İnsansı robotlar her yeni gösterimde bir adım daha “gerçek hayata” yaklaşıyor. Figure AI’ın Helix 02 demosu da bu zincirin son halkası. Dört dakikalık bir mutfak işi, onlarca adım, sıfır insan müdahalesi…
İnsansı robotlarla ilgili haberler yıllardır iki uçta dolaşıyor: Ya “takla atan, dans eden” demo videolarıyla şaşırıyoruz ya da “bunlar hâlâ laboratuvar oyuncağı” diyerek omuz silkiyoruz. Helix 02 ise bu iki uçtan bir üçüncü yola işaret ediyor: robotun ne yaptığını değil, nasıl yaptığını değiştiren bir eşik.
Çünkü burada mesele “robot bulaşık makinesi boşalttı” romantizmi değil. Mesele şu: Bir robotun yürüme, denge ve nesneyle etkileşimi artık ayrı ayrı “modlar” halinde değil; aynı anda, tek bir davranış akışı içinde, kendi kendini düzelterek yürütmesi. Yani hareket ederken aynı anda manipülasyon yapmak. İnsan için basit, robot için yıllardır en zor düğümdü bu.
Robotlar neden yıllardır ‘takılıyordu’?
Geleneksel yaklaşım kabaca şunu yapıyordu:
Yürü, dur, dengelen, uzan, kavra, tekrar yürü.
Bu durum çalışır ama kırılgandır. Çünkü gerçek dünyada her şey birbirine bağlıdır. Bir tabağı kaldırınca ağırlık merkezi değişir. Adım atınca elin karşıdaki nesneye erişimi değişir. Kola yük binince bacak dengeyi yeniden kurmak zorunda kalır.
Yani kol ve bacak, bir koreografi gibi sürekli birbirini kısıtlar ve düzeltir. Robot bunu “mod değiştirerek” yapmaya kalkınca doğal akış bozulur; hız düşer; küçük bir sapmada sistem kilitlenir.
Helix 02’nin iddiası şu: Bu parçalı mimariyi bırakıp, tüm bedeni tek bir öğrenen sistemin aynı anda düşünmesi.
Tüm teknik detayların arkasında saklanan mesaj şuydu; Helix 02, görme, dokunma, hissediş sinyallerini alıp, tüm gövdeye tek bir ağ ile komut üretiyor.
Bu noktada artık bir teknik güncellemeden değil, robotik anlayışının kökten değişmesinden söz ediyoruz
Önceden: “Gör, karar ver, planla, kontrolcülere dağıt” idi.
Şimdi ise : “Gör, hisset, bütün vücutla uygula, anlık düzelt” sistemine geçildi.
Buradaki sihirli kelime; süreklilik. Yani robotun davranışı kesilmiyor, akıyor.
Mutfakta bulaşık makinesini boşaltıp yeniden doldurmak ilk bakışta bir “ev işi şovu” gibi görülebilir. Ancak bu kısa şovun arkasında, robot açısından aynı anda aşılması gereken birçok zorluk yatıyor: Robotun oda ölçeğinde güvenle hareket etmesi, iki kolunu eş zamanlı ve uyum içinde kullanması, kırılgan nesneleri hassas biçimde kavraması, her adımda dengesini yeniden ayarlaması, çok adımlı bir işi baştan sona doğru sırayla takip edebilmesi... İşte bu nedenle söz konusu demo, basit bir ev sahnesinden çok, robotların gerçek dünyaya ne kadar yaklaştığını gösteren teknik bir stres testi niteliği taşıyor.
Kaynaklarda “yaklaşık 4 dakika” ve yürüme dahil “60’dan fazla eylem” vurgusu var. Asıl kıymet burada: Robot bir “tek hareketlik numara” göstermiyor, çok adımlı bir işin içinde kalabiliyor.
İnsan için 4 dakika basit bir süre. Robot için 4 dakika, “ben artık sadece bir anlık refleks değilim; bağlam taşıyorum” demek.
Dikkat çeken başka bir ayrıntı ise: Sistem, 100.000 satır kod ve 1000 saat insan hareket verisi ile eğitilmiş.
Ben bunu şöyle okuyorum: Robotlara “talimat” değil, “beden dili” öğretiliyor.
Avuç içi kameralar ve dokunma
Helix 02’nin özellikle iki donanım kabiliyeti öne çıkarılıyor: Avuç içi kameralar ve dokunsal sensörler.
Avuç içi kamera, kafa kamerasından görünmediğinde “yakın görüş” sağlıyor. Dokunsal sensör, kuvveti ölçerek “kırmadan kavramayı mümkün kılıyor.
Buna bağlı olarak kaynaklar şu örnekleri veriyor: İlaç kutusundan tek tek hap çıkarma, şırıngayla 5 ml sıvıyı hassas biçimde verme, düzensiz küçük parçaları dağınık kutudan seçme, şişe kapağı açma…
Burada önemli bir çizgi var: Robotlar, genellikle “büyük hareketlerde” etkileyicidir (yürüme, zıplama, kutu taşıma). Ama ekonomik değer çoğu zaman “küçük ama zor” işlerde yatar: Ayıklamak, seçmek, hizalamak, sıkmak, gevşetmek, hassas dozlamak…
Helix 02’nin asıl mesajı şu: “Ben sadece güçlü değilim; giderek daha çok usta oluyorum.”
Peki bu gerçekten ‘eve geliyor’ mu?
Bir robotun mutfakta 4 dakika otonomi göstermesi etkileyici; ama “her gün her evde” demek için henüz erken. Yine de bu tarz demolar, şunu kanıtlar: Genel amaçlı robot fikri, artık sadece sahnede dans eden bir oyuncu değil; iş yapmaya yaklaşan bir aday.
Benim asıl merakım şu: Bu tür sistemler iki yoldan birini seçecek:
Ev robotu: Güvenlik, maliyet, bakım, kullanıcı deneyimi şart.
Endüstri/lojistik/sağlık: Daha kontrollü ortam, daha net görev tanımı.
Türkiye açısından bakarsak, ilk büyük dalga muhtemelen evden önce “iş” tarafında gelir: Depo içi taşıma, hafif montaj, kalite kontrol destek, lojistik gibi. Dünyada şu an bu amaçlanıyor.
Helix 02’nin anlattığı hikâye şu: Robotlara artık “komut” yazmaktan çok, “beden” kazandırmaya çalışıyoruz. Görüyor, hissediyor, dengeliyor, elini ayağını aynı anda yönetiyor… Bu, teknoloji dünyasında sık duyduğumuz bir cümleyi robotlar için gerçek kılıyor:
Yazılım artık sadece ekranda değil; fiziksel dünyada da davranış üretiyor.