Söz konusu ziyaret, Kral Charles'ın, ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray'da bir araya gelmesini, resmi akşam yemeğine katılmasını ve ABD Kongresi'nin ortak oturumunda konuşma yapmasını kapsıyor. Bu konuşma, bir İngiliz hükümdarının 1991'de Kraliçe 2. Elizabeth'in ardından Kongre'ye ikinci hitabı olacak.

İki ülke arasında gerilimli siyasi zemin

Ziyaret, özellikle ABD ve İsrail'in İran'a yönelik savaşı ve tarafların farklı tutumları nedeniyle gerilen İngiltere-ABD ilişkilerinin gölgesinde gerçekleşiyor. İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın hükümeti, ABD'nin İran'a yönelik askeri operasyonlarına doğrudan katılmama kararı alması, Washington yönetiminin sert eleştirilerine neden oldu.

Trump'ın İngiltere'ye yönelik gümrük tarifesi tehdidi ve sert söylemleri de Londra-Washington hattındaki gerilimi daha da artıran başlıklar arasında yer aldı.

Bu gelişmelerin ardından İngiltere'de bazı siyasetçiler, Kral'ın ABD ziyaretinin zamanlamasını eleştirdi. Muhalefetteki Liberal Demokrat Parti lideri Ed Davey, Kral'ın ziyaretinin iptal edilmesi çağrısında bulunarak, bunun Trump için 'diplomatik kazanım' anlamına geleceğini ifade etti.

Muhalefetteki Yeşiller Partisi ile iktidardaki bazı İşçi Partisi milletvekilleri de benzer şekilde söz konusu ziyaretin ertelenmesi gerektiğini savundu. Buna karşın, İngiltere hükümeti ziyaretin uzun vadeli ilişkiler açısından önemine vurgu yaptı.

İngiltere Başbakanı Starmer, ziyaretin iki ülke arasındaki tarihi bağları yansıttığı görüşünü dile getirerek, İngiliz monarşisinin, 'iki ülke arasındaki kalıcı ilişkilerin önemli hatırlatıcısı' olduğunu kaydetti.

Ziyaretin içeriği ve programı

Kral Charles ve eşi Kraliçe Camilla'nın ABD ziyareti programı, Washington, New York ve Virginia'yı kapsıyor.

İlk olarak Beyaz Saray'da düzenlenen resmi törende askeri karşılama yapılırken, iki ülkenin ulusal marşları çalındı ve 21 pare top atışı gerçekleştirildi. Kral ve Kraliçe ayrıca, Beyaz Saray bahçesindeki etkinliklere katıldı.

Ziyaret kapsamında, 11 Eylül Anıtı'na çelenk bırakılması, çeşitli toplumsal gruplarla görüşmeler ve kültürel etkinlikler planlanıyor.

Ziyaret sırasında düzenlenen resepsiyonlara siyaset, iş dünyası ve sivil toplumdan yüzlerce davetlinin katılımıyla, iki ülke arasındaki ekonomik ve kültürel ilişkilerin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Kral'ın ABD Kongresi'nde yapacağı konuşmanın, ziyaretin en kritik anlarından biri olması bekleniyor. Bu konuşmada, hem İngiltere'nin politik pozisyonunu yansıtması hem de ABD ile ilişkileri zedelememesi açısından dikkatli dil kullanılması öngörülüyor.

Kral'ın ABD ziyareti, siyasi koşullar nedeniyle 'önemli riskler' barındırıyor

Kral Charles'ın ABD ziyareti, İngiltere'nin geleneksel diplomasi araçlarından biri olan monarşi üzerinden yürütülen 'yumuşak güç' stratejisinin parçası olarak görülüyor.

İngiltere'nin Washington Büyükelçiliği, ziyaretin iki ülke arasındaki 'ortak değerler ve tarihi bağları' güçlendirmeyi amaçladığını belirtirken, mevcut siyasi gerilimler bu hedefin ne ölçüde gerçekleşeceği konusunda soru işaretleri yaratıyor.

Diplomatik çevreler, ziyaretin 'yüksek risk, yüksek hassasiyet' taşıdığı değerlendirmesinde bulunurken, İngiltere açısından bunun hem siyasi hem de sembolik bir denge süreci olduğu ifade ediliyor.

Uzmanlara göre, mevcut siyasi gerilimler ve Trump yönetiminin öngörülemez politikaları, ziyaretin diplomatik açıdan hassas zeminde ilerlemesine neden oluyor.

Uzmanlar, ziyaretin 'yumuşak güç' unsuru olarak planlanmasına rağmen mevcut siyasi koşullar nedeniyle önemli riskler barındırdığına dikkati çekiyor.

Ziyaretin, İngiltere-ABD ilişkilerini onarma yönünde bir adım mı olacağı yoksa mevcut görüş ayrılıklarını daha görünür hale mi getireceği, ilerleyen süreçte netlik kazanacak.

Af Örgütü, Kral'ın ziyaretini 'ulusal aşağılanma' olarak niteledi

Londra merkezli Uluslararası Af Örgütü (Amnesty), Kral Charles ve eşi Camilla'nın ABD ziyaretine yönelik sert eleştirilerde bulundu.

Örgütün İngiltere Direktörü Kerry Moscogiuri, yaptığı yazılı açıklamada, Kral'ın ABD ziyaretini 'ulusal aşağılanma' olarak nitelendirerek, İngiltere hükümetine ABD politikalarına karşı daha güçlü tutum alması çağrısı yaptı.

Moscogiuri, ABD yönetiminin uluslararası hukuk ve insan haklarına yönelik yaklaşımını eleştirerek, İngiltere'nin bu politikalara karşı yeterince karşı durmadığını savundu.

Başvurular, İrlanda'da doğmuş ebeveyn ya da büyükbaba ve büyükanne üzerinden vatandaşlık alınmasını sağlayan Yabancı Doğum Kayıt Sistemi (FBR) kapsamında yapıldı.

Başvuru sayısı 2023'te 7 bin 726, 2024'te 11 bin 601 iken 2025'teki artış bir önceki yıla göre yüzde 63'e ulaştı.

ABD'den İrlanda vatandaşlığına başvuranların sayısı 2015'te 2 bin 64 iken o tarihten bu yana başvuru sayısı Kovid-19 salgını dönemi hariç her yıl artış gösterdi.

İrlanda Merkezi İstatistik Ofisi verilerine göre, İrlanda'ya 2024'te 4 bin 900, geçen yıl ise 10 bin ABD vatandaşı taşındı.

İrlanda Adalet Bakanı Jim O'Callaghan, bir parlamenterin soru önergesine verdiği yanıtta, 2024'te 22 olan ABD vatandaşlarının sığınma başvurularının sayısının 2025'te 94'e yükseldiğini bildirmişti.

- 'İrlanda vatandaşlığı 'yedek plan' olarak görülüyor'

Göçmenlik avukatı ve İrlanda Göçmenlik Avukatları Birliği Başkanı Carol Sinnott, başvurulardaki artışın Kasım 2024'te ABD Başkanı Donald Trump'ın yeniden bu göreve seçilmesinin ardından hız kazandığını belirtti.

Sinnott, ABD vatandaşlarının İrlanda vatandaşlığını 'yedek plan' olarak gördüğünü dile getirerek, başvuruların bu eğilim doğrultusunda artmaya devam etmesinin beklendiğini kaydetti.

Healey, İngiliz kuvvetleri ve Norveç dahil müttefiklerin, Rus gemilerinin kötü niyetli faaliyetlerini takip edip engellediğini aktardı. Bakan Healey, bu operasyonu kamuoyuna duyurmasının nedeninin ise Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in 'bu faaliyetlerin tespit edildiğini bilmesini sağlamak' olduğunu söyledi.

Denizaltıların daha sonra İngiliz sularından ayrılıp kuzeye doğru ilerlediğini ve su altı altyapısında herhangi bir hasar belirtisi bulunmadığını belirten Healey, şunları kaydetti:

'Putin'e şunu söylüyorum: Sizi görüyoruz. Kablolarımız ve boru hatlarımız üzerindeki faaliyetlerinizi görüyoruz. Şunu bilin ki, bunlara zarar verme yönündeki herhangi bir girişim hoş görülmeyecek ve ciddi sonuçlar doğuracak. Silahlı kuvvetlerimiz, Putin'in planladığı gibi hareketlerinin gizli olmadığını, izlendiklerinden şüpheye yer bırakmayacak şekilde ve gizli operasyon girişimlerinin ortaya çıktığını onlara açıkça gösterdi.'

Healey, Rusya'nın bu operasyonda bir Rus Akula sınıfı saldırı denizaltısı ile Moskova'daki Derin Deniz Araştırmaları Genel Müdürlüğüne (GUGI) bağlı iki özel denizaltısının yer aldığını ifade etti.

Ayrıca Healey, operasyonun Rus denizaltılarının geri çekilmesinden önce bir aydan fazla sürdüğünü ve halihazırda sona erdiğini bildirdi.

'Deniz yatağı düşmanlar için 'birincil hedef' haline geliyor'

Bakan Healey, İngiltere'nin ada ülkesi olması sebebiyle denizaltındaki kablo ve boru hatları bağlantılarının ülke ekonomisi ve güvenliği için çok önemli olduğunun altını çizdi.

Healey, 'Deniz yatağındaki boru hatları, evlerimizi ısıtan gazın yarısını ve uluslararası telekomünikasyon ile veri trafiğinin yüzde 99'unu sağlıyor. Ayrıca, her gün trilyonlarca sterlinlik ticaretin gerçekleşmesini mümkün kılıyor.' dedi.

Bakan Healey, bu nedenlerin deniz tabanını düşmanlar için 'birincil hedef' haline getirdiğine işaret etti.

Ülke basınında yer alan haberlere göre Starmer, Orta Doğu ziyaretinde, Körfez ülkelerindeki liderlerle görüşecek ve ABD ile İran arasında varılan geçici ateşkesin korunmasına yönelik diplomatik çabaları ele alacak.

Starmer, bölgedeki temasları kapsamında ateşkesin sürdürülmesi ve kalıcı hale getirilmesi için yürütülen girişimleri değerlendirecek.

Körfez'de konuşlu İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) personelini de ziyaret edecek Starmer'in, müttefik hava sahasının korunmasına yönelik yürütülen çalışmaları yerinde incelemesi ve askerlere hitap etmesi bekleniyor.

Starmer'ın ziyaretini cuma günü tamamlayarak İngiltere'ye dönmesi öngörülüyor.

'Bölge ve dünya için bir nebze rahatlama sağlayacak'

Starmer, ABD-İran arasındaki geçici ateşkese ilişkin, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından da paylaşımda bulundu.

Ateşkesin 'bölge ve dünya için bir nebze rahatlama sağlayacağını' belirten Starmer, 'Ortaklarımızla birlikte bu ateşkesi desteklemek ve sürdürmek, onu kalıcı bir anlaşmaya dönüştürmek ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için elimizden gelen her şeyi yapmalıyız.' ifadesini kullandı.

İrlanda da ateşkesi memnuniyetle karşıladı

İrlanda Başbakan Yardımcısı ve Maliye Bakanı Simon Harris de ateşkesi memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, 'Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik anlaşmayı da içeren geçici ateşkes, çatışmanın sürdürülebilir ve kalıcı şekilde sona erdirilmesi için tam anlamıyla değerlendirilmesi gereken fırsat sunmaktadır.' değerlendirmesinde bulundu.

Bu gelişmelerin, ekonomik açıdan bakıldığında da olumlu olduğuna işaret eden Harris, 'Son saatlerde petrol fiyatları açısından olumlu tepki gördük ancak henüz çok erken aşamadayız ve durum son derece dalgalı olmaya devam etmektedir.' ifadesini kullandı.

Harris, bölgedeki durumu yakından izlemeye devam edeceklerini vurguladı.

ABD-İran arasındaki geçici ateşkes

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması şartıyla İran'la iki haftalık karşılıklı ateşkesi kabul ettiğini duyurmuştu.

İran yönetimi ise ABD ve İsrail ile savaşı sonlandırmak için Pakistan'da yürütülecek müzakerelerin 15 günlük ateşkes süreci içerisinde neticelendirilmesini hedeflediğini bildirmişti.