Temmuz ayı dış ticaret verileri Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe'nin katılımıyla TİM Dış Ticaret Kompleksi'nde düzenlenen toplantıda açıklandı.
Bakan Bolat, burada yaptığı konuşmada, dünya ekonomisinin 2026 yılına artan korumacılık ve jeopolitik risklerle beraber girdiğini, şubat ayının sonunda Körfez'de başlayan ABD/İsrail-İran Savaşı'nın Körfez ülkelerine yayıldığını ve bunun dünya ekonomisini zorladığını kaydederek, başta enerji, petrokimya ürünleri ve gübre gibi temel endüstriyel ham maddelerde ve girdilerde büyük fiyat artışlarının gerçekleştiğini ve arz/tedarik sıkıntılarının baş gösterdiğini söyledi.
Ateşkesin enerji fiyatlarında bir nebze gerileme getirse de temmuzun ilk haftasından itibaren ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden arttığını, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın giderek hızlandığını ve Karadeniz'deki gemilere yönelik saldırıların başladığını anlatan Bolat, navlun ve sigorta bedellerindeki artışlara işaret etti.
Bolat, Kızıldeniz'de Husilerin petrol gemilerine yönelik saldırılarından bahsederek, Körfez, Karadeniz ve Kızıldeniz'de sıkıntılı sürecin halen sürdüğünü, bunların bir an önce bitmesini ümit ettiklerini, bu konuda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ve Dışişleri Bakanlığının ellerinden gelen gayretleri her yerde gösterdiğini anlattı.
"(Enflasyon) Temmuzda gerçekleşme beklenenin altında kalmıştır"
Bakan Bolat, istihdamda geçen hafta açıklanan yüzde 7,6'lık işsizlik rakamının 2005'ten bu yana görülen en düşük oran olarak tarihe geçtiğini belirterek, "Burada sevindirici olan istihdam sayısının 32 milyon 733 bine yükselmesi ve 33 milyon sınırına gelmesi. İşsiz sayısı da artık 2,5 milyona doğru gerileme seyrine girdi." dedi.
Bugün açıklanan enflasyon rakamlarına değinen Bolat, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Temmuzda savaşlar nedeniyle artan enerji fiyatlarının ulaştırma sektörüne olumsuz yansıması ile başta Karadeniz ülkeleri olmak üzere bazı endüstriyel ve tarımsal ham maddelerde görülen fiyat artışlarına rağmen gerçekleşme beklenenin altında kalmıştır. TÜFE, aylıkta temmuzda yüzde 1,78'e geriledi. Geçen yılın rakamı yüzde 2,06 idi. Daha iyi bir performans gösterdi. Yıllıkta da yüzde 31,75'e geriledi. O da haziranda yüzde 32,11 idi."
"Temmuzda 3 rekor rakamı elde edilmiş oldu"
Ticaret Bakanı Bolat, temmuz ayı ihracat rakamları ile ilgili güzel haberler verebildiklerini ifade ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Temmuz ayı rekor bir ihracatla 25 milyar 600 milyon dolara yükseldi. Yüzde 2,9, yaklaşık yüzde 3'lük bir artış bu. Tarihteki en yüksek temmuz ihracatı olarak rekor oldu. Yine tüm zamanların en yüksek ikinci aylık ihracatı olarak da rekora bir adım yakın olarak gerçekleşti. Yıllıklandırılmış ihracatta 278,6 milyar dolarla bugüne kadar elde ettiğimiz en yüksek yıllık mal ihracat rakamına ulaştık. Hizmetler ihracatında da tahminlerimize göre temmuz itibarıyla 122,6 milyar dolarlık bir yıllıklandırılmış ihracat gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz. Toplamda yıllıklandırılmış 401,1 milyar dolara yükseldi. Geçen ay 400,3 milyar dolardı. Bu ay da 401,1 milyar dolara ulaştık. Bu da rekor. Yani temmuzda 3 rekor rakamı elde edilmiş oldu."
Bolat, temmuzda mal ihracatında 712 milyon dolarlık artış yaşandığını belirterek, "Temmuz ithalatı da yüzde 5,2 artışla 33 milyar dolar gerçekleşti. Burada da tam rakam 32 milyar 989 milyon dolar." dedi.
"Temmuzda dış ticaret açığımız 7,3 milyar dolar oldu"
Bakan Bolat, ocak-temmuz dönemi rakamlarını paylaşarak, 7 ayda ihracatın yıllık bazda yüzde 3,4 artarak 161 milyar 601 milyon dolara ulaştığını, 7 ayda ihracatın 5,3 milyar dolar arttığını söyledi.
Bu dönemde ithalatın yüzde 4,7 artarak 222 milyar 109 milyon dolara yükseldiğini, net artışın 9,9 milyar dolar olarak gerçekleştiğini dile getiren Bolat, "Temmuzda dış ticaret açığımız 7,3 milyar dolar olarak gerçekleşti. Yüzde 14 artış var. Ocak-temmuzda dış ticaret açığımız yüzde 8,2'lik artışla 60,5 milyar dolar oldu." diye konuştu.
Bolat, son bir yılda mal ihracatında 9 milyar 230 milyon dolarlık net artış gerçekleştiğini kaydederek, son bir yılda artış oranının yüzde 3,4 olduğunu bildirdi.
"200 milyon dolar lehimize çalışan takvim ve parite etkisinden bahsedebiliriz"
Ticaret Bakanı Bolat, son bir yılda net ithalatın 17,6 milyar dolar arttığını ve artış oranının yüzde 4,9 olarak gerçekleştiğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:
"Açık durumuna baktığımızda 96,7 milyar dolarla son bir yılın dış ticaret açık rakamını görüyoruz. Geçen yıl sonu aralığı 92,2 milyar dolarla tamamladığımızı düşündüğümüzde şunu görebiliyoruz, bölgemizde, kuzeyimizde, doğumuzda, güneyimizdeki bu kadar savaşlara, enerji ve ham maddelerdeki olumsuz etkiler, fiyat artışları, navlun, sigorta ve taşımacılıktaki artış maliyetlerine rağmen dış ticaret açığımız son bir yılda sadece ve sadece 4,4 milyar dolarlık artış kaydetti. Aralık ayına göre 4 milyar 550 milyon dolar artış oldu. Bu tolere edilebilir bir durum. Dış ticaret açığı kontrol altında, istikrarlı tablosunu devam ettirmektedir."
Bolat, 7 ayda avro/dolar paritesinin temmuzda ihracatçıların aleyhine çalıştığını belirterek, "Geçen yıl 1,18 iken bu ay 1,14 ortalamayla burada 300 milyon dolar kaybımız oldu. Takvim etkisi olarak ise bir cuma fazlamız vardı. Bir çarşamba eksiğimiz vardı. Bu da yaklaşık 500 milyon dolar lehimize çalıştı. Yani ikisinde artı eksi 200 milyon dolar lehimize çalışan takvim ve parite etkisinden bahsedebiliriz." diye konuştu.