...

Bedelli askerlik yapacaklar dikkat!

Doğu Türkistan sorunu BM'ye taşındı

Diyarbakır'da büyük korku

Diriliş Ertuğrul 128. yeni bölüm fragmanı

Hikikomori nedir?