Başbakan Jetten'in özrü, törene katılanlar tarafından alkış ve tezahüratla karşılandı.

'Özürler ancak ardından gelen eylemlerle anlam kazanır.' diyen Jetten, bu pişmanlık ifadesinin nasıl takip edileceği konusunun henüz somutlaşmadığını söyledi.

Hollanda'daki Moluk topluluğun bu konuda önemli bir söz hakkına sahip olduğunu vurgulayan Jetten, Hollanda'ya gelen ilk nesil Moluk temsilcilerin hala hayatta olduğu bir dönemde özrün sunulmasının önemine işaret etti.

Söz konusu nesle 'tarihi bir adaletsizlik yapıldığını' ve bunun yeterince kabul edilip dile getirilmediğini ifade eden Jetten, 'Bu acıyı sonraki nesiller de taşıyor.' diye konuştu.

Jetten, açılışı yapılan anıtın 'her şeyden önce' geçici olarak Hollanda'ya geldiklerini düşünen ve hızla geri dönmeyi uman binlerce Molukkalı asker ve ailelerine bir saygı duruşu olduğunu söyledi.

- Moluk toplumunun Hollanda'daki tarihi

Moluk toplumu, 1950'de Endonezya'nın bağımsızlığının ardından Hollanda Doğu Hindistan Ordusu'nda (KNIL) görev yapan 12 bin 500 Molukkalı asker ve aileleri olarak Hollanda'ya 'geçici' olarak getirilmiş ve ülkedeki eski Nazi toplama kamplarına yerleştirilmişti.

Mülteci Vakfının 17'nci yürüyüşüne yaklaşık 10 bin kişi katıldı. 10, 20 ve 40 kilometrelik parkurlarda yürüyen binlerce kişi 2 milyon 309 bin avro bağış topladı.

Tilburg kentindeki 40 kilometrelik parkur hava şartları nedeniyle iptal edildi.

Etkinlik boyunca yaklaşık 600 gönüllü, katılımcılara destek vermek ve organizasyonu koordine etmek için sahada görev yaptı.

Onlara duyduğum saygıdan dolayı yürüyorum'

Yürüyüşe katılan, Marina Zieleman AA muhabirine yaptığı açıklamada mültecilere duyduğu saygıdan dolayı yürüyüşe katıldığını söyledi.

Kendilerinin yürüyüşe katılmalarının bir tercih olduğunu, evini terk etmek zorunda kalan mültecilerin ise mecburen yürüdüklerine dikkati çeken Zieleman, 'Biz iyi hazırlanmış bir şekilde yürüyoruz, oysa çocukları ve eşyalarıyla yollara düşen insanlar için bu çok daha ağır bir yük. Bu nedenle onlara duyduğum saygıdan dolayı bu mesafeyi yürüyorum.' dedi.

Anthoinet Vermeulen da geçen yıllarda da yürüyüşe katıldığını ve bugün 50 kilometrelik parkurda yürüyeceğini anlatarak şunları kaydetti:

'Mültecilerin Hollanda'da gerçekten hoş karşılandıklarını göstermenin çok önemli olduğunu düşünüyorum. Eşimin büyükannesi birinci dünya savaşı sırasında kaçmak zorunda kalmış. Bir insanın evini ve yurdunu terk ederek, kimseyi tanımadığı yabancı bir ülkede yeni bir hayat kurmaya çalışmasının ne kadar zor olduğunu hayal etmek bile mümkün değil.'

Yürüyüşe ilk defa katıldığını ve 50 kilometre parkurda yürüyeceğini belirten Marije Slump da, 'Etrafımızda olup bitenler ve başkalarına yardım etmeye yönelik olumsuz söylemler karşısında artık farklı bir ses yükseltmenin zamanı geldiğini düşünüyorum.' değerlendirmesinde bulundu.

Slump, çok sayıda insanın yürüyüşe katılmasını çok değerli bulduğunu dile getirerek, 'İster yürüyerek ister yürüyenlere destek vererek olsun, insanların dayanışma göstermesi çok değerli. Bu dönemde hala insanlığın ve merhametin var olduğunu göstermek çok önemli.' görüşünü paylaştı.

'Özgür Filistin' adlı grup ile ikinci kez yürüyüşe katıldığını söyleyen Zahra van Tol da 'Sürekli kaçmak zorunda kalan insanlara dayanışma göstermek için buradayım. Onların yaşadıkları, bizim bu gece yaşayacaklarımızla kıyaslanamaz. Ancak yine de bu yürüyüş, onlar için yapabileceğimiz en azından küçük bir katkı. Filistin'e ve tüm mültecilere gönülden destek veriyoruz.' diye konuştu.

Yürüyüş ilk defa 2010 yılında sadece Rotterdam'da organize edilmişti. Bu etkinliğe 350 kişi katılmış ve toplam 100 bin avro bağış toplanmıştı.

Bir Zeytin Ağacı Dik Vakfı tarafından Den Bosch kentinin merkezindeki Markt Meydanı'nda organize edilen etkinlikte, Gazze'de İsrail'in saldırılarında hayatını kaybeden Filistinli çocuklar ve gazeteciler anıldı.

Meydanda, İsrail'in saldırılarında ölen gazetecilerin fotoğrafları ve isimleri sergilendi. Binlerce çocuk ayakkabısı da meydana bırakıldı.

Etkinlikte, Gazze'de hayatını kaybeden çocukların adları ve öldürüldükleri yaşları farklı kişiler tarafından tek tek okundu.

Gönüllüler de meydandan geçenlere Gazze'de yaşananları anlatan broşürler dağıttı, bilgilendirme yaptı.

- 'Her gün insanlar öldürülürken nasıl bir ateşkesten söz edilebilir?'

Bir Zeytin Ağacı Dik Vakfı Yöneticisi Esther van der Most, AA muhabirine, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarında ölen Filistinli çocuklar için 17'nci, gazeteciler için 5'inci kez anma töreni düzenlediklerini söyledi.

Van der Most, Aralık 2023'te Rotterdam'da düzenlenen ilk anma etkinliğinde 8 bin ayakkabı sergilendiğini, bugün ise öldürülen çocuk sayısının 21 bine ulaştığını belirterek, 'Filistinlilerin yaşayabilmesini, yaşlanabilmesini, güvende olmasını ve özgürce hayat sürebilmesini istediğimiz için bugün burada bulunuyoruz. İsrail'in Filistin halkına yönelik sürdürdüğü soykırım nedeniyle bugün bu mümkün değil.' dedi.

Soykırımın sadece Gazze'de değil, Batı Şeria'da da yaşandığına işaret eden van der Most, 'Her gün insanlar öldürülürken nasıl bir ateşkesten söz edilebilir? Geçtiğimiz hafta Batı Şeria'da yedi aylık Sam isimli bir bebek öldürüldü. Bu ilk çocuk değil. Son bir yıl içinde orada da yüzlerce çocuk öldürüldü. Bunun durması gerekiyor.' ifadelerini kullandı.

Van der Most, Hollanda hükümetine çağrıda bulunarak 'Bunu (İsrail'in soykırımını) durdurun, yaptırımlar uygulayın, harekete geçin ve bir halkı katletmeye devam eden İsrail'i özel bir konumda tutmayın. Hükümetime karşı öfkeleniyorum çünkü bir halkı yok eden İsrail rejimiyle işbirliği yapmamamız gerekiyor.' değerlendirmesinde bulundu.

İsrail tarafından öldürülen çocukları anmanın yanı sıra öldürülen gazetecileri de andıklarını kaydeden van der Most, 'Sayıları artık 300'ü aşmış durumda. Gazetecilerin sesini susturduğunuzda, gerçeğin dışarıya ulaşmasını engellemek istiyorsunuz demektir. Biz ise gerçeği duyurmaya devam edeceğiz.' diye konuştu.

Etkinlikte, Rotterdam kent merkezindeki 42 binanın düz olarak inşa edilen çatıları halka açılırken, ziyaretçiler; merdiven ve köprülerle birbirine bağlanan 12 çatıyı, çatıdan çatıya yürüyerek gezdi ve kentin manzarasını seyretti.

Yeşil alan düzenlemeleriyle parkı andıran çatılara çıkma imkanı bulan ziyaretçiler, kenti; farklı mimari yapılara sahip binaları ve manzarayı izledi. Bazı çatılarda da çeşitli etkinlikler düzenlendi.

Rotterdam kent merkezinde yaklaşık 150 futbol sahası büyüklüğünde düz çatı bulunuyor.

Kent genelindeki çatılarda bulunan yaklaşık 1 milyon güneş paneli de 110 bin hanenin elektrik ihtiyacını karşılayabilecek miktarda enerji üretiyor.

11'incisi düzenlenen etkinlik, yarın ve 6-7 Haziran'da da yapılacak.

Uluslararası Demokratlar Birliği (UID) Hollanda tarafından başkent Amsterdam'da düzenlenen panele, Türkiye'nin Amsterdam Başkonsolosu Mahmut Burak Ersoy, Hollanda Temsilciler Meclisi Denk Partisi Milletvekili Stephan van Baarle, UID Genel Başkanı Kenan Aslan, UID Hollanda Başkanı Ertuğrul Kurt, antropolog ve akademisyen Prof. Dr. Thijl Sunier, avukat Florian Drenth ve insan hakları avukatı Els van de Loo katıldı.

Kur'an-ı Kerim tilavetiyle başlayan panelde yapılan konuşmalarda, ülkede yaşayan Müslümanların uzun yıllardır yapısal ayrımcılığa maruz kaldığı ve hükümetin bu konuda yeterli adım atmadığı vurgulandı.

Konuşmalarda, hükümetin, Müslümanları hedef aldığı ileri sürülen bazı yasa ve düzenleme hazırlıkları da eleştirildi. Kur'an kurslarına yönelik denetim mekanizmalarını içeren düzenlemeler ile İslami ihtiyaçların sınırlandırılmasına yönelik yasa tekliflerinin, Müslümanların temel haklarını kısıtladığı bildirildi.

Öte yandan panelde, tüm zorluklara rağmen Hollanda'daki Müslüman toplumun giderek daha güçlü ve örgütlü hale geldiği ifade edildi. Konuşmalarda, Müslümanların siyasetten hukuka, girişimcilikten mühendisliğe kadar toplumun her alanında daha görünür olduğu belirtildi.

- 'Küresel barışa, güvenliğe ve insan onuruna doğrudan bir tehdittir'

Program öncesi konuşma yapan Türkiye'nin Amsterdam Başkonsolosu Mahmut Burak Ersoy, Müslüman karşıtlığı ve yabancı düşmanlığındaki artışın küresel barış ve toplumsal birliktelik açısından ciddi tehdit oluşturduğunu söyledi.

Ersoy, 'Küresel barışın, karşılıklı saygının ve toplumsal birlikteliğin temel değerlerinin ciddi sınamalardan geçtiği bir dönemde bir araya gelmiş bulunuyoruz.' dedi.

Müslüman karşıtlığı ve yabancı düşmanlığının endişe verici şekilde yükseldiğine dikkati çeken Ersoy, 'Bu artık yalnızca toplumsal hoşgörüsüzlük meselesi değildir, küresel barışa, güvenliğe ve insan onuruna doğrudan bir tehdittir.' ifadelerini kullandı.

Nefret söyleminin yalnızca fiziksel alanda değil dijital dünyada da yayıldığını ifade eden Ersoy, 'Sosyal medya, özellikle Müslümanlara karşı nefreti körükleyen kontrolsüz bir alan haline gelmiştir.' diye konuştu.

Türkiye'nin bu konudaki tutumunun net olduğunu vurgulayan Ersoy, 'Bizler her zaman Hristiyanlığa, Yahudiliğe, İslam'a veya diğer inançlara yönelik olsun, dini nefrete karşı verilen uluslararası mücadelenin ön saflarında yer aldık. İslam karşıtlığı, antisemitizm veya inançlara ve değer sistemlerine yönelik her türlü tehditkar söylemin açık ve tereddütsüz şekilde kınanması gerektiğine inanıyoruz.' dedi.

Küresel taahhütlere rağmen Kur'an-ı Kerim'in yakılması ve aşağılanması gibi provokatif eylemlerin sürdüğünü belirten Ersoy, Müslüman kadınlar ve gençlerin günlük yaşamlarında sistematik ayrımcılığa maruz kaldığını dile getirdi.

İfade özgürlüğünün, nefret söylemi, ırkçılık ve provokasyon için bir gerekçe olamayacağını vurgulayan Ersoy, 'Gelin, nefret diline karşı kararlı ve birlik içinde duralım, onun yerine adaletin ve karşılıklı saygının evrensel değerlerini hakim kılalım.' değerlendirmesinde bulundu.

- '1970'li yıllardan bu yana ayrımcılığın var olduğunu biliyoruz'

Milletvekili Baarle da Müslüman karşıtlığı ile mücadelede yıllardır yeterli adım atılmamasını eleştirerek, '1970'li yıllardan bu yana ayrımcılığın var olduğunu biliyoruz. Bu durum sayısız araştırmayla ortaya konuldu ancak siyasetin buna karşı çok yetersiz kaldığını her seferinde yeniden görüyoruz. Bu da beni gerçekten çok öfkelendiriyor.' dedi.

Toplumda büyük bir güç gördüğünü ifade eden Van Baarle, Hollanda'daki Müslüman toplumunun ülkedeki yerini giderek daha fazla sahiplendiğini belirterek, 'Dedeleriniz ellerinde bir bavulla Hollanda'ya geldi. Atalarınızın kanı, teri ve emeği bu ülkede var. Onlar bu ülkenin inşasına katkıda bulundu. Bizler de hep birlikte bu ülkeyi daha iyi hale getirmek için var gücümüzle çalışmaya devam edeceğiz. Buna herkes dahildir, özellikle de Hollanda'da yaşayan Müslümanların yaptığı büyük katkılar.' diye konuştu.

UID Genel Başkanı Aslan da Müslüman toplumun devlet kurumlarına güveninin zedelendiğini söyleyerek, 'Sürekli sanki yanlış bir şey yapıyormuşuz gibi bir köşeye itiliyoruz. Oysa saklayacak hiçbir şeyimiz yok. Yapmadığımız bir şey için neden kendimizi savunmak zorunda kalıyoruz?' ifadesini kullandı.

Müslüman toplumun değişim beklentisi içinde olduğunu dile getiren Aslan, 'Bu konunun gündemde tutulması için toplum tüm katmanlarında mücadele etmeli ve her alanda varlık göstermeliyiz. Sivil toplum kuruluşları olarak bu tür paneller ve programlar düzenliyoruz. Bunu sadece Hollanda'da değil, diğer ülkelerde ve farklı kuruluşlarla birlikte de gerçekleştiriyoruz. Bunun devam etmesi büyük önem taşıyor.' dedi.

Müslüman toplumun artık daha eğitimli ve toplumun her alanında aktif olduğunu vurgulayan Aslan, 'Aramızda girişimciler, avukatlar ve mühendisler var. Eğitim seviyemizin yükselmesiyle birlikte öz güvenimiz de arttı. Bu gücü hep birlikte İslamofobi ile mücadelede kullanmalıyız.' değerlendirmesinde bulundu.

UID Hollanda Başkanı Kurt da Müslüman karşıtlığının yalnızca raporlarda yer alan uzak bir kavram olmadığını belirterek, bunun insanların günlük hayatında hissedilen bir gerçek olduğunu anlattı.

Müslüman karşıtlığının özellikle gençler ve Müslüman kadınlar üzerinde derin etkiler bıraktığını ifade eden Kurt, toplumun bu konuda sessiz kalmaması gerektiğini vurguladı.

UID Hollanda olarak değişimin farkındalık, dinleme ve konuşma cesaretiyle başlayacağına inandıklarını kaydeden Kurt, panelin farklı deneyim ve hikayeleri paylaşarak toplumsal anlayışı güçlendirmeyi amaçladığını belirtti.

Kurt, 'Gerçek değişim yarın başlamaz. Gerçek değişim burada başlar, şimdi başlar.' dedi.

Türk Halk Oyunları Vakfınca Rotterdam kentinde düzenlenen yarışmaya, son beş yılın dereceye giren halk oyunu ekipleri katıldı.

Yarışmaya Amsterdam'dan katılan ve Hollandalılardan oluşan halk oyunu ekibi 'Palonia' da 'Kafkas' oyununu sergiledi.

Türkiye'nin Lahey Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan ve Türkiye'nin Amsterdam Başkonsolosu Mahmut Burak Ersoy'un da katıldığı etkinlikte 8 ekip, Anadolu'nun farklı bölgelerine ait halk oyunlarını sergiledi.

Hollanda'nın farklı kentlerinin yanı sıra Almanya'dan ve Belçika'dan da halk oyunu ekibi katıldı.

Yarışmanın birincisi Almanya'dan 'Nefes' ekibi olurken Tiel'den yarışmaya katılan 'Altın Adımlar' ekibi ikinci, Brüksel'den 'Dillere Destan' ekibi ise üçüncü oldu.

Den Bosch kentinden katılan Boşnaklardan oluşan 'Bkud Zlatni' ekibi de seyirci ödülüne layık görüldü.

Birinci olan ekibi açıklayan Yazgan, yarışmayı düzenleyen vakfın başkanı Altay Demirci'ye teşekkür ederek, 'Kendi ülkemizin, tarihimizin ve akrabalarımızın kültürünü ile danslarını Batı Avrupa'da bir sahnede hep birlikte yaşamak ve görmek çoğumuzun hayali.' dedi.

Yarışmada bulunmaktan mutlu olduğunu belirten Yazgan, 'Emek veren herkese çok teşekkür ederim. Hepinizin emeği çok değerli. Büyük gurur duydum.' ifadesini kullandı.

Hollandalı savcılar, Esed rejiminin işkence merkezlerinde görev yapan 58 yaşındaki rejimi milisi hakkında sivillere işkence uyguladığı, cinsel saldırı ve tecavüz suçları işlediği gerekçesiyle 30 yıl hapis cezası talep etti.

Hollanda Savcılığından yapılan açıklamada, Lahey Bölge Mahkemesi'nde bugün sona eren duruşmalara işkence mağduru Suriyelilerin de katıldığı belirtildi.

Rejim milisinin 2013-2014 yıllarında Hama kırsalının doğusundaki Selemiye'de mahkeme katibi ve rejime bağlı hapishanelerdeki sivilleri sorguladığı kaydedilen açıklamada, sanığın Suriye'deki barışçıl protestolara katılanları ve ailelerini hedef aldığı ifade edildi.

Açıklamada 2021'de Hollanda'nın Druten kasabasına yerleşen sanığın Suriyeli mağdurlarca tanınmasının ardından yapılan şikayetler üzerine soruşturmanın başlatıldığı ve insanlığa karşı suçlardan işkence, tecavüz ve cinsel saldırı olmak üzere 25 ayrı suçtan yargılandığı bilgisi yer aldı.

Duruşmalara katılan mağdurlardan birinin, 'Bu sanık eline gelen her şeyle bana ve arkadaşlarıma işkence etti. Biz ve ailelerimiz her türlü işkenceyi yapan sadist kişilerin ellerinde çaresizce duruyorduk.' ifadelerine yer verilen açıklamada, rejim milisinin hakkındaki suçlamaları reddettiği ve mahkemenin kararını 9 Haziran 2026'da vermesinin beklendiği belirtildi.