Kazakistan ile Türkiye arasındaki kardeşlik bağları dolayısıyla söz konusu ziyaretin ayrıca büyük bir anlam taşıdığını vurgulayan Tokayev, 'Türkiye, Kazakistan'ın en önemli stratejik ortaklarından biridir. İki ülkeyi, yüzyıllar boyunca şekillenen kardeşlik bağları ile ortak kültürel ve manevi değerler birleştirmektedir. Bizler birbirine gönülden destek veren kardeş ülkeleriz. Hedefimiz birdir, istikametimiz nettir. En önemli görevimiz ise halklarımız arasındaki dayanışmayı güçlendirmek ve refah seviyesini yükseltmektir.' dedi.

Tokayev, bugün de Türkiye'nin siyasi etkisi güçlü, ekonomisi sağlam ve uluslararası itibarı yüksek bir devlet olduğuna dikkati çekerek 'Bunun, Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliği sayesinde gerçekleştiğine bütün dünya şahittir. Hiçbir şüphe yoktur ki Türkiye'nin büyük başarılara ulaşması ve yüksek seviyelere çıkması, Sayın Cumhurbaşkanı'nın ileri görüşlü liderliği ile özverili çalışmalarının bir sonucudur. Aynı zamanda bunun temelinde Türk halkının bilgeliği, çalışkanlığı, cesareti ve birlik ruhu bulunduğuna inanıyorum.' diye konuştu.

Son yıllarda iki devlet arasındaki çok yönlü işbirliğinin yüksek bir ivmeyle geliştiğini kaydeden Tokayev, 'Bugün Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi'nin 6. toplantısını gerçekleştirdik. Son derece verimli bir toplantı oldu. Karşılıklı ortaklığımıza yeni ivme kazandıracak öncelikli alanları belirledik. Siyasi, ticari, ekonomik, kültürel ve insani ilişkilerimizi daha da geliştirme konusunda mutabakata vardık.' ifadelerini kullandı.

Tokayev, bu hedefleri hayata geçirmek amacıyla hukuki altyapıyı güçlendirecek hükümetler arası belgelere de imza attıklarını belirterek 'En önemlisi ise Kazak-Türk ilişkilerinin geleceğine dair ortak irademizi bir kez daha teyit etmiş olmamızdır.' değerlendirmesinde bulundu.

Bu bağlamda Kazak-Türk ilişkilerini yeni bir seviyeye taşıyacak olan 'Ebedi Dostluk ve Genişletilmiş Stratejik Ortaklık Deklarasyonu'nu kabul ettiklerini aktaran Tokayev, bu tarihi belgenin gerçekte iki halkın birliğinin ve geleceğe yönelik ortak idealinin eşsiz bir simgesi olduğunu söyledi.

Tokayev, Türkiye'nin ülkesinin en büyük yatırımcıları arasında yer aldığını da dile getirerek 'Bugüne kadar Türk iş insanları ekonomimize yaklaşık 6 milyar dolar yatırım yapmıştır. Kazakistan'ın kardeş ülkeye yaptığı yatırımlar da artarak yaklaşık 2,5 milyar dolara ulaşmıştır. Şu anda ülkemizde yaklaşık 4 bin Türk şirketi faaliyet göstermektedir. Bu durum, uzun vadeli ortaklığımızın sağlam bir teminatıdır.' dedi.

Ayrıca Türkiye'nin Kazakistan'ın en büyük beş ticaret ortağından biri olduğunu da kaydeden Tokayev, iki ülke arasındaki ticaret hacminin yüzde 8,8 artarak 5 milyar doların üzerine çıktığını bildirdi.

Tokayev, açık ve güvenilir bir ortak olarak Türk yatırımcıları desteklemeye her zaman hazır olduklarını belirterek 'Türk şirketlerini uzun vadeli ve büyük stratejik projelerde yer almaya davet ediyoruz.' diye konuştu.

Kazakistan'ın yeni anayasasında tüm mülkiyet türlerinin güvence altına alındığını belirten Tokayev, 'Buna yabancı mülkiyet de dahildir. Yabancı yatırımcıların hakları kapsamlı şekilde korunmaktadır. Bunun yanı sıra Türk kardeşlerimiz, Kazakistan'ın 'altın vize' programından da yararlanabilmektedir. Bu vizeyi alan girişimci ve uzmanlara vergi ve göç alanlarında çeşitli kolaylıklar sağlanmaktadır.' ifadelerini kullandı.

Tokayev, günümüzün jeopolitik koşullarında ulaştırma ve lojistik sektörünün stratejik öneminin giderek arttığına işaret ederek, şunları söyledi:

'Bugün itibarıyla iki ülke arasındaki yük taşımacılığı istikrarlı şekilde gelişmektedir. Geçtiğimiz yıl demiryolu taşımacılığı yüzde 35, karayolu taşımacılığı ise yüzde 5 oranında artmıştır. Ülkelerimizi, Doğu ile Batı'yı birbirine bağlayan bir köprü olarak nitelendirmek mümkündür. Bu ortak avantajımızı, en verimli şekilde değerlendirmemiz gerekmektedir. Sayın Recep Tayyip Erdoğan ile somut projeler aracılığıyla Orta Koridor'un potansiyelini artırma konusunda mutabakata vardık.'

Tokayev, bu kapsamda TAV Airports Holding'in Almatı Uluslararası Havalimanı'nı önemli bir lojistik merkeze dönüştürmeyi planladığını aktararak, Türk yatırımcıları, bu gibi lojistik alanındaki diğer projelerde de aktif rol almaya davet etti.

Görüşmelerde enerji sektörüne ilişkin konulara da özel önem verdiklerini belirten Tokayev, 'Petrol ve doğal gaz piyasalarındaki mevcut imkanlarımızı dikkate alarak bu alanlardaki işbirliğini canlandırma konusunda mutabakata vardık. Türk şirketlerinin Kazakistan pazarında faaliyet göstermeye ilgi duyduğunu memnuniyetle karşılıyoruz. Ülkemizde büyük projeleri ortaklaşa hayata geçirmeye hazırız.' dedi.

Tokayev, bu çerçevede madencilik sektöründeki işbirliğini de önemsediklerini ve Türk şirketlerini, madencilik alanındaki geniş tecrübesini dikkate alarak bu alanda projelerde aktif rol almaya davet etti.

İki ülke arasındaki tarım sektöründeki işbirliğine değinen Tokayev, 'Bu doğrultuda gelecek vadeden birçok proje hayata geçirilmektedir. Özellikle Tiryaki Agro ve Alarko Holding gibi şirketlerin faaliyetlerini özellikle belirtmek isterim. Ayrıca Türkiye Cumhurbaşkanı ile yakın zamanda tarım ürünlerinin ticaretini geliştirmeye yönelik bir yol haritası kabul edilmesi konusunda anlaşmaya vardık. Bu adımın tarımsal ihracatın artmasına önemli katkı sağlayacağına inanıyoruz.' diye konuştu.

Tokayev, ayrıca Türkiye'nin modern teknolojileri etkin biçimde kullanma konusundaki deneyimini dile getirerek Kazakistan'ın da bu alandaki işbirliğini güçlendirmeye büyük önem verdiğini kaydetti.

Kazakistan'da yapay zekânın ortaöğretim sistemine entegre edilmesine ilişkin karar alındığını hatırlatan Tokayev, şöyle devam etti:

'Kazakistan, yapay zeka ve dijitalleşme alanlarının geliştirilmesini stratejik öncelik olarak görmektedir. Bu alanda iki ülkenin iş insanları bir dizi başarılı projeyi hayata geçirmiştir. Özellikle Kaspi.kz şirketinin, Hepsiburada platformunun faaliyetlerini daha da canlandırdığını belirtmek gerekir. Ayrıca Freedom Holding, Türkiye pazarında dijital ekosistem ve aracılık hizmetleri geliştirmektedir. Bunun yanı sıra Borsa İstanbul ile Astana Uluslararası Finans Merkezi arasında mutabakat zaptı imzalanmıştır. Bütün bunlar iki ülke arasındaki dijital ticaret alanındaki işbirliğini daha da güçlendirecektir.'

Tokayev, kültürel ve insani ilişkilerin Kazak-Türk ilişkilerinin altın köprüsü olduğunu vurgulayarak, özellikle eğitim ve bilim alanlarının ayrı bir önemi bulunduğunu söyledi.

Bugün, Gaziantep'te 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremde hayatını kaybeden vatandaşların anısına Kazakistan tarafından inşa edilen yeni okulun açılış törenine katıldıklarını anımsatan Tokayev, 'Bu, Kazak halkının Türk halkına gösterdiği desteğin ve samimi dayanışmasının açık bir göstergesidir.' dedi.

Tokayev, ziyaret kapsamında ilgili bakanlıklar arasında, Astana ve Almatı şehirlerinde Maarif Vakfına bağlı iki okulun açılmasına ilişkin mutabakat zaptı imzalandığını da belirterek, 'Bu okulların bilinçli nesiller yetiştiren seçkin eğitim kurumları olarak hizmet vereceğine inanıyorum. Okulların inşası için gerekli arsa tahsislerinin yapılması yönünde talimat verdik ve inşa çalışmalarına en kısa sürede başlayacağız.' diye konuştu.

Yükseköğretim alanındaki işbirliğinin de başarıyla geliştiğini ve halihazırda yaklaşık 14 bin Kazakistan vatandaşının Türkiye'de eğitim gördüğünü belirten Tokayev, aynı zamanda yaklaşık 2 bin 600 Türk öğrencinin de Kazakistan'daki üniversitelerde öğrenim gördüğünü bildirdi.

Tokayev, eğitim, sağlık ve turizm alanlarındaki ilişkileri daha da güçlendirmeye kararlı olduklarını söyleyerek, 'Kazakistan ile Türkiye arasında karşılıklı saygı, kardeşlik ve dostluk temelinde güçlü ilişkiler tesis edilmiştir.' ifadelerini kullandı.

Bu ilişkilerin gelişmesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın doğrudan desteğinin büyük bir payı olduğunu anlatan Tokayev, bu kapsamda Erdoğan'ı, Türk dünyasının manevi önderi Hoca Ahmet Yesevi adına verilen 'Hoca Ahmet Yesevi Nişanı' ile taltif ettiğini söyledi.

Tokayev, bu ödülün tüm Kazak halkının Türk milletine ve Türkiye Cumhurbaşkanı'na duyduğu 'derin saygının' bir göstergesi olduğunu kaydederek 'Özellikle belirtmek isterim ki Sayın Erdoğan, bu prestijli ödülün ilk sahibi olmuştur.' dedi.

Görüşmelerde bugün yaşanan bölgesel ve küresel çatışmaların giderek yayılmasından duydukları endişeyi dile getirdiklerini belirten Tokayev, uluslararası hukukun uygulanması, adalet ve hakkaniyet ilkelerine bağlılık konusunda ortak bir anlayışa sahip olduklarını bildirdi.

Tokayev, Kazakistan ve Türkiye'nin bundan sonraki dönemde de uluslararası kuruluşlar çerçevesindeki işbirliğini sürdürmeye kararlı olduğunu belirterek, 'Küresel istikrarın ve güvenliğin korunması amacıyla çabalarımızı birleştirmeye devam edeceğiz. Köklü tarihi kardeşliğimizi gelecek nesillere emanet ederek mevcut çok yönlü ilişkilerimizi daha da geliştirmeyi sürdüreceğiz. Bunun, her iki halkın omuzlarında taşıdığı kutsal bir sorumluluk olduğuna inanıyorum.' diye konuştu.

Yılmaz, Kazakistan Başbakanı Oljas Bektenov ile başkent Astana'da düzenlenen Kazakistan-Türkiye Yuvarlak Masa Toplantısı'na katıldı.

Burada konuşan Yılmaz, Türkiye ile Kazakistan arasındaki ilişkilerin köklü tarihi bağlardan ve ortak medeniyet hafızasından beslenen çok boyutlu bir kardeşlik zeminine dayandığını söyledi.

Cevdet Yılmaz, son yıllarda karşılaşılan tüm jeopolitik gerilimlere ve bölgedeki ateş çemberine rağmen Türkiye'nin bir istikrar adası ve güvenli bir liman olarak yoluna devam ettiğini dile getirdi.

'Her alanda Kazakistan ile işbirliğimizi geliştireceğiz'

Cumhuriyet tarihinin en yüksek milli gelir ve ihracat rakamlarına ulaşıldığını belirten Yılmaz, 'Ülkemiz, ekonomimiz, dayanıklılığını birçok durumda ispat etmiştir. 22 çeyrektir Türkiye ekonomisi, kesintisiz bir şekilde büyümektedir. Geçen yıl da dünya büyümesinin üzerinde 3,6 büyüme kaydettik ve ekonomimizin büyüklüğü 1,6 trilyon dolar seviyesine gelmiş oldu. Kişi başına gelirimiz ise 18 bin dolar seviyesindedir. 2002 yılında 36 milyar dolar olan ihracatımız geçen yıl 273 milyar doları buldu. Bunun yanı sıra tabii hizmet ihracatımız da var.' diye konuştu.

Toplam mal ve hizmet ihracatının 390 milyar doları aştığını, bu yıl 400 milyar doları geçmeyi hedeflediklerini dile getiren Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Savunma sanayinde son yıllarda büyük bir performans ortaya koyduğumuzu söyleyebilirim. Yaşadığımız dönem tüm dünya bunun farkına vardı ama Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan çok önceden bu yola çıktı ve geldiğimiz noktada da yola erken çıkmanın avantajını yaşıyoruz. Geçen yıl 10,5 milyar dolar savunma sanayi ihracatımız oldu. Dünyanın 11. ülkesiyiz savunma sanayi ihracatında. Burada da gelişmelerimiz devam ediyor.'

Kazakistan'ın geçen yıl 300 milyar doları aşan bir milli gelire ulaştığını aktaran Yılmaz, 'Dünya büyümesinin aşağı yukarı 2 katını yaptı geçen sene Kazakistan. Dünya yaklaşık yüzde 3 büyürken Kazakistan yüzde 6,5 büyüdü. İnşallah, bu büyüme hızlarıyla Kazakistan, dünyada çok daha farklı bir konuma yükselecektir. Her alanda Kazakistan ile işbirliğimizi geliştireceğiz.' ifadesini kullandı.

Yılmaz, Türkiye'den Kazakistan'a yaklaşık 6 milyar dolar yatırım olduğunu, 5 binin üzerinde şirketin burada yatırım yaptığını bildirerek, şunları kaydetti:

'Kazakistan'dan Türkiye'ye 2 milyar doların üzerinde yatırım var ve bine yakın Kazak şirket Türkiye'ye yatırım yapmış durumda. Bunların sayısını, miktarını ve niteliğini daha da artırmamız gerekiyor ki ticaretimizin de altyapısı güçlesin. Bu yatırımlar ne kadar artarsa ticaretimiz de çok daha sağlıklı, güçlü bir zemine kavuşmuş olacaktır. Bu anlamda da karşılıklı olarak yatırıma davet ediyoruz. Türk iş dünyasını Kazakistan'a, Kazak iş dünyasını da Türkiye'ye daha fazla yatırım yapmaya davet ediyoruz. Hepimizin kazançlı çıkacağına yürekten inanıyoruz.'

Devlete düşen görevin uygun ortamı hazırlamak, altyapıyı kurmak, düzenlemeleri yapmak ve teşvikleri sağlamak olduğuna dikkati çeken Yılmaz, 'Üretken projeleri yapması gereken ise özel sektör. Özel sektör, girişimcilik bir ülkede ne kadar güçlü olursa, ekonomi de o kadar dinamik ve dayanıklı demektir. Dünyanın mevcut konjonktürüne baktığımızda belirsizliklerin arttığı, korumacılık eğilimlerinin yükseldiği bir dönemden geçiyoruz. Böyle dönemlerde kamu ile özel sektörün daha güçlü bir diyalog içerisinde hareket etmesi çok kıymetli diye inanıyorum. Kazakistan ve Türkiye olarak girişimcilerimiz için elverişli şartları oluşturmaya devam edeceğiz.' sözlerini sarf etti.

'Sayın Tokayev ile görüşmemizde bölgesel ve küresel meselelerin yanı sıra; ticaretten enerjiye, savunma sanayisinden eğitime, ulaşımdan kültürel işbirliklerine kadar geniş bir yelpazede mevcut projelerimizi ve yeni işbirliği imkanlarını ele aldık. Kazakistan ile ikili ticaret hacmimizi daha yukarılara taşıma, karşılıklı yatırımları artırma ve bölgesel istikrar ve refaha katkı sunma konusundaki işbirliğimizi kararlılıkla sürdüreceğiz.

Köklü tarihimizden ve ortak medeniyet mirasımızdan güç alan Türkiye-Kazakistan ilişkileri, Sayın Cumhurbaşkanlarımızın vizyonları ve yakın dostlukları sayesinde bugün her alanda daha da derinleşen stratejik ortaklık niteliği taşımaktadır. Türk dünyasının birlik ve dayanışmasını güçlendiren bu güçlü bağların, önümüzdeki dönemde yeni projelerle daha da pekişeceğine inanıyorum. Nazik kabulleri ve samimi ev sahiplikleri için Sayın Tokayev'e teşekkür ediyor, dost ve kardeş Kazakistan halkına muhabbetlerimi iletiyorum.'

Yılmaz'ı, Nursultan Nazarbayev Uluslararası Havalimanı'nda, Kazakistan Başbakanı Oljas Bektenov, Türkiye'nin Astana Büyükelçisi Mustafa Kapucu ve diğer ilgililer karşıladı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz ile Türkiye-Kazakistan Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı ve AK Parti Şanlıurfa Milletvekili Mehmet Ali Cevheri, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Ahmet Berat Çonkar, Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Muhammed Bilal Macit, Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Oruç Baba İnan, Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı Ahmet Gümen, Ticaret Bakan Yardımcısı Mustafa Tuzcu, Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Durmuş Ünüvar da Astana'ya geldi.

Yarın Kazakistan-Türkiye Karma Ekonomik Komisyonu Heyetler arası 14. Dönem Toplantısı ve İmza Töreni'ne iştirak edecek Yılmaz'ın, ayrıca Kazakistan Başbakanı Bektenov ve Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ile baş başa görüşmesi bekleniyor.