Bakan Kacır, Fransa ziyareti kapsamında beraberindeki heyetle fuardaki ASELSAN, Roketsan, Makine ve Kimya Endüstrisi AŞ (MKE), HAVELSAN da dahil Türk firmalarının stantlarını ziyaret etti.

Kacır, Türk firma temsilcilerinden fuarda sergiledikleri ürünler ve yaptıkları iş görüşmeleri hakkında bilgi aldı.

Türkiye bu yıl Eurosatory Fuarı'nda, 50'den fazla firmayla temsil ediliyor.

Uyduların Alçak Yer Yörüngesi ve Kutup Yörüngesi'ndeki planlanan konumlarına yerleştiği fırlatış, Long March roketleriyle icra edilen 652'nci başarılı taşıma görevi oldu.

'Guovang' (ulusal ağ) takım uydu ağının parçasını oluşturacak 'Hualienvang' (internet) uydularının ilk grubu, 16 Aralık 2024'te fırlatılmış, 2025'te 16, bu yıl da 4 grup uydu uzaya gönderilmişti.

'Ulusal ağ'

Adı Çincede 'ulusal ağ' anlamına gelen Guovang, ilk kez Çin'in 2020'de Uluslararası Telekomünikasyon Birliğine (ITU) geniş bir takım uydu ağı kurmak için başvuru yapmasıyla gün yüzüne çıkmıştı.

Çin'in ABD'nin SpaceX şirketinin Starlink uydu ağına rakip küresel uydu internet ağı oluşturmayı amaçladığı proje, 2021'de ülkenin kabinesi Devlet Konseyine bağlı kurulan Çin Uydu Ağı Grubu Şirketi (China SatNet) tarafından yürütülüyor.

Çin Havacılık Uzay Bilimi ve Sanayisi Şirketinin (CASIC) ana yüklenici olduğu proje kapsamında 13 bin uydunun, Alçak Yer Yörüngesi'ne konumlandırılması planlanıyor.

ITU düzenlemelerine göre, takım uydu ağı operatörlerinin, frekans hakkı kazanabilmeleri için bazı uydu konuşlandırma eşiklerini belirli sürelerde aşmaları şartı var.

Guovang projesi için ağın yüzde 10'unu oluşturan 1300 uydunun 2029 sonuna kadar, yüzde 50'sini oluşturan 6 bin 500 uydunun ise 2035'e kadar yörüngeye konuşlandırılması gerekiyor.

Xinhua'nın haberine göre, 'Şıcien-31' uydusu, Long March-3B taşıyıcı roketiyle Sıçuan eyaletindeki Şiçang Uydu Merkezi'nden fırlatıldı.

Uydunun planlanan yörünge konumuna yerleştiği fırlatış, Long March roketleriyle gerçekleştirilen 651'inci taşıma görevi oldu.

Çin Uzay Teknolojisi Akademisi (CAST) tarafından geliştirilen Şıcien uyduları, uzay çevresinin izlenmesi ve yörünge uygulamalarının geliştirilmesinde kullanılıyor.

Adı, 'uygulama' anlamına gelen Şıcien uydu programının, Çin'in yörünge teknolojilerini test ettiği Şıyan (deney) ve Çuangşin (yenilik) gibi diğer uydu programlarında erken geliştirme aşamasında olan teknolojilerin uygulamaya geçirilmesine yönelik platform işlevi gördüğü tahmin ediliyor.

Uydu programı, bazı fırlatışların duyurulmadığı, yörüngede konumu belirtilmeyen bağlı uyduların varlığı ve uyduların diğer uyduları yakından incelemek veya sürüklemek amacıyla temas yakınlığında manevralar yaptığı gerekçesiyle zaman zaman eleştirilere konu oluyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Görgün, Türkiye ile Japonya arasındaki ilişkilerin köklü bir dostluk, karşılıklı saygı ve güven zemininde geliştiğine işaret etti.

İki ülke arasındaki ilişkilerin, tarihi dostluk ve stratejik ortaklık anlayışıyla bugün çok daha geniş bir işbirliği perspektifine sahip olduğunu belirten Görgün, 'Savunma sanayi alanındaki temaslarımızı da bu anlayışa yakışır şekilde, uzun vadeli ve kurumsal işbirlikleriyle güçlendirmek istiyoruz.' ifadesini kullandı.

Görgün, 'Japonya ile stratejik ortaklığımızı ileri teknoloji, kalite, güven ve karşılıklı fayda temelinde savunma sanayisi alanında daha somut işbirliklerine dönüştürmeyi hedefliyoruz.' değerlendirmesinde bulundu.

Japonya'nın mühendislik, kalite ve teknoloji kültürünün Türkiye'nin yenilikçi savunma sanayisi ekosistemiyle önemli bir tamamlayıcılık sunduğuna dikkati çeken Görgün, şunları kaydetti:

'Japonya'nın yüksek teknolojiye dayalı üretim kabiliyeti ile Türkiye'nin çevik, yenilikçi ve sahada kendini kanıtlamış savunma sanayi birikimi arasında güçlü bir sinerji potansiyeli görüyoruz. Görüşmelerimizde bu potansiyeli AR-GE, tedarik zinciri, sistem entegrasyonu ve ileri teknoloji alanlarında somut başlıklara dönüştürmeyi amaçlıyoruz.'

KHI ve NEC tesislerinde teknik incelemeler

Başkan Görgün, Japonya programı kapsamında Kobe'de KHI Kobe Works, Tokyo'da ise NEC Fuchu tesislerini ziyaret ederek incelemelerde bulundu. Söz konusu ziyaretlerde ileri üretim teknolojileri, elektronik sistemler, haberleşme altyapıları, sistem entegrasyonu ve savunma teknolojilerinde işbirliği imkanları masaya yatırıldı.

Görgün, temaslarına ilişkin, 'ATLA, KHI ve NEC temaslarımızda karşılıklı kabiliyetleri daha yakından değerlendirme fırsatı bulacağız. Amacımız, iki ülkenin sanayi ve teknoloji kurumları arasında sürdürülebilir, güvene dayalı ve karşılıklı fayda üreten bir işbirliği zemini oluşturmaktır.' değerlendirmesinde bulundu.

Türk-Japon Toplumu'nun 100. Yıl Resepsiyonu'na katılım

Haluk Görgün, programı çerçevesinde Prenses Akiko Mikasa'nın teşrifleriyle düzenlenen Türk-Japon Toplumu'nun 100. Yıl Resepsiyonu'na da iştirak etti.

Türkiye-Japonya ilişkilerinin yalnızca kurumsal temaslardan ibaret olmadığını vurgulayan Görgün, 'İki ülke arasındaki dostluk, ilişkilerimizin en kıymetli dayanaklarından biridir. Bu ziyaretin savunma sanayi alanındaki işbirliği arayışlarına katkı sunmasının yanı sıra halklarımız arasındaki gönül bağlarının güçlenmesine de vesile olmasını temenni ediyoruz.' ifadelerini kullandı.

Xinhua'nın haberine göre uydular, 'Licien-1 Y14' roketiyle Gobi Çölü'ndeki Dongfeng Ticari Uzay İnovasyon Pilot Bölgesi'ndeki platformdan fırlatıldı.

Sekiz uydunun planlanan yörünge konumlarına yerleştiği fırlatış, Licien-1 roketleriyle gerçekleştirilen 14'üncü taşıma görevi oldu.

Çin Bilimler Akademisinin (CAS) Mekanik Enstitüsüne bağlı CAS Space şirketince geliştirilen Licien-1 roketi, katı yakıtla çalışan fırlatma platformu olarak Alçak Yer Yörüngesi'ne 1,5 ton, Güneş Eş Zamanlı Yörünge'ye 2 ton yük taşıyabiliyor.

Adı Çince 'güçlü roket' anlamına gelen, İngilizce'de 'Kinetica-1' olarak da anılan Licien-1, farklı türde ve çok sayıda uydu fırlatılışına yönelik küresel talebi karşılama hedefiyle geliştirildi.

Starmer, İngiltere Başbakanlık Ofisi 10 Numara'da yaptığı basın toplantısında, 16 yaşından küçükler için sosyal medya kullanımı yasağına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Konuşmasının başında, ABD ile İran arasında imzalanan mutabakattan duyduğu memnuniyeti dile getiren Starmer, tüm tarafların bu fırsatı bölgesel istikrarı inşa etmek, tüm dünyada ve İngiltere'de ekonomik baskısı hissedilen Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer özgürlüğünü yeniden sağlamak için kullanması gerektiğini söyledi.

Starmer, çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin yapılan danışma ve fikir beyanı sürecinde herkesin görüşüne kulak verdiklerini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

'Trajik ve korkunç kayıplarının ardından bu konuda kampanyalar yürüten aileler de dahil cesurca çalışan herkese teşekkür ediyorum. Bugün ülkemiz için büyük bir gün. Çocuklarımız ve geleceğimiz için büyük bir değişim adımının atıldığı bir gün. Bugün, hükümetin 16 yaşından küçük tüm çocukların sosyal medyaya erişimini yasaklayacağını duyurabilirim.'

Sosyal medyanın zararları ve faydaları bulunduğunu aktaran Starmer, 'Hükümetlerin işi, seçim yapıp karar vermektir. Bana göre, tam bir yasak uygulamak açık şekilde en doğru seçimdir.' dedi.

Starmer, kendisinin de diğer ebeveynler gibi benzer endişelere sahip olduğunun altını çizerek, 'İstediğim tek şey; çocuklarımın mutluluğu ve güvenliği. Tüm ebeveynler de bunu istiyor. Ancak şu soruyu sormalıyız, sosyal medyanın çocuklar için mutlu bir ortam oluşturduğuna gerçekten inanıyor muyuz?' değerlendirmesinde bulundu.

'Çocuklarımızın güvenliği ve mutluluğundan taviz vermeye hazır değilim'

Sosyal medyanın bağımlılık yapacak şekilde tasarlandığını belirten Starmer, 'Tüm ebeveynler, kendi gözleriyle görüyor. Sosyal medya, çocukları mutsuz ediyor. Zorbaların, çocuklara zarar vermesini ve istismar etmesini kolaylaştırıyor, hatta çocukların akıl sağlığı zarar görüyor. Çocuklar tehlikeli içeriklere maruz kalıyor çünkü bunlar dikkat çekiyor.' diye konuştu.

Starmer, içerikleri sonsuza kadar kaydırma seçeneğinin kullanıcıları ekrana bağımlı hale getirdiğini anlatarak, 'Sosyal medya, çocukları ödev yapmaktan, okumaktan, arkadaşlarıyla dışarıda oynamaktan ve düzgün saatte yatağa gitmekten alıkoyuyor. Öyle gelmeyebilir ancak tüm bunlar bir çocuğu yetişkin olmaya götüren aktiviteler.' ifadesini kullandı.

Ebeveynlerin bu kararı destekleyeceğine inandığını belirten Starmer, 'Çocuklarımızın güvenliği ve mutluluğundan taviz vermeye hazır değilim. Bu yüzden bu yasak gelmeli ve gelecek. Kolay olmayacak çünkü bazı şirketler, sosyal medyanın doğal düzen içinde değişmez bir parça olduğuna inanmamızı istiyor. Bu tür öğrenilmiş çaresizliklere karşı mücadele etmeliyiz. Bunu değiştirebiliriz ve değiştireceğiz.' yorumunu yaptı.

Starmer, oyun ve yayın uygulamalarında da yabancıların çocuklara mesaj atmasını engelleyecek adımlar atacaklarını belirterek, çocukların diğer kuralları ihlal ettiği gibi bu sosyal medya yasağını da ihlal edebileceğini söyledi.

'Çocuklar bir şekilde alkol içiyor, o zaman 'alkol yasağıyla uğraşmayalım' demiyoruz değil mi?' ifadelerini kullanan Starmer, kuralların uygulanması için gereken adımların atılacağının altını çizdi.

VPN gibi uygulamalar da yasak kapsamında olacak

Gazetecilerin ve sosyal medya içerik üreticilerinin sorularını da cevaplandıran Starmer, bu yıl sonu gelmeden konunun yasalaşmasını, yasağın ise gelecek yılın başından itibaren uygulanmasını planladıklarını bildirdi.

Starmer, çocukların yasağı delmek için kullanacağı VPN gibi uygulamaların da yasak kapsamında olmasını planladıklarını belirterek, çocuklara yönelik YouTube Kids ve Google Classroom gibi uygulamalarda ise yasak olmayacağını dile getirdi.

'Ben kesinlikle 'Bu yasaktan sonra hiçbir çocuk, sosyal medya kullanmayacak' demiyorum.' diyen Starmer, bunun denetimini yapacaklarını ve Avustralya'nın deneyimlerinden örnek alacaklarını kaydetti.

Starmer, teknoloji, yapay zeka ve sosyal medyanın faydalı yönlerine desteğini yineleyerek, 'Hem teknoloji ve yapay zekaya destek verip hem de çocukları koruyamazsınız' gibi bir düşünceye katılmıyorum. Bunların ikisini de yapmak mümkün. Hem yapay zekadan hem de çocukların korunmasından yanayım.' diye konuştu.

Yaptırım çocuklara değil platformlara uygulanacak

Sosyal medyaya giren çocuklara uygulanacak yaptırım ve yasağın ifade özgürlüğüne etkisine ilişkin soruyu yanıtlayan Starmer, 'Yasağın yaptırımı, hizmet sağlayıcılara uygulanacak, çocuklara değil. Yetişkinlerin koyduğu kuralları çiğnemenin yollarını arayan 13-14 yaşındaki çocuklara karşı bir adım atmayacağız.' ifadelerini kullandı.

Starmer, ifade özgürlüğüne etkisine ilişkin 'Bu konu, ifade özgürlüğüyle değil, çocukların korunmasıyla alakalıdır. Ben ifade özgürlüğünün güçlü bir savunucusuyum ancak bir çocuğa uygunsuz fotoğraf yollamak ya da ondan böyle bir fotoğraf almak ifade özgürlüğü değildir.' dedi.

İngiltere Başbakanı, yasa değişikliğinin kolay, alışkanlık ve kültür değişiminin ise zamanla olacağını vurguladı.

Sosyal medya ünlüsü çocuk ve ailelere de değinen Starmer, 'Bu yasak, çocuğun ona uygun bir içeriği göremeyeceği anlamına gelmemeli. Okullar da uygulamaları kullanıyor. Çocuklar için zararlı ve onları mutsuz eden içerikler, bizim kırmızı çizgimiz.' dedi.

Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (SUBÜ) ve Sakarya Makine İmalatçıları Birliği (SAMİB) işbirliğinde, gençlerin teknolojik tasarım ve uygulama becerilerini geliştirmeleri ve üreten girişimci bireyler olarak yetişmelerini sağlamak amacıyla SUBÜ Spor Bilimleri Fakültesi'nde düzenlenen olimpiyatlara 740 takım katılıyor.

İlkokuldan üniversite düzeyine kadar öğrenciler, geliştirdikleri projeleri sergiliyor.

'Mini Sumo Robot', 'Çizgi İzleyen Robot', 'Tasarla-Geliştir', 'Robo Futbol Yarışması', 'Savaşan Robot', 'İnsansız Hava Araçları', 'Labirent Çözen' ve 'Serbest Kategori' olmak üzere 8 kategoriden oluşan yarışmalarda derece alan projeler için toplamda 800 bin lira ödül verilecek.

'Binlerce kişi aynı teknoloji havasını soluyor'

SUBÜ Rektörü Prof. Dr. Mehmet Sarıbıyık, açılışta yaptığı konuşmada, yarışmacıların birçok kategoride proje ürettiğini söyledi.

Yarışmacılara başarılar dileyen Sarıbıyık, 'Onları yetiştiren hocalara ve ailelere teşekkür ediyoruz. Burada geleceğin mühendis, teknik eleman ve iş insanları yetişiyor. Birbirini görerek, tanıyarak ve birbirleriyle etkileşim içinde oluyorlar. Geleceğin gençleriyle ilgili ülkemiz adına son derece ümit verici durum ortaya çıkmış oluyor. Bu yarışmanın kategorisi ve ödülleri var ama yarışmaya katılmış olmak aslında bu ödülü hak etmek anlamına geliyor. Burada binlerce kişi aynı teknoloji havasını soluyor.' dedi.

SAMİB Yönetim Kurulu Başkanı Fatih Kar da Sakarya ve Türkiye'nin kurtuluşunun nitelikli ve katma değerli imalattan geçtiğine inandıklarını belirterek, 'Burada yarışacak kardeşlerimiz inşallah ileride katma değerli hedefimize ulaşmamızı sağlayacak kardeşlerimizdir. Hepsine başarılar diliyorum. Çocuklar, hızlı ve güçlü gelin, size çok ihtiyacımız var.' diye konuştu.

Düzenleme Komitesi Başkanı Doç. Dr. Barış Boru da üniversite-sanayi işbirliğinin en güzel örneklerinden birinin yaşandığını dile getirerek, 2 gün boyunca yarışmacıların bilgilerini, hayallerini ve emeklerini sergileyeceğini kaydetti.

Konuşmaların ardından protokol üyeleri ve katılımcılar, öğrencilerin projelerini inceledi.

Organizasyon, yarın yapılacak ödül töreniyle sona erecek.

The Japan Times gazetesinin haberine göre, H3 roketi, JAXA tarafından Kagoshima eyaletindeki Tanegashima Uzay Merkezi'nden fırlatıldı.

Roket, fırlatıldıktan yaklaşık 16 dakika sonra hedeflenen yörüngeye sorunsuz bir şekilde ulaştı.

Bu görevde, H3 roketinin '30 konfigürasyonu' olarak adlandırılan yeni bir versiyonu kullanıldı. Bu model, yalnızca ana gövdedeki üç motorla çalışıyor ve H3 serisinin en düşük maliyetli modeli olarak öne çıkıyor.

H3 roketi, Aralık 2025'te Tanegashima Uzay Merkezi'nden fırlatılmıştı. Fırlatılışından kısa süre sonra ikinci motorun gücünün kesilmesiyle H3 roketi, taşıdığı uyduyu yörüngeye yerleştirememiş ve görev başarısızlıkla sonuçlanmıştı.

- H3 roketi

H3 roketi, 20 yıldan uzun süredir Japonya'nın uzay araştırmalarında önemli rol oynayan H2A roketinin halefi olarak biliniyor.

JAXA ile Mitsubishi Heavy Industries firmasınca geliştirilen H3 roketinin ilk fırlatılma denemesi Mart 2023'te başarısız olmuştu.

Söz konusu roket, ikinci aşama motorunun ateşlenmemesi nedeniyle kalkıştan sonra infilak ettirilmişti.

H3'ün 2, 3 ve 4 numaralı roketleri ise 2024'te başarıyla fırlatılmıştı.

Çin Havacılık Uzay Bilimi ve Teknolojisi Şirketinden (CASC) yapılan açıklamaya göre, 'İletişim Teknolojisi Demonstrasyon Uydusu-25', Long March 5 roketiyle Haynan Adası'ndaki Vınçang Uzay Fırlatma Merkezi'nden fırlatıldı.

Planlanan yörünge konumuna yerleştiği bildirilen uydunun, 'çok bantlı' ve 'yüksek hızlı' uydu iletişimi teknolojilerinin test edilmesi ve doğrulanması için kullanılacağı belirtildi.

Fırlatış, 'Long March' roketleriyle gerçekleştirilen 650'nci taşıma görevi oldu.

Times of India'nın haberine göre, Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi yakınlarındaki bir veri merkezinde çıkan yangın, merkezdeki ağ ekipmanlarının kapatılmasına yol açtı.

Bunun ardından Yeni Delhi başta olmak üzere Chennai, Mumbai ve çevre bölgelerde Google Cloud hizmetlerinde erişim sorunları yaşanıyor.

Google'dan yapılan açıklamada, olayın kullanıcılar üzerindeki etkisinin azaltılması için mühendislerin çalışma başlattığı belirtildi.

Rusya Dijital Kalkınma Bakanlığından yapılan açıklamada, Roblox'un Rus mevzuatına uyacağına dair gerekli garantileri sunduğu bildirildi.

Açıklamada, haziran başında Roblox ile Rus kullanıcıların hak ve çıkarlarının korunmasına yönelik gerekli koşullar üzerinde mutabakata varıldığı belirtilerek, platformun çocukları zararlı ve tehlikeli bilgilerle, diğer kullanıcıların istenmeyen davranışlarından korumaya yönelik kapsamlı tedbirler sunduğu kaydedildi.

Roblox'a yönelik erişim engelinin kaldırılması için ilgili güvenlik birimlerine başvuruda bulunulduğuna işaret edilen açıklamada, Rusya'da faaliyetleri sınırlandırılanlar dahil olmak üzere yabancı dijital servislerin operatörleriyle doğrudan görüşmelerin yürütüldüğü belirtildi.

Rusya'da dijital oyun platformu Roblox'a, terör ve LGBT konularında propaganda yapıldığı gerekçesiyle Aralık 2025'te erişim engeli getirilmişti.

Bakan Kacır, yaptığı yazılı açıklamada, forum kapsamında gerçekleştirdiği görüşmelere ilişkin bilgi verdi.

Görüşmelerde, ülkeler arasındaki sanayi, teknoloji, yatırım ve sürdürülebilir kalkınma alanlarındaki işbirliği imkanlarını ele aldıklarını belirten Kacır, Tanzanya Sanayi ve Ticaret Bakanı Judith Kapinga, Somali Ticaret ve Sanayi Bakanı Jamaal Mohamed Hassan, Güney Sudan Ticaret ve Sanayi Bakanı Labanya Margaret Mathya Ugila ve Almanya Çevre, İklim Eylemi, Doğa Koruma ve Nükleer Güvenlik Bakanlığı Parlamenter Müsteşarı Rita Schwarzelühr-Sutter ile verimli temaslarda bulunduklarını kaydetti.

- 'Ortak kalkınma hedefleri için tecrübe paylaşımı artacak'

Kacır, ülkeler arasında tesis edilen güçlü diyalog ve ortaklık mekanizmalarının yeni fırsat kapıları aralayacağına dikkati çekerek, şu ifadeleri kullandı:

'Türkiye olarak yeşil dönüşüm, temiz teknolojiler ve döngüsel ekonomi alanlarında uluslararası işbirliklerimizi güçlendirmeye, ortak kalkınma hedefleri doğrultusunda bilgi, teknoloji ve tecrübe paylaşımını artırmaya kararlılıkla devam edeceğiz.'

Törene Malezya Selangor Eyaleti Sultanı Sharafuddin Idris Shah, Selangor 'Tengku Permaisuri'si Hajah Norashikin, Malezya Savunma Bakan Yardımcısı Haji Adly bin Zahari, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkan Yardımcıları İhsan Kaya ve Mustafa Murat Şeker, Malezya Kraliyet Deniz Kuvvetleri Komutanı Admiral Tan Sri Zulhelmy bin Ithnain, STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz ve iki ülkenin askeri delegasyonları ile savunma sanayi şirketlerinin yetkilileri katıldı.

Malezya Savunma Bakan Yardımcısı Haji Adly bin Zahari, yaptığı konuşmada, Malezya Korvet Projesi'nin iki ülke arasındaki savunma işbirliğinde tarihi dönüm noktası olduğunu, Malezya Kraliyet Donanması için savaş gemisi tedarikinde ilk ortaklığı temsil ettiğini söyledi.

Zahari, projenin, ilk geminin başarıyla denize indirilmesi ve bugünkü törenin planlandığı şekilde gerçekleştirilmesiyle yolunda ilerlemeye devam ettiğini dile getirerek, 'Bu olumlu ivmenin sürerek 2027 yılı sonuna kadar 3 geminin de teslim edilmesiyle projenin başarıyla tamamlanacağına inanıyorum.' değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye'nin savunma sanayisindeki önemli ilerlemeleri ve kendi kendine yeten savunma üreticisi olarak geniş çapta tanındığını vurgulayan Zahari, 'Malezya açısından bu işbirliği, gelişmiş bilgi alışverişi ve etkili teknoloji yoluyla savunma sanayimizi güçlendirmede kilit rol oynayacaktır. İşbirliğinin, savunma işbirliğinin ötesine geçerek diğer potansiyel girişimleri de kapsayacak şekilde daha da güçlenerek devam etmesini içtenlikle umuyorum.' dedi.

- 'Projenin ikinci korvetinin denize indirilmesiyle bir diğer önemli kilometre taşına tanık olduk'

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkan Yardımcısı Mustafa Murat Şeker de proje kapsamında ilk korveti denize indirme töreninin 24 Mayıs'ta gerçekleştirildiğini belirterek, 'Projenin ikinci korvetinin denize indirilmesiyle bir diğer önemli kilometre taşına tanık olduk.' ifadesini kullandı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde, Türk savunma sanayisinin yenilikçi teknolojiler geliştirerek ve ileri çözümler sunarak önemli ilerleme kaydettiğine dikkati çeken Şeker, 'KOBİ'ler, araştırma kurumları, üniversiteler ve nitelikli iş gücü de dahil olmak üzere 4 binden fazla şirket ile ülkemiz, NATO standartlarında çözümler sunabilmekte ve önde gelen küresel savunma ihracatçılarıyla etkin bir şekilde rekabet edebilmektedir.' diye konuştu.

Şeker, Türkiye'nin gemi inşa yeteneklerini istikrarlı şekilde güçlendirdiğine işaret ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Modern savaş gemilerinin tasarım, yapım ve entegrasyonunda ileri düzey yetenekler sergileyerek deniz gemi inşasında dünyanın önde gelen ülkelerinden biri olarak tanınıyoruz. Türk tersaneleri, şu anda hem Türk Deniz Kuvvetlerinin hem de dost ve müttefik ülkelerin ihtiyaçlarını karşılayan 50'den fazla deniz platformunun eş zamanlı inşasını başarıyla yönetmektedir. Türkiye, sadece savunma ürünleri tedarikçisi değil teknoloji paylaşımına, ortak üretime, kapasite geliştirmeye ve uzun vadeli stratejik ortaklıkların geliştirilmesine kendini adamış güvenilir bir ortaktır. Kardeş ülkemiz Malezya ile geliştirdiğimiz güçlü savunma sanayi işbirliği, bu ortaklığın açık bir göstergesidir.'

Malezya Korvet Projesi'nin Türkiye-Malezya ilişkilerinde dönüm noktası olduğuna dikkati çeken Şeker, 'Birinci ve ikinci korvetlerin ardından, üçüncü geminin ağustos ayında denize indirilmesi planlanmaktadır. Bu sürdürülebilir üretim hızı, 2027 yılına kadar üç platformun da başarıyla teslim edilmesine olan bağlılığımızın açık bir göstergesidir.' görüşünü paylaştı.

STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz de gerçekleştirilen törenin, iki kardeş ülke Malezya ile Türkiye arasındaki köklü işbirliğini daha da güçlendiren önemli bir kilometre taşı olduğunu ifade etti.

Türkiye ile Malezya arasındaki ilk devletten devlete (G2G) savunma ticareti anlaşması ve Türkiye'nin Asya-Pasifik Bölgesi'ne ilk korvet ihracatı olan Malezya Korvet Projesi'nde ilk gemi 'TUNKU LAKSAMANA ABDUL JALIL'i 2 hafta önce suyla buluşturduklarını anlatan Güleryüz, 'Bugün ise projemizin ikinci gemisi 'RAJA LAUT'u da denize indirmiş olmak, STM'nin mühendislik ve lojistik operasyon hızının somut bir göstergesi oldu. Yakaladığımız bu yüksek üretim temposuyla serinin üçüncü gemisini önümüzdeki ağustos ayında denize indirmeyi, her üç platformu da 2027 yılı içinde teslim etmeyi hedefliyoruz.' diye konuştu.

Konuşmaların ardından tören heyetinin katılımıyla geminin suya indirilme süreci tamamlandı.

- Gemilerin inşası ve donatımı, Türk savunma sanayisi şirketlerinin yoğun katılımıyla gerçekleştiriliyor

Proje kapsamındaki gemiler, isimlerini Malezya'nın tarihindeki önemli şahsiyetlerden alıyor. İlk gemiye Malezya Kralı Sultan İbrahim'in 2015 yılında vefat eden ve 'prens-amiral' ünvanını taşıyan oğlu 'TUNKU LAKSAMANA ABDUL JALIL'in adı verilmişti. Bugün denize indirilen ikinci gemiye de 19. yüzyılda Selangor yönetimi ile bölgesel deniz ticaretinde rol oynayan tarihi figür 'RAJA LAUT'un ismi verildi.

Türk Deniz Kuvvetleri ve Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) öncülüğünde geliştirilen MİLGEM Projesi ile dünyada kendi savaş gemisini tasarlayıp üretebilen 10 ülkeden biri konumuna gelen Türkiye, SSB'nin ihracat vizyonu ile Türkiye ekonomisine katkı sunarken dost-kardeş ülkelerin savunma kapasitelerini de geliştiriyor.

Bu çerçevede, Türkiye ile Malezya arasında 'Savunma Ürünleri Tedarikine İlişkin G2G Mutabakat Muhtırası İmza Töreni' ve Malezya Kraliyet Donanması için tedarik edilecek 'Kıyı Görev Gemisi (LMS) Batch 2 Projesi Kabul Mektubu (LoA) Teslim Töreni', 10 Haziran 2024'te Ankara'da gerçekleştirildi. Gemilerin sac kesim töreni 4 Aralık 2024'te, blok koyma töreni de 8 Nisan 2025'te İstanbul'da yapıldı. Projenin ilk gemisi, bu yıl 24 Mayıs'ta düzenlenen törenle denize indirildi.

STM tarafından Malezya Kraliyet Donanmasının gereksinimlerini karşılayacak şekilde tasarlanmış ve özelleştirilmiş üç korvet, 'Kıyı Görev Gemisi İkinci Seri (LMSB2) Projesi' kapsamında İstanbul Denizcilik Tersanesi'nde inşa ediliyor.

STM, tasarımdan performansa, inşadan gemilerin teslimine kadar projenin tüm aşamalarından sorumlu ana yüklenici oldu. STM, gemi tasarımı, proje ve inşaat yönetimi, malzeme/sistem tedariki, entegrasyon tasarımı ve montajı, testler ve Entegre Lojistik Destek (ELD) faaliyetleri ile projeye ilişkin tasarım ve ELD dokümanlarının hazırlanmasını üstleniyor.

Proje kapsamında gemilerin inşası ve donatımı, Türkiye'de Türk savunma sanayisi şirketlerinin yoğun katılımıyla gerçekleştiriliyor.

Projeye göre, STM ana yükleniciliğinde inşa edilecek gemilerde ASELSAN tarafından geliştirilen 30 mm MUHAFIZ (Smash) Uzaktan Komutalı Stabilize Top Sistemi, CENK 3D Arama Radarı, ARES 2D Su Üstü Radar ED Sistemi, Akrep Atış Kontrol Radarı, Chaff Aldatma Sistemi, Dost-Düşman Tanıma Sistemi IFF ve diğer elektronik sensörler, ROKETSAN tarafından geliştirilen ATMACA Gemisavar Füzesi, HAVELSAN tarafından geliştirilen Savaş Yönetim Sistemi (SYS) ve 76 mm top atış kontrol sistemi yer alacak.

Gemiler, 99,56 metre boya, 2 bin 500 ton deplasmana, 26 knot maksimum hıza, helikopter iniş platformuna ve 111 kişilik personel kapasitesine sahip olacak.

Bunun yeni bir tür olabileceğini değerlendiren Demir ve Ölekli, Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım'la iletişime geçti.

Yıldırım tarafından yürütülen ayrıntılı morfolojik ve taksonomik incelemeler neticesinde, popülasyonun bilim dünyası için yeni bir tür olduğu ortaya konuldu.

Elde edilen verilerle tür tanımı, botanik alanında uluslararası otorite kabul edilen Phytotaxa dergisinde yayımlandı.

'Campanula porensis' olarak adlandırılan tür, Türkçe 'Por çanı' adıyla literatüre girdi.

İncekaya Kalderası içerisindeki mağara girişleri ve dik volkanik kaya duvarlarında tespit edilen bitkinin, Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) kriterlerine göre 'hassas' kategorisinde değerlendirildiği belirtildi.

Prof. Dr. Hasan Yıldırım, AA muhabirine, keşfedilen yeni çan çiçeğini bilim dünyasına tanıtmanın heyecanını yaşadıklarını belirtti.

Bitkinin yakın akrabalarından ve bölgedeki benzer türlerden çiçek, yaprak ve tüy özellikleriyle farklılık gösterdiğini ifade eden Yıldırım, şunları kaydetti:

'Bu türümüz endemik ve dünyada sadece Por Kalderası'nda bulunuyor. Bitki, bu mağara kovuklarının nemli iç kısımlarında yayılış göstermektedir ve sulak alanlarda kayadan aşağı doğru sarkar bir modda gölgelik alanları tercih etmektedir. Oldukça süs potansiyeli yüksek olan, laciverte yakın renklerde çiçeklere sahip özel bir türdür. Ekip olarak yapılan çalışmalar sonucunda yaklaşık 450-500 kök kadar bu alanda yayılışa sahip olduğunu biliyoruz. Yani dünyadaki toplam sayısı 450-500 kök kadar oldukça nadir bir bitki olduğunu söyleyebiliriz.'

Yıldırım, alanda doğrudan bir insan etkisi ya da aşırı otlatma bulunmadığını ancak küresel iklim krizinin sulak ve gölgelik habitatları olumsuz etkilediğini vurguladı.

Bitkinin yok olma tehlikesinin önüne geçilmesi gerektiğini dile getiren Yıldırım, yerel yönetimler, bölgedeki üniversiteler ve bakanlık işbirliğiyle koruma çalışmalarının acilen başlatılmasında büyük fayda olduğunu ifade etti.

Bitkinin süs bitkisi potansiyeline dikkati çeken Yıldırım, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Dünyada yaklaşık 450 kadar çan çiçeği türü mevcuttur. Ülkemiz bu anlamda oldukça önemli bir noktadadır, 140 kadar çan çiçeği mevcut. Bizler Ege ekibi olarak yaklaşık 2012 yılından beri TÜBİTAK projeleriyle Türkiye'nin tüm illerinde çan çiçekleri üzerine çalışmalar yapmaktayız. Ülkemizde tespit edilen 140'ı aşan bu türün 72 tanesi dünyada sadece ülkemizde bulunuyor. Bu potansiyele bakarak, süs bitkisi potansiyeli olan bu bitkilerin zarar vermeden üretilmesi ve kültüre alınmasıyla beraber ülke ekonomisine önemli bir yarar sağlayacağını düşünüyorum.'

Yeni türün tip örneği Ege Üniversitesi Herbaryumu'nda, eş örnekleri ise hem Ege Üniversitesi hem de Bitlis Eren Üniversitesi Herbaryumu'nda muhafaza ediliyor.

Stratejik öneme sahip İHA savunma sistemleri, 19 farklı ülkeden gelen çok sayıda uluslararası heyet ile ulusal ve uluslararası basın mensuplarının katılımıyla düzenlenen tanıtım faaliyetinde ASELSAN'ın Gölbek Test Merkezi'nde başarıyla görev icra etti.

DRONEDEF olarak isimlendirilen karşı tedbir setinde İHTAR İHA Önleme Sistemi (Tespit ve Yumuşak İmha / Elektronik Harp), GÖKBERK 5/10 kW Lazer Silah Sistemi, KORKUT 25 Parçacıklı Mühimmatlı Silah Sistemi, GÖKALP Otonom Önleyici İHA, EJDERHA AD Yüksek Güçlü Elektromanyetik Sistemi, ŞAHİN LITE 40 mm Parçacıklı Mühimmat / 12.7 mm / 7.62 mm Silah Sistemi, ŞAHİN DUAL Çift Silahlı (12.7 mm + 40 mm / 7.62 mm) Parçacıklı Mühimmatlı Silah Sistemi ve MİĞFER FPV Dronlara Karşı Öz Savunma Sistemi (Kamikaze Dron Önleme Sistemi) yer alıyor.

Gerçek harp sahasını aratmayan faaliyette, senaryo gereği dron tedbir setinin bazı alt sistemleri kullanıldı. Bu kapsamda AURA 200G radar ünitesine sahip İHTAR Anti İHA Sistemi, GÖKBERK Lazer Silah Sistemi ve EJDERHA Yüksek Güçlü Elektromanyetik Anti İHA Karşı Tedbir Sistemi test edildi. Gerçekleştirilen faaliyetlerde farklı konumlardan saldıran çok sayıda drona karşı savunma yapıldı.

⁠Saniyeler içinde etkisiz hale getirildi

Senaryo kapsamında sürü halinde yaklaşan dronlar, ilk olarak algılama alt sistemi tarafından tespit edildi. Tespit edilen sürü İHA'lardan ikisi saniyeler içinde İHTAR Sistemi tarafından imha edildi.

Yaklaşmaya devam eden diğer İHA'lar için Komuta ve Kontrol Alt Sistemi devreye girerek kalan tehditleri mevcut fiziksel imha alt sistemlerine atadı. EJDERHA ve GÖKBERK sistemleri, İHTAR'dan aktarılan veriler doğrultusunda İHA'ları arayarak takibe aldı.

Hedeflerin atış menziline girmesinin ardından İHA'lar, GÖKBERK ve EJDERHA sistemleri tarafından etkisiz hale getirildi. ÇELİKKUBBE konseptinin en alt katmanında yer alan bu üç sistem, mini ve mikro sınıf İHA tehditlerine karşı koordineli bir şekilde görev yaptı.

İHA tehditlerine karşı ileri teknoloji

Şehir ve kırsal ortamda görev yapabilen İHTAR, yapay zeka destekli bir karşı tedbir sistemi olarak dikkati çekiyor. AESA radar teknolojisini, gelişmiş görüntü işleme algoritmalarını ve programlanabilir FPV karıştırıcı kabiliyetlerini tek bir mimaride birleştiren sistem, tehditleri erken tespit edip yüksek doğrulukta teşhis ederek görevini icra ediyor.

Mobil bir platform üzerinde konumlandırılan EJDERHA da yönlendirilmiş enerji teknolojisiyle çalışıyor. Sistem, vakum elektroniği teknolojisi aracılığıyla yüksek güçlü elektromanyetik dalgalar üreterek hedeflerin elektronik donanımlarını işlevsiz bırakıyor.

Katmanlı hava savunma mimarisi içinde çalışmak üzere tasarlanan yönlendirilmiş enerji tabanlı GÖKBERK sistemi ise hedeflere karşı lazer silahıyla fiziksel imha etkinliği sağlıyor.

Batu Emirhan Arık, AA muhabirine, matematiğe küçüklüğünden beri ilgi duyduğunu, sayıları sevdiğini fark eden annesinin yönlendirmesiyle 3. sınıfta ilk yarışmasına katıldığını söyledi.

TÜBİTAK olimpiyat sürecinin çok aşamalı ve girdikleri arasında en zor sınav olduğunu anlatan Arık, bunun sonucunda milli takıma seçilmeyi başardığını belirtti.

Romanya'da 15-20 Haziran'da yapılacak 30. Genç Balkan Matematik Olimpiyatı'nda Türkiye'yi temsil edecek 6 öğrenci arasında bulunduğunu dile getiren Arık, olimpiyatta bireysel hedefinin altın madalya kazanmak, takım olarak ise Türkiye'yi en üst sıraya taşımak olduğunu kaydetti.

Torbalı BİLSEM matematik öğretmeni Ertan Yıldırım da olimpiyatta başarı kazanmak için sadece zeki olmanın yetmediğini, öğrencinin bu alana tutkuyla bağlı, sabırlı bir karaktere sahip olması gerektiğini vurguladı.

Olimpiyat hazırlığının uzun bir süreç içerdiğini ve tek bir öğretmenle yürütülemeyeceğini belirten Yıldırım, öğrencilere ilk etapta sayılar teorisi, analiz cebir, geometri ve kombinatorik gibi temel alanlarda eğitimler verdiklerini söyledi.

Uyduların, Kutupsal Yörünge'deki planlanan konuma ulaştığı fırlatış, Long March roketleriyle icra edilen 648'inci taşıma görevi oldu.

Şanghay Spacecom Uydu Teknolojisi Şirketi (SSST) tarafından geliştirilen Çienfan uyduları, Alçak Yer Yörüngesi'nde kurulan takım uydu ağının parçasını oluşturacak.

'G60 Starlink' olarak da bilinen projenin ilk aşamasında 1296 uydunun yörüngeye konumlandırılması planlanırken, tüm aşamalar tamamlandığında 14 bin geniş bant internet uydusundan oluşan mega takım uydu ağı oluşturulması hedefleniyor.

Çienfan uydu ağının parçasını oluşturacak 18'er uydudan oluşan grupların ilki 6 Ağustos 2024'te, ikincisi 15 Ekim 2024'te, üçüncüsü 5 Aralık 2024'te, dördüncüsü 23 Ocak 2025'te, beşincisi 11 Mart 2025'te, altıncısı 18 Ekim 2025'te, yedincisi 7 Nisan'da, sekizincisi 12 Mayıs'ta, dokuzuncusu 17 Mayıs'ta ve onuncusu 1 Haziran'da fırlatılmıştı.

Bertelsmann Vakfının Alman Ekonomi Enstitüsüne (IW) yaptırdığı 'Endüstrinin Gelecekteki Konumu: Alman Endüstrisinin Patent ve Araştırma Analizi' başlıklı araştırma raporu yayımlandı.

Almanya'nın küresel teknoloji pazarındaki gücünü ve şirket satın almaları yoluyla kaybettiği kritik buluşları gözler önüne seren raporda, ülkede geliştirilen neredeyse her üç buluştan birinin yabancı bir kuruluşun mülkiyetinde bulunduğu aktarıldı.

Yabancıların eline geçen bu patentlerin yaklaşık üçte birinin ABD'li sahipler tarafından kontrol edildiği, yüzde 11'lik payla da İsviçre'nin öne çıktığı belirtildi.

Alman şirketleri tarafından 2000-2022 yıllarında tescil ettirilen ve uluslararası düzeyde öneme sahip 189 bin patentin yaklaşık yüzde 29'unun artık yabancı sermayeli şirketlerin elinde bulunduğu kaydedildi.

2000'li yılların başında bu listede yok denecek kadar az paya sahip olan Çin, son 20 yılda 11 bin 300'den fazla patenti, özellikle devlete ait işletmeler aracılığıyla Alman şirketlerini satın alarak kontrol ediyor.

- En fazla hareketlilik makine mühendisliğinde

Yabancı sermaye nüfuzunun ve patent hareketliliğinin en belirgin hissedildiği alan makine mühendisliği sektörü oldu. Sektördeki patent başvuruları 2000 yılında 3 bin 300 seviyesindeyken, 2022'de 4 bin 300'e yükseldi.

Araştırma, başvuru sayısındaki bu artışa rağmen söz konusu stratejik sektörün, Çinli şirketlerin satın almalar yoluyla en güçlü şekilde giriş yaptığı alan haline geldiğini ortaya koydu. Bunun en somut örneği olarak Augsburg merkezli endüstriyel robot üreticisi Kuka'nın 2016'da Çinli Midea Grubu tarafından satın alınması gösterildi.

Almanya'nın sınır ötesi patent başvurularındaki küresel pazar payı, 2000'de yüzde 22 seviyesinden 2022'de yüzde 15'e geriledi.

Bu gerilemenin temel nedeni olarak AR-GE yatırımlarının yetersiz kalması gösterildi. 2000 yılında AR-GE harcamalarında Çin'in iki katı bütçeyle dünya üçüncüsü olan Almanya, 2021'de altıncı sıraya gerilerken, Çin aynı dönemde AR-GE bütçesini 20 kat artırdı.

- 'Jeostratejik adımlar dengeleri bozuyor'

Araştırmanın yazarlarından Oliver Koppel, konuya ilişkin değerlendirmesinde, Alman şirketlerinin de yurt dışında patent sahibi olmasının normal rekabetin bir parçası olduğunu vurguladı.

Pekin yönetiminin adımlarına dikkati çeken Koppel, 'Ancak Pekin yönetimi, Batı'daki şirket satın almalarını jeostratejik çıkarları doğrultusunda yönlendirirken negatif listeler, güvenlik denetimleri ve korumacı politikalarla kendi pazarını yabancı yatırımcılara büyük ölçüde kapatıyor. Bu durum ciddi bir dengesizlik yaratmaktadır.' ifadelerini kullandı.

Koppel, Avrupa'nın stratejik teknolojilerin hangi ülkelere göç ettiğini çok daha yakından incelemesi gerektiğini belirtti.

AI Tomorrow Summit etkinliğinin 11'incisinin düzenlendiğine işaret eden Bolat, 'Yapay zeka, artık milli egemenliğin, ekonomik rekabet gücünün ve dış ticaret kapasitesinin temel belirleyicilerinden biri haline geldi.' diye konuştu.

Bolat, Türkiye'nin mal ihracatında orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin payının yüzde 44'e yükseldiğine dikkati çekerek, 'Türkiye, artık savunma sanayisi ürünleri, makine, elektrik, elektronik ihraç ediyor, yılda 6 milyar dolar da bilişim, yazılım alanında ihracat yapıyor.' ifadesini kullandı.

Verinin artık en stratejik ham madde olarak kabul edildiğini belirten Bolat, veri işleme ihtiyacının yüzde 90'ından fazlasının henüz karşılanmadığını söyledi.

Bolat, yapay zekanın maliyetlerinden birisinin, veri merkezlerinde ısınan işlemcilerin soğutulması için harcanan su kaynakları olduğunu bildirerek, güncel araştırmalara göre 100 kelimelik tek bir yapay zeka komutunun, sunucuların soğutulması için yaklaşık 519 mililitre tatlı su tükettiğini anlattı.

Yapay zeka donanımlarının üretiminin, lityum, kobalt, galyum gibi nadir toprak elementlerine bağımlı olduğuna işaret eden Bolat, bu alandaki en kritik stratejik riskin, arzdan ziyade işleme kapasitesinin belirli ülkelerde yoğunlaşması olduğunu kaydetti.

- 'Yapay zekanın ekonomik değer üretme kapasitesi artırılacak'

Bolat, bu dönemin 'teknoloji yüzyılı' olduğuna işaret ederek, 'Türkiye Yüzyılı, ticaret, ulaştırma, lojistik, bağlantısallık yüzyılı diyoruz. Türkiye Yüzyılı aynı zamanda teknoloji yüzyılı olmak zorundadır, vizyonumuz budur. Devlet ve hükümet olarak en büyük önceliğimiz, teknolojiyi sadece tüketen değil, üreten, geliştiren ve küresel çapta yöneten bir konuma ulaşmak. Bu vizyonla devletimizin genelde yüksek teknoloji yatırımlarına, özelde yapay zeka ekosisteminin gelişimine, yerli yazılımlara ve AR-GE faaliyetlerine güçlü destek verdiğini vurgulamak isterim.' değerlendirmelerinde bulundu.

Bakanlık olarak yaşanan bu teknolojik devrimi dışarıdan seyretmediklerini anlatan Bolat, yapay zekayı iş yapış biçimlerinin merkezine yerleştiren bir vizyon ve anlayışla çalıştıklarını bildirdi.

Bolat, Türkiye'nin, uluslararası yapay zeka hazırlık endekslerinde yüksek gelişim potansiyeline sahip ülkeler arasında yer aldığını belirterek, 'Türkiye'mizin güçlü e-Devlet yapısı, kamu hizmetlerindeki dijitalleşme tecrübesi, savunma sanayisindeki teknoloji birikimi ve genç girişimci ekosistemi ile bu alanda çok önemli bir kapasiteye sahip olduğunu memnuniyetle söyleyebiliriz.' dedi.

Yapay zekanın başlı başına bir alan olmasının dışında ekonomik değer üretme kapasitesinin artırılmasının en kritik gündemlerinden biri olduğuna dikkati çeken Bolat, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Yapay zekanın gayrisafi milli hasılamızın yüzde 5'ine kadar bir büyüklüğe yükselmesi, bu alanda 50 bin kişilik bir istihdam sayısına ulaşmak hedefimizdir. Yapay zekanın milli gelire katkısı şu anda yüzde 2,1 ila yüzde 2,8 arasındadır. Yapay zekayla uğraşan istihdam sayısının da 32 bin ila 35 bin arasında olduğu hesaplanıyor. Saygıdeğer Cumhurbaşkanı'mızın Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda gelecek hafta, 13 Haziran'da açıklayacağı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımızın koordinasyonuyla hazırlanan Yapay Zeka Eylem Planı'nın da ülkemizde yapay zekanın merkezinde olacağı dönüşüm sürecine güçlü katkılar yapacağına ve yön vereceğine inanıyoruz.'

İhracatçılara sundukları dijital uygulamalara ve veri temelli destek mekanizmalara ilişkin bilgi veren Bolat, bu alandaki en önemli enstrümanların başında Kolay İhracat Platformu'nun geldiğini belirtti. Bolat, bu platform sayesinde ihracatçıların süreçlere ilişkin ihtiyaç duydukları bilgilere tek noktadan ulaşabildiğini anlattı.

Bolat, e-ticaretin, veri temelli yapay zeka destekli karar ekosistemi olarak yeni bir ticaret modeline dönüştüğüne işaret ederek, bu alanda firmaların anlamlı veri üretme ve yapay zeka modellerinden daha etkin yararlanma konularında farkındalıklarını artırmaya çalıştıklarını aktardı.

- 'Gümrük uygulamalarında yapay zekadan büyük ölçüde yararlanıyoruz'

Yapay zeka alanındaki bir diğer uygulamanın yeni TAREKS olduğuna dikkati çeken Bolat, yapay zeka alanında serbest bölgelere yönelik yürüttükleri çalışmalara ilişkin bilgi verdi.

Bolat, gümrük idarelerinde özellikle risk analizi ve veri madenciliği tekniklerini yapay zekanın gücüyle yenilediklerini bildirerek, 'Gümrük istihbaratı, kontrolleri ve uygulamalarında yapay zekadan büyük ölçüde yararlanıyoruz.' dedi.

Dış Ticaret Anomali Tespit Sistemi sayesinde de eşya, ülke ve firma bazlı olağan dışı hareketleri çok kısa sürede matematiksel ve istatistiksel modellerle anında tespit edebildiklerini belirten Bolat, 'Yürüttüğümüz makine öğrenmesi destekli mali risk analizi çalışmalarıyla 2026'da ithalatımızın yüzde 10'luk kısmı riskli görülerek fiziksel kontrole sevk edilmiştir. Böylece 7,6 milyar liralık ilave gümrük vergisi ve teminat tahsilatı kamu maliyesi için mümkün hale getirildi.' diye konuştu.

Teknolojik dönüşümün ve yapay zekadan aldıkları katkıların sahadaki somut sonuçlarını güçlü şekilde gördüklerini ifade eden Bolat, 27 Mayıs itibarıyla 341 operasyonda 12,3 ton uyuşturucu madde, ayrıca 2 bin 418 operasyonda 21,3 milyar liralık da kaçak ticari eşya ele geçirildiğini bildirdi.

Konuşmaların ardından Bakan Bolat, etkinlik kapsamında kurulan stantları ziyaret etti ve çalışmalar hakkında bilgi aldı.

MAX'ın günlük kullanıcı sayısının 60 milyonu aştığını belirten Şadayev, kullanıcıların yaklaşık yüzde 25-30'unun iOS işletim sistemine sahip cihazlar kullandığını ifade etti.

Şadayev, 'Apple, bu kararla iPhone ve iPad kullanan 20 milyondan fazla kullanıcının ulusal mesajlaşma uygulaması MAX'a erişimini herhangi bir açıklama yapmadan sınırlandırdı.' dedi.

Rusya'da güvenlik ve dolandırıcılıkla mücadele amacıyla WhatsApp ve Telegram tümüyle engellenirken, geçen sene piyasaya sürülen yerli MAX uygulaması başta kamu kuruluşları olmak üzere hızla yayılmıştı.