Polonya'nın kamu yayıncısı TVP World'ün haberine göre, Başbakan Tusk, kabine toplantısı öncesinde açıklamalarda bulundu.
Cumhurbaşkanı Nawrocki'nin SAFE programı yasa tasarısına veto kararını sert şekilde eleştiren Tusk, Nawrocki'yi 'bir vatansever gibi davranmamakla' suçladı.
Tusk, veto kararının AB'nin SAFE programı kapsamındaki kredileri kullanma planını tamamen engellemeyeceğini, sadece sınırlayacağını dile getirdi.
Hükümetin bu ihtimale hazırlıklı olduğuna dikkati çeken Tusk, AB fonlarını bekleyen şirketlere seslenerek 'Para size bir şekilde ulaşacak.' dedi.
Tusk, Avrupalı bazı liderlerden 'neler olup bittiğini anlamadıklarını söyleyen endişeli telefonlar aldığını' da vurguladı.
Kabine, daha sonra SAFE kredisinin Polonya'nın devlet kalkınma bankası tarafından alınacağını ve Silahlı Kuvvetleri Destekleme Fonu aracılığıyla uygulanacağını belirten bir kararı kabul etti.
Bu yöntem, SAFE fonlarının doğrudan Polonya Savunma Bakanlığı bütçesine aktarılmasını mümkün kılacak.
- SAFE mekanizması
AB'nin, Rusya'dan algıladığı tehdit, Ukrayna'da devam eden savaş ve Donald Trump yönetiminin baskıları neticesinde kararlaştırdığı 'savunmada 2030 hedefleri'nin parçası olan SAFE, 29 Mayıs 2025'te yürürlüğe girdi.
Buna göre AB ülkeleri, Ukrayna, (Avrupa Ekonomik Bölgesi'ne dahil) Norveç, Lihtenştayn ile İzlanda, 150 milyar avroya kadar kredi kullanarak ortak tedariklere katılabilecek. Bu ülkeler, aynı zamanda birbirlerinin endüstrilerinden de ortak satın alımlar yapabilecek.
Türkiye gibi AB'ye aday ülkeler ve Kanada gibi AB ile anlaşma imzalayan ülkeler de ortak tedariklere katılabilecek ancak imal edilecek bir savunma ürününün bileşenlerinin toplam değerinin yüzde 65'i 'Avrupa içinden' (AB ülkeleri, Ukrayna, Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda) gelmek zorunda olacak.
9 Eylül'de AB, başvuran 19 üye ülke arasında 150 milyar avroluk savunma fonunun ön dağıtımının yapıldığını duyurmuştu. En yüksek payı 43 milyar 734 milyon avro ile Polonya alırken Fransa'ya 16 milyar 217 milyon avro, İtalya'ya 14 milyar 900 milyon avro pay ayrılmıştı.
Söz konusu ülkeler, ulusal savunma planlarını AB Komisyonuna 1 Aralık 2025 itibarıyla sunmuştu.