Sureler olaylar üzerine ihtiyaca binaen inmiştir. Bunun için surelerin meallerine bakarken iniş sebeplerinin de bilinmesi surenin muhtevasını daha iyi kavranmasını sağlar. Sizin için surelerin iniş sebeplerini araştırdık. Bu yazımızda Mearic suresinin neden indirildiğini bulabilirsiniz. Mearic suresi neden indirilmiştir? Mearic suresinin nuzûl sebebi nedir? İşte Mearic suresi nuzûl sebebi...
Mearic Süresi Nüzul Sebebi
Mekke'de nazil olmuştur. Îbnu'l-Cevzî bunda ulemanın icmaı olduğunu söyler. İbn Abbas Sûrenin Hakka Sûresinin peşinden nazil olduğunu söylemiştir. Âyetlerinin adedi, kırk dokuzdur.
l. "Birisi, inecek olan azabı sordu."
Ayetin nüzul sebebi ile ilgili rivayetler:
1- İbnu Abbas'tan ve - Süddî'den (ra) İbnu Ebî Hatim ve Nesaî anlattı:
Bu ayet Nadr b. el-Haris ibn Kelede hakkında indi. O şöyle demişti:
"Ey Allah, eğer bu senin katından hakkın kendisi ise durma bizim üzerimize gökten taş yağdır." (Enfal, 8/32)
O bu sözü ile nefsine davet etti ve azabı istedi, Onun istediği Bedir Günü'nde başına geldi (istediği azab indirildi.) yakalanarak öldürüldü. Bu ayet de onun hakkında indi.
2- Hz. Peygamber (sa), Mekkelileri başlarına gelecek bir azab ile korkuttuğunda onlar kendi aralarında:
"Bu azabın ehli kimlerdir? Bu azab kimedir? Bunu Muhammed'e bir sorun bakalım." demişler ve gelip Hz. Peygamber (sa)'e sormuşlar da Allah Teala bu ayet-i kerimeyi indirmiş.
3- Bu ayet-i kerimenin el-Haris ibnu'n-Nu'man el-Fihrî hakkında nazil olduğu da söylenmiştir. Hz. Peygamber (sa)'in, Hz. Ali hakkında
"Ben kimin dostu isem Ali de onun dostudur." buyurduğu haberi kendisine ulaşınca devesine binmiş, gelmiş ve devesini el-Abtah'da ıhtırıp Hz. Peygamber (sa)'e:
"Ey Muhammed, Allah'tan getirerek bize yegane ilahın Allah olduğuna ve senin O'nun elçisi olduğuna şehadet etmemizi emrettin, bunu senden kabul ettik. Günde beş vakit namaz kılmamızı emrettin, onu senden kabul ettik. Mallarımızın zekatını vermemizi emrettin, onu senden kabul ettik. Her sene Ramazan ayında oruç tutmamızı emrettin, onu senden kabul ettik. Haccetmemizi emrettin kabul ettik. Sonra bütün bunlara razı olmayıp bir de bunların üstüne amca oğlunu bizden üstün tuttun. Bu, senden mi, yoksa Allah'tan mı?" diye sormuş. Hz. Peygamber (sa)'in:
"Yegane ilah olan Allah'a yemin ederim ki bu, ancak Allah'tandır." buyurunca da
"Ey Allahım, şayet Muhammed'in söylediği hak ise üzerimize gökten taş yağdır veya bizim başımıza elîm bir azab getir." diyerek arkasını dönüp gitmeye başlamış.
Ravi der ki: Allah'a yemin olsun ki daha devesine ulaşamadan Allah Teala ona bir taş attı da tam tepesine isabet edip dübüründen çıktı, onu böylece öldürdü. İşte bu ayet-i kerime bunun üzerine nazil oldu.
Ancak bu rivayet, Sûrenin tamamının mekkî olduğu rivayetleriyle çelişmektedir ve rivayetin sıhhati Ğadîr Hum olayı hakkındaki rivayetlerin sıhhatine bağlıdır. Zira Hz. Peygamber (sa)'in Hz. Ali hakkında "Ben kimin dostu isem Ali de onun dostudur." buyurması Ğadîr Hum olayındadır.
2- Olacak kafirler için, yok onu defedici
İbnü'l-Münzir'in rivayetine göre Hasen dedi ki:
Yüce Allah'ın: "İsteyen biri inecek bir azabı istedi" buyruğu nazil olunca insanlar azap kimlere gelecektir, diye sordular: Bunun üzerine Yüce Allah: "O, kafirler içindir. Onu önleyebilecek yoktur." buyruğunu indirdi.
5. Şimdilik sen güzel güzel sabret.
Kelbî bu ayet-i kerimenin Hz. Peygamber savaşla emrolunmazdan önce nazil olduğunu söylemiştir.
19. Gerçekten insan hırsına düşkün yaratılmıştır.
20. Başına bir fenalık gelince feryadı basandır.
21. Kendisine bir hayır dokununca da çok cimridir.
Ayetlerin nüzul sebebi ile ilgili rivayetler:
1- Mukatil, bu ayet-i kerimelerin Ümeyye ibn Halef el-Cumahî hakkında nazil olduğunu söylemiştir.
2- İbn Abbas'tan gelen bir rivayette de Ebu Cehl ibn Hişam hakkında olduğu belirtilmiştir.
3- Ayetin hemen sonrasında istisna edilenler dışında bütün insanlar hakkında genel olduğu açıktır.
24. Ve onlar ki mallarında belirli bir hak vardır.
25. Dilenene ve yoksula.
el-Hasen ibn Muhammed el-Hanefiyye'den rivayete göre Hz. Peygamber (sa) bir seriyye göndermiş, onlar da bir miktar ganimetle dönmüşler. Ganimetin paylaştırılmasından sonra bu seriyyeye katılmamış bazıları gelip onlar da bu ganimetten kendilerine bir şeyler verilmesini istemişler ve işte bu ayet-i kerimeler onlar hakkında nazil olmuş.
36. O küfredenlere ne oluyor ki gözlerini sana doğru dikip bakmaktadırlar.
37. Sağdan ve soldan halka halka olarak.
38. Onlardan herkes naîm cennetine konulacağım mı umuyor?
39. Hayır. Doğrusu Biz, onları o bilip durdukları şeyden yarattık.
Müfessirler şöyle dediler:
"Müşrikler Hz. Peygamber'in etrafına toplanıyorlar, O'nu dinliyorlar ve O'ndan faydalanmıyorlardı. Bilakis O'nu yalanlıyorlar ve istihza edip şöyle diyorlardı:
"Eğer şunlar Cennet'e girecekse, biz onlardan evvel oraya gireriz, Ve orada onlara verilenden fazlası bizim olur," Bunun üzerine Allah Teala da bu ayeti indirdi."