YAZARLAR

Tüm Yazıları İsmail Güvenç

Bayram, özlem ve yabancılaşma

06.06.2019 00:02

Değerli okurlarım Ramazan Bayramını kutlamaktayız. Bayramlar millî veya dinî bakımdan önemi olan ve kutlanan özel günlerdir. TDV İslam Ansiklopedisinde bayram kelimesinin anlamı ile ilgili olarak şu açıklanmalara yer verilmektedir:

Bayram

Bayram (beẕ-râm) Farsçada, beẕm ve râm kelimelerinin birleştirilmesi sonucu elde edilmiş, “neşeyle konuşup eğlenme, yiyip içme meclisi” anlamında bir birleşik isimdir. Bayram kelimesinin Arapça’sı ise “âdet halini alan sevinç/; bir araya toplanma günü” anlamları ile karşılanan îddir (el-ʿıyd).

İslâm dininde ramazan ve kurban olmak üzere iki bayram vardır. Bu bayramların hangi amaçla kutlandığımızın bilinmesi öneme taşımaktadır.

Bayramları kutlamanın amaçları arasında tarihi bir olaya dayalı olarak bir ‘sevinç’ duygusunun yeniden canlandırılması da vardır. Şöyle ki, müminler Ramazan Bayramında önceki ayı ibadetle geçirmenin ve Allah’ın rahmetine nâil olma ümidinin sevincini taşırlar.

Kelimenin kökeninde sevinçle beraber olmak (toplanmak) anlamı da var. Modern zamanlarda bayram da bile toplanmayıp yalnızlıktan şikâyetçi olmak bir şeylerin yanlış gittiğini göstermektedir…

Yabancılaşma

Bayram sohbetlerimizde bayramların eskisi gibi geçirilmediği yönünde serzenişler ile karşılaşmaktayım. Bayramların yeni kutlama yöntemlerine eleştirileri “Eskiden akrabalar/dostlar vardı; şimdi var olan tek şey yalnızlık…” şeklinde özetlemek mümkün.

Modern zamanlarda insanın kalabalıklar içerisinde “yalnızlaşması ve yabancılaşması” önemli bir sorundur… Belki de eski bayramlar bu yüzden özlen(il)mektedir.

Yabancılaşma, insan ve toplum etkinlikleri ürünlerinin özlerinde olduklarından değişik biçimde kavranması olarak açıklanmaktadır. Her şeye rağmen kültürümüze yabancılaşmamalıyız… Modern dünya da bunun nasıl olacağını hep birden göstermeliyiz…

 

Eski Bayramlar…

Eski bayramları bayram öncesi ve bayram günlerinden yapılanlar şeklinde iki başlık altında incelemek daha anlaşılır olacaktır…

Bayram hazırlıklarına günler öncesinden başlanır, arife günü son işler yapılırdı… Evde genel bir temizlik yapılır ve misafir odasının hazırlanırdı… Misafirler için şekerler alınır kolonya şişesi doldurtulurdu… Yeni kıyafetler -özellikler çocuklara- alınır veya eskiler temizlenirdi. Çocuklar yeni alınan ayakkabıları, elbiseleri yatağın başucuna koyardı. Misafirler için börekler ve tatlılar yapılırdı. Uzaktaki akraba ve tanıdıklar için bayramdan günler önce tebrik kartları alınır; tek dağıtıcı olan PTT’den (Postane) pul alıp, arkası ıslatılıp, huşu içerisinde zarfa yapıştırılıp gönderilirdi…

Bayramın ilk günü, günün ilk ışıkları ile bayram namazı kılınarak bayrama başlanırdı…  Bayramda yeni ve temiz kıyafetler giyilirdi. Eski bayramlarda küçüklerin büyüklerini ziyarete giderek ellerini öperek bayramlaşmaları yaygın bir adetti. Büyüklerin evlerinde aile bireyleri hep birlikte olurdu… Kırgınlıklara son verilir; birbirine küs olanlar barıştırılırdı. Çocuklar evleri gezerek büyükleriyle bayramlaşır ve şeker toplarlardı.

Elbette hepimizin bayramlarla ilgili özel gözlem, yaşanmışlıkları ve aile kültürü vardır… Bu yazıyı okumayı bir an için bırakıp bunları düşünebilirsiniz…

Modern zamanlarda

Elbette kabul edelim veya etmeyelim dünya değişiyor. Günümüzde de bayram kutlamaları belli ölçüde değişti. Bu değişimde teknolojinin gelişmesi ve kadınların çalışma hayatına katılması önemli faktör.

Teknolojinin gelişmesi ile birlikte kısa ve toplu mesajlaşmalar ile bayramlaşma yaygın hale geldi. Kadınların çalışma hayatında yerlerini almaları eski yöntemlerle bayram hazırlığı yapmayı zorlaştırdı.

Bayramların özü birlik ve beraberliğin sağlanmasıdır; her şeye rağmen kırgınlıkların sonlandırıp bunu başarmalıyız.

Foto Galeri

Marmara Depremi'nin 20. yılı

Boğalar acemi kasapları affetmedi

Yerli uçan arabanın prototipi yayınlandı

Carettaların denizle buluşma anına yoğun ilgi

Ceylanpınar'da eve roket isabet etti

Video

Sel mağduru esnaf İmamoğlu'na isyan etti!

Muğla'da korkutan yangın!

Anadolu Otoyolu'nda yolcu otobüsü ile tır çarpıştı

45 Saniye Boyunca, 4 Hiroşima Şiddetinde Sallanan Türkiye..

Yağış sonrası Eminönü'nün son hali

Günün Manşetleri

Son Haberler

  • 1

    'Anlaşmasız Brexit' senaryosu basına sızdı

  • 2

    Hasan Şaş, istifa kararından vazgeçti!

  • 3

    Bu keçiyi avlayana 26 bin TL ceza!

  • 4

    İstanbul'da sağanağın ardından yaralar sarılıyor

  • 5

    İstanbul'da bu yollar trafiğe kapatılacak

Bakanlıktan İmamoğlu'nun açıklamalarına yanıt
Derbi kanlı bitti!
17 gündür denizde bekliyorlardı
Çavuşoğlu'ndan Kılıçdaroğlu'na tepki
Esnaftan İmamoğlu'na isyan!
İran'dan Cebelitarık hamlesi!
Kritik rapor Erdoğan'a sunulacak!
Tatil dönüşü uzmanlardan uyarı!
İstanbul havalimanları 60 milyona yakın yolcu taşıdı
Afganistan'daki patlamada korkunç bilanço
Yolcu otobüsü tıra çarptı!
YPG/PKK'nın alçak planı deşifre oldu!
Stratejik ortak(!) güvenli(!) bölge...
Evlenelim, evlendirelim!..
İstanbul'u sel vurdu vekili bile Ekrem İmamoğlu'na ulaşamadı