Kırgızistan Cumhurbaşkanlığı Basın Merkezinden yapılan açıklamada, Avrupa Komisyonu'nun Kırgızistan'a ait tüm hava yolu şirketlerini kara listeden çıkardığı bildirildi.

Açıklamada, bu kararın 19-21 Mayıs tarihlerinde AB Havacılık Güvenliği Komitesi'nde alındığı ve yakın zamanda Avrupa Komisyonu'nun resmi yönetmeliğiyle yürürlüğe gireceği belirtildi.

Avrupa Komisyonu'nun, martta Kırgızistan'a gerçekleştirilen yerinde değerlendirme ziyaretlerinin, teknik istişarelerin ve Brüksel'deki başarılı savunmalarının ardından ülkenin kaydettiği ilerlemeyi yüksek takdirle karşıladığı ifade edildi.

Ülke, uluslararası güvenlik standartlarına uymadığı gerekçesiyle 2006'dan bu yana bu listede yer alıyor ve Kırgız hava yolu şirketlerinin AB hava sahasını kullanması yasaklanıyordu.

Başkent Bişkek'te yapılan 'TÜRKPA Üye Devletleri Arasında Bölgesel İş Birliğini Güçlendirmede Yerel Yönetimlerin Rolü' konulu toplantıya Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üye devletleri Kırgızistan, Kazakistan, Türkiye ve Azerbaycan'dan milletvekilleri katıldı.

TBMM Bursa Milletvekili Osman Mesten'in başkanlık ettiği toplantıda, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Meclisi, Hukuk, Siyasi İşler Dış İlişkiler ve Savunma Komitesi Başkanı Yasemi Öztürk 'gözlemci', Özbekistan'ın Bişkek Büyükelçisi Saidkiram Niyazhodjayev 'misafir ülke' sıfatıyla yer aldı.

Toplantıda, yerel yönetimlerin bölgesel işbirliğinin geliştirilmesindeki rolüne ilişkin hazırlanan rapor ile tavsiye kararları görüşülerek kabul edildi.

TBMM Bursa Milletvekili ve Komisyon Başkanı Osman Mesten, AA muhabirine, TÜRKPA'nın geleceği ve üye devletler arasındaki kardeşlik bağlarının güçlendirilmesi açısından kararlar alındığını belirtti.

Mesten, 'Bu toplantının, hem Türk parlamentoları ile Türk devletleri arasındaki resmi ilişkilerin hem de kardeş Türk halkları arasındaki gönül bağlarının daha da güçlenmesine vesile olmasını temenni ediyorum.' ifadelerini kullandı.

Komisyonda masaya yatırılan konular ve kararlar hakkında bilgi veren Mesten, 'Daha önce yerel yönetimlerin işbirliğini artırmak amacıyla başlattığımız kapsamlı bir çalışmamız vardı. Bu toplantıda, söz konusu çalışmanın raporu değerlendirildi ve oylamaya sunularak kabul edildi. İçinde bulunduğumuz dijital çağın getirdiği yenilikleri ve dijital alanı komisyonumuzda değerlendirdik. Bu doğrultuda karar aldık. Yapay zeka kullanımı hususunda da ortak bir çerçeve kararı aldık. Bununla ilgili bir çalışma yapacağız.' dedi.

KKTC Meclisi, Hukuk, Siyasi İşler Dış İlişkiler ve Savunma Komitesi Başkanı Öztürk ise toplantının çok verimli geçtiğini belirterek, bu tür toplantıların işbirliği anlamında çok büyük katkı sağlayacağını düşündüğünü söyledi.

Dünya halklarının kültürel mirasını korumak, kültürlerarası diyaloğu geliştirmek ve çocukların yaratıcılığını desteklemek amacıyla düzenlenen festivalin gala konseri, akşam saatlerinde Bişkek'teki Ala-Too Meydanı'nda gerçekleştirilecek.

Çocuklar dostluğun en iyi elçileridir'

Bişkek Büyükşehir Belediye Başkanı Aybek Cunaşaliyev, festivalin açılışında yaptığı konuşmada, 'Modern dünyada kültür, uluslar arasındaki en güvenilir köprülerden biri olmaya devam ediyor. Çocuklar ise barışın, dostluğun ve karşılıklı saygının en iyi elçileridir.' dedi.

Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov da 1 Haziran Dünya Çocuk Günü vesilesiyle bir mesaj yayımlayarak çocukların bayramını tebrik etti. Caparov, mesajında şu ifadelere yer verdi:

'Çocukluk, bir insanın hayatındaki en parlak, en saf ve en mutlu dönemdir. Bu dönemde çocuk dünyayı saf bir kalple, sınırsız bir inançla ve büyük hayallerle algılar. Sizin yankılanan kahkahalarınız, samimi duygularınız ve hayalleriniz hayatımızı aydınlatıyor, ülkemizin geleceği için umut aşılıyor. Vatan sevgisi, büyüklere saygı, dürüstlük, nezaket ve çalışkanlık güçlü bir devletin temelidir. Sizler bu güçlü devletin geleceğisiniz.'

Caparov ayrıca, 1 Haziran Dünya Çocuk Günü vesilesiyle Eğitim ve Bilim Bakanı Dogdurkul Kendirbaeva eşliğinde, devlet tarafından kendilerine konut tahsis edilen 25 yetim genci evlerinde ziyaret etti.

Caparov, küresel ekonominin derin bir dönüşüm döneminden geçtiğine dikkati çekerken, bugün rekabetin, sadece teknolojilere erişimle ilgili olmadığını, bu teknolojilerin uygulanma hızıyla da ilgili olduğunun görüldüğünü söyledi.

AEB'nin sadece ortak bir pazar olmanın ötesine geçerek teknolojik ortaklık, ortak inovasyon ve yeni büyüme alanlarının geliştirilmesi için stratejik bir platform olma potansiyeline sahip bulunduğunu vurgulayan Caparov, 'Yapay zekanın ortak geliştirilmesinin, Birliğin teknolojik ilerlemesi için güçlü bir ivme sağlayacağına inanıyoruz.' dedi.

- 'Ticaret anlaşmaları kağıt üzerinde kalmamalı'

Yeni imzalanan ticaret anlaşmalarının Birlik içindeki üreticiler ve ihracatçılar için büyük fırsatlar sunduğunu kaydeden Caparov, 'Bu anlaşmaların kağıt üzerinde kalmaması, hızla uygulamaya geçirilmesi, prosedürlerin basitleştirilmesi, malların hareketinin hızlandırılması ve pazarların birbirine daha erişilebilir hale getirilmesi çok önemlidir.' ifadesini kullandı.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'in ev sahipliğinde düzenlenen zirveye, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko ve Ermenistan Başbakan Yardımcısı Mger Grigoryan'ın yanı sıra 'gözlemci' statüsündeki Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Küba Devlet Başkan Yardımcısı Salvador Valdes Mesa ve İran Sanayi, Maden ve Ticaret Bakanı Seyyid Muhammed Atabek katıldı.

Tören, Büyükelçi Mekin Mustafa Kemal Ökem'in yanı sıra Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Rektörlüğü, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) Bişkek Koordinatörlüğü, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Bişkek Temsilciliği, Recep Tayyip Erdoğan Kırgız Türk Dostluk Devlet Hastanesi İdaresi, Türkiye-Kırgızistan İşadamları Kültür, Dayanışma ve Dostluk Derneği yönetimi, Kırgızistan Ahıska Türkleri Derneği yönetimi, Uluslararası Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi (UTAUM) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Selek tarafından Mustafa Kemal Atatürk Anıtı'na çelenk konulmasıyla başladı.

Büyükelçilik personeli, Türk öğretmenler, öğrenciler ve Türk vatandaşların yoğun katılım gösterdiği törende saygı duruşunda bulunuldu ve İstiklal Marşı okundu.

Büyükelçi Ökem, törende yaptığı konuşmada, katılımcıların 19 Mayıs Atatürk'ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı'nı kutlayarak, '19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramımız kutlu olsun. Her milli bayramımızda milli günümüzde burada büyük Atatürk'ün manevi huzurunda bir araya gelip asla unutmayacaklarımızı hatırlıyoruz.' dedi.

'19 Mayıs 1919 Büyük Atatürk'ün Samsun'a ayak bastığı gündür. Bugün Kurtuluş Savaşı'mızın başladığı gündür' diyen Ökem, şu ifadeleri kullandı:

'İzmir'e çıkan Yunan ordusunun karşısına kahraman gazeteci Hasan Tahsin çıkarak direnişin ilk kurşununu sıkmıştır. İstanbul'daki işgal komutanlığı Karadeniz'de Rum ve Ermenilere eziyet edildiği gerekçesiyle Müslüman halkın zapturapt altına alınmasını Osmanlı padişahından istemiştir. Osmanlı hükümeti Muzaffer Komutan Mustafa Kemal'i işte bu görev için Samsun'a göndermiştir.'

Ökem, 19 Mayıs'la başlayan milli kurtuluş mücadelesiyle yeni ve genç bir milletin doğduğunu belirterek, şunları kaydetti:

'O gençliktir ki tarihte Türk soyunun kurduğu her yeni devletin dinçliğini, azmini ve bilincini bir sancak gibi başının üstünde taşımıştır. Türklüğü ve Türk yurdunu Mustafa Kemal Atatürk önderliğindeki Türk gençliği kurtarmış. Çağdaş Türkiye'yi genç kuşaklar kurmuş ve yüceltmiştir. Türkiye'nin emperyalizmin esaretinden kurtuluş ve kuruluşu esaret altındaki diğer milletlere örnek olmuştur. Bağımsızlık mücadelesi veren ülkelerin liderleri Mustafa Kemal Atatürk'ü örnek almıştır. Ve işte bu nedenledir ki her milli bayramda olduğu gibi 19 Mayıs'ta da Türk milletinin kurtarıcısı Türkiye'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ü ve bu ülkeyi bize verenleri rahmet ve minnetle anıyoruz. Kahramanlarımızın ruhu şad olsun. Milli Kurtuluş ve İstiklalimizin yıldızı 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramımız kutlu olsun.'

Milli bayram kutlamaları, Bişkek Türk Okulu'ndaki konferans salonunda Anadolu Lisesi'nin organizasyonunda sahne gösterileriyle devam etti.0

Törene, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Bakanlar Kurulu Başkanı Adılbek Kasımaliyev, Savunma Bakanı Ruslan Mukambetov, Meclis Başkanı Marlen Mamataliyev, Yüksek Mahkeme Başkanı Mederbek Satıyev, bürokratlar, bakanlar, gaziler ve aileleri ile vatandaşlar katıldı.

İkinci Dünya Savaşı'nda ölenlerin anısına Sönmez Ateş Anıtı'na çiçek bırakıldı, bir dakikalık saygı duruşu yapıldı ve ülkenin ulusal marşı okundu.

Cumhurbaşkanı Caparov, burada yaptığı konuşmada, 'Bugün, gelenek gereği, tarihi, ahlaki ve manevi öneme sahip olan 9 Mayıs'ı, Büyük Zafer Günü'nü kutluyoruz. Bugün hem neşeli bir bayram hem de bir anma günüdür.' dedi.

Zafer için atalarının ve milyonların can verdiği Zafer Bayramı'nın, barışın değerini ve zaferin gururunu hatırlattığını söyleyen Caparov, 'Büyük Zafer, bugün burada bulunan her birimizin kişisel tarihiyle bağlantılıdır. Bugün burada bulunan her birimiz, cepheye giden veya cephe gerisinde çalışan dedelerimizin, ninelerimizin, babalarımızın, annelerimizin ve diğer akrabalarımızın kahramanlıklarını ve başarılarını hatırlayarak, hüzün ve gurur gözyaşlarıyla buradayız. Bu nedenle, özgürlük için canlarını veren, bize Büyük Zaferi kazandıran nesle saygıyla başımı eğiyor ve tüm yurttaşlarımı Zafer Günü vesilesiyle içtenlikle tebrik ediyorum.' ifadelerini kullandı.

Caparov, İkinci Dünya Savaşı'nda Kırgızistan'ın muazzam demografik kayıp yaşadığını belirterek, 'Bu kanlı savaşta Kırgızistan, nüfusunun dörtte birini kaybetti. Sovyet yönetimi, İkinci Dünya Savaşı sırasında 360 bin Kırgız'ı silah altına aldı. Bunların 110 bini kahramanca savaş meydanında canlarını verdi.' diye konuştu.

Büyük Vatanseverlik Savaşı adını taşıyan Zafer Bayramı etkinlikleri kapsamında, başkent Bişkek olmak üzere ülke genelindeki şehirlerde vatandaşların, savaşa katılan dede ve ninelerinin yanı sıra yakınlarının fotoğrafları ve portreleriyle yürüdüğü 'Ölümsüz Alay' etkinliği yapıldı ve etkinlik alanında savaşta kullanılan askeri araç ve teçhizatlar sergilendi.

Kırgızistan'ın Ankara Büyükelçiliğinden yapılan yazılı açıklamada, organizasyonu izlemek üzere ülkeye gelecek yabancı basın mensuplarının geçici akreditasyon başvurusunda bulunmalarının gerektiği belirtildi.

Açıklamada, Kırgızistan Kültür, Enformasyon ve Gençlik Politikası Bakanlığının basın kotasını belirlemesi için uluslararası medya kuruluşlarının, 15 Mayıs'a kadar katılım niyetlerini belirten ön yazıyı 'pr@worldnomadgames.org' e-posta adresine göndererek geçici akreditasyon başvurusunda bulunabilecekleri ifade edildi.

Geçici akreditasyon başvurusu onaylanan basın mensuplarına e-postayla bilgi verileceği, basın akreditasyonuna ilişkin sonraki prosedürlerin başlatılacağı ve akreditasyonu olanların Kırgızistan'a gelmelerinin isteneceği kaydedildi.

Açıklamada, uluslararası basını davet eden Kırgızistan'ın akredite basın mensuplarının konaklama, beslenme ve ulaşım hizmetlerini karşılayacağı vurgulandı.

Kırgızistan'ın ev sahipliğinde 6. Dünya Göçebe Oyunları, ülkenin bağımsızlık yıl dönümü 31 Ağustos'ta Bişkek Arena Stadı'nda resmi açılış töreniyle başlayacak.

Dünya Göçebe Oyunları kapsamında düzenlenecek geleneksel spor dallarını kapsayan geniş çaplı müsabakaların, kültür festivali ile geleneksel sporların modern dünyadaki yeri ve kültürel mirasın korunmasına yönelik uluslararası konferans, başkent Bişkek'e 260 kilometre uzaklıktaki Issık Göl Bölgesi'nde bulunan Çolpon-Ata şehrinde 1-6 Eylül'de yapılacak.

Gençlik Arenası'nda iki gün süren fuara komşu ülkeler Tacikistan, Özbekistan ve Çin'den de çok sayıda şirket katılım sağladı.

Fuarda ülkenin 7 bölgesinin turizm potansiyeli, eşsiz doğal rotaları, kültürel mirası ve sektörün gelişimi için gelecek vadeden yönler tanıtıldı.

Tur operatörleri, yeni işbirlikleri ve vize kolaylıkları gibi konularda ikili görüşmeler gerçekleştirdi.

Dünya Göçebe Oyunları tanıtıldı

Fuar alanında bu yıl Kırgızistan'ın ev sahipliği yapacağı 6. Dünya Göçebe Oyunları'nın tanıtım standı da açıldı.

Dünya Göçebe Oyunları Sekretaryası Temsilcisi Çolpon Soodokeyeva, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ziyaretçileri 31 Ağustos - 6 Eylül'de gerçekleştirilecek bu dev organizasyona davet ettiklerini söyledi.

Tacikistanlı katılımcı Şührat Mansurov da fuara katılma amaçlarının bölgesel işbirliğini geliştirmek ve ülkelerinin turizm imkanlarını Kırgız paydaşlara tanıtmak olduğunu belirtti.

Fuarın açılışına, Kırgızistan Eğitim ve Bilim Bakan Yardımcısı Albert Mahmetkulov, Türkiye'nin Bişkek Büyükelçisi Mekin Mustafa Kemal Ökem, TMV Mütevelli Heyeti Başkanvekili Prof. Dr. Ahmet Emre Bilgili, TMV Kırgızistan Temsilcisi Hüsnü Bircan ve Türkiye'den 11 üniversitenin rektörü katıldı.

Açılışta konuşan Bakan Yardımcısı Mahmetkulov, iki ülke arasındaki eğitim işbirliğinin stratejik önemine işaret etti.

Mahmetkulov, 'Türkiye, uzun yıllardan beri Kırgızistan'ın lise, meslek lisesi ve yükseköğretim düzeyinde önemli bir ortağıdır. Bu ortaklıkta Kırgız-Türk eğitim kurumları özel bir yere sahiptir.' dedi.

TMV bünyesindeki okulların başarısına dikkati çeken Mahmetkulov, vakfın Kırgızistan genelinde 21 okul, 17 yatakhane ve bir üniversiteyi yönettiğini, bu kurumlarda toplam 16 bin 700'den fazla öğrencinin eğitim gördüğünü aktardı.

Mahmetkulov, Türkiye'nin sunduğu burs imkanlarına değinerek, Türkiye'de 5 binden fazla öğrencinin burslu okutulduğunu ve 2025 yılı için 345 öğrencinin lisans eğitimi için kabul edildiğini dile getirdi.

Türkiye'nin Bişkek Büyükelçisi Ökem, eğitim alanındaki işbirliğinin Kırgızistan'ın bağımsızlığının ilk yıllarından itibaren kesintisiz sürdüğünü vurguladı.

'O günden bugüne Kırgızistan'da birinci önceliğimiz eğitim olmuştur.' diyen Ökem, vakfın 2024 itibarıyla ülkedeki en büyük özel sektör eğitim zinciri haline geldiğinin altını çizdi.

TMV Mütevelli Heyeti Başkanvekili Bilgili de Maarif Okullarının dünya genelinde 64 ülkede faaliyet gösteren uluslararası bir marka olduğunu söyledi.

Bilgili, 'Kırgızistan'da 2021 yılında başladığımız yolculukta, bugün 11 şehirde 21 kampüs, 3 bini aşkın çalışan ve 17 bin öğrenciyle devasa bir eğitim kuruluşu haline geldik.' ifadesini kullandı.

Gün boyu yoğun ilgi gören fuarda, Türkiye ve Kırgızistan'dan çok sayıda üniversite stant açarak programlarını tanıttı.

Türkiye'nin Bişkek Büyükelçiliği Eğitim Müşavirliğine bağlı TTÖMER'in başkent Bişkek'teki Büyük Konser Salonu'nda düzenlediği kutlama programına diplomatlar, bürokratlar, öğrenciler ve velileri ile vatandaşlar katıldı.

Davetlilerin Kırgızistan'daki Ahıska Türkü zurnacı ve davulcunun ezgileriyle karşılandığı salonun girişinde Bişkek'teki Türk eğitim kurumlarının tanıtım stantları açıldı ve TTÖMER'in kitapları ve fotoğrafları sergilendi.

- 'Bizim işimiz insanlıktır, kültür ve bilimdir'

Türkiye'nin Bişkek Büyükelçisi Mekin Mustafa Kemal Ökem, yaptığı konuşmada, Türkiye Türkçesi Eğitim Merkezinin kuruluşunun 30. yılını tebrik ederek 'Türkiye'nin Kırgızistan'daki birinci işi para (Kırgızca akça) değildir, bizim işimiz insanlıktır, kültür ve bilimdir.' dedi.

Ökem, TTÖMER'in 1996'da 128 öğrenci ile eğitim faaliyetine başladığını ve bugün ülke genelinde 8 bin kursiyere ulaştığını belirterek 'TTÖMER, bugün 70 öğretmeniyle Türk dilini ve kültürünü Kırgız soydaşlarımızla paylaşmaktadır.' diye konuştu.

Eğitim ve kültür işbirliğinde TİKA, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) ve Türkiye Maarif Vakfı okullarının da büyük güç kattığını söyleyen Ökem, '35 yıl önce başlattığımız '10 Bin Öğrenci Projesi' ile Kırgız kardeşlerimizi Türkiye'de eğittik. Bugüne kadar 7 bine yakın öğrencimiz mezun olarak Kırgız devletine ve ekonomisine katkı sundu.' ifadelerini kullandı.

Bişkek'te 1992'de Kırgız Türk Anadolu Kız Meslek Lisesi ile Kırgız-Türk Anadolu Lisesini açtıklarını anlatan Ökem, 1995'te kurdukları Manas Üniversitesinin dünya genelindeki ilk bin üniversite arasına girdiğini ve Kırgızca bilim üreten biricik üniversite olarak Türk dünyasının yıldızı olduğunu dile getirdi.

TTÖMER Müdürü İlyas Süt de 30 yıl önce Bişkek Devlet Üniversitesindeki bir sınıfta bir öğretmenle ve 128 kursiyerle başlayan bu yolculuğun geçen yıllar içerisinde çığ gibi büyüdüğünü söyledi.

'Bugün Kırgızistan genelinde 7 bölgede, 14 şehirde, 60 farklı noktada yaklaşık 70 öğretmen ve 8000 kişiyle devam etmektedir.' diyen Süt, şunları kaydetti:

'Bu 30 yıllık süre boyunca bu gönül coğrafyamızda görevlerini aşkla ve fedakarlıkla sürdüren kurumumuzun bugünlere ulaşmasında emekleri olan yüzlerce meslektaşımıza desteklerini hiç esirgemeyen Kırgız dostlarımızın emeklerinin sonucudur. Geçen bu 30 yılın sonunda kurumumuz sadece ulaşabildiği kursiyer sayısını arttırmakla kalmamış, aynı zamanda modern sınıflarında tecrübeli eğitimcileriyle yenilikçi eğitim metotları uygulayan örnek ve model bir kurum haline gelmiştir.'

Süt, kursiyerlerin adına TTÖMER'e desteklerini esirgemeyen Türkiye'nin Bişkek Büyükelçisi Ökem'e, Eğitim Müşaviri Kürşat Dulkadir'e, Kırgız makamlarına, Kırgız ve Türk eğitim kurumları ile Türk firmalarına ve öğretmenlere teşekkür etti.

Zelişah ve Mustafa'dan türkü şöleni

Anadolu'nun farklı köşelerinden derlenen halk ezgilerini geleneksel çalgılarla yorumlayan Zelişah ve Mustafa konser verdi. Kırgız izleyiciler, sanatçıların seslendiği türkülere eşlik etti.

Programda TTÖMER'in 30. yılı dolayısıyla düzenlenen şiir, kısa film, resim ve fotoğraf yarışmalarında dereceye giren kursiyerler ödüllendirildi.

Geçen yıl olduğu gibi bu yıl da başarılı 30 kursiyerin, mayıs ayında Türkiye'yi ziyaret ederek Türk kültürünü yerinde tanıma imkanı bulacakları belirtildi.

Bazı Kırgız üniversiteleri, Türk diplomatlara ve öğretmenlere ödüller ve hediyeler takdim etti.

Programda TTÖMER'in eski kursiyeri ve ülkenin ünlü ses sanatçısı Elera Kabıljankızı, sevilen şarkılarıyla sahne aldı.

Kırgız ve Türk halk dansların sergilendiği sahnede eski kursiyerler, Türkçe şarkılar seslendirdi.