Xinhua ajansının haberine göre, dün gece başlayan ve bu sabaha kadar devam eden sağanak ilin birçok bölgesinde sellere yol açtı.

Yerel yönetimden yapılan açıklamada Yongçuan ilçesinde sel nedeniyle 3 kişinin yaşamını yitirdiği, 19 kişiden ise halen haber alınamadığı belirtildi.

Seller nedeniyle Yongçuan ilçesinde 1. seviye, 29 ilçe ve beldede 2. seviye, 9 ilçe ve beldede ise 3. seviye alarm ilan edildi.

Yoğun sağanak nedeniyle 22 ilçe ve beldede nehirlerde su seviyesinin tehlike eşiğini aştığı ilde arama kurtarma ve afet giderme çalışmaları yürütülüyor.

Çin Acil Durum Yönetimi Bakanlığı, sellerden etkilenen vatandaşların temel ihtiyaçlarının karşılanması dahil afet giderme çalışmalarına destek olmak üzere bir çalışma ekibini bölgeye gönderdi.

Çin İnsanlı Uzay Programı Ajansından (CMSA) yapılan açıklamaya göre, taykonotlar Cu Yangcu, Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying'yi taşıyan Şıncou-23 uzay mekiği, ülkenin kuzeybatısındaki Ciuçüen Uydu Merkezi'nden fırlatıldı.

Taykonotlar, Şıncou-21 mekiğiyle 31 Ekim 2025'te istasyona gönderilen ve 6 ayı aşkın süredir görev yapan taykonot ekibinden görevi devralacak.

Seferin uçuş mühendisliğini üstlenecek 48 yaşındaki Cu Yangcu, Mayıs 2023'te uzaya gönderilen 'Şıncou-16' görevinde Tiengong Uzay İstasyonu'nda görev yapan taykonot ekibi içinde yer almıştı.

Taykonotlar Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying ise ilk kez insanlı uzay görevinde yer alacak. Mekiğin pilotluğunu yapacak Cang'ın daha önce Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetlerinde savaş uçağı pilotu, yük uzmanı olarak sefere katılan Lai'nin ise Hong Kong Emniyet Müdürlüğünde polis başmüfettişi olarak görev yaptığı aktarıldı.

Şıncou-23 uzay mekiğinin, yörüngeye ulaştıktan sonra yaklaşık 3,5 saatte uzay istasyonuna kenetlenmesi bekleniyor.

- Uzay istasyonunda görev alacak ilk Hong Konglu taykonot

Lai, Çin'in Hong Kong Özel İdari Bölgesi'nden uzay istasyonu görevlerine katılan ilk taykonot oldu.

2024'te Çin'in insanlı uzay seferleri programına seçilen Lai, uzay istasyonunda görev yapacak 4. kadın taykonot olacak.

Yeni taykonot ekibi, önceki seferlerinden farklı olarak uzay istasyonunda 6 ay değil 1 yıl süreyle görev yapacak.

Görev boyunca taykonotların sağlık verileri takip edilerek uzun süreli uzay seferlerinin insan bedenine etkilerini inceleyen bir araştırma yürütülecek.

- Çin'in uzay istasyonu 'Tiengong'

Çin, ABD'nin uzay araştırmaları alanındaki işbirliğini yasaklaması ve Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) programına katılımını engellemesi nedeniyle yörüngede kendi uzay istasyonunu kurmuştu.

Bir çekirdek modül, iki laboratuvar modülünden oluşan ve bir uzay teleskobunun eklenmesi planlanan 'Tiengong' (Gök Sarayı) İstasyonu, Rusya'nın artık faal olmayan Mir Uzay İstasyonu örnek alınarak inşa edildi.

İstasyonun ana parçası 'Tienhı' (Göksel Uyum) adı verilen çekirdek modül 29 Nisan 2021'de, ilk laboratuvar modülü 'Vıntien' (Gökleri Aramak) 24 Temmuz 2022'de, ikinci laboratuvar modülü 'Mıngtien' (Gökleri Düşlemek) ise 31 Ekim 2022'de fırlatıldı.

Çekirdek modüle laboratuvar modüllerinin eklenmesiyle 'T' biçimli ana iskeletinin kurulumu tamamlanan istasyon, 'uygulama ve geliştirme aşamasına' geçti.

'Şüntien' (Gökleri Dolaşmak) adı verilen uzay teleskobunun da ayrı modül olarak istasyona eklenmesi planlanıyor.

Üç kişilik taykonot ekibinin dönüşümlü görev yaptığı istasyona 'Şıncou' (Kutsal Gemi) mekikleriyle personel, 'Tiencou' (Gök Gemisi) mekikleriyle de ikmal malzemeleri taşınıyor.

Xinhua ajansının haberine göre, Çangcı ilinin Çinyüen ilçesindeki Liuşınyü Kömür Madeni'nde dün sabah saatlerinde meydana gelen patlamayla bağlantılı olarak, aralarında işletmeci şirket Shanxi Tongzhou Grup'un kontrolörleri, madenin sorumlu yetkilisi ve ilgili personelin olduğu şüpheliler gözaltına alındı.

Yerel yönetim yetkilileri, yapılan ön soruşturmada 'ciddi yasal ihlallerin' tespit edildiğini belirtti ancak söz konusu ihlallerin detaylarına ilişkin bilgi paylaşılmadı.

Çangcı Enerji Bürosunun kayıtlarına göre, yılda 1,2 milyon ton kömür üreten Liuşınyü Kömür Madeni, metan gazı yoğunluğunun tehlikeli seviyede olduğu 'yüksek gaz madeni' olarak sınıflandırılıyor.

İş güvenliği tedbirlerinin yetersizliği nedeniyle geçen yıl iki idari ceza alan şirketin, madendeki tehlikeli gazların kontrolünde ihmali olduğu tahmin ediliyor.

- Patlamada 82 kişi hayatını kaybetti, 128 kişi yaralandı

Çangcı Belediye Başkanı Çın Şiangyang, dün gece düzenlediği basın toplantısında, madendeki patlamada 82 işçinin hayatını kaybettiğini, 128 işçinin yaralandığını, 2 kişinin ise halen kayıp olduğunu belirtti.

Xinhua ajansı, kazanın hemen ardından ilk haberlerde, 247 işçinin çalıştığı belirtilen madende ilk belirlemelere göre 8 kişinin hayatını kaybettiğini, 201 kişinin kurtarıldığını, 38 kişinin ise kayıp olduğunu bildirmişti.

Ancak daha sonra can kaybının bildirilenden çok daha fazla olduğu ortaya çıkmış, en son 90'a ulaştığı duyurulmuştu.

Belediye Başkanı Çın, rakamlar konusunda başlangıçta yaşanan karmaşanın, işletmeci şirketin çalışanların sayısı konusunda yerel yönetimi yanlış bilgilendirmesinden kaynaklandığını ifade etti.

- Son yılların en büyük maden felaketi

Kömür madenindeki patlama, ülkede son yıllarda en fazla can kaybına yol açan maden kazası oldu.

Çin'de altyapının eski, iş güvenliği düzenlemelerinin yetersiz olduğu kömür ocakları ve maden işletmelerinde, son yıllarda denetimlerin artırılmasıyla sayısı azalsa da ölümlü kazalar meydana geliyor.

Sanayisinin enerji kaynağı büyük ölçüde iç piyasada üretilen kömüre dayanan ülkede, özellikle altyapının eski, denetimlerin eksik olduğu taşra işletmelerinde çok sayıda can kaybına yol açan kazalar yaşanıyor.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Ciakun, Pekin'de düzenlenen basın toplantısında, ABD Adalet Bakanlığının Castro hakkında hazırladığı iddianameye ilişkin değerlendirmede bulundu.

Çin'in yargı süreçlerinin bir ülke üzerinde baskı kurmak üzere kötüye kullanılmasına karşı olduğunu vurgulayan Sözcü Guo, 'Çin, Küba'nın ulusal egemenliğini ve onurunu korumasını destekliyor.' dedi.

Guo, 'Çin, uluslararası hukukta bir temeli olmayan ve Birlemiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) yetki vermediği tek taraflı yaptırımlara daima karşıdır.' diye konuştu.

ABD Adalet Bakan Vekili Todd Blanche, dün, eski Küba Devlet Başkanı Raul Castro ve diğer yetkilileri 'ABD vatandaşlarını öldürmek amacıyla komplo kurmaktan' suçlayan bir iddianameyi açıklamıştı.

Küba devriminin lideri Fidel Castro'nun kardeşi olan 94 yaşındaki Castro, Küba'nın 1996'da insani yardım grubu 'Brothers to the Rescue'ya (Kurtarma Kardeşleri) ait uçakları düşürmekle bağlantılı olarak suçlanıyor.

Çin ve Rus liderler, ziyarette Trump'ın ikinci iktidar döneminde tek taraflı tarife artışları, egemenlik talepleri ve güç kullanımıyla uluslararası ortamı Amerikan çıkarları lehine yeniden şekillendirme çabalarına karşı çok kutuplu dünya düzeni ve eşitliğe dayalı uluslararası ilişkiler modeline bağlılıklarını vurguladı.

Ziyarette iki ülke arasındaki stratejik ilişkileri ve farklı alanlardaki işbirliğini derinleştirme konusunda hemfikir olan taraflar, 2001'de imzalanan ve ikili ilişkilerinin yanı sıra Şanghay İşbirliği Örgütünün (ŞİÖ) de temelini oluşturan 'Çin-Rusya İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması'nın süresinin uzatılmasında mutabakata vardı.

'Orman kanunu' ve 'çok merkezli dünya'

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Rus lider ile düzenlediği basın toplantısında, dünyada tek taraflılık ve hegemonya arayışlarının yükselişte olduğu ve uluslararası alanda güçlü olanın haklı sayıldığı 'orman kanununa' dönüş tehlikesinin bulunduğuna işaret ederek, Pekin ile Moskova'nın bu koşullarda uluslararası eş güdümü ilerletmeleri, küresel yönetim sisteminin reformuna öncülük etmeleri gerektiğini belirtti.

ABD'nin yeni müdahalecilik politikasını üstü örtülü eleştiren Çin lideri, 'Bugün dünya barışçıl olmaktan uzak. Tek taraflılık ve hegemonya ciddi tehdit yaratıyor, uluslararası düzeni orman kanunu tarzı güç ve hakimiyet çekişmesine tehlikeli şekilde yakınlaştırıyor.' dedi.

Şi, 'Çin ve Rusya, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin daimi üyeleri ve sorumlu büyük ülkeler olarak, Birleşmiş Milletlerin otoritesini, uluslararası eşitliği ve adaleti korumalı, tüm tek taraflı zorbalık eylemlerine, tarihin seyrini değiştirmeye ve İkinci Dünya Savaşı'nın sonuçlarını inkar ederek faşizmi ve militarizmi diriltmeye yönelik tüm girişimlere karşı çıkmalı.' ifadelerini kullandı.

Rusya-Çin işbirliğinin uluslararası alanda istikrar faktörü olduğunu vurgulayan Putin de 'Tüm aktörlerin çıkarlarının dengelendiği çok merkezli bir dünyayı oluşturmanın karmaşık süreci yolunda ilerliyor.' değerlendirmesinde bulundu.

Rus lider, dünyada gerginliklerin hakim olduğu dönemde Çin ile BRICS, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve G20 gibi çok taraflı platformlarda yakın iletişimi ve işbirliğini sürdüreceklerini dile getirdi.

Hegemonyaya karşı çok kutuplu dünya çağrısı

Liderler, görüşmenin ardından çok kutuplu dünya düzeni ve yeni model uluslararası ilişkilerin inşasına dair ortak bildiri yayımladı.

Bildiride Çin ile Rusya'nın çok kutuplu dünya düzeni ve eşitliğe dayalı uluslararası ilişkiler modelinin oluşturulmasından yana olduğu vurgulanarak, şunlar kaydedildi:

'Küresel hegemonya kabul edilemez ve yasaklanmalı. Hiçbir devlet veya devlet grubu uluslararası ilişkileri kontrol etmemeli, diğer ülkelerin kaderini belirlememeli ve kalkınma imkanlarını tekeline almamalı. Küresel yönetişim ve düzenleme sistemi, tüm devletlerin siyasi karar alma süreçlerine eşit şekilde katılımını ve bundan faydalanmasını güvence altına almalı.'

Orta Doğu'da savaş ve enerji işbirliği

ABD ile İsrail'in İran'a saldırıları ile başlayan ve İran'ın misillemeleriyle tırmanan savaşa ilişkin Çin tarafı, çatışmalara derhal son verilmesi ve müzakerelere dönülmesi çağrısı yaparken iki tarafın ortak açıklamasında Hürmüz Boğazı'ndaki krize ilişkin, uluslararası gemiciliği kesintiye uğratan, küresel tedarik zincirlerinin bütünlüğünü tehdit eden tek taraflı eylemlerden duyulan endişe dile getirildi.

Rus lider Putin, Orta Doğu'da krizin devam ettiği dönemde Rusya'nın enerji kaynaklarında güvenilir tedarikçi, Çin'in de bu kaynakların sorumlu müşterisi olmayı sürdürdüğünü ifade etti.

Savaşın Hürmüz Boğazı'nda yol açtığı kesinti, ithal ettiği ham petrolün yaklaşık yüzde 45'ini, sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30'unu bölgeden alan Çin açısından tedarik sıkıntısı yaratırken Rusya'dan boru hatlarıyla ithal ettiği petrol ve doğal gazın stratejik önemini artırdı.

Orta Doğu'daki savaşın küresel enerji krizine yol açtığı dönemde Rus tarafı, enerji konusunda büyük bir anlaşma beklentisiyle Pekin'e geldi. Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov, ziyaret sırasında Rus devlet kanalı Rossiya-24'e yaptığı açıklamada iki ülkenin enerji alanında 'önemli bir şey' üzerinde anlaştıklarını açıkladı.

'Sibirya'nın Gücü 2'

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da gazetecilere yaptığı açıklamada, Moskova ile Pekin'in 'Sibirya'nın Gücü 2' doğal gaz boru hattı projesinin güzergah ve inşaat dahil temel parametreleri konusunda genel anlayışa ulaştıklarını bildirdi.

İlk kez 2006'da ortaya atılan, Rusya'nın Arktik ve Sibirya sahalarından Çin şehirlerine yılda 50 milyar metreküp doğal gaz sağlaması öngörülen proje, fiyat konusunda yaşanan anlaşmazlık nedeniyle uzun zamandır sürüncemede kaldı.

Projenin takvimine ilişkin henüz net bir tarih bulunmadığını ifade eden Peskov, bazı detayların netleştirilmesi gerektiğini belirtti.

Çin tarafı, boru hattı konusunda anlaşmaya varılıp varılmadığına ilişkin henüz açıklama yapmadı.

İran, Kuzey Kore, Altın Kubbe

Taraflar, ziyarette iki ülke arasında kapsamlı stratejik eş güdüm ortaklığının geliştirilmesine dair yayımladıkları açıklamada, ikili ilişkilerin yanı sıra uluslararası ve bölgesel krizlere ilişkin ortak tutumlarını dile getirdi.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ile başlayan savaşın Orta Doğu'da istikrara zarar verdiğini vurgulayan taraflar, Gazze'de sürdürülebilir ateşkesi desteklediklerini bildirdi.

Pekin ile Moskova, Kuzey Kore'ye yönelik diplomatik izolasyon ve ekonomik yaptırımlara karşı olduklarını vurgulayarak, nükleer sorunun müzakerelerle çözülmesi gerektiğini belirtti.

ABD'nin Venezuela'ya müdahalesi ve Küba'ya yönelik ablukasına doğrudan değinmekten kaçınan taraflar, Latin Amerika ve Karayip ülkelerine dış müdahaleye ve bu ülkelerin iç işlerine karışılmasına her ne sebeple olursa olsun karşı olduklarının altını çizdi.

İki ülke, Washington'ın 'Altın Kubbe' füze kalkanı projesinin stratejik istikrara açık bir tehdit teşkil ettiğini, ayrıca ABD ve müttefiklerinin Arktik bölgesini askerileştirmesinden kaygı duyduklarını dile getirdi.

Çin ile Rusya arasındaki yakınlaşma

Çin-ABD ilişkileri, Trump'ın ilk döneminde ticaret ve teknoloji alanlarında başlayan, sonrasında eski Başkan Joe Biden'ın döneminde jeopolitik cepheleşmeye dönüşen güç rekabeti nedeniyle son yıllarda giderek daha fazla gerilimli seyir izlemişti.

ABD ile jeopolitik gerilimler, Ukrayna'daki savaş nedeniyle ABD ve müttefikleri karşısında benzer meydan okumalarla karşı karşıya bulunan Rusya ile Çin'i yakınlaştırmıştı.

Pekin, Ukrayna'daki savaş nedeniyle Batı yaptırımlarının hedefindeki Moskova ile başta enerji olmak üzere ekonomik ilişkilerini geliştirmişti. İki ülke arasındaki ticaret hacmi, 2023 ve 2024 yıllarında 240 milyar doları aşarken Rusya'nın ihraç ettiği ham petrol ve doğal gazın yaklaşık yarısı Çin tarafından satın alınmıştı.

İran'daki savaşın Hürmüz Boğazı'ndan enerji akışında sebep olduğu kesinti de Çin'in petrol ve doğal gaz tedariki açısından Rusya'nın önemini artırmıştı.

- 'Kapsamlı stratejik eş güdüm ortaklığı'

Çin ile Rusya, ikili ilişkilerini 'yeni dönemde kapsamlı stratejik eş güdüm ortaklığı' olarak tanımlıyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin daimi üyesi iki ülke, ABD'li ve Batılı müttefiklerinin ağırlığına karşı küresel sorunlarda çoğu zaman birbirini destekleyen politika tercihlerini ortaya koyuyor.

İki ülke, kuruluşuna öncülük ettikleri Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve BRICS gibi çok taraflı platformlarda da işbirliğini sürdürüyor.

Şi, burada yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın ikinci iktidar döneminde tek taraflı tarife artışları, egemenlik talepleri ve güç kullanımıyla uluslararası ortamı Amerikan çıkarları lehine yeniden şekillendirme girişimlerini üstü örtülü eleştirerek 'Bugün dünya barışçıl olmaktan uzak. Tek taraflılık ve hegemonya ciddi tehdit yaratıyor, uluslararası düzeni orman kanunu tarzı güç ve hakimiyet çekişmesine tehlikeli şekilde yakınlaştırıyor.' dedi.

Pekin ve Moskova'nın bu koşullarda uluslararası eş güdümü ilerletmesi gerektiğini vurgulayan Şi, 'Çin ve Rusya, tek taraflı zorbalığın ve orman kanununun barışçıl olmayan dünyasında büyük güçler olarak sorumluluk üstlenmeli, Birleşmiş Milletlerin otoritesini, uluslararası eşitliği ve adaleti korumalı.' ifadelerini kullandı.

Şi, iki ülkenin İkinci Dünya Savaşı'nın sonuçlarını inkara, faşizmi ve militarizmi aklamaya yönelik girişimlere de kararlılıkla karşı çıkması gerektiğini belirtti.

ABD-Çin-Rusya denklemi

Çin liderinin, bu sözleri ABD ve Rusya liderlerinin Pekin'e peş peşe yaptıkları ziyaretler oluşturduğu bağlamda dile getirmesi dikkati çekti.

ABD Başkanı Trump, Putin'den günler önce, 13-15 Mayıs tarihlerinde Çin'i ziyaret etmişti. Rus lider de iki günlük ziyaret için dün Pekin'e gelmişti.

Son yıllarda Çin ile ABD arasında artan rekabet ve jeopolitik gerilimler, Ukrayna'daki savaş nedeniyle ABD ve müttefikleri karşısında benzer meydan okumalarla karşı karşıya bulunan Rusya ile Çin'i yakınlaştırmıştı.

Art arda gelen ziyaretler, dünyada jeopolitik gerilimlerin arttığı, İran ve Ukrayna'daki çatışmaların halen çözüme kavuşturulamadığı bir dönemde, Çin'in ABD ve Rusya ile ilişkilerini dengede sürdürme arayışının yanında büyük güç ilişkilerinde merkezi bir konum kazandığını gösteriyor.

Pekin yönetimi, Trump'ın ziyaretinde ABD ile ilişkileri orta vadede çatışmasız yürütmek üzere 'yapıcı stratejik istikrar ilişkisi' formülünü ortaya atarken diğer yanda Rusya ile 'stratejik eş güdüm ortaklığı' olarak anılan ilişkilerini de diri tutarak bunu ABD ile rekabette kaldıraç olarak kullanmayı sürdüreceğinin işaretini veriyor.

Ulusal İstatistik Bürosunun (UİB) verilerine göre, büyük enerji işletmelerinin elektrik üretimi, Nisan 2026'da, yıllık bazda yüzde 2,6 artarak 744 milyar kilovatsaate ulaştı.

Hidroelektrik üretimi yıllık bazda yüzde 12,2, güneş enerjisinden elektrik üretimi yüzde 7,1 ve termik enerjiden elektrik üretimi yüzde 3,1 artarken, nükleer enerjiden üretim yüzde 8,7 ve rüzgar enerjisinden üretim yüzde 5 azaldı.

Elektrik üretimi ilk 4 ayda geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 3,3 artarak 3,12 trilyon kilovatsaate ulaştı.

Rus lider için bu sabah Tiananmen Meydanı'nda devlet töreni düzenlenecek. Törenin ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cingping ile baş başa ve heyetler arası görüşmeler yapacak olan Putin, gün içinde ülkesine dönecek.

Rus liderin, Trump'ın ziyaretinden günler sonra Çin'i ziyaret etmesi dikkati çekiyor. ABD Başkanı 13-15 Mayıs'ta Çin'e resmi ziyarette bulunmuştu.

Çin'e 8,5 yıl aradan sonra yaptığı ziyarette Trump'ı havalimanında Çin Devlet Başkanı Yardımcısı Han Cıng karşılamıştı.

Trump, devlet töreni ve resmi görüşmeler dışında, Pekin'de tarihi Gök Tapınağı'nı ziyaret etmiş, onuruna verilen akşam yemeği davetine katılmış ve ülkeden ayrılmadan önce Şi ile çay buluşmasında bir araya gelmişti.

Putin'in Çin'e 25. ziyareti

Trump'ın ziyaretine kıyasla Putin'in programının daha sade ve görüşmelere odaklı olduğu görülüyor. Çin ile Rusya arasında son yıllardaki yakınlaşmayla birlikte lider ziyaretlerinin sık yapılması ve stratejik eşgüdüm mekanizmalarının farklı düzeylerde işler halde olması nedeniyle bu durum çok şaşırtıcı değil.

Bu, Putin'in iktidarı döneminde Çin'e yaptığı 25. ziyaret oldu. Rus lider, en son Eylül 2025'te Pekin'i ziyaret etmiş, İkinci Dünya Savaşı'nın bitişinin 80. yılı dolayısıyla düzenlenen askeri geçit törenine katılmıştı.

Putin, ziyaret öncesinde yayınladığı video mesajında, Rusya-Çin stratejik ittifakının küresel sahnede önemli ve istikrarlı bir rol oynadığını belirterek 'Kimseye karşı ittifak kurmuyoruz, aksine barış ve evrensel refah için çalışıyoruz.' ifadesini kullandı.

Pekin'i bir kez daha ziyaret etmekten mutluluk duyduğunu dile getiren Putin, düzenli karşılıklı ziyaretlerin ve üst düzey Rus-Çin görüşmelerinin iki ülke arasındaki ilişkileri geliştirmek ve sınırsız potansiyellerini ortaya çıkarmak için ortak çabaların önemli bir parçası olduğunu vurguladı.

25 yıl önce Rusya ve Çin'in İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması imzaladığını hatırlatan Putin, 'Bugün, Rus-Çin ilişkileri gerçekten eşi benzeri görülmemiş bir seviyeye ulaştı.' değerlendirmesinde bulundu.

Çin-Rusya yakınlaşması

Ekonomik işbirliği konuları ile stratejik ilişkilerin odakta olacağı ziyarette iki ülke arasında yaklaşık 40 işbirliği belgesinin imzalanması bekleniyor.

Son yıllarda Çin ile ABD arasında artan rekabet ve jeopolitik gerilimler, Ukrayna'daki savaş nedeniyle ABD ve müttefikleri karşısında benzer meydan okumalarla karşı karşıya bulunan Rusya ile Çin'i yakınlaştırdı.

Pekin, Ukrayna'daki savaş nedeniyle Batı'nın yaptırımlarının hedefindeki Moskova ile başta enerji olmak üzere ekonomik ilişkilerini geliştirdi. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2023 ve 2024 yıllarında 240 milyar doları aşarken Rusya'nın ihraç ettiği ham petrol ve doğal gazın yaklaşık yarısı Çin tarafından satın alındı.

İran'daki savaşın Hürmüz Boğazı'ndan enerji akışında sebep olduğu kesinti de Çin'in petrol ve doğal gaz tedariki açısından Rusya'yı daha da önemli hale getirdi.

'Kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı'

Çin ve Rusya, ikili ilişkilerini, 'yeni dönemde kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı' olarak tanımlıyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin daimi üyesi olan iki ülke, ABD ve Batılı müttefiklerinin ağırlığına karşı küresel sorunlarda çoğu zaman birbirini destekleyen politika tercihlerini ortaya koyuyor.

İki ülke, kuruluşuna öncülük ettikleri Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve BRICS gibi çok taraflı platformlarda da işbirliğini sürdürüyor.

Putin'in ziyareti, ABD ile Çin'in Trump'ın ziyaretinde uzlaşmaya vardığı 'yapıcı stratejik istikrar ilişkisi' formülünün, Çin ile Rusya'nın 'kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı' açısından ne anlama geldiğinin ipuçlarını verecek.

Büyükelçilik personeli, Çin'deki Türk kurumlarının temsilcileri ve gençlerin katıldığı törende, İstiklal Marşı'nın okunmasının ardından saygı duruşunda bulunuldu.

Pekin Büyükelçiliği mensubu Devletşah Yayan, Atatürk'ün Gençliğe Hitabesi'ni, genç Türk öğrenci Masal Mavzer de Gençliğin Atatürk'e Cevabı'nı okudu.

Türkiye'nin Pekin Büyükelçisi Selçuk Ünal, törende yaptığı konuşmada, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün Samsun'a çıkarak kurtuluş mücadelesini başlattığı gün olan 19 Mayıs'ın, Türk milletinin söz konusu vatan olunca kaderini şansa veya düşmanının insafına bırakmayacağını, kendi istikbalini kendisinin belirleyeceğini dünyaya duyurduğu bir dönüm noktası olduğunu belirtti.

Atatürk'ün bağımsız bir cumhuriyetin temelini attığı 19 Mayıs'ı gençlere armağan etmesinin, Türk milletini genç zihinlerin ileriye taşıyacağına inancını gösterdiğinin, 'Cumhuriyet'i biz kurduk, onu yükseltecek ve devam ettirecek sizsiniz' sözleriyle Türk gençliğine duyduğu güveni yansıttığının altını çizen Ünal, gençlere hitaben sözlerini şöyle sürdürdü:

'Ecdadımızın azim ve kararlılığından ilham alarak sizlerin her alanda çok çalışması şarttır. Gençlerimiz ülkemizi daha parlak bir geleceğe taşıyacaktır. Bu yoldaki çalışma ve başarma azminizin sürekli artması gereklidir. Bu, hepimizin ülkemize olan asli borcudur.'

Ünal, başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları olmak üzere vatanın kurtuluşunda savaşmış tüm ecdadı, bu uğurda şehit olanları ve istiklal için emeği geçen herkesi saygıyla yad ettiklerini vurguladı.

Büyükelçi Ünal, yakın zaman önce Çin'de geçirdiği trafik kazasında yaşamını yitiren Türk öğrenci Deniz Çevik'i de anarak sözlerini tamamladı.

Kremlin'den yapılan açıklamaya göre, akşam saatlerinde Pekin'e ulaşacak Putin için yarın sabah Tienanmın Meydanı'nda devlet töreni düzenlenecek. Törenin ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cingping ile baş başa ve heyetler arası görüşmeler yapacak olan Putin, aynı gün ülkesine dönecek.

Rus liderin, Trump'ın ziyaretinden günler sonra Çin'i ziyaret etmesi dikkati çekiyor. ABD Başkanı 13-15 Mayıs'ta Çin'e resmi ziyarette bulunmuştu.

Çin, çok taraflı toplantılar dışında ilk defa ABD ve Rusya liderleri aynı ayda konuk ediyor. Daha önce Çin'in 2001 ve 2014'te ev sahipliği yaptığı Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvelerinde ABD ve Rusya liderleri aynı anda bulunmuştu. En son, 2016'da Çin'in Hangcou şehrinde düzenlenen G20 Zirvesi'nde Rusya Devlet Başkanı Putin ile dönemin ABD Başkanı Barack Obama birlikte yer almıştı.

Art arda gelen ziyaretler, dünyada jeopolitik gerilimlerin arttığı, İran ve Ukrayna'daki savaşların halen çözüme kavuşturulamadığı bir dönemde, Çin'in ABD ve Rusya ile ilişkilerini dengede sürdürme arayışının yanında büyük güç ilişkilerinde kazandığı merkezi konuma işaret ediyor.

Putin'in Çin'e 25. ziyareti

Trump'ın ziyaretinde olduğunun aksine Putin'in kısa ziyaretinde çok fazla tören ve şatafat olması beklenmiyor. Kısa ziyaret daha çok ekonomik işbirliği konuları ile stratejik ilişkilere odaklanacak. Çin ile Rusya arasında son yıllardaki yakınlaşmayla birlikte lider ziyaretlerin sık yapılması ve stratejik eşgüdüm mekanizmalarının farklı düzeylerde işler halde olması nedeniyle bu durum çok şaşırtıcı değil.

Bu, Putin'in iktidar döneminde Çin'e yaptığı 25. ziyaret olacak. Rus lider en son Eylül 2025'te Pekin'i ziyaret etmiş, İkinci Dünya Savaşı'nın bitişinin 80. yılı dolayısıyla düzenlenen askeri geçit törenine katılmıştı.

Çin Devlet Başkanı Şi'nin, törende, Putin ile Kuzey Kore lideri Kim Jong-un'u iki yanına alarak poz vermesi, ABD ve müttefiklerine meydan okuma olarak yorumlanmıştı.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Ciakun, ziyarete ilişkin yaptığı açıklamada, iki devlet başkanının ikili ilişkiler, farklı alanlarda işbirliği ve karşılıklı ilgi konusu, uluslararası ve bölgesel meselelerde görüş alışverişinde bulunacağını belirtti.

Ziyaretin Çin-Rusya İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması'nın imzalanmasının 25. yılı ve iki ülke arasında stratejik eşgüdüm ortaklığının kurulmasının 30. yılında yapıldığına dikkati çeken Sözcü Guo, tarafların ziyareti, ilişkileri daha fazla derinleştirmek ve daha yüksek standarda yükseltmek, dünyaya daha fazla istikrar ve olumlu enerji sağlamak için fırsat olarak gördüklerini vurguladı.

'Kimseyle yarışmıyoruz'

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da basına yaptığı açıklamada, Putin'in ziyaretinden beklentilerinin çok yüksek olduğunu belirterek, ekonomi ve ticaretten kültür ve eğitime dek geniş bir yelpazedeki konuların ele alınacağını kaydetti.

Ziyarette Putin'e başbakan yardımcıları, bakanlar ve Çin'de faaliyet gösteren kamu ve özel şirketlerin yöneticilerinin eşlik edeceğini aktaran Peskov, geçen hafta Çin'i ziyaret eden kalabalık ABD heyeti sorulduğunda, Rusya'nın heyetlerin büyüklüğü konusunda 'kimseyle yarışmadığını' söyledi.

Peskov, iki ziyaret arasındaki bağlantıya ilişkin sorulan soruya ise Rusya ve ABD liderlerinin ziyaretleri arasında bir bağlantının olmadığı, Putin'in ziyaretinin şubat ayında planlandığı yanıtını verdi.

Rus Sözcü, 'Çin ile bağımsız ve çok yönlü ilişkilerimizi geliştiriyoruz. Biz ve Çinli dostlarımız bu ilişkileri ayrıcalıklı, özel stratejik ortaklık ilişkisi şeklinde adlandırıyoruz.' ifadelerini kullandı.

Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov da Putin'in ziyaretinde iki ülke arasında yaklaşık 40 işbirliği belgesinin imzalanmasının beklendiğini aktardı.

Trump'ın ziyareti

Trump, 13-15 Mayıs'ta Çin'e resmi ziyarette bulunmuştu. Daha önce 31 Mart-2 Nisan tarihlerinde yapılacağı bildirilen ziyaret, ABD Başkanı'nın İran'daki savaşla ilgilenmesi gerektiği gerekçesiyle ertelenmişti.

Ziyarette Trump'a siyasi kurmaylarının yanında, aralarında Tesla Üst Yöneticisi (CEO) Elon Musk, Apple CEO'su Tim Cook ve Nvidia'nın kurucusu Jensen Huang'ın olduğu 17 Amerikan şirketinin temsilcilerinden oluşan geniş bir iş heyeti eşlik etmişti.

Washington ve Pekin, ziyaretin ardından, 'yapıcı stratejik istikrar ilişkisi' olarak tanımladıkları yeni bir formül üzerine uzlaşmaya vardıklarını duyurmuştu.

Çin, güç ilişkilerinde merkezi konuma geldi

Trump'ın ikinci iktidar döneminde tarife artışları, egemenlik talepleri ve müdahale tehditleriyle dünyada jeopolitik dengeleri sarstığı, tek taraflılığı öne çıkaran adımlarıyla müttefiklerini yabancılaştırdığı dönemde Çin'in dünyada güç ilişkilerinde merkezi bir konum kazandığı görülüyor.

Bu yüzden Avrupa ve Kuzey Amerika dahil dünyanın farklı bölgelerinden Çin'e lider ziyaretlerinde artış olduğu gözleniyor. Yalnızca bu yıl içinde sırasıyla Kanada, Finlandiya, İngiltere, Uruguay, Almanya, İspanya, Vietnam, Mozambik, Tacikistan ve ABD'den devlet ve hükümet başkanları Çin'i ziyaret etti. Putin, bu yıl Çin'i ziyaret eden 11. lider olacak.

Bu hafta Rus lider dışında Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de Çin'i ziyaret edecek.

Çin ile Rusya arasındaki yakınlaşma

Çin-ABD ilişkileri, Trump'ın ilk döneminde ticaret ve teknoloji alanlarında başlayan, sonrasında eski Başkan Joe Biden'ın döneminde jeopolitik bir cepheleşmeye dönüşen güç rekabeti nedeniyle son yıllarda giderek daha fazla gerilimli bir seyir izledi.

ABD ile jeopolitik gerilimler, Ukrayna'daki savaş nedeniyle ABD ve müttefikleri karşısında benzer meydan okumalarla karşı karşıya bulunan Rusya ile Çin'i yakınlaştırdı.

Pekin, Ukrayna'daki savaş nedeniyle Batı'nın yaptırımlarının hedefindeki Moskova ile başta enerji olmak üzere ekonomik ilişkilerini geliştirdi. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2023 ve 2024 yıllarında 240 milyar doları aşarken Rusya'nın ihraç ettiği ham petrol ve doğal gazın yaklaşık yarısı Çin tarafından satın alındı.

İran'daki savaşın Hürmüz Boğazı'ndan enerji akışında sebep olduğu kesinti de Çin'in petrol ve doğal gaz tedariki açısından Rusya'yı daha da önemli hale getirdi.

'Kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı'

Çin ve Rusya, ikili ilişkilerini, 'yeni dönemde kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı' olarak tanımlıyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin daimi üyesi olan iki ülke, ABD ve Batılı müttefiklerinin ağırlığına karşı küresel sorunlarda çoğu zaman birbirini destekleyen politika tercihlerini ortaya koyuyor.

İki ülke, kuruluşuna öncülük ettikleri Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve BRICS gibi çok taraflı platformlarda da işbirliğini sürdürüyor.

Putin'in ziyareti, ABD ile Çin arasındaki yeni 'yapıcı stratejik istikrar ilişkisinin', Çin ile Rusya'nın 'kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı' açısından ne anlama geldiğinin ipuçlarını verecek.

Yeni konut fiyatları, Pekin, Şanghay, Guangcou ve Şıncın'ın dahil olduğu 'birinci kuşak kentler'de yıllık yüzde 2,1, 'ikinci kuşak'taki 31 büyük ölçekli kentte yüzde 3,3, 'üçüncü kuşak'taki 35 orta ölçekli kentte yüzde 4,1 azaldı.

Ülkenin en büyük nüfusa sahip kenti Şanghay'da yeni konut fiyatları yüzde 3,7 artarken şehir, birinci kuşak kentler arasında istisna oluşturdu.

İkinci el konut fiyatları ise birinci kuşak kentlerde yıllık yüzde 6,8, ikinci kuşak kentlerde yüzde 5,9 ve üçüncü kuşak kentlerde yüzde 6,3 geriledi.

Yeni konut fiyatları Nisan 2022'den beri geriliyor

Çin'de yeni konut fiyatları Nisan 2022'den bu yana geriliyor. Kovid-19 salgını sonrası gayrimenkul yatırımlarında ve emlak piyasasında başlayan gerileme konut fiyatları üzerinde baskı oluşturmayı sürdürüyor.

Ülkede gayrimenkul yatırımları 2023'te yüzde 9,6, 2024'te yüzde 10,6 ve 2025'te yüzde 17,2 geriledi. Yatırımlar, 2026'nın 4 ayında da yüzde 13,7 azaldı.

Çin Komünist Partisi Merkezi Disiplin İnceleme Komisyonundan yapılan açıklamada, Vang'ın 'parti disiplini ve kanunları ciddi ihlal' şüphesiyle soruşturulduğu belirtildi.

Açıklamada, soruşturmaya konu olan iddialara ilişkin detay paylaşılmasa da bu tür soruşturmalarda, 'parti disiplini ve kanunları ihlal' ifadesi, yolsuzluk şüphesi veya suçlamasına işaret ediyor.

Vang, eski Hubey Komünist Partisi Sekreteri Ciang Çaoliang ve eski Vuhan Komünist Parti Sekreteri Cou Şianvang'ın ardından eyaletin o dönemdeki üst düzey yöneticilerinden yolsuzluk soruşturması geçiren 3. isim oldu.

Kariyerine Ciangşi eyaletinde parti görevlisi olarak başlayan 66 yaşındaki Vang, sonrasında Guicou ve Hubey eyaletlerinde çalıştı.

Vang, 2017-2021 yılları arasında Hubey Eyaleti Valisi olarak görev yaptığı dönemde, Kovid-19 salgınının yönetimindeki ihmaller ve hatalar nedeniyle eleştirilmişti.

2021'de merkeze çekilen Vang, Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı (ÇHKDK) Tarım ve Kırsal İşler Komitesi Direktör Yardımcılığına atanmıştı.

Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, 13-15 Mayıs tarihlerinde gerçekleştirilen ziyarette tartışılan konulara dair basına yazılı değerlendirmede bulundu.

ABD Başkanı Trump'ın, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile 9 saate yakın birlikte vakit geçirdiğini ifade eden Vang, liderlerin iki ülke ilişkilerinin yanında dünya barışı ve kalkınmasını ilgilendiren konularda da uzun tartışmalar yaptıklarını belirtti.

Vang, Çin'in egemenlik ihtilafı içinde olduğu Tayvan ile yeniden birleşmesinin Çin ulusunun ortak özlemi, Çin Komünist Partisinin (ÇKP) tarihi misyonu ve İkinci Dünya Savaşı sonrası uluslararası düzenin önemli bir parçası olduğuna işaret ederek şunları kaydetti:

'(Tayvan sorunu) Eğer uygun şekilde ele alınırsa ABD-Çin ilişkileri istikrarlı olacak ve taraflar karşılıklı işbirliğini ilerletmeye daha fazla enerji ayırabilecektir. Aksi halde, iki ülke arasında gerginlikler ve hatta çatışmalar yaşanabilir, ilişkilerin geneli tehlikeye girebilir.'

Çinli Bakan, ABD'nin 'tek Çin' ilkesine ve iki ülke arasında siyasi ilişkilerin temelini oluşturan Üç Ortak Bildiri'deki Tayvan konusundaki taahhütlerine uyacağını umduklarını vurguladı.

- İran ile kalıcı ve kapsamlı ateşkes çağrısı

Ziyarette Devlet Başkanı Şi'nin, Orta Doğu'daki savaş konusunda Çin'in pozisyonunu dile getirdiğini, burada güç kullanımın sorunları çözmeyeceğini ve diyaloğun tek doğru tercih olduğunu vurguladığını aktaran Vang, müzakerelerden hemen sonuç alınamasa da diyalog yolu hazır açılmışken yeniden kapanmaması gerektiğini söylediğini belirtti.

Vang, Çin'in ABD'yi İran ile nükleer sorunu dahil farklılıklarını ve anlaşmazlıklarını müzakerelerle çözmeyi sürdürmeyi teşvik ettiğini, ateşkesin sürdürülerek Hürmüz Boğazı'nın en kısa zamanda yeniden açılması çağrısı yaptığını, burada yaşanan açmazın temel çözümünün kalıcı ve kapsamlı ateşkesin sağlanması olduğunu dile getirdiğini kaydetti.

Çin ve ABD liderlerinin, temaslarının ardından iki ülke arasında 'yapıcı stratejik istikrar ilişkisi' olarak tanımladıkları bir vizyon oluşturma konusunda siyasi mutabakata vardıklarını aktaran Vang, tarafların, dış politika, askeri ilişkiler, ekonomi, ticaret, halk sağlığı, tarım, turizm, halklar arası bağlar, kanun koruma dahil tüm alanlarda ve her seviyede temasların artırılmasında anlaştıklarını belirtti.

İki ülke ilişkilerinde stratejik istikrarın tesisine odaklanan bu yeni vizyonun, büyük güç ilişkilerinde yeni bir paradigma ihtiyacına yanıt verdiğine işaret eden Vang, Çin'in, bundan, işbirliğinin temel dayanak olduğu, rekabetin uygun sınırlar içinde sürdürüldüğü ve savaş ve çatışma yerine barış odaklanan bir istikrar ilişkisini anladığını kaydetti.

Bakan Kurum, ziyarete ilişkin AA muhabirine değerlendirmede bulundu.

Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenecek COP31'in somut çıktılar üreten bir uygulama zirvesi olmasını hedeflediklerini vurgulayan Kurum, bu süreçte iklim değişikliği konusunda sorumluluk almak, diyalogla hareket etmek ve uzlaşıyla yine çözümler bulmak üzere uluslararası temaslar yürüttüklerini ifade etti.

Bakan Kurum, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in ortak iradeleri ve iki ülke halklarının ortak menfaatleri doğrultusunda Türkiye ile Çin arasında hemen her alanda stratejik işbirliğinin geliştiğini, ziyaretinde bakanlığının sorumluluk alanlarında bu işbirliği güçlendirecek adımları ele aldıklarını kaydetti.

Kurum, 'Mevkidaşlarımızın yanı sıra yeşil enerji, çevre ve akıllı şehirler alanında dünyaya örnek olan kuruluşların temsilcileriyle yaptığımız görüşmeler sonucunda Türkiye ve Çin arasında COP31 sürecinde işbirliğini de kapsayacak ortak çalışma grubu kurulması kararı alındı.' bilgisini paylaştı.

'Dirençli şehirler'

Çin Konut ve Kentsel-Kırsal Kalkınma Bakanı Ni ile görüşmesinde Türkiye ve Çin'in inşaat sektöründe dünyanın söz ettiği iki ülke olduğunu, bu konuda rakip değil işbirliği ortağı olmaları gerektiğini vurguladığını aktaran Kurum, Türkiye'nin 2023 depremleri sonrasında 455 bin konutu iki yılda bitirip vatandaşlarına teslim ettiğini belirtti.

Kurum, 'Türkiye'nin Asrın İnşa Seferberliği ile edindiği tecrübeyi ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ortaya koyduğu iradeyi Çinli muhataplarımıza anlattık ve bu alanda stratejik işbirliği yapma noktasında birlikte çalışma kararı aldık.' diye konuştu.

Kurum, COP31 gündemi çerçevesinde 'dirençli şehirler' başlığı altında hem deprem direncini arttırmak hem de sürdürülebilir kentlerin inşası için işbirliği yürütme ve örnek projeler gerçekleştirme konusunda Çinli mevkidaşıyla mutabık kaldıklarını dile getirdi.

Bakan Kurum, Türkiye'nin buna ilişkin teknoloji ve bilgi birikimini, bir mevzuat çerçevesinde COP31 aracılığıyla dünyayla paylaşacağına vurgu yaptı.

'İklim konusunda Türkiye ve Çin icraatla öne çıkıyor'

İklim değişikliği konusunda, Türkiye'nin Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıkladığı 2053'te sıfır emisyon hedefi doğrultusunda kararlılıkla ilerlediğini, Çin'in de 2060 yılına yönelik aynı hedefi açıkladığına dikkati çeken Kurum, 'Bugün baktığınızda iki ülkede de enerji ihtiyacının yüzde 60'ını yenilebilir enerji kaynaklarından karşılar hale geldi. İklim konusunda dünyanın birçok ülkesi konuşurken Türkiye ve Çin uygulamayla öne çıkıyor, icraatla öne çıkıyor.' dedi.

Kurum, Çin'in yenilenebilir enerji kaynakları konusunda önemli bir tecrübeye sahip olduğunu, nükleer enerjilerden rüzgar ve güneş enerjisine kadar birçok alanda yatırımlar ve projeler geliştirdiğini kaydederek şunları söyledi:

'Mevkidaşımız Ekoloji ve Çevre Bakanı Huang ile gerçekten verimli bir görüşme gerçekleştirdik. İklim değişikliği konusunda dünyanın daha fazla irade ortaya koyması gerektiğini, buradaki bilgiyi, beceriyi, tecrübeyi ve bilimi dünyayla paylaşmaya hazır olduklarını ifade ettiler.'

Bakan Kurum, Türkiye'nin COP31 çerçevesinde iklim gündeminde ortaya koyduğu hedeflerle alakalı her iki bakanlıkla da ortak çalışmalar yaparak işbirliğini daha güçlü hale getireceklerini, yapılması gereken iş ve eylemlerle ilgili adımları kararlılıkla atacaklarını vurguladı.

Finansman boyutu

İklim değişikliği ve sürdürülebilirliğe ilişkin projelerde, işin en önemli ayağının finansman olduğunu, finansman olmadan taahhütlerin gerçekleşemediğine işaret eden Kurum, Türkiye'nin dönem başkanlığında COP31'in uygulama konferansı olması hedefini gerçekleştirebilmek üzere Çin'deki uluslararası yatırım fonları ve finans kuruluşlarıyla temaslarda bulunduklarını belirtti.

Türkiye'nin de üyesi olduğu Asya Altyapı Yatırım Bankası ile yapılan görüşmede, iklim değişikliğine uyumlu, sürdürülebilir şehirler ve temiz enerjiye ulaşım gibi başlıklarda projeler oluşturulması konusunda mutabakata vardıklarına değinen Kurum, bu başlıklardaki somut finansman önerilerini kasımda Antalya'da düzenlenecek COP31 Zirvesi'nde duyuracaklarını ifade etti.

Kurum, Asya Altyapı Yatırım Bankası ile ayrıca bakanlık bünyesindeki İller Bankası Genel Müdürlüğü kanalıyla, yerel yönetimlere yönelik, deprem riskinin ortadan kaldırılmasından sürdürülebilir kentlerin kurulmasına, temiz enerji, altyapı, arıtma tesisleri, düzenli depolama ve iklim değişikliğine uyuma kadar birçok konuda çalışmaların kısa zaman içinde yürütülmeye başlanacağına işaret etti.

Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi kapsamındaki projelere finansman sağlayan İpek Yolu Fonu ile yapılan görüşmede, bu güzergahtaki tüm projelerin sıfır emisyon hedefiyle yapılmasını önerdiklerini hatırlatan Kurum, Çin Enerji Yatırım Grubu ile görüşmede ise yenilenebilir enerji projelerinin finansmanını ve yap-işlet-devret modellerini konuştuklarını, bu projeler için de bakanlık bünyesinde çalışmalar yürütme kararı aldıklarını aktardı.

Kurum, gerek mevkidaşı bakanlarla gerekse de ilgili kuruluşların yetkilileriyle yaptıkları görüşmelerin verimli geçtiğini, Pekin Büyükelçiliği ve Türkiye Yatırım Ofisinin ilgili süreçleri takibiyle, görüşmeleri neticeye bağlayacak adımların en kısa sürede atılacağını kaydetti.

Xinhua'nın haberine göre liderler, Pekin'de parti ve devlet liderlerinin rezidansları ve çalışma ofislerinin bulunduğu, eski İmparatorluk Sarayı'nın yaz bahçesi Congnanhay'da bir araya geldi.

Beyaz Saray basın bilgi havuzundan edinilen bilgiye göre Şi, Trump'ı yerleşkenin kapısında karşıladıktan sonra iki lider, geleneksel Çin tarzı motiflerle süslü kemerlerin altından geçerek iç avludaki gül bahçesini dolaştı.

10 dakikalık yürüyüşün ardından kamelyada oturan iki lider, bakanların ve üst düzey yetkililerin de yer aldığı küçük grupla sohbet etti, burada liderlere çay ikramında bulunuldu.

Trump'a Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Hazine Bakanı Scott Bessent ve ABD'nin Pekin Büyükelçisi David Perdue eşlik ederken Şi'nin yanında Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi Birinci Sekreteri Cay Çi, Dışişleri Bakanı Vang Yi, Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ve Çin'in Washington Büyükelçisi Şie Fıng yer aldı.

'İnanılmaz bir ziyaret oldu'

Trump, sohbette, 'Bu, inanılmaz bir ziyaret oldu. Çok iyi sonuçlar aldık. Harika ticaret anlaşmaları yaptık.' dedi.

Çin ile ABD ilişkilerini 'çok güçlü' diye niteleyen Trump, Şi ile başkalarının çözemeyeceği çok sayıda sorunun üstesinden geldiklerini belirtti.

Trump, iki liderin 'yapıcı stratejik ilişki' sürdürmek konusunda vardıkları mutabakata işaret ederek ziyaret için 'tarihi' ve 'dönüm noktası' ifadelerini kullandı.

İran konusunu da tartıştıklarını hatırlatan Trump, 'Sanırım bu konuda benzer düşüncelerimiz var. Biz, savaşın bitmesini istiyoruz, İran'ın nükleer silaha sahip olmasını istemiyoruz ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasını istiyoruz. Şimdi kapatıyoruz, önce onlar kapattı, sonra biz kapattık ama açılmasını istiyoruz.' şeklinde konuştu.

'Parti ve devlet liderlerinin yaşadığı ve çalıştığı yer'

Congnanhay'daki faaliyetlere ilişkin bilgi veren Şi, 'Parti ve merkezi hükümet liderlerinin, ben de dahil, yaşadığı ve çalıştığı yerdir.' dedi.

Şi, Çin Halk Cumhuriyeti'nin 1949'da kurulmasının ardından parti liderlerinin buraya taşındıklarını, Mao Zıdong, Cou Enlay, Dıng Şiaoping, Ciang Zımin ve Hu Cintao'nun burada yaşadıklarını belirtti.

Trump'ın ziyaretinin 'dönüm noktası' olarak görülebileceği görüşüne katıldığını ifade eden Şi, çok sayıda işbirliği anlaşması yaptıklarını ve uluslararası meselelerde mutabakata vardıklarını dile getirdi.

Şi, buluşma için Congnanhay'ı seçmesinin sebebinin, Trump'ın 2017'de onu Florida'daki Mar-a-Lago'da ağırlamasına karşılık olduğunu söyledi.

Trump'ın burayı ziyaret eden başka dünya liderlerinin olup olmadığı sorusu üzerine Şi, 'Çok nadir. Tarihsel olarak diplomatik faaliyetlerde kullanılmaz. Örneğin Putin geldi.' diye yanıt verdi.

Liderler, buluşmanın ardından heyetleriyle çalışma yemeğine geçti.

ABD Başkanı, yemeğin ardından ülkeden ayrılacak.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, test amaçlı yük kütlesi taşıyan roket, Gobi Çölü'ndeki Dongfıng Ticari Uzay İnovasyon Pilot Bölgesi'ndeki platformdan fırlatıldı.

Roketin tüm uçuş görevlerini tamamladığı fırlatış başarıyla sonuçlandı.

Çin astronomisindeki 4 takım yıldızdan biri olan 'Vermilyon Kuşu'nun adını taşıyan Cuçüe roket serisi, merkezi Pekin'de bulunan özel havacılık ve uzay şirketi LandSpace tarafından geliştiriliyor.

- 'Dünyanın metanla çalışan ilk roketi'

Yakıt olarak sıvı metan, oksitleyici olarak sıvı oksijen kullanılan Cuçüe-2, 'dünyanın metanla çalışan ilk roketi' olma özelliği taşıyor.

Roketin yeni versiyonunun adında kullanılan 'E' harfi geliştirilmiş (enhanced) anlamına gelirken, 'Y5' kodu bu versiyonun beşinci uygulaması olduğunu ifade ediyor.

Cuçüe-2'nin ilk versiyonu olan 'ZQ-2E Y1'in Aralık 2022'deki ilk fırlatılış denemesi başarısız olmuş, ardından roketle Temmuz 2023, Aralık 2023, Kasım 2024 ve Mayıs 2025'te 4 başarılı taşıma görevi icra edilmiş, Ağustos 2025'teki bir taşıma görevi ise başarısız olmuştu.

Roketin yeni versiyonu Güneş Eş Zamanlı Yörünge'ye 4 ton, Alçak Yer Yörüngesi'ne 6 tona kadar yük taşıyabiliyor.

Uyduların Alçak Yer Yörüngesi'ndeki planlanan konuma ulaştığı fırlatış, Long March roketleriyle icra edilen 642'nci taşıma görevi oldu.

Şanghay Spacecom Uydu Teknolojisi Şirketi (SSST) tarafından geliştirilen Çienfan uyduları, Alçak Yer Yörüngesi'nde kurulan takım uydu ağının parçasını oluşturacak.

'G60 Starlink' olarak da bilinen projenin ilk aşamasında 1296 uydunun yörüngeye konumlandırılması planlanırken, tüm aşamalar tamamlandığında 14 bin geniş bant internet uydusundan oluşan mega takım uydu ağı oluşturulması hedefleniyor.

Çienfan uydu ağının parçasını oluşturacak 18'er uydudan oluşan grupların ilki 6 Ağustos 2024'te, ikincisi 15 Ekim 2024'te, üçüncüsü 5 Aralık 2024'te, dördüncüsü 23 Ocak 2025'te, beşincisi 11 Mart 2025'te, altıncısı 18 Ekim 2025'te ve yedincisi 7 Nisan'da fırlatılmıştı.

Trump'ın resmi tören ve davetler, ikili görüşmeler ve çalışma yemeklerinin yer aldığı programında saha ziyareti olarak Gök Tapınağı'nın seçilmesi, sembolik anlam taşıyor.

15. yüzyılda inşa edilen Gök Tapınağı, Çin uygarlığının kozmik düzene ve siyasi otoritenin bu düzendeki rolüne dair temel fikirlerinin mimari formlara dönüştüğü bir anıt niteliğinde.

Yer ile gök arasındaki uyum

Düz ve köşeli formların yeryüzünü, dairevi şekillerin gökleri temsil ettiği yapıların birleşiminden oluşan tapınak kompleksi, geleneksel Çin inancında yeryüzündeki dünyevi düzen ile göklerdeki ilahi düzen arasında uyum arayışını yansıtıyor.

Tapınağın inşasını izleyen yüzyıllarda Çin'e hakim olan Ming ve Çing hanedanlıkları döneminde imparatorlar, her yıl hasat mevsimi öncesinde buraya gelerek, hasadın verimli olması için göklere kurban adıyorlardı.

Bu törenler imparatoru, yer ile gökteki düzen arasında bir aracı, kozmik düzenin uyumunu sağlayan kişi olarak konumlandırıyordu. İmparatorun bu uyumu gözetmemesi halinde göklerin hükmünün değişeceğine ve iktidarını kaybedeceğine inanılıyordu.

Dünyada çatışmaların ve jeopolitik gerilimlerin arttığı bir dönemde Trump'ın ziyareti için Gök Tapınağı'nın seçilmesi, Çin tarafının, iki büyük gücün uyum içinde dünya barışı için çaba sarf etmesi gerektiğine yönelik bir mesaj olduğu yorumu yapılıyor.

Pekin'in merkezinin güneydoğusunda bir açık hava müzesi olan tapınak kompleksi, Trump'ın ziyareti nedeniyle bugün ve yarın kamuya kapalı olacak.

Trump, 8,5 yıl aradan sonra Çin'i ziyaret ediyor

ABD Başkanı Trump, 8,5 yıl aradan sonra Çin'i ziyaret ediyor. Önceki Başkan Joe Biden, iktidar döneminde Çin'e ziyaret gerçekleştirmemişti. ABD'den Çin'e lider düzeyindeki son ziyaret, Trump'ın ilk döneminde, 2017'de yapılmıştı.

Trump, 2017'deki ilk ziyaretinde Çin'in tarihi imparatorluk sarayı Yasak Şehir'e konuk olmuştu.

Bugün akşam saatlerinde Pekin'e ulaşması beklenen Trump için yarın sabah Tienanmın Meydanı'nda devlet töreni düzenlenecek. Trump, törenin ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ikili ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirecek. Öğleden sonra Gök Tapınağı'nı ziyaret edecek Trump, akşam onura verilecek yemek davetine katılacak.

Trump, 15 Mayıs sabahında Çin lideri ile çay buluşması için yeniden bir araya gelecek. ABD Başkanı, birlikte yenecek öğle çalışma yemeğinin ardından ülkesine dönecek.

Melania Trump, ABD Başkanı'nın ilk iktidar döneminde, 2017'de Pekin'e yaptığı ziyarette yer almıştı.

Beyaz Saray'dan yapılan açıklamaya göre, aile yakınlarından Trump'ın oğlu Eric Trump ile eşi Lara Trump, ziyarette Başkan'a eşlik edecek.

Siyasi kurmayları ve iş dünyasından temsilciler katılacak

Trump, siyasi kurmayları ve Amerikan şirketlerinin temsilcilerinden oluşan geniş bir heyetle Çin'i ziyaret ediyor.

Bugün başlayacak ve 15 Mayıs'a kadar sürecek ziyarette Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ve Beyaz Saray Müsteşarı Stephen Miller yer alacak.

Hazine Bakanı Scott Bessent da bugün Çin ile Güney Kore'nin başkenti Seul'de yürütülen ekonomi ve ticaret müzakerelerinin tamamlanmasının ardından Pekin'e hareket ederek heyete dahil olacak.

Ayrıca aralarında Tesla, Apple ve Nvidia'nın olduğu 17 Amerikan şirketinin patronları ve temsilcilerden oluşan iş heyeti de Trump'la birlikte Çin'e geliyor.

Trump'ın bugün Pekin'e ulaşması bekleniyor.

Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, Huang'ın, Trump ve heyetini taşıyan başkanlık uçağına Alaska'daki yakıt ikmali sırasında bindiği belirtildi.

Huang'ın ismi Beyaz Saray'ın dün açıkladığı listede yer almamış, bu durum Nvidia'nın patronunun ziyarete davet edilmediğine dair spekülasyona yol açmıştı.

Nvidia'nın ürettiği ileri teknoloji çipler, yapay zeka modellerinin eğitilmesi ve işletilmesi açısından kritik ürün niteliği taşıyor. Çin'de yapay zeka ve bulut bilişimi sistemleri geliştiren şirketler bu çiplere yoğun talep gösterdiğinden şirketin ülkede yaygın bir satış ağı bulunuyor.

Çin pazarının kaybedilmesinin Nvidia'nın çip üretimindeki küresel liderliğine zarar vereceği uyarısını dikkate alan ABD Başkanı Trump, geçen yılın sonunda H200 çiplerinin Çin'e satışına, ABD'deki satışının yüzde 50'sini geçmemesi ve satışlardan elde edilen gelirin yüzde 25'inin ABD hazinesine aktarılması kaydıyla izin vermişti.

17 Amerikan şirketinin temsilcileri heyette

Trump'a eşlik edecek iş heyetinde finans, teknoloji, havacılık ve ticaret alanlarında faaliyet gösteren 17 Amerikan şirketinin temsilcileri yer alıyor.

Heyette, çip üretimi, yapay zeka, bilişim teknolojileri gibi ABD'nin Çin'e ihracatını kontrol altına almak istediği kritik sektörlerdeki şirketlerin temsilcilerinin ağırlıkta olması dikkati çekiyor.

Finans sektöründen, varlık yönetim şirketleri Black Rock'ın kurucusu ve patronu Larry Fink ile Blackstone'un kurucu ortağı ve patronu Stephen Schwarzman, yatırım bankaları Goldman Sachs'ın Yönetim Kurulu Başkanı ve Üst Yöneticisi (CEO) David Solomon ile Citigroup'un Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Jane Fraser, finansal hizmet sağlayıcıları Mastercard'ın CEO'su Michael Miebach ile Visa'nın CEO'su Ryan McInerney ziyarete katılıyor.

Teknoloji sektöründen Huang'ın yanı sıra elektrikli araç üreticisi Tesla'nın Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Elon Musk, teknoloji şirketi Apple'ın Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Tim Cook, uçak üreticisi Boeing'in Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Robert Kelly Ortberg, havacılık ve uzay şirketi GE Aerospace'in Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Henry Lawrence Culp, çip üreticileri Micron'un CEO'su Sanjay Mehrotra ile Qualcomm'un CEO'su Cristiano Amon, çip donanımları ve lazer ekipmanları üreticisi Coherent'ın CEO'su Jim Anderson, biyoteknoloji şirketi Illumina'nın CEO'su Jacob Thaysen ile sosyal medya ve teknoloji şirketi Meta'nın Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Dina Powell McCormick, ziyarette Trump'a eşlik diyor.

Gıda şirketi Cargill'in Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Brian Sikes da heyette yer alıyor.

Heyete davet edilen siber güvenlik ve yapay zeka teknoloji altyapısı sağlayıcısı Cisco'nun Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Chuck Robbins ise bu hafta şirketin mali bilançosu açıklanacağı için ziyarete katılamayacak.

Başkan Donald Trump, 13-15 Mayıs tarihlerinde Çin'i ziyaret edecek.