Görüşmede iki ülke arasındaki ilişkilerin ele alındığı aktarılan açıklamada, iki liderin ayrıca uluslararası sorunlar, özellikle de Körfez ve Orta Doğu'daki gelişmelerle ilgili görüş alışverişinde bulunduğu kaydedildi.

Açıklamada, Fas ile BAE arasındaki stratejik ilişkiler ve ortaklığa dikkati çekildi.

Yerel medyada yer alan haberlere göre, Fes kentinin Ayn Nakabi bölgesindeki Cennan Cerundi Mahallesinde bulunan 5 katlı bir bina sabah saatlerinde aniden çöktü.

Çökme nedeniyle 5 kişi hayatını kaybetti, 6 kişi yaralandı. Tedavi için çevre hastanelere kaldırılan yaralıların durumunun stabil olduğu aktarıldı.

Evin aniden çökmesi sonucu çevre binalarda yaşayanlar arasında büyük panik yaşandı.

Olay yerinde arama-kurtarma çalışmalarının devam ettiği, Faslı yetkililerin ise çökmenin nedeninin belirlenmesi için soruşturma başlattığı aktarıldı.

Meclis binasının önünde toplanan Faslılar, Filistin'e desteklerini gösteren ve İsrail'le normalleşme karşıtı ifadeler içeren pankartlar taşıdı.

İsrail'in Küresel Sumud Filosu'na uluslararası sularda saldırarak tekneleri ve aktivistleri alıkoymasını 'korsanlık eylemi' olarak nitelendiren göstericiler, Faslı 10 aktivistin de aralarında bulunduğu Küresel Sumud Filosu'ndan alıkonulan aktivistlerin serbest kalması talebinde bulundu.

Fas Filistin İçin Ulusal Çalışma Grubu Üyesi Aziz Hennavi, gösteri sırasında AA muhabirine yaptığı açıklamada, şunları kaydetti:

'İsrail, Küresel Sumud Filosu'na yönelik korsanlığıyla işlediği suçlara bir yenisini eklemiş oldu. İsrail, Küresel Sumud Filosu'nda Faslı vatandaşları da kaçırmış durumda. Uluslararası sularda, silah veya patlayıcı taşımayan sivil aktivistlere karşı gerçekleştirilen bir deniz korsanlığından söz ediyoruz.'

Hennavi, Fas hükümetinin de İsrail tarafından alıkonulan vatandaşları için acil harekete geçmesi çağrısında bulundu.

İsrail ordusunun Küresel Sumud Filosu'na saldırıları

İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik ablukasını kırmayı ve yaşamsal insani yardım ulaştırmayı amaçlayan Küresel Sumud Filosu 2026 Bahar Misyonu, 29 Nisan gecesi Girit Adası açıklarında Yunan kara sularından birkaç deniz mili açıkta İsrail ordusunun hukuk dışı müdahalesine maruz kalmıştı.

Gazze'ye 600 deniz mili uzaklıkta, uluslararası sulardaki saldırısında İsrail ordusu, 177 aktivisti alıkoyup kötü muamelede bulunmuştu.

İsrail ordusu, 44 ülkeden 428 aktivistin yer aldığı toplamda 50 tekneden oluşan filoya, 18 Mayıs'ta Gazze'ye doğru uluslararası sularda seyir halindeyken yeni bir saldırı düzenledi ve aktivistleri hukuka aykırı şekilde alıkoydu. Filoda 78 Türk katılımcı yer alıyordu.

İsrail ordusu, Ağustos 2025'te de 44'ten fazla ülkeden 500 aktivisti taşıyan 40'tan fazla tekneyle Gazze'ye yönelen Küresel Sumud Filosu'na benzer bir saldırıda bulunmuştu.

Programa Türkiye'nin Rabat Büyükelçisi Mustafa İlker Kılıç, Azerbaycan'ın Rabat Büyükelçisi Nazım Samedov, büyükelçilik personeli ve Türk vatandaşları çocuklarıyla birlikte katıldı.

Saygı duruşu ve İstiklal Marşı'nın okunmasının ardından konuşan Büyükelçi Kılıç, 23 Nisan etkinliğinin yıl içinde düzenledikleri programlar arasında özel bir yere sahip olduğunu belirterek, çocukları bir araya getirmenin önemine dikkati çekti.

Gurbette yaşayan ailelerin çocuklarıyla birlikte etkinliğe katılımından duyduğu memnuniyeti dile getiren Kılıç, velilere teşekkür etti.

23 Nisan'ın dünyada çocuklara ithaf edilen ilk bayram olduğunu vurgulayan Kılıç, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları ile tüm şehit ve gazileri minnet ve rahmetle andıklarını ifade etti.

Kılıç, etkinliğe katkı sağlayan sponsor firmalara teşekkür ederek, Yunus Emre Enstitüsünün (YEE) katkılarıyla programa katılan sahneleme ve seslendirme sanatçıları Suat Veral ile Merve İlken'e de teşekkürlerini iletti.

Program kapsamında çocuklar için çeşitli etkinlikler düzenlendi.

YEE'nin katkılarıyla Türkiye'den gelen sanatçılar Suat Veral ve Merve İlken tarafından geleneksel Türk gölge oyunu Karagöz-Hacivat sahnelendi.

Ayrıca animasyon ve illüzyon gösterileri gerçekleştirildi.

Büyükelçilik resmi konutunun bahçesinde kurulan oyun alanlarında çocuklar çeşitli etkinliklere katılırken, düzenlenen oyunlarda rekabet dolu anlar da yaşandı. Boyama etkinlikleri de yapan çocuklar eğlenceli bir gün geçirdi.

Etkinlik alanında kurulan stantlarda patlamış mısır ve şekerlemelerin yanı sıra katılımcılara döner ikram edildi.

Filistin için Ulusal Eylem Grubu ile Fas Filistin'e Destek Cephesi öncülüğünde düzenlenen yürüyüş, tarihi Bab el-Had Meydanı'ndan başlayarak Parlamento binasına doğru ilerledi.

Ülkenin farklı kentlerinden gelen yüzlerce kişi, Filistin bayrakları ve Mescid-i Aksa fotoğrafları taşıdı.

Göstericiler yürüyüş boyunca Filistin direnişine destek sloganları atarken, Filistinli esirlerin serbest bırakılması ve Mescid-i Aksa'nın korunması çağrısında bulundu.

Katılımcılar ayrıca, İsrail Meclisinin Filistinli esirlere idam cezası uygulanmasının önünü açan düzenlemesinin geri çekilmesini talep etti.

İsrail'in katliamlarını protesto eden binlerce Faslı, hükümetten İsrail ile normalleşmenin durdurulmasını talep etti. Faslı futbolcu Hakim Ziyech'in Filistin yanlısı ve İsrail karşıtı duruşu sık sık atılan sloganlarla desteklendi.

Yürüyüşe katılan Muhammed El Fassi, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Fas halkının Filistin davasıyla dayanışma içinde olduğunu belirterek, 'Bugün burada öğrencilerden mühendislere kadar farklı kesimlerden insanlar Gazze, Filistinli esirler ve Mescid-i Aksa için bir araya geldi.' dedi.

Gösteriye katılan 18 yaşındaki Semah Şatibi ise öğrenci inisiyatifi olarak yürüyüşte yer aldıklarını belirterek, Filistin davasına yönelik farkındalığı artırmayı hedeflediklerini söyledi.

Şatibi, sosyal medya platformları üzerinden faaliyet gösteren bir öğrenci grubu olarak Filistin davasını savunduklarını ve genç nesillerin bu konuda bilinçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

- Filistinli Esirler Günü

Filistin Kurtuluş Örgütü'ne bağlı Filistin Ulusal Konseyi, 1974'te 17 Nisan'ı 'Filistinli Esirler Günü' olarak ilan etmişti.

Filistinliler her yıl bu tarihte çeşitli etkinlikler, eylemler ve sempozyumlar düzenleyerek, tutuklular meselesini dünya gündemine getirmeye çalışıyor.

Filistinli ve İsrailli insan hakları kuruluşlarına göre, İsrail hapishanelerinde aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 9 bin 600'den fazla Filistinli tutuklu bulunuyor. Tutukluların işkence, aç bırakma ve tıbbi ihmal gibi uygulamalara maruz kaldığı, bu nedenle onlarca kişinin hayatını kaybettiği belirtiliyor.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, geminin dün Layun limanına doğru yol alırken su aldığı yönünde ihbarda bulunulduğu belirtildi.

Batmadan önce gemideki tamamı yabancı mürettebatın kurtarıldığı aktarıldı.

Geminin çimento üretiminde kullanılan malzeme taşıdığı kaydedildi.

Olayın nedenlerini araştırmak adına soruşturma başlatılması için bakanlığın ilgili makamlarla koordinasyon halinde olduğu ifade edildi.

RAM'dan yapılan açıklamada, Orta Doğu bölgesindeki bazı hava sahalarının kapatılması nedeniyle bir dizi uçuşun iptal edildiği belirtildi.

Açıklamada, hava güvenliği standartlarına uyum sağlamak amacıyla gelecek saatlerde ek iptallerin de olabileceği ifade edildi.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları

İran ile ABD arasındaki müzakere süreci devam ederken İsrail ve ABD sabah saatlerinde İran'a ortak saldırılar başlattı.

İsrail Savunma Bakanlığı, İran'a 'önleyici saldırı' başlattıklarını duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump da İran'a yönelik 'büyük bir operasyon' başlattıklarını açıkladı.

Saldırılar kapsamında başkent Tahran ile İsfahan, Kerec, Kum, Tebriz, Şiraz, Buşehr, Kirmanşah ve İlam kentleri hedef alındı.

İsrail ve İran, hava sahasını kapatırken İsrail genelinde olağanüstü hal ilan edildi, sirenler çaldı. İran'ın karşı saldırıları öncesinde İsrail'de halkı sığınaklara yönlendiren uyarılar yapıldı.

İran ordusu, ABD ile İsrail'in saldırılarına karşılık İsrail'e onlarca balistik füze ve insansız hava araçlarıyla karşı saldırılar başlattığını duyurdu.

İran, füze saldırılarıyla Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar ve Ürdün gibi ülkelerde eş zamanlı ABD üslerini hedef alırken Bahreyn'deki ABD donanma üssü vuruldu.

Fas Silahlı Kuvvetleri tarafından yapılan yazılı açıklamada, 18 Ocak'ta ülkenin orta kesimindeki Imlil'den Toubkal Dağı'na çıkan geçitte çığ düşmesi sonucu 3 kişinin mahsur kalması üzerine ordunun yerel yetkililer, jandarma ve sivil savunma ile yakın koordinasyon içinde arama ve kurtarma çalışmalarına başladığı belirtildi.

Açıklamada, şiddetli iklim dalgalanmalarına ve zorlu doğa koşullarına rağmen, arama ekiplerinin kaza yerine giden yolları açtıktan sonra kayıp kişileri bulmayı ve cenazelerini çıkarmayı başardığı ifade edildi.

Fas Meteoroloji Servisi'nden yapılan açıklamada da cumartesi gününe kadar devam edecek alçak basınç ile şiddetli yağmur, kar ve kuvvetli rüzgarların Fas'ın çeşitli bölgelerinde etkili olacağı uyarısında bulunuldu.

Fas Filistin İçin Ulusal Çalışma Grubu'nun çağrısı üzerine onlarca kişi başkent Rabat'taki parlamento binasının önünde bir araya geldi.

'Şehitlerin ruhlarına vefa için, direnişi destekleyen halk hareketini sürdürme ve Siyonistlerin ülkeyi yıkıcı işgaline karşı koyma sözü.' sloganıyla düzenlenen protestoya katılanlar, 'Şehit Ebu Ubeyde'nin yolunda, şehit olan Aksa Tufanı kahramanlarının yolunda,' ve 'Fas halkı, saldırganlığa karşı ümmetin birliğinin, direnişin ve Filistin'i desteklemenin yanındadır' gibi Filistin direnişini destekleyen pankartlar açtı.

Amerikan yönetiminin İsrail'e verdiği sürekli desteği kınayan protestocular, 'Ey özgür insanlar, Siyon yok, Amerikalılar yok', 'Filistin emanettir ve normalleşme ihanettir' ve 'Savaşlardan bıktık, Amerika halkların düşmanıdır' gibi sloganlar attı.

Fas Filistin İçin Ulusal Çalışma Grubu Üyesi Aziz Hennavi, protesto sırasında yaptığı konuşmada, İsrail ile devam eden normalleşmeyi ve bunun ülkelere ve Filistin davasına yönelik oluşturduğu tehlikeyi eleştirdi.

Faslıların israil ile normalleşmeyi reddettiğini dile getiren Hennavi, normalleşmenin ülke ve İslam ümmeti üzerindeki olumsuz etkileri konusunda uyarıda bulundu.

Hennavi, 'İsrail, Gazze Şeridi'ndeki liderlere yönelik suikastlara devam ederken, aynı zamanda Filistinlileri öldürüyor ve on binlerce kişiyi kaçırıyor; ayrıca Lübnan ve Suriye'yi de hedef alıyor.' diye konuştu.

Filistin'in tüm Faslılar için ulusal bir dava olarak kabul edildiğini belirten Hennavi, bu davaya desteğin devam etmesi çağrısında bulundu.

- Gazze'de ateşkes ve esir takası anlaşması

ABD Başkanı Donald Trump, 9 Ekim'de Mısır'da devam eden müzakerelerde İsrail ile Hamas'ın Gazze'de ateşkes planının ilk aşamasını onayladığını duyurmuştu.

Müzakerelerin yapıldığı Mısır'da imzalanan anlaşma İsrail hükümetinin onayıyla 10 Ekim'de devreye girmişti.

İsrail ordusu, Gazze Şeridi'nde varılan ateşkese rağmen hemen her gün çeşitli iddialarla Filistinlilere yönelik saldırılar düzenliyor.

Gazze'deki Sağlık Bakanlığı'ndan bugün yapılan yazılı açıklamada, İsrail'in Gazze Şeridi'ne Ekim 2023'te başladığı saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısının 71 bin 409'a, yaralıların sayısının ise 171 bin 304'e yükseldiği bildirildi.

Olayda 22 kişinin yaşamını yitirdiği, 16 kişinin ise yaralandığı belirtildi.

Güvenlik güçleri ile sivil savunma ekiplerinin arama kurtarma çalışmalarını sürdürdüğü, olası tehlikelere karşı çöken binaların etrafının emniyet kordonu altına alındığı ve komşu binalarda yaşayanların tahliye edildiği aktarıldı.

Binaların çökme nedenine ilişkin ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Fes Valiliğinden yapılan açıklamada, kentin Mustakbel Mahallesi'nde 8 ailenin ikamet ettiği bitişik nizamdaki iki binanın salı gecesi çöktüğü bildirildi.

Açıklamada, olayda 19 kişinin yaşamını yitirdiği, 16 kişinin ise çeşitli şekillerde yaralandığı belirtildi.

Yerel yetkililerin, güvenlik güçlerinin ve sivil savunma ekiplerinin arama kurtarma çalışmalarını sürdürdüğüne dikkat çekilen açıklamada, vatandaşların güvenliğini tehdit edebilecek olası tehlikelere karşı çöken binaların çevresinin emniyete alındığı ve komşu evlerde yaşayanların tahliye edildiği kaydedildi.

Binaların çökme nedenine ilişkin ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Fas Yardım ve Destek Girişimi'nin çağrısıyla yapılan eylem, Tanca'da Gazze'deki Filistinlilere hitaben 'siz ümmetin onurusunuz' sloganıyla düzenlendi.

Göstericiler kentin ana caddelerinden geçerek şehir merkezine ulaşırken, ellerinde Fas ve Filistin bayraklarının yanı sıra pankartlar taşıdı.

İsrail'in Filistinlilere yönelik aç bırakma politikasını protesto eden göstericiler, 'Gazze'yi aç bıraktınız, Gazze'yi kuşattınız', “Normalleşme tüccarlarına söyleyin, Filistin Arap ve İslam toprağıdır, geri adım yok, teslimiyet yok', 'Şehitlerin kanına sadakat' sloganları attı.

Yürüyüşteki pankartlarda ise 'Tanca'dan Gazze'deki kardeşlerimize, Siz ümmetin onurusunuz', 'Halk Filistin'in özgürlüğünü istiyor' ve “Fas halkı Filistin'i desteklemeye devam ediyor.' ifadeleri yer aldı.

İsrail, 10 Ekim'de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasını ihlal etmeyi sürdürüyor. Gazze'deki resmi kaynaklara göre, yüzlerce ihlal kaydedilirken ve bu ihlallerde en az 367 Filistinli yaşamını yitirdi.

İsrail'in 8 Ekim 2023'te başlattığı ve iki yıl süren soykırım niteliğindeki saldırıları, çoğu çocuk ve kadın, 70 binden fazla Filistinlinin ölümüne, 171 binden fazlasının da yaralanmasına neden oldu.

Görüşmede iki ülke arasında su verimliliği, deniz suyunun tuzdan arındırılması, atık suyun arıtılması ve yeniden kullanılması ile su havzaları arasındaki yönetişim konularında iş birliği imkânları ele alındı.

Bakan Yumaklı, görüşme sonrası yaptığı açıklamada, Fas makamlarına teşekkür ederek şunları söyledi:

“Burada özellikle Dünya Su Kongresi ile ilgili çok başarılı bir organizasyon gerçekleştiriliyor. Bu anlamda da hem değerli Bakanımı hem de Fas'ı tebrik ediyorum. Biz de değerli Bakanımla iki ülke arasında bilgi ve tecrübe paylaşımının neler olabileceğini konuştuk.”

Yumaklı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan tarafından 2023'te başlatılan “Su Verimliliği Seferberliği”nin küresel ölçekte farkındalık oluşturmaya başladığını kaydetti.

Fas Bayındırlık ve Su Bakanı Baraka ise açıklamasında, görüşmede özellikle deniz suyunun tuzdan arındırılması, atık suların arıtılması ve yeniden kullanımı ile yönetişim konularında deneyim paylaşımına odaklanıldığını ifade etti.

Bakan Yumaklı, Baraka ile görüşmesinin ardından Uluslararası Su Kaynakları Birliği (IWRA) Başkanı Yuanyuan Li ile de bir araya geldi.

Fas Başbakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre Ahnuş, İspanya'nın başkenti Madrid'te düzenlenen Fas-İspanya Ekonomi Forumu'nun kapanışında konuşma gerçekleştirdi.

Ahnuş, Fas ile İspanya'nın 'elektrik ve yeşil hidrojen sektörlerinde entegre enerji koridorları, Atlantik-Akdeniz lojistik koridorları ve Batı Afrika'da ortak yatırımlar inşa edebileceğini' söyledi.

Fas Başbakanı, ayrıca iki ülkenin 'Afrika ve Avrupa arasındaki ilişkinin sağlayıcısı ve iki kıta arasındaki ortaklığın merkezi olacağına' inandığını belirtti.

Resmi rakamlara göre İspanya, 2012 yılından bu yana Fas'ın bir numaralı ticaret ortağı konumunda ve krallıkta 800'den fazla İspanyol şirketi faaliyet gösteriyor.

Fas Ümmetin Davalarını Destekleme Komitesinin çağrısıyla Tinghir, Tanca, Meknes, Şafşavan ve Kenitra kentlerinde yüzlerce Faslı, İsrail'in soykırımına maruz kalan Filistinliler ve Gazze için sokağa çıktı.

AA muhabirinin verdiği bilgiye göre, gösterilere katılanlar, İsrail'in Filistinlilere yönelik hak ihlallerini sürdürmesini reddettiklerini ifade etti.

Gösteriye Fas ve Filistin bayraklarıyla katılan Faslılar, üzerinde 'Özgür Filistin', 'Rahat uyu şehit... Mücadeleye devam edeceğiz', 'Halk Filistin'in kurtuluşunu istiyor', 'Fas'tan Filistin'e... İki değil, tek halk' ve 'Bugün veya yarın... Kurtuluş kaçınılmazdır' gibi sloganların yazıldığı ve Filistin halkına destek veren pankartlar taşıdı.

- Filistin Halkıyla Uluslararası Dayanışma Günü

Bundan 48 yıl önce 29 Kasım 1977'de aldığı kararla İsrail'in, Filistin topraklarına hukuksuz şekilde yerleşmesine zemin hazırlayan BM, 2 Aralık 1977 ve 12 Aralık 1979'da aldığı iki kararla da 29 Kasım'ın 'Filistin Halkıyla Uluslararası Dayanışma Günü' olarak kutlanmasına karar verdi.

BM Genel Kurulunun 29 Kasım 1977 tarihinde yaptığı oturumda alınan kararla Filistin sorununun çözümüne destek vermek amacıyla 1978'den bu yana her yıl 29 Kasım, 'Filistin Halkıyla Uluslararası Dayanışma Günü' olarak kutlanıyor.

BM'nin söz konusu kararında 'Uluslararası dayanışma günü, uluslararası camianın, Filistin meselesinin henüz çözülmemiş olduğu gerçeğine odaklanması için bir fırsat sunmaktadır.' ifadelerine yer veriliyor.

BM, Filistin halkının, 'kendi kaderini tayin etme, bağımsız ve egemen olma ve Filistinli mültecilerin evlerine geri dönme' gibi BM Genel Kurulu'nun tanıdığı haklarını elde edemediğini kaydediyor.



Dayanışma günü etkinlikleri kapsamında her yıl, sivil toplum kuruluşları ve hükümetlerden, Filistin halkıyla dayanışma mesajları yayımlama, toplantılar yapma ve film gösterimleri gibi etkinlikler düzenlemeleri isteniyor.

Mesajında, Orta Doğu barış sürecinin yeniden canlandırılmasına yönelik uluslararası çabalara Fas'ın katılmaya hazır olduğunu kaydeden Kral 6. Muhammed, Gazze Şeridi'nde iki yıl süren çatışmaların ardından varılan ateşkes anlaşmasının tüm hükümleriyle uygulanmasının önemine değinerek, bunun insani durumun iyileştirilmesine ve yeniden imar sürecinin başlatılmasına katkı sağlayacağını vurguladı.

Fas'ın Ekim 2023'ten bu yana beş kez Gazze'ye gıda, su, tıbbi malzeme ve yardım ekipmanından oluşan acil insani yardım gönderdiğini hatırlatan Kral 6. Muhammed, son yardımın yaklaşık 300 tonluk malzemenin iki aşamalı bir hava köprüsüyle bölgeye ulaştırılması şeklinde gerçekleştiğini aktardı.

Kral, Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetleri ve Filistinlilere yönelik saldırıların sürdüğüne dikkati çekerek, bu durumun iki devletli çözümün maddi temelini zayıflattığını belirterek, Fas'ın, Filistin Ulusal Otoritesi'nin siyasi, idari ve mali kapasitesinin güçlendirilmesini ve Gazze ile Batı Şeria'nın bu otorite altında siyasi ve idari birlik içinde olmasını desteklediğini ifade etti.

Kudüs Komitesi Başkanı sıfatıyla Kudüs'ün hukuki statüsünün ve İslami ile Hristiyan kutsal mekânlarının korunmasının önemine değinen Kral 6. Muhammed, İsrail'in Kudüs'teki tek taraflı uygulamaları ve Mescid-i Aksa'ya yönelik ihlaller nedeniyle duyduğu endişeyi de dile getirdi.

Kral, uluslararası toplumun iki devletli çözüm temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasına yönelik desteğinin arttığını kaydederek, bu yöndeki diplomatik girişimlere katkı sunmayı sürdüreceklerini söyledi.

Başkentteki Fas Dışişleri, Afrika İşbirliği ve Yurtdışında Yaşayan Faslılar Bakanlığı Binası'nda 'silahlı çatışmalardan etkilenen çocuklar için sürdürülebilir yollar inşa etmek” temasıyla gerçekleştirilen 'Afrika Çocuk Askerlerin Silahsızlandırılması, Terhis Edilmesi ve Yeniden Entegrasyonu' konulu konferans sona erdi.

Nijer, Gambiya, Malavi ve Sierre Leone başta olmak üzere Afrika'dan çok sayıda ülkenin bakan düzeyinde katıldığı konferansta, çocuk askerlerin silahsızlandırılması, terhis edilmesi ve yeniden entegrasyonuna ilişkin hazırlanan “Rabat Bildirisi” kabul edildi.

Bildiride, silahlı çatışmalarda çocukların zorla devşirilmesi, kullanılması ve sömürülmesi “uluslararası hukukun ciddi ihlalleri ve insanlığa yönelik bir hakaret” olarak tanımlandı.

Kıta bazında bazı ülkelerde zorla askere alma, cinsel şiddet, adam kaçırma ile eğitime ve insani yardıma erişimin engellenmesi gibi ağır ihlallerin sürdüğüne dikkat çekilen bildiride, çocuk askerlik olgusunun sona erdirilmesinde önleyici yaklaşımın temel olduğu belirtildi.

Bildiride, koruyucu topluluk ortamlarının oluşturulması, erken uyarı mekanizmalarının güçlendirilmesi ve devşirmeye yol açan kırılganlıklarla mücadele edilmesi çağrısı yapıldı.

Rabat Bildirisi'nde katılımcı ülkeler, Afrika ülkelerinin her çocuğun şiddetten, korkudan ve silahlı çatışmalardan uzak bir ortamda büyüyebileceği bir kıta inşa etme yönündeki ortak taahhüdü yeniden teyit edildi.

Konferansta ise, silahlı gruplardan kurtarılan çocukların yeniden entegrasyonunda psikososyal destek, aile birleşimi, eğitim ve ekonomik güçlendirme programlarının birlikte yürütülmesi gerektiği kaydedildi.

Ayrıca çocuklara yönelik damgalama ve toplumsal dışlanmayla mücadele edilmesinin önemi vurgulandı.

Konferansta, çocuk asker devşirilmesini önlemeye ve çatışmaya karışmış çocukların yeniden entegrasyonuna ilişkin Afrika'ya özgü kıtasal bir hukukî belge hazırlanması sürecinin başlatıldığı açıklandı.

Bu çerçevede, ülkeler arasında koordinasyonu güçlendirmek amacıyla “Çocuklara yönelik Silahsızlandırma, Terhis ve Yeniden Entegrasyon (DDR) Dostları Grubu”nun kurulmasına karar verildi.

Konferansın açılışında konuşan Fas Dışişleri, Afrika İşbirliği ve Yurtdışında Yaşayan Faslılar Bakanı Nasır Burita, çocuk asker olgusuna karşı Afrika'da ortak bir hukukî zemin eksikliğine dikkat çekerek, kıtanın “kendi gerçeklerine uygun, uygulanabilir ve etkili bir mekanizmaya ihtiyaç duyduğunu” ifade etti.

Konferans, çocuk askerler sorunuyla mücadeleye yönelik Afrika düzeyinde düzenlenen ilk bakanlar toplantısı olarak kayıtlara geçti.

İspanyol jandarması (Guardia Civil) ve Fas Kraliyet Jandarması tarafından yürütülen ortak operasyonda 9 kişinin gözaltına alındığı kaydedildi.

Guardia Civil'in açıklamasına göre şebeke, menzili 200 kilometreyi aşan dronları Asyalı tedarikçilerden temin edilen parçalarla kendi imkanlarıyla üretiyordu.

Bu dronlar Güney İspanya'dan havalanarak Fas üzerinden esrar yüklüyor, dönüşte Endülüs bölgesindeki Vejer de la Frontera ve Tarifa şehirleri üzerinde taşıdıkları paketleri bırakıyordu.

İspanyol yetkililer, gece operasyonlarını kolaylaştırmak için paketlerin fosforlu işaretler ve telsiz frekanslı takip cihazlarıyla donatıldığını belirtti.

Şebekenin neredeyse her gece faaliyet gösterdiği, aynı anda 10'a kadar dron havalandırdığı ve yaklaşık 200 kilogram esrar reçinesi taşıdığı aktarıldı.

Düzenlenen beş baskında 8 çalışır durumda dron ile yapım aşamasındaki 10 dron ele geçirildi; ayrıca 150 kilogramdan fazla esrar ve 320 bin avro nakit paraya el konuldu. Operasyon kapsamında 9 şüpheli de gözaltına alındı.

Fas'ın kuzeyi, Cebelitarık Boğazı'nın en dar noktasında Endülüs'ün güneyine yaklaşık 14 kilometre uzaklıkta bulunuyor. İspanya, coğrafi yakınlığı sebebiyle Avrupa'ya uyuşturucu girişinde başlıca güzergâhlardan biri olarak görülüyor.

İspanyol polisi geçen yıl da Ukrayna yapımı dronlar kullanarak Fas'tan İspanya'ya uyuşturucu taşıyan başka bir suç şebekesini ortaya çıkarmıştı.

Program, Kral 6. Muhammed'in himayesinde Fas Geleneksel El Sanatları, Sosyal ve Dayanışma Ekonomisi Devlet Sekreterliği ile Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) işbirliğinde gerçekleştiriliyor.

'Atalardan Torunlara: Kimliği Korumakta Gençliğin Rolü' sloganıyla yürütülen program, kaybolma tehlikesi altındaki geleneksel el sanatlarının korunması, tanıtılması ve genç kuşaklara aktarılmasını hedefliyor.

2023 ve 2024 yıllarında uygulanan ilk iki aşamada 17 usta zanaatkâr 'Fas'ın Zanaat Hazineleri' listesine dahil edildi ve bu ustalar 157 gence dokuz ay süren saha temelli eğitim verdi.

Bu yılki üçüncü aşamada ise 15 yeni 'zanaat hazinesi' seçildi. Bu ustalar, 2025 yılı kapsamında 150 yeni katılımcıya farklı alanlarda eğitim verecek. Böylece programın başlangıcından bu yana eğitilen gençlerin toplam sayısı 307'ye ulaşacak.

Program kapsamında hükümlülere de eğitim verilecek

Fas Geleneksel El Sanatları, Sosyal ve Dayanışma Ekonomisi Devlet Sekreteri Hasan Saadi, yaptığı açılış konuşmasında, el sanatları sektörünün ülke genelinde yaklaşık 2,7 milyon kişiye istihdam sağladığını belirterek programın tarihî ve kültürel değeri yüksek zanaatların korunmasına yönelik ulusal politikanın temel taşlarından biri olduğunu söyledi.

Saadi, programın bu yıl sosyal entegrasyon politikaları kapsamında hapishaneleri de kapsayacak şekilde genişletildiğini, UNESCO ve Cezaevleri Genel Müdürlüğü ile yapılan ortaklık sayesinde 6 deneyimli mahkûm zanaatkârın 90 genç hükümlüye Tetvan çinisi, işlemeli eyer yapımı, deri işlemeciliği, güneyin bitkisel el sanatları ve Sela nakışı gibi alanlarda eğitim vereceğini belirtti.

Devlet Sekreterliğinin, programın ülkenin güney bölgelerine yaygınlaştırılması amacıyla yeni anlaşmalar imzaladığını aktaran Saadi, bu adımın yerel kalkınmayı güçlendirdiğini, geleneksel zanaatların sürdürülebilirliğine katkı sağladığını kaydetti.

UNESCO ile ortaklık anlaşması ise 2031'e kadar uzatıldı

UNESCO Mağrip Bölge Ofisi Direktörü Şerif Ahmimed ise işbirliğinin 'yaşayan kültürel mirası korumada toplulukların oynadığı merkezi rolü tanıdığını' belirtti.

Ahmimed, 32 usta zanaatkârın tanınmasının, onların geleneksel bilgi aktarımındaki katkılarını ve insan merkezli ekonomik kalkınmadaki rollerini onurlandırdığını ifade etti.

Devlet Sekreterliği ile UNESCO arasında yürütülen mevcut ortaklık anlaşması, programın başarısı üzerine 2031 yılına kadar uzatıldı.

Tören kapsamında önceki yıllarda koruma altına alınan el sanatlarının sergilendiği alan ziyaret edilirken, 'Zanaat Hazinesi' unvanı taşıyan 32 ustanın katıldığı bir de buluşma düzenlendi.

Etkinlikte, yüksek becerileri ve yaratıcılıklarıyla Fas kültürel mirasının derinliğini yansıtan zanaatkârlar onurlandırıldı.

Bu ustalar, dokuz ay sürecek eğitim programlarıyla geleneksel bilgi ve teknikleri yeni nesillere aktarmayı sürdürecek.

Programın üçüncü aşaması, Fas'ın geleneksel el sanatlarını kimlik, yaratıcılık ve sürdürülebilir kalkınma ekseninde yeniden tanımlayan ulusal politikalarının önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Açılış törenine Fas'tan ve farklı ülkelerden yönetmenler, oyuncular ve sinema profesyonelleri katıldı.

14 Kasım'a kadar sürecek festival kapsamında, aralarında dünya prömiyerleri de bulunan 150 film gösterilecek.

- Umman onur konuğu oldu

Bu yılki festivalin onur konuğu Umman Sultanlığı oldu. Açılış töreninde Mısırlı oyuncu Leyla El-Ulvi'ye 'onur ödülü' verilirken, Faslı akademisyen Nureddin Afia, Burkina Fasolu yönetmen Apolline Traore ve Lübnanlı tiyatro yazarı ve oyuncu George Khabbaz da sinema ve sanat alanındaki katkıları nedeniyle ödüllendirildi.

- Uluslararası jüri ve yeni bölümler

Festivalin uluslararası jürisine Fransız oyuncu ve yönetmen Jean-Claude Barny başkanlık ediyor. Jüri üyeleri arasında Faslı yapımcı Karim Debbagh, İranlı yapımcı Elaheh Nobakht, Burkina Fasolu yönetmen ve oyuncu Maïmouna N'Diaye, Hollandalı yönetmen Marjolein de Koning, Faslı yönetmen Khawla Sebbahi ve yönetmen-yazar Hicham Lasri yer alıyor.

Festival kapsamında bu yıl ilk kez düzenlenecek belgesel film yarışması, sanatsal ve toplumsal duyarlılığı öne çıkaran yapımlara yer verecek. Festival ayrıca, Uluslararası Film Eleştirmenleri Federasyonu (FIPRESCI) jürisini üçüncü kez ağırlayacak.

- Sinema pazarı ve eğitim etkinlikleri

Bu yılki festivalde Fas'ta ilk kez kurulacak 'Sinema Pazarı' (Film Market) sinema profesyonelleri ve izleyiciler için bir buluşma alanı oluşturacak. Programda ayrıca, yönetmenlik, yapımcılık ve senaryo yazımı gibi alanlarda atölye çalışmaları, söyleşiler ve paneller düzenlenecek.

Festival, 'Yapay Zekâ Düşü' (Le Rêve de l'Intelligence Artificielle) adlı filmin gösterimiyle sona erecek.

Bu yılki festival, Rabat'ın 'otantiklik ve yeniliği birleştiren kültür başkenti' kimliğini pekiştirirken, yazar sinemasını kültürler arası diyalog ve yaratıcı düşüncenin evrensel bir alanı olarak öne çıkarıyor.