Çocuk dünyaya gelir, anne ve babanın yaklaşımıyla ruhsal gelişimi oluşur. Çocuğun ailesiyle kurduğu ilişki kalitesi gelecek yaşamında kişiliğini, karakterini, davranışlarını belirler.
Bir çocuk doğumdan itibaren sağlıksız anne ve baba tutumlarıyla, sevgisiz ya da aşırı koruyucu tutumlarla yetiştirilmişse duygusal ihtiyaçlarını karşılamak için bağımlı ilişkilere yönelir. Bir metaforla açıklarsak, çocuk dünyaya geldikten sonra annesi ile göbek bağı kesilir, anneden bedensel olarak ayrışır. Ancak psikolojik olarak bağ kopmazsa ilişki koruyucu tutumlar şeklinde sürdürülürse bu çocuklar gelecek yaşamında bağımlı bir kişi olmaya adaydır. Madde bağımlılığı, bireyin bağımlı aile ilişkilerinin sonucu olarak ortaya çıkar.
Ergenleşme süreciyle çocuk ailede bulamadığı ilgiyi, sokakta arkadaş grupları içerisinde sağlamaya çalışır. Arkadaş grupları içinde onay görür ve takdir görür. Aile ilişkilerinde bağımsızlaşma süreci desteklenmeyen genç, sokakta arkadaş grubu içerisinde güçlenir ve bağımsızlık kazanır. Sokakta akran gurubuyla etkileşimi genci sokakta yaşama ve sokağa bağımlı olma sürecini arttırır. Arkadaşlarınca dışlanma korkusu ve merak madde kullanmaya yöneltir.
Sosyal hizmetlerin önemi
Sosyal hizmet bireyi, aile ve sosyal çevresiyle ele alan bir meslektir. Koruyucu, tedavi edici ve rehabilitasyon hizmetlerinde önemli uygulamaları vardır. Sosyal hizmet uzmanları dezavantajlı toplum gruplarıyla çalışırlar. Çocuk ve gençlerin zararlı alışkanlıklara yönelmesini önleyici rollerinin yanı sıra madde bağımlısı bireylerin aile ve toplumsal çevreye uyumunu destekler, işlevselliğinin gelişmesine katkı sunar.
Aile hizmetlerinin rolü
Çocukluk ve ergenlik çağı potansiyel bir enerjiyi temsil eder. Madde bağımlılığı ile mücadele
çocuğun sağlıklı bir şekilde bu enerjisini harcayacak alanlar oluşturmayı gerektirir.
Aile çocuğun psikolojisine ve gelişimine uygun tutumlarıyla, çocuk eğitime başladığı ilk yıllardan itibaren sanat, kültür, sosyal faaliyetlere yönlendirilmesi koruyucu ve önleyici uygulamaların esasını oluşuturur.
Sürekli ve sürdürülebilir aile hizmetleri
Ülkemizde madde bağımlılığı sürekli artan bir eğilim içindedir. Bağımlılıkla, sürekli ve sürdürülebilir kurumsal hizmetlerle mücadele edilebilirse ortaya çıkan sorunlar zaman içinde ancak çözülebilir. Bağımlılığın önlenmesinde kamu kurumları, yerel yönetimler ile sivil toplum kuruluşlarına 'da büyük görevler düşüyor. Sivil toplum kuruluşları, çocuk ve aile hizmetleriyle eğitim, danışmalık hizmetlerine önem verilmeli gençlik, aile danışma ve toplum merkezleri en ücra köşelere kadar ulaşma olanağı sağlamalıyız.
Aybuder'de Bağımlılıkla mücadele eğitimi
Ayık Yaşamda Buluşalım Derneği, hayatını bağımlılıkla mücadeleye adamış Yavuz Tufan Koçak ve ekibi tarafından kurulmuş bir dernektir. Yavuz Bey'le bağımlılığın önlenmesine yönelik çeşitli platformlarda bir araya gelmiştik. En son birlikte Aybuder'de madde bağımlılığı ile mücadelede sosyal hizmet uygulamaları eğitimini organize ettik.
Sosyal hizmet uygulamaları eğitimini Yard. Doç. Dr. Evren Bayramlı, bağımlı danışmanları Yavuz Tufan Koçak, Seyyide Yörük, Psikodramtistler Odise Vuçinas, Dilber Yıldız, Uzm. Psikolog Bayram Ayaz ve Uzm. Sç. Kemal Güdek'ten oluşan bir ekiple verdik.
Eğitime uzmanlar, sosyal hizmet öğrencileri ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri katılmış, temel düzeyde sosyal hizmet uygulama becerisi kazandırılmıştır.
Eğitim konuları risk grupları, normal dışı davranışlar ile bireyle, grupla, ailelerle terapötik çalışma, motivasyonel görüşme teknikleri ve 12 basamak tedavi programını içermiştir.