Gotik ve Barok mimarinin ilk örneği Sivas’ta

Güncelleme: 25.04.2019 00:02

Gotik ve Barok mimari her ne kadar Avrupa ile özleşse de bu sanatın ilk örnekleri Batı’dan yıllar önce Divriği Ulu Camii’nin kapılarında görülüyor. Prof. Dr. Yunus Berkli, Haçlı seferleri ile bu mimarinin Batı’ya taşındığını dile getirdi.

Milat Haber Merkezi / GÜLDEN AĞ

Sivas’ın Divriği ilçesinde yer alan Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası Süleyman Şah'ın oğlu Ahmet Şah tarafından, Darüşşifa ise eşi Melike Turan Melek tarafından yaptırılmıştır. 4 kapısı olan eserin kapılarında;  Gotik, Barok, Tekstil ve Selçuklu mimarisi görülmektedir. 1228 yılında yapılan eserin yapımı 15 yıl sürmüştür. Mimarı Muğis oğlu Ahlatlı Hürrem Şah'tır.  

Tarihe ışık tuttu

Eserin Gotik, Barok üsluplarını kapılarında barındırıyor oluşu ve patenti Avrupa’ya ait bu üslupların Avrupa’daki örneklerinden yıllar önce Divriği Ulu Camii’de görülmesi akla Barok ve Gotik mimarisinin bir Türk İslam Sanatı mı olduğu sorusunu getiriyor. Atatürk Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yunus Berkli, esere dair dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

Bir dönemin eseri değil

Divriği Ulu Camii için bir devrin veya bir dönemin eseri olmadığını söyleyen Berkli, Mengücekli beyliği döneminde yapılan eserin geçmişinin daha eskilere dayandığını kaydetti. Berkli “Eserin Orta Asya’dan başlayarak Anadolu’ya kadar Türk sanatının Avrasya üslubu dediğimiz üslup özelliklerini geçtiği bütün bölgelerdeki daha önceki üsluplarla da zenginleştirerek Anadolu’da böyle bir şaheser oluşturuyor. Buradaki eserin Avrupa’daki sanat üsluplarından önce görülmesi tesadüfi değil. Türk sanatının köklü ve sürekliliğinin yanı sıra aynı zamanda kendini yenileyen bir sanat olmasıyla da izah ediyoruz biz bunu” dedi.

FOTO ALTI: Tarihi cami, mimari özelliklerinin yanı sıra, sergilediği zengin Anadolu geleneksel taş işçiliği örnekleriyle UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer almaktadır.

Anadolu’da filizlendi

Divriği Ulu Camindeki Barok ve Gotik mimarisinin özelliklerini Batı’daki örneklerinden yıllar öncesinde Anadolu topraklarında filizlendiğini dile getiren Berkli, “Özellikle Darüşşifa kapısında gördüğümüz Gotik tasarım Avrupa’da karşımıza çıkan klasik gotik tasarımdan yaklaşık 50 yıl önce görülüyor. Klasik gotik tasarım Avrupa’da 1250’lerden sonra karşımıza çıkacak. Daha önce Gotik örnekler var ama klasik tasarım zirve yapmış kendi içerisinde olgunlaşmış bir gotik tasarım 1250’den sonra Avrupa da karşımıza çıkacak” ifadelerine yer verdi.  

Orta Asya’ya uzanıyor

Gotik mimarinin özelliklerine ve ortaya çıkışına değinen Prof. Dr. Berkli, sözlerine şöyle devam etti; “Çift kademeli sivri kemerli ve kademeler kendi içerisinde biçimlenmiş değerlenmiş bir özellik göstermekte. Bu sivri kemer geleneğinin ki gotik tasarımın giriş kapılardaki vazgeçilmez özelliğidir. Bu sivri kemerli derin nişleri Orta Asya’da Karahanlı döneminde görüyoruz. Özellikle Rıbatı Melik Kervansarayı Karahanlı yapısı. Bu yapıda sivri kemerli nişler bu tasarımın ilk öncüsü olarak Orta Asya’da karşımıza çıktığını gösteriyor. Daha sonra büyük Selçuklularla Anadolu’ya aktarılacak ve Anadolu’da gerek Artuklu dünyasında gerek Mengücekli dünyasında bu sivri kemer tasarımlar zengin örneklerini vermeye başladı.”

Avrupa’ya taşındı

Bu üslup özelliklerinin Haçlı seferleriyle Avrupa’ya taşındığını ilk yerli araştırmacılardan ziyade yabancı araştırmacıların söylediğini ifade eden Berkli, “Bu tasarımlar, sivri kemerler Avrupa’ya hem Haçlı seferleriyle hem de Kuzey Afrika, İspanya üzerinden taşınarak orada kendi içlerindeki daha olgun örneklerini verdiler. Batıda görsellik yüzeysellik ve somut anlatım esas olduğu için bu yarışlar devam etti. Hatta yapılar yüzlerce yıl sürebildi” ifadelerine yer verdi.

 

Kudüs'e giriş engeli

BİM 10 Mayıs aktüel ürünler indirim kataloğu!

Türkiye'deki marketler zincirinden biri olan ''BİM'' 10 Mayıs Aktüel İndirim ürünler kataloğu yayınladı. 10 Mayıs 2019 tarihi için indirimde olan ürünleri haberimizde bulabilirsiniz. İndirimli ürünler hangileri? Kampanya ne kadar sürecek? Öğrenmek için haberimizi okuyun.

Anadolu Savunma 'Seyit' ile görücüye çıktı

Assange'a böyle götürüldü

'Altınkale' turizme kazandırılacak

Günün diğer manşetleri

Dünyanın en büyük deprem testleri

Sağlam binaların kullanıldığı, dünyanın en büyük deprem testleri. ABD'deki binaların inşaat güvenliğini artırmak için yapılan bu testlerde maket yerine gerçek binalar kullanılıyor. Testi başarılı geçen proje ülke genelinde inşaatlar da bu şekille yapılıyor.

Yüksek sese maruz kaldığında solan bitki!

Mimosa Pudica yani 'küstüm otu'. Yüksek düzeyde sese mâruz kaldığı an, anında soluyor. Ayrıca 1 hafta bakmadığınız ve su vermediğiniz zaman da soluyor.

Boğulmakta olan yavrusunun böyle kurtardı

Bu bir vahşet! İnsanlığın geldiği son nokta

Yılda yaklaşık 80 milyon köpekbalığı, çorba yapılmak ve cinsel gücü arttırdığı inancıyla yüzgeçleri kesildikten sonra o halde okyanusa geri bırakılıyor. Köpekbalığı bu vaziyette ölümü bekliyor! İnsan, dünyanın başına gelmiş en büyük felakettir.

Bugün yaşananları özetlemiş! '5 yılda 7 ülkeyi devireceğiz'

NATO eski başkomutanı Wesley Clark âdeta bugün yaşananları özetlemiş: "5 yılda 7 ülkeyi devireceğiz. Irak, Libya, Suriye, Lübnan, Somali, Sudan, İran... "

Rusya'dan S-400 açıklaması
Pistte korku dolu anlar!
İlan - Mirasımız Derneği
Yeni askerlik sisteminin tüm detayları belli oldu
İlan İHH
S-400 eğitimleri başladı
ABD menşeli ürünlerde vergi indirimi
8 ilde dolandırıcılık operasyonu!
İHH'ya yetim duası
Kudüs'ün tek açık kapısı Türkiye
Kazanan Yıldırım olacak
BM'ye çağrı! Bu zulüm bitsin
Akşener'e ülke emanet edilmez
Duruşumuz değişmez
Sağlık Bakanlığı bunu yapmamalıydı

Mevlana hazinedir

Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Amerika'da 2000'lerin başında ortaya çıkan pozitif psikolojinin temellerinin Mevlana'nın attığını belirterek, “Bir hazine üzerinde oturuyoruz fakat farkında değiliz” dedi.

Psikolojinin temellerini Mevlana attı

Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Amerika'da 2000'lerin başında ortaya çıkan pozitif psikolojinin temellerinin  Mevlana'nın attığını belirterek, “Bir hazine üzerinde oturuyoruz fakat farkında değiliz” dedi.

'Herkesin içinde bir sanatkâr yatıyor'

Ressam İlhami Atalay ve Cemal Toy atölyelerindeki genç sanatçıların çalışmalarının yer aldığı Küratörlüğünü Binnur Feyizli' nin, koordinatörlüğünü ise Selvigül Kandoğmuş Şahin'in gerçekleştirdiği karma resim sergisinin açılışı 11 Mayıs Cumartesi günü yapıldı.

Gökdelenlerin temeli Göbeklitepe'de atılmış

12 bin yıl önce köşenin yapıldığını ve bu teknolojik çözüm sayesinde bugün gökdelenlerin yapıldığını belirten Karul, “Yuvarlağın yerine dörtgen planlı yapı yapmak demek, köşeyi yapabilmek demektir. Bugün köşeyi yaptığınız için gökdelenlere sahipsiniz”dedi.

Mimar Sinan'ın 'Selimiye' inceliği

Türk-İslam sanatının en önemli eserlerinden Selimiye Camisi'nde yer alan "çarkıfelek", Allah'tan gelen her şeyin Allah'a döneceğini ve sonsuzluğu simgeliyor.

En Çok Okunan Haberler