İran’da 28 Aralık’ta başlayan yönetim karşıtı protestoların ardından Washington–Tahran hattındaki tansiyon yeniden yükseldi. Wall Street Journal’ın (WSJ) üst düzey ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), Umman Denizi ve Basra Körfezi çevresinde artan askeri yığınak sonrası Başkan Donald Trump’a İran’a yönelik üç ayrı senaryo sundu.
İlk seçeneğin, İran’ın nükleer tesisleri ve balistik füze altyapısını hedef alan kapsamlı hava saldırıları olduğu belirtiliyor. Ancak bu planın, geçmişteki benzer girişimlerde olduğu gibi başarısızlık riski taşıdığı ve bölgesel ölçekte büyük bir yıkıma yol açabileceği değerlendiriliyor.
Pentagon’un sunduğu ikinci senaryonun, İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney’i hedef alan doğrudan bir operasyon olduğu öne sürüldü. Yetkililer, Venezuela lideri Nicolas Maduro’ya yönelik geçmiş planlara benzer şekilde tasarlanan bu seçeneğin, İran’daki üst düzey güvenlik önlemleri ve Tahran’ın coğrafi konumu nedeniyle düşük başarı ihtimali taşıdığı görüşünde.
WSJ’ye konuşan kaynaklara göre üçüncü ve daha olası görülen seçenek ise İran’a karşı düşük yoğunluklu bir savaş stratejisi. Bu kapsamda, rejimin kilit isimleri ve stratejik noktalarına sınırlı saldırılar düzenlenerek İran’ın yeni bir nükleer anlaşmaya zorlanması hedefleniyor.
Trump’ın bu seçeneğe daha yakın olduğu iddia edilirken, ABD Başkanı’nın konuya ilişkin bilinçli bir belirsizlik yarattığı ve kamuoyuna “Zaman gösterecek” şeklinde açıklamalar yaptığı ifade ediliyor. Trump, Fox News’e verdiği demeçte ise İran’a dair planların Körfez’deki müttefiklerle dahi paylaşılmadığını söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın, Beyaz Saray ve Pentagon tarafından ortaklaşa hazırlanan İran’a yönelik askeri seçenekler hakkında bilgilendirildiği öne sürüldü.
ABD medyasına konuşan yetkililer, Washington’un bölgeye ilave askeri güç sevk etmesinin ve Trump’ın sert açıklamalarının diplomatik girişimlere hız kazandırdığını aktardı. Ancak Orta Doğu’daki bazı ülkelerin arabuluculuk çabaları, tarafların sert tutumu nedeniyle şu ana kadar sonuçsuz kaldı.
Yetkililer, planlar arasında İran yönetimine ve Devrim Muhafızları’na ait tesisleri kapsayan geniş çaplı bombardıman senaryolarının da bulunduğunu iddia etti.
Askeri seçeneklerin yanı sıra İran bankalarını hedef alan siber saldırılar ile daha ağır ekonomik yaptırımların da Washington’un masasında olduğu belirtiliyor. Bu adımların, askeri müdahaleye alternatif ya da tamamlayıcı unsurlar olarak değerlendirildiği ifade ediliyor.
İran’ın Umman Denizi’nde askeri tatbikat başlattığını duyurmasının ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), bölgedeki Amerikan unsurlarına yönelik tehditlere karşı sert bir açıklama yaptı. Açıklamada, ABD gemilerine yaklaşılması, alçak irtifa uçuşları ya da silah doğrultulması halinde anında müdahale edileceği vurgulandı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise protestoların dış güçlerce kışkırtıldığını savunmakla birlikte, yönetimin halkın taleplerine yaklaşımını yeniden değerlendirmesi gerektiğini söyledi. Pezeşkiyan, “Adalet bizi koruyan bir şemsiye olmalı. Halkın siyasi katılımını güçlendirmeliyiz” ifadelerini kullandı.