Ebu Zerr'den:
– İslam, kolaylık ve hoşgörürlüktür. Ancak yumuşak huylu ve hoşgörülü kimselere layıktır.
(Camiussagîr, 3061)
* * *
İslam değişik kültürlerde olan, değişik coğrafyalarda yaşayan bütün insanlığa son din olarak gönderilmiştir. Bu sebeple, kolaylık ve hoşgörü, İslamın birinci derecede ön plana çıkan özelliklerindendir.
Belli bir yöreye ve belli bir grup insana hitab eden bir dinde katı kurallara, dar kalıplara, yerel ölçülere yer olabilir ve değer verilebilir. Tüm insanlığa hitap etme konumunda ve durumunda olan bir inancın, mensuplarına dini yaşama kolaylığı sağlaması, farklı insan grupları arasında hoşgörü ve diyaloğu esas alarak geliştirmesi, kaçınılmaz bir sonuçtur.
İslamın dini yaşayışı kolaylaştırıcı özelliğine bazı misaller:
• Dînimizde namaz kılmak için su ile abdest almak mecburiyeti vardır. Ancak su bulunamadığı veya su çok soğuk olup hastalanma ihtimali olduğu hallerde, toprakla teyemmüm yapılır. Toprak su yerine geçer.
• Dînimiz yolculara; yorgunluk, zaman darlığı gibi mazeretleri göz önüne alarak 4 rek'atlı farz namazları iki rek'at olarak kılmak kolaylığını getirmiştir.
• Namazda ayakta durmak (kıyam) farzdır. Ancak ayakta duracak gücü olmayanlar, oturarak namaz kılarlar.
• Hastalara ve yolculara Ramazanda oruç tutmak zor gelebilir. Bu sebeble dinimiz onları Ramazan'da, oruç tutup tutmamakta serbest bırakmıştır. Tutmazlarsa hiçbir sakıncası olmaz. İyileşince veya seyahatten dönünce, oruçlarını kaza ederler.
• Hac yolunda salgın hastalık, savaş, v.s. gibi bir sebeble güvensiz bir ortam varsa, hacca gitmesi zorunlu olan Müslümanlar, yoldaki tehlike kalkana kadar haclarını sonraya bırakırlar.