Şirket, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Yeşil Dönüşüm Programı kapsamında "Yeşil Dönüşüm Merkezi Belgesi" aldı.

Bu belge, şirketin çevresel sürdürülebilirlik alanındaki çalışmalarının ulusal düzeyde tescillenmesini sağladı.

Yeşil Dönüşüm Yol Haritası

ASELSAN'ın sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda oluşturulan Yeşil Dönüşüm Yol Haritası, enerji, su ve ham madde verimliliğinin artırılması, sera gazı emisyonlarının azaltılması, döngüsel ekonomi uygulamalarının yaygınlaştırılması ve sürdürülebilir üretim altyapısının güçlendirilmesi gibi başlıklardan oluşuyor. Şirket, söz konusu uygulamaları üretim süreçlerine entegre ederek doğal kaynakların daha verimli kullanılması ve karbon ayak izinin azaltılması için çalışmalar yürütüyor.

Program kapsamında hazırlanan yol haritası doğrultusunda şirketin mevcut üretim süreçleri detaylı analiz edildi. Enerji ve su tüketiminden atık yönetimi ve sera gazı emisyonlarına kadar tüm çevresel performans göstergeleri değerlendirmeye alındı. Analizler sonucunda ölçülebilir hedefler belirlenirken, bu adımları destekleyecek yatırım planları oluşturuldu.

Ayrıca sürecin etkin yürütülmesi amacıyla kurum bünyesinde "Yeşil Dönüşüm Ekibi" kuruldu.

Bu belgeyle birlikte ASELSAN'ın yeşil dönüşüm yatırımları teşvik sistemi kapsamında desteklenebilecek. Şirket bu sayede çevresel performansını iyileştirirken, enerji ve kaynak verimliliğini artıracak projelerini daha güçlü altyapıyla hayata geçirme imkanı bulacak.

Kuruluşunun 50. yılı olan 2025'te Çevresel, Sosyal ve Yönetişim (ESG) kriterlerinde elde ettiği yüksek performansla dikkati çeken ASELSAN, böylece Borsa İstanbul tarafından oluşturulan BIST Sürdürülebilirlik 25 Endeksi'ne ilk sıradan giriş yaptı.

Şirket, 2021 yılında belirlediği "2050 yılı net sıfır emisyon hedefi" çerçevesinde oluşturulan yol haritasını da uyguluyor.

Bu çerçevede ASELSAN, Türkiye'de "Mavi Su Verimliliği Belgesi" almaya hak kazanan ilk kuruluş olarak kayıtlara geçti. Şirket ayrıca CDP tarafından gerçekleştirilen Tedarikçi İletişim Değerlendirmesi'nde (Supplier Engagement Assessment-SEA) bu yıl da "SEA A List" seviyesinde yer aldı.

Buna göre, Baykar ve Leonardo, insanlı ve insansız müşterek görev ve sürü (swarm) taktiklerinin geliştirilmesinde önemli bir dönüm noktasına ulaşarak K-SWARM programının ilk canlı test aşamasını başarıyla tamamladı. Program, insanlı ve insansız hava araçlarının birlikte çalışabilirliğini tasarlamayı ve geliştirmeyi amaçlıyor.

Leonardo'nun M-346 uçakları ile Baykar'ın Bayraktar KIZILELMA insansız savaş uçağı, K-SWARM programı kapsamında bir dizi otonom ortak formasyon uçuşunu gerçekleştirdi. Canlı testlerde, gelişmiş yeni nesil algoritmalar kullanılarak platformların işbirliği ve koordinasyon içinde görev yapabilme kabiliyetleri değerlendirildi ve doğrulandı.

Her iki şirketin mühendis ve test pilotları, çalışmalardaki hazırlık sürecini, ileri teknoloji entegrasyon aşamaları ve "tarihi" olarak nitelendirilen uçuşun K-SWARM programı kapsamında nasıl başarıyla gerçekleştirildiğini anlattı.

Dijital mühendislik yaklaşımıyla simülasyondan gerçek uçuş operasyonlarına geçilmesi, program kapsamında geliştirilen ileri teknolojilerin ve çözümlerin gösterilmesi açısından kritik bir aşamayı temsil etti. Testlerde sergilenen kabiliyetler, geleceğin hava muharebe sistemleri için temel bir yapı taşı olmasının yanı sıra mevcut nesil savaş uçaklarının gelişiminde de önemli rol oynuyor.

Test çalışmalarının detayları

Paylaşılan bilgilere göre, testler, mayıs ayında Baykar'ın Tekirdağ'ın Çorlu ilçesindeki uçuş ve test merkezlerinden birinde gerçekleştirildi. Uçuş testlerine Leonardo'ya ait bir M-346 Fighter Attack uçağı, İtalyan Hava Kuvvetleri'ne ait takip uçağı görevindeki T-346A ve Bayraktar KIZILELMA insansız savaş uçağı katıldı.

Test faaliyetleri, Leonardo'nun Torino'daki Aviyonik, Uçuş Kontrol İnovasyon Laboratuvarları ile ürün kabiliyeti ve konsept laboratuvarı PC2LAB tarafından geliştirilen yeni nesil algoritmaların, taktiklerin ve prosedürlerin değerlendirilmesini amaçlayan bir dizi görevden oluştu. Bu çalışmalar, İtalya'nın Venegono kentindeki M-346 Tam Görev Simülatörü ile entegre şekilde yürütüldü.

Baykar ise kendi tesislerindeki ileri seviye yazılım ve donanım altyapısını kullanarak gelişmiş Akıllı Filo Otonomisi (Smart Fleet Autonomy) kabiliyetlerini CUC-T algoritmalarına entegre etti. KIZILELMA'nın gelişmiş otonomi yetenekleri entegrasyon sürecini önemli ölçüde kolaylaştırarak sistemlerin hızlı ve sorunsuz şekilde devreye alınmasını sağladı.

Bu teknolojiler, M-346 ile KIZILELMA'nın ortak formasyon uçuşlarında kullanılarak farklı yüksek performanslı hava platformlarının gelişmiş koordinasyon ve işbirliği içinde görev yapabilme kabiliyetlerinin doğrulanmasına katkı sağladı. Böylece program, simülasyon ortamından gerçek uçuş operasyonlarına geçişi başarıyla gerçekleştirmiş oldu.

Gelişmiş radyo frekansı tabanlı veri paylaşım sistemi sayesinde M-346 ile KIZILELMA arasında aktarılan tüm veriler senkronize edildi. Bu iletişim, Leonardo GCC Tactical Platform siber savunma sistemi tarafından gerçek zamanlı olarak korunup izlenerek planlanan uçuş formasyonlarının etkin komuta ve kontrolü sağlandı.

Uçuş çalışmaları kapsamında KIZILELMA, tamamen otonom taksi ve kalkışın ardından Baykar'ın Hardware-in-the-Loop (HIL) Laboratuvarı tarafından geliştirilen Akıllı Filo Otonomisi algoritmalarını kullanarak M-346 Fighter Attack uçağına otonom şekilde katıldı. Daha sonra M-346, insansız hava aracının tam kontrolünü devraldı.

Yeni geliştirilen tam entegre aviyonik sistem sayesinde M-346 pilotları farklı formasyonları komuta ederken, KIZILELMA bu komutları özel insanlı/insansız görev bilgisayar sistemi aracılığıyla tamamen otonom şekilde yerine getirdi. Pozisyon değişiklikleri, ayrılma ve yeniden birleşme dahil farklı manevralar başarıyla uygulanırken, KIZILELMA tüm komutlara hassas şekilde karşılık verdi.

Çorlu'da gerçekleştirilen faaliyetler, Leonardo ve Baykar ekiplerinin uzun süre ortaklaşa yürüttüğü yoğun hazırlık çalışmalarının sonucunda hayata geçirildi. Pilotlar ve teknik ekiplerin katıldığı bu süreçte sistem entegrasyonu tamamlandı, test senaryoları geliştirildi, algoritmalar doğrulandı ve uçuşların güvenli ve etkin şekilde gerçekleştirilmesi sağlandı.

Elde edilen veriler ve analizler, K-SWARM programının sonraki aşamalarının belirlenmesinde kritik rol oynadı. Programın bundan sonraki safhasında daha yüksek durumsal farkındalık gerektiren, çok sayıda platformun tek bir görev doğrultusunda birlikte hareket edeceği daha karmaşık operasyonlara geçilmesi planlanıyor.

Gelecek aylarda daha karmaşık senaryoları ve ilave fonksiyonları içeren yeni testlerin gerçekleştirilmesi planlanıyor.

İlk test aşaması, Leonardo ile Baykar arasındaki güçlü ortaklığı ve iki şirketin teknolojik ile endüstriyel yetkinliklerini ortaya koyarken, çok alanlı harekat ortamlarında modern hava muharebe operasyonları için kritik kabiliyetlerin geliştirilmesine yönelik somut bir adım olarak değerlendiriliyor.

MKE tarafından geliştirilen ve "Etkili-Basit-Ucuz" felsefesiyle modern savaş alanındaki dron tehditlerine karşı üretilen TOLGA Yakın Hava Savunma Sistemi, gerçekleştirilen atışlı testlerde sergilediği performansla tam not aldı.

MKE'den yapılan açıklamaya göre; mini ve mikro dronlar, sabit kanatlı İHA’lar, akıllı mühimmatlar ve seyir füzelerine karşı geliştirilen TOLGA, geniş kapsamlı bir heyet önünde atışlı test faaliyetlerini gerçekleştirdi.

Genelkurmay Başkanlığı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ile Savunma Sanayii Başkanlığı ve sektör temsilcilerinden oluşan yaklaşık 150 kişilik heyetin takip ettiği testlerde, sistem 7 farklı zorlu senaryonun tamamında hava tehditlerini yüzde 100 başarıyla etkisiz hale getirdi.

"Etkili, Basit ve Ucuz" çözüm

"Etkili-Basit-Ucuz" yaklaşımıyla tasarlanan TOLGA, modüler mimarisi sayesinde farklı tehdit seviyelerine karşı çok katmanlı koruma sağlıyor. Sistem; 12.7 mm ve 20 mm araç üstü (mobil) ve sabit kuleli silah sistemleri, GÖKBÖRÜ AESA Radarı, akustik tespit sistemi ve elektronik karıştırma (Jammer) sistemlerini tek bir potada birleştiriyor.

TOLGA, ilk aşamada radar ve elektro-optik sensörleriyle tespit ettiği dronlara 10 kilometre mesafeye kadar "soft-kill" (elektronik müdahale) uygulayabiliyor. Elektronik müdahalenin yetersiz kaldığı durumlarda ise "hard-kill" (fiziki imha) katmanı devreye giriyor.

Parçacıklı mühimmat ile yüksek vuruş hassasiyeti

Sistemin en dikkat çekici özelliklerinden birini MKE tarafından özel olarak geliştirilen parçacıklı anti-dron mühimmatları oluşturuyor. Hedef çevresinde bir metal parçacık bulutu oluşturarak vuruş olasılığını artıran bu mühimmatlar, farklı kalibrelerde şu menzillerde etkili oluyor. 35 mm parçacıklı mühimmat: 3 bin metreye kadar, 20 mm parçacıklı mühimmat: Bin metreye kadar, 12.7 mm parçacıklı mühimmat: 300 metreye kadar. Ayrıca, 7.62 mm parçacıklı anti-dron mühimmatı sayesinde piyadeler, mevcut tüfekleriyle ek bir platforma ihtiyaç duymadan yakın mesafedeki dron tehditlerine karşı koyabiliyor.

Tam otonom çalışma kabiliyeti

Mobil ve sabit Komuta Kontrol Ünitesi üzerinden yönetilen TOLGA; manuel, yarı otonom ve tam otonom çalışma modlarıyla harekat sahasındaki ihtiyaca hızlı uyum sağlıyor.

Sistemin çok katmanlı savunma yeteneğinin, yakın gelecekte entegre edilecek lazer silah sistemi ve ENFAL-17 füzesi ile en üst seviyeye taşınması hedefleniyor.

Etkili, basit, ucuz yaklaşımıyla geliştirilen, sabit kanatlı kamikaze İHA'lar, dronlar, seyir füzeleri ve diğer asimetrik hava tehditlerine karşı entegre yapısıyla öne çıkan MKE Tolga, farklı tehdit seviyelerine karşı katmanlı koruma sağlayan modüler yapısı sayesinde, modern hava savunma ihtiyaçlarına kapsamlı bir çözüm sunuyor.

MKE Tolga, 12.7 milimetre, 20 milimetre ve 35 milimetre silah sistemleriyle, farklı kalibrelerde geliştirilen anti-dron mühimmatları, GÖKBÖRÜ (AESA) Radarı, elektro-optik sensörler, soft-kill jammer sistemiyle çok katmanlı bir savunma mimarisi oluşturuyor.

Milli Savunma Bakanlığı'nın Konya'daki Atış Test ve Değerlendirme Grup Komutanlığı'nda gerçekleştirilen atışlı test faaliyeti kapsamında, gözlemci heyete çeşitli senaryolarda gösterimler gerçekleştirildi.

Faaliyet kapsamında, kamikaze dron, sürü dron saldırısı ve "Şahid" tipi sabit kanatlı İHA tehditlerinin yer aldığı 7 farklı senaryoda hava tehdit unsurları "Tolga" ile etkisiz hale getirildi.

Çeşitli senaryolarda görevini başarıyla gerçekleştiren MKE Tolga, heyet tarafından büyük beğeni topladı.

"İnsansız sistemler ülkeler için ciddi tehdit haline geldi"

MKE Genel Müdürü İlhami Keleş, atışlı test faaliyetinin ardından basın mensuplarına, 24 ülkeden 64 sivil ve askeri delegasyona, belirlenen senaryolarda başarılı atışlar gösterdiklerini söyledi.

MKE için yüz akı ve gurur veren bir neticeyle bu denemeleri tamamladıklarını ifade eden Keleş, "Son dönemlerin en önemli tehditlerinden biri haline gelen insansız sistemler, dronlar ve bu teknolojiyi kullanan her türlü insansız araçlar, ülkeler için ciddi bir tehdit haline gelmiştir. Ülkemiz sahip olduğu insansız sistemler teknolojileriyle, yeni savaş konseptine en hızlı hazırlanabilme özelliğine sahip ülkelerden birisi." dedi.

Keleş, MKE'nin tarihi birikimleri sayesinde patlayıcıyı, mühimmatı ve silahı ham maddesinden son üretimine kadar gerçekleştirdiğini belirtti.

Etkili, basit ve ucuz tehditlere karşı aynı doğrultuda savunma sistemleri geliştirdiklerini anlatan Keleş, "Bu tehditleri ortadan kaldırmak için basit ve ucuz çözümler geliştirme ihtiyacı var. Dolayısıyla 'Tolga' ile biz bunu hedefledik. MKE Tolga da çeşitli ülkelerin askeri ve sivil delegasyonları önünde canlı atışlarla bir kez daha rüştünü ispat etti." diye konuştu.

Silahı drone savara dönüştüren mühimmat geliştirildi

Keleş, TSK'nın ihtiyaçlarını karşılamak için MKE Tolga'nın seri üretiminin devam ettiğini, çeşitli ülkelerle ihracat sözleşmelerinin imzalandığını aktardı.

Tolga'nın geleceğinin çok açık olduğunu, dost ve müttefik ülkelerin ihtiyacını karşılayacağını vurgulayan Keleş, şunları kaydetti:

"Askerin kendi tüfeğini bir drone savara dönüştürmek için özel mühimmat geliştirdik. Bunu hem MPT-76'lar hem de AK-47'leri kullanan ülkelere göre geliştirdik. Herhangi bir asker, kendisine dönük bir drone tehdidi alırsa kendisini korumak adına bu kabiliyeti kazanmış oluyor. Dünyada mühimmat ve silah üretme kabiliyetine sahip pek çok ülke bu anlamda bir takım gayretler içerisinde. Ancak kolay başarılabilir bir iş değil. Heyetin şu anda canlı olarak izlediği başarılı atışlar, onları da çok etkiledi. Herkes tebrik etti ve çok etkilendiklerini söyledi. İnşallah yeni pazarlara ve yeni satışlara vesile olur."

ASELSAN'ın LGK-82 ve ROKETSAN'ın TEBER-82 güdüm kitleriyle sabit kara hedefine yönelik gerçekleştirilen test atışı başarıyla tamamlandı.

ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Bayraktar KIZILELMA'nın keskin gözünün ASELSAN TOYGUN olduğunu belirterek, "Düşük görünürlük avantajını koruyarak hedefleme ve işaretleme, LGK ve TEBER ile vuruş. Bu başarı, milli mühendisliğimizin geldiği seviyenin ve güçlü iş birliğimizin somut bir göstergesidir. Emeği geçen tüm ekiplerimizi yürekten kutluyorum." ifadesini kullandı.

ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de KIZILELMA'dan yapılan test atışında TEBER-82 Güdüm Kiti'nin hedefi başarıyla vurduğunu aktararak, "Birlikte geliştirdiğimiz milli teknolojilerimizle gücümüze güç katmaya devam ediyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Çin Havacılık Uzay Bilimi ve Teknolojisi Şirketinden (CASC) yapılan açıklamaya göre, 'İletişim Teknolojisi Demonstrasyon Uydusu-26A', Long March 7 roketiyle Haynan Adası'ndaki Vınçang Uzay Fırlatma Merkezi'nden fırlatıldı.

Uydunun planlanan yörünge konumuna yerleştiği fırlatış, Long March roketleriyle gerçekleştirilen 653. taşıma görevi oldu.

CASC'a bağlı Şanghay Uzay Uçuşu Teknolojisi Akademisi tarafından geliştirilen uydu, radyo televizyon sinyalleri ve veri aktarımı ile iletişim teknolojilerinin test edilmesinde kullanılacak.

Xinhua'nın haberine göre, 'CentiSpace-1 05' uydu grubu, 'Kuaycou-11 13Y' roketiyle ülkenin kuzeybatısındaki Ciuçüen Uydu Merkezi'nden fırlatıldı.

Uyduların planlanan yörünge konumuna yerleştiği fırlatış, 'Kuaycou' roketleriyle yapılan 39'uncu taşıma görevi oldu.

Çin Havacılık Uzay Bilimi ve Endüstrisi Şirketine (CASIC) bağlı ExPace şirketi tarafından ticari uydu fırlatışlarında kullanılmak üzere geliştirilen 'Kuaycou-11' roketi, Alçak Yer Yörüngesi'ne 1,5 ton, Güneş Eş Zamanlı Yörünge'ye 1 tona kadar yük taşıyabiliyor.

Merkezi Pekin'de bulunan Future Navigation şirketi tarafından geliştirilen 'CentiSpace-1' uyduları, Çin'in ABD'nin Küresel Konumlama Sistemi'ne (GPS) rakip uydu konumlama sistemi BeiDou'nun geliştirilmesinde kullanılıyor.

Çin, uydu konumlama sistemi için Alçak Yer Yörüngesi'nde 160 parçadan oluşan takım uydu ağı oluşturmayı planlıyor.

Açılışını yaptıkları laboratuvar ve test merkezinin önemine değinen Görgün, ülkede savunma sanayi çalışmalarının yüksek uyum ve koordinasyon içinde 7 gün 24 saat devam ettiğini dile getirdi.

Görgün, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu iradenin, sektöre verdiği destek ve güvenin ortada olduğunu vurgulayarak, 'Bunun kıymetini bilen ülkemizin kıymetli akademisyenleri, gençleri, ellerinden geleni yapıyorlar.' dedi.

Bu çalışmaların sonucunda ortaya çıkan ürünlerin uluslararası anlamda tercih edilmesinin doğru yolda olduklarının göstergesi olduğunu söyleyen Görgün, 4 binin üzerindeki şirket ve 150 bine yaklaşan profesyonel çalışanla bu ürünleri geliştirmeye, yenilikler katmaya devam ettiklerini belirtti.

Görgün, Türkiye'nin savunma sanayi alanında 185 ülkeye ürün ihraç eden bir ülke olduğuna dikkati çekerek, 'Bugün burada açılışını yaptığımız bu iki laboratuvar, uygulama alanları ve sonuçları itibarıyla rekabet içinde olduğumuz birçok ülkeyle bizi ön plana çıkaracak birçok sonucu elde etmek üzere çok anlamlı altyapılar.' ifadesini kullandı.

'Geleceğin dünyasında 'biz de varız' dememizi sağlayacak stratejik teknolojiler bu laboratuvarda filizlenecek'

GTÜ Rektörü Prof. Dr. Hacı Ali Mantar da üniversitenin her zaman bilim ve teknolojiyi yakından takip eden, ona yön veren ana araştırma ekosistemi kurmayı hedeflediğini belirterek, bugün ASELSAN'ın katkılarıyla kapılarını açtıkları Kuantum Bilim ve Teknoloji Laboratuvarı'nın bu hedefin en somut göstergelerinden biri olduğunu söyledi.

Fizikten elektroniğe kadar çok geniş, disiplinler arası köprü kurduklarını dile getiren Mantar, 'Kuantum radardan güvenli haberleşmeye, dolanık foton tabanlı algılamadan hibrit kuantum sistemlerine kadar geleceğin dünyasında 'biz de varız' dememizi sağlayacak stratejik teknolojiler bu laboratuvarda filizlenecek, ulusal ve uluslararası ölçekte çekim merkezi olacaktır.' diye konuştu.

Mantar, TRMOTOR Alt Sistemler Test Merkezi'nin de havacılık ve savunma sanayisinde tam bağımsızlık iddialarının en kritik kalelerinden biri olacağını belirterek, 'Bir motoru tasarlamak ne kadar kritikse onun en zorlu ve kritik sistemlerini yerinde, yerli imkanlarla doğrulamak, nitelikli süreçlerini kendi topraklarında yürütmek de o kadar hayatidir. Bu merkezde devreye alınacak altyapı sayesinde motorlarımız gerçek çalışma senaryolarında en ağır performans ve dayanım testlerinden geçecektir.' dedi.

Mantar, üniversite-sanayi işbirliğinin en güzel ve en verimli örneklerinden biri olan bu ortak açılışın, Milli Teknoloji Hamlesi'ne ivme katacağına yürekten inandığını da sözlerine ekledi.

TRMOTOR Alt Sistemler Direktörü Serdar Aksoy ise burada sadece bir test merkezi kurmadıklarını, üniversitedeki hem öğrenciler hem akademisyenlerle yaklaşık 2 yıldır önemli işbirliği yaptıklarını dile getirerek, 'Üniversite hocalarımız bizlere hem danışmanlık veriyorlar hem ortak projeler yapıyoruz. Aynı zamanda üniversite öğrencilerimizle aday mühendislik ve stajyer programlarında birlikte çalışıyoruz. Birçok arkadaşımız da şu anda aday mühendislik programlarını başarıyla tamamladılar ve ekibimize katıldılar.' diye konuştu.

Konuşmaların ardından GTÜ Rektörü Mantar ve TRMOTOR Genel Müdürü Osman Saim Dinç, Görgün'e TF35000 Turbofan Motoru'nun resmedildiği tabloyu hediye etti.

Daha sonra Görgün ve protokol üyeleri, laboratuvar ve test merkezini gezdi.

Bakan Kacır, Fransa ziyareti kapsamında beraberindeki heyetle fuardaki ASELSAN, Roketsan, Makine ve Kimya Endüstrisi AŞ (MKE), HAVELSAN da dahil Türk firmalarının stantlarını ziyaret etti.

Kacır, Türk firma temsilcilerinden fuarda sergiledikleri ürünler ve yaptıkları iş görüşmeleri hakkında bilgi aldı.

Türkiye bu yıl Eurosatory Fuarı'nda, 50'den fazla firmayla temsil ediliyor.

Savunma sanayisi şirketlerinin ilk sıralardaki görünümü, sektörün yalnızca teknoloji geliştirme ve ihracat kabiliyetiyle değil, üretimden satış büyüklüğüyle de Türkiye sanayisi içindeki ağırlığını artırdığını ortaya koydu.

TUSAŞ, listede 4 basamak yükselerek 7'nci sıraya çıktı. Şirketin üretimden net satışları 140 milyar 894 milyon 845 bin 580 lira oldu. Böylece TUSAŞ, savunma ve havacılık sanayisinin İSO 500'de en üst sırada yer alan şirketi konumunu güçlendirdi.

ASELSAN da listedeki yükselişini sürdürdü. Şirket, 8 basamak çıkarak 9'uncu sıraya yerleşti. ASELSAN'ın üretimden net satışları 130 milyar 249 milyon 849 bin 498 lira olarak kayıtlara geçti.

Listeye bu yıl giren ARCA Savunma ise 12'nci sıradan güçlü bir başlangıç yaptı. Şirketin üretimden net satışları 115 milyar 739 milyon 672 bin 767 lira oldu. ARCA Savunma'nın listeye bu şekilde yaptığı giriş, savunma sanayisinde mühimmat ve üretim kapasitesi tarafındaki büyümenin listeye yansıması olarak değerlendirildi.

ROKETSAN, 13 basamak yükselerek 22'nci sıraya çıktı. Şirketin üretimden net satışları 81 milyar 373 milyon 874 bin 590 lira oldu.

Savunma sanayisinin kara araçları tarafındaki önemli temsilcilerinden Otokar, 14 basamak yükselerek 45'inci sıraya yerleşti. Şirketin üretimden net satışları 45 milyar 515 milyon 107 bin 443 lira oldu.

Makine ve Kimya Endüstrisi AŞ de listede dikkat çeken yükselişlerden birine imza attı. MKE, 52 basamak çıkarak 57'nci sıraya yükseldi. Kuruluşun üretimden net satışları 34 milyar 971 milyon 47 bin 985 lira olarak gerçekleşti.

Havacılık motorları alanında faaliyet gösteren TEI, 21 basamak yükselerek 104'üncü sıraya çıktı. Şirketin üretimden net satışları 23 milyar 55 milyon 615 bin 653 lira oldu.

HAVELSAN ise 44 basamak yükselerek 135'nci sıraya yerleşti. Şirketin üretimden net satışları 18 milyar 754 milyon 887 bin 29 lira olarak gerçekleşti.

Nurol Makina 177 basamak yükseldi

Askeri kara araçları ve ticari araç üretimiyle öne çıkan BMC Otomotiv, listede 170'inci sırada yer aldı. Şirketin üretimden net satışları 15 milyar 552 milyon 25 bin 879 lira olarak kayıtlara geçti.

Nurol Makina, listedeki en güçlü yükselişlerden birini kaydetti. Şirket, 177 basamak birden yükselerek 270'inci sıraya yerleşti. Nurol Makina'nın üretimden net satışları 9 milyar 747 milyon 345 bin 717 lira oldu.

Havacılık sanayisinin önemli alt yüklenicilerinden Alp Havacılık, 94 basamak çıkarak 329'uncu sırada yer aldı. Şirketin üretimden net satışları 8 milyar 154 milyon 721 bin 991 lira olarak gerçekleşti.

Samsun Yurt Savunma Sanayii, CANiK markasıyla listede 398'inci sırada yer aldı. Şirket, 6 milyar 821 milyon 912 bin 587 liralık üretimden net satış gerçekleştirdi.

FNSS de 60 basamak yükselerek 450'nci sıradan yeniden listeye girdi. Şirketin üretimden net satışları 6 milyar 81 milyon 749 bin 101 lira oldu.

Böylece İSO 500 listesinde savunma ve havacılık sanayisi şirketleri, ana yüklenicilerden kara araçları üreticilerine, mühimmattan elektronik sistemlere, havacılık motorlarından alt yüklenici kabiliyetlerine uzanan geniş bir alanda temsil edildi. TUSAŞ, ASELSAN, ARCA Savunma ve ROKETSAN'ın ilk 25 içinde yer alması, sektörün Türkiye sanayisinin ana taşıyıcılarından biri haline geldiğini gösterdi.

Uyduların Alçak Yer Yörüngesi ve Kutup Yörüngesi'ndeki planlanan konumlarına yerleştiği fırlatış, Long March roketleriyle icra edilen 652'nci başarılı taşıma görevi oldu.

'Guovang' (ulusal ağ) takım uydu ağının parçasını oluşturacak 'Hualienvang' (internet) uydularının ilk grubu, 16 Aralık 2024'te fırlatılmış, 2025'te 16, bu yıl da 4 grup uydu uzaya gönderilmişti.

'Ulusal ağ'

Adı Çincede 'ulusal ağ' anlamına gelen Guovang, ilk kez Çin'in 2020'de Uluslararası Telekomünikasyon Birliğine (ITU) geniş bir takım uydu ağı kurmak için başvuru yapmasıyla gün yüzüne çıkmıştı.

Çin'in ABD'nin SpaceX şirketinin Starlink uydu ağına rakip küresel uydu internet ağı oluşturmayı amaçladığı proje, 2021'de ülkenin kabinesi Devlet Konseyine bağlı kurulan Çin Uydu Ağı Grubu Şirketi (China SatNet) tarafından yürütülüyor.

Çin Havacılık Uzay Bilimi ve Sanayisi Şirketinin (CASIC) ana yüklenici olduğu proje kapsamında 13 bin uydunun, Alçak Yer Yörüngesi'ne konumlandırılması planlanıyor.

ITU düzenlemelerine göre, takım uydu ağı operatörlerinin, frekans hakkı kazanabilmeleri için bazı uydu konuşlandırma eşiklerini belirli sürelerde aşmaları şartı var.

Guovang projesi için ağın yüzde 10'unu oluşturan 1300 uydunun 2029 sonuna kadar, yüzde 50'sini oluşturan 6 bin 500 uydunun ise 2035'e kadar yörüngeye konuşlandırılması gerekiyor.

Muharebe alanlarında son dönemde yalnızca en güçlü sistemler değil, aynı zamanda en hızlı adapte olan ve en uygun maliyetle en yüksek etkiyi sağlayan teknolojiler öne çıkıyor.

Türk savunma sanayisinin yükselen teknoloji şirketlerinden Skydagger, geliştirdiği yeni nesil insansız hava aracı önleyici sistem teknolojileriyle (interceptor) bu dönüşümün öncülerinden biri olarak dikkati çekiyor.

L3Harris Technologies ile imzalanan mutabakat zaptı, SkyDagger tarafından geliştirilen önleyici dron teknolojilerinin küresel savunma sanayi tarafından stratejik bir çözüm olarak değerlendirildiğinin önemli bir göstergesi oldu.

Bu kapsamda Skydagger tarafından geliştirilen insansız hava aracı önleyici sistem teknolojisinin, L3Harris’in dünyanın farklı bölgelerinde aktif olarak kullanılan ve sahada başarısını kanıtlamış VAMPIRE C-UxS platformuna entegrasyonu hedefleniyor. Bu işbirliği, Türk mühendisliğiyle geliştirilen bir önleme teknolojisinin küresel ölçekte daha geniş kullanım alanlarına ulaşmasının önünü açacak.

Skydagger Genel Müdürü Mehmet Öztekin, işbirliğine ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bir fikrin ürüne, ürünün sahaya, sahadaki başarının ise uluslararası işbirliklerine dönüşmesi Skydagger olarak bizim için büyük gurur. L3Harris ile gerçekleştirdiğimiz bu mutabakat, yalnızca geliştirdiğimiz teknolojilere duyulan güveni değil, Türk mühendisliğinin ulaştığı seviyeyi de gösteriyor. Bu işbirliğinin, ülkemizde geliştirilen teknolojilerin dünya çapında daha fazla kullanıcıyla buluşmasına katkı sağlayacağına inanıyoruz."

Kuruluşundan bu yana kısa sürede 20'den fazla ülkeye 45 binin üzerinde dron ihracatı gerçekleştiren Skydagger, bugün yalnızca bir üretici değil, Türkiye'nin teknoloji ihracatında dikkati çeken başarı hikayelerinden biri olarak öne çıkıyor. Şirket, dron, interceptor ve sabit kanatlı sistemlerden oluşan ürün ailesiyle dünyanın farklı coğrafyalarında görev yapan kullanıcıların ihtiyaçlarına çözüm sunuyor.

Xinhua'nın haberine göre, 'Şıcien-31' uydusu, Long March-3B taşıyıcı roketiyle Sıçuan eyaletindeki Şiçang Uydu Merkezi'nden fırlatıldı.

Uydunun planlanan yörünge konumuna yerleştiği fırlatış, Long March roketleriyle gerçekleştirilen 651'inci taşıma görevi oldu.

Çin Uzay Teknolojisi Akademisi (CAST) tarafından geliştirilen Şıcien uyduları, uzay çevresinin izlenmesi ve yörünge uygulamalarının geliştirilmesinde kullanılıyor.

Adı, 'uygulama' anlamına gelen Şıcien uydu programının, Çin'in yörünge teknolojilerini test ettiği Şıyan (deney) ve Çuangşin (yenilik) gibi diğer uydu programlarında erken geliştirme aşamasında olan teknolojilerin uygulamaya geçirilmesine yönelik platform işlevi gördüğü tahmin ediliyor.

Uydu programı, bazı fırlatışların duyurulmadığı, yörüngede konumu belirtilmeyen bağlı uyduların varlığı ve uyduların diğer uyduları yakından incelemek veya sürüklemek amacıyla temas yakınlığında manevralar yaptığı gerekçesiyle zaman zaman eleştirilere konu oluyor.

Sosyal medya hesabından atışlı test faaliyetine ilişkin video paylaşan Görgün, stratejik seviyede kritik rol oynayan sistemin performansına ilişkin önemli detaylar paylaştı.

Manevra yapan hedefe tam isabet

SİPER Ürün-2'nin dağıtık mimaride çalışma yeteneğine sahip olduğunu vurgulayan Görgün, sistemin test kapsamında manevra yapan hedefi başarıyla imha ettiğini belirtti.

"Milli beka meselesi"

Görgün, şunları kaydetti;

Dağıtık mimaride çalışan ve stratejik seviyede kritik rol oynayan, uzun menzilli bölge hava ve füze savunma sistemi SİPER 2 manevra yapan hedefi başarıyla imha etti. SİPER 2 sistemi, SiPER 1'e göre daha uzun menzil ve daha yüksek irtifada görev alarak hava ve füze savunmada etkin bir rol oynayacak. Milli bir beka meselesi olarak gördüğümüz hava savunma sistemlerimizin etkinliğini ve caydırıcılığını, en ileri yeteneklerle daha da güçlendirmeye kararlılıkla devam edeceğiz.

Bu önemli başarıda emeği geçen tüm ekiplerimizi yürekten tebrik ediyorum.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Görgün, Türkiye ile Japonya arasındaki ilişkilerin köklü bir dostluk, karşılıklı saygı ve güven zemininde geliştiğine işaret etti.

İki ülke arasındaki ilişkilerin, tarihi dostluk ve stratejik ortaklık anlayışıyla bugün çok daha geniş bir işbirliği perspektifine sahip olduğunu belirten Görgün, 'Savunma sanayi alanındaki temaslarımızı da bu anlayışa yakışır şekilde, uzun vadeli ve kurumsal işbirlikleriyle güçlendirmek istiyoruz.' ifadesini kullandı.

Görgün, 'Japonya ile stratejik ortaklığımızı ileri teknoloji, kalite, güven ve karşılıklı fayda temelinde savunma sanayisi alanında daha somut işbirliklerine dönüştürmeyi hedefliyoruz.' değerlendirmesinde bulundu.

Japonya'nın mühendislik, kalite ve teknoloji kültürünün Türkiye'nin yenilikçi savunma sanayisi ekosistemiyle önemli bir tamamlayıcılık sunduğuna dikkati çeken Görgün, şunları kaydetti:

'Japonya'nın yüksek teknolojiye dayalı üretim kabiliyeti ile Türkiye'nin çevik, yenilikçi ve sahada kendini kanıtlamış savunma sanayi birikimi arasında güçlü bir sinerji potansiyeli görüyoruz. Görüşmelerimizde bu potansiyeli AR-GE, tedarik zinciri, sistem entegrasyonu ve ileri teknoloji alanlarında somut başlıklara dönüştürmeyi amaçlıyoruz.'

KHI ve NEC tesislerinde teknik incelemeler

Başkan Görgün, Japonya programı kapsamında Kobe'de KHI Kobe Works, Tokyo'da ise NEC Fuchu tesislerini ziyaret ederek incelemelerde bulundu. Söz konusu ziyaretlerde ileri üretim teknolojileri, elektronik sistemler, haberleşme altyapıları, sistem entegrasyonu ve savunma teknolojilerinde işbirliği imkanları masaya yatırıldı.

Görgün, temaslarına ilişkin, 'ATLA, KHI ve NEC temaslarımızda karşılıklı kabiliyetleri daha yakından değerlendirme fırsatı bulacağız. Amacımız, iki ülkenin sanayi ve teknoloji kurumları arasında sürdürülebilir, güvene dayalı ve karşılıklı fayda üreten bir işbirliği zemini oluşturmaktır.' değerlendirmesinde bulundu.

Türk-Japon Toplumu'nun 100. Yıl Resepsiyonu'na katılım

Haluk Görgün, programı çerçevesinde Prenses Akiko Mikasa'nın teşrifleriyle düzenlenen Türk-Japon Toplumu'nun 100. Yıl Resepsiyonu'na da iştirak etti.

Türkiye-Japonya ilişkilerinin yalnızca kurumsal temaslardan ibaret olmadığını vurgulayan Görgün, 'İki ülke arasındaki dostluk, ilişkilerimizin en kıymetli dayanaklarından biridir. Bu ziyaretin savunma sanayi alanındaki işbirliği arayışlarına katkı sunmasının yanı sıra halklarımız arasındaki gönül bağlarının güçlenmesine de vesile olmasını temenni ediyoruz.' ifadelerini kullandı.

Xinhua'nın haberine göre uydular, 'Licien-1 Y14' roketiyle Gobi Çölü'ndeki Dongfeng Ticari Uzay İnovasyon Pilot Bölgesi'ndeki platformdan fırlatıldı.

Sekiz uydunun planlanan yörünge konumlarına yerleştiği fırlatış, Licien-1 roketleriyle gerçekleştirilen 14'üncü taşıma görevi oldu.

Çin Bilimler Akademisinin (CAS) Mekanik Enstitüsüne bağlı CAS Space şirketince geliştirilen Licien-1 roketi, katı yakıtla çalışan fırlatma platformu olarak Alçak Yer Yörüngesi'ne 1,5 ton, Güneş Eş Zamanlı Yörünge'ye 2 ton yük taşıyabiliyor.

Adı Çince 'güçlü roket' anlamına gelen, İngilizce'de 'Kinetica-1' olarak da anılan Licien-1, farklı türde ve çok sayıda uydu fırlatılışına yönelik küresel talebi karşılama hedefiyle geliştirildi.

Starmer, İngiltere Başbakanlık Ofisi 10 Numara'da yaptığı basın toplantısında, 16 yaşından küçükler için sosyal medya kullanımı yasağına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Konuşmasının başında, ABD ile İran arasında imzalanan mutabakattan duyduğu memnuniyeti dile getiren Starmer, tüm tarafların bu fırsatı bölgesel istikrarı inşa etmek, tüm dünyada ve İngiltere'de ekonomik baskısı hissedilen Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer özgürlüğünü yeniden sağlamak için kullanması gerektiğini söyledi.

Starmer, çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin yapılan danışma ve fikir beyanı sürecinde herkesin görüşüne kulak verdiklerini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

'Trajik ve korkunç kayıplarının ardından bu konuda kampanyalar yürüten aileler de dahil cesurca çalışan herkese teşekkür ediyorum. Bugün ülkemiz için büyük bir gün. Çocuklarımız ve geleceğimiz için büyük bir değişim adımının atıldığı bir gün. Bugün, hükümetin 16 yaşından küçük tüm çocukların sosyal medyaya erişimini yasaklayacağını duyurabilirim.'

Sosyal medyanın zararları ve faydaları bulunduğunu aktaran Starmer, 'Hükümetlerin işi, seçim yapıp karar vermektir. Bana göre, tam bir yasak uygulamak açık şekilde en doğru seçimdir.' dedi.

Starmer, kendisinin de diğer ebeveynler gibi benzer endişelere sahip olduğunun altını çizerek, 'İstediğim tek şey; çocuklarımın mutluluğu ve güvenliği. Tüm ebeveynler de bunu istiyor. Ancak şu soruyu sormalıyız, sosyal medyanın çocuklar için mutlu bir ortam oluşturduğuna gerçekten inanıyor muyuz?' değerlendirmesinde bulundu.

'Çocuklarımızın güvenliği ve mutluluğundan taviz vermeye hazır değilim'

Sosyal medyanın bağımlılık yapacak şekilde tasarlandığını belirten Starmer, 'Tüm ebeveynler, kendi gözleriyle görüyor. Sosyal medya, çocukları mutsuz ediyor. Zorbaların, çocuklara zarar vermesini ve istismar etmesini kolaylaştırıyor, hatta çocukların akıl sağlığı zarar görüyor. Çocuklar tehlikeli içeriklere maruz kalıyor çünkü bunlar dikkat çekiyor.' diye konuştu.

Starmer, içerikleri sonsuza kadar kaydırma seçeneğinin kullanıcıları ekrana bağımlı hale getirdiğini anlatarak, 'Sosyal medya, çocukları ödev yapmaktan, okumaktan, arkadaşlarıyla dışarıda oynamaktan ve düzgün saatte yatağa gitmekten alıkoyuyor. Öyle gelmeyebilir ancak tüm bunlar bir çocuğu yetişkin olmaya götüren aktiviteler.' ifadesini kullandı.

Ebeveynlerin bu kararı destekleyeceğine inandığını belirten Starmer, 'Çocuklarımızın güvenliği ve mutluluğundan taviz vermeye hazır değilim. Bu yüzden bu yasak gelmeli ve gelecek. Kolay olmayacak çünkü bazı şirketler, sosyal medyanın doğal düzen içinde değişmez bir parça olduğuna inanmamızı istiyor. Bu tür öğrenilmiş çaresizliklere karşı mücadele etmeliyiz. Bunu değiştirebiliriz ve değiştireceğiz.' yorumunu yaptı.

Starmer, oyun ve yayın uygulamalarında da yabancıların çocuklara mesaj atmasını engelleyecek adımlar atacaklarını belirterek, çocukların diğer kuralları ihlal ettiği gibi bu sosyal medya yasağını da ihlal edebileceğini söyledi.

'Çocuklar bir şekilde alkol içiyor, o zaman 'alkol yasağıyla uğraşmayalım' demiyoruz değil mi?' ifadelerini kullanan Starmer, kuralların uygulanması için gereken adımların atılacağının altını çizdi.

VPN gibi uygulamalar da yasak kapsamında olacak

Gazetecilerin ve sosyal medya içerik üreticilerinin sorularını da cevaplandıran Starmer, bu yıl sonu gelmeden konunun yasalaşmasını, yasağın ise gelecek yılın başından itibaren uygulanmasını planladıklarını bildirdi.

Starmer, çocukların yasağı delmek için kullanacağı VPN gibi uygulamaların da yasak kapsamında olmasını planladıklarını belirterek, çocuklara yönelik YouTube Kids ve Google Classroom gibi uygulamalarda ise yasak olmayacağını dile getirdi.

'Ben kesinlikle 'Bu yasaktan sonra hiçbir çocuk, sosyal medya kullanmayacak' demiyorum.' diyen Starmer, bunun denetimini yapacaklarını ve Avustralya'nın deneyimlerinden örnek alacaklarını kaydetti.

Starmer, teknoloji, yapay zeka ve sosyal medyanın faydalı yönlerine desteğini yineleyerek, 'Hem teknoloji ve yapay zekaya destek verip hem de çocukları koruyamazsınız' gibi bir düşünceye katılmıyorum. Bunların ikisini de yapmak mümkün. Hem yapay zekadan hem de çocukların korunmasından yanayım.' diye konuştu.

Yaptırım çocuklara değil platformlara uygulanacak

Sosyal medyaya giren çocuklara uygulanacak yaptırım ve yasağın ifade özgürlüğüne etkisine ilişkin soruyu yanıtlayan Starmer, 'Yasağın yaptırımı, hizmet sağlayıcılara uygulanacak, çocuklara değil. Yetişkinlerin koyduğu kuralları çiğnemenin yollarını arayan 13-14 yaşındaki çocuklara karşı bir adım atmayacağız.' ifadelerini kullandı.

Starmer, ifade özgürlüğüne etkisine ilişkin 'Bu konu, ifade özgürlüğüyle değil, çocukların korunmasıyla alakalıdır. Ben ifade özgürlüğünün güçlü bir savunucusuyum ancak bir çocuğa uygunsuz fotoğraf yollamak ya da ondan böyle bir fotoğraf almak ifade özgürlüğü değildir.' dedi.

İngiltere Başbakanı, yasa değişikliğinin kolay, alışkanlık ve kültür değişiminin ise zamanla olacağını vurguladı.

Sosyal medya ünlüsü çocuk ve ailelere de değinen Starmer, 'Bu yasak, çocuğun ona uygun bir içeriği göremeyeceği anlamına gelmemeli. Okullar da uygulamaları kullanıyor. Çocuklar için zararlı ve onları mutsuz eden içerikler, bizim kırmızı çizgimiz.' dedi.

Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (SUBÜ) ve Sakarya Makine İmalatçıları Birliği (SAMİB) işbirliğinde, gençlerin teknolojik tasarım ve uygulama becerilerini geliştirmeleri ve üreten girişimci bireyler olarak yetişmelerini sağlamak amacıyla SUBÜ Spor Bilimleri Fakültesi'nde düzenlenen olimpiyatlara 740 takım katılıyor.

İlkokuldan üniversite düzeyine kadar öğrenciler, geliştirdikleri projeleri sergiliyor.

'Mini Sumo Robot', 'Çizgi İzleyen Robot', 'Tasarla-Geliştir', 'Robo Futbol Yarışması', 'Savaşan Robot', 'İnsansız Hava Araçları', 'Labirent Çözen' ve 'Serbest Kategori' olmak üzere 8 kategoriden oluşan yarışmalarda derece alan projeler için toplamda 800 bin lira ödül verilecek.

'Binlerce kişi aynı teknoloji havasını soluyor'

SUBÜ Rektörü Prof. Dr. Mehmet Sarıbıyık, açılışta yaptığı konuşmada, yarışmacıların birçok kategoride proje ürettiğini söyledi.

Yarışmacılara başarılar dileyen Sarıbıyık, 'Onları yetiştiren hocalara ve ailelere teşekkür ediyoruz. Burada geleceğin mühendis, teknik eleman ve iş insanları yetişiyor. Birbirini görerek, tanıyarak ve birbirleriyle etkileşim içinde oluyorlar. Geleceğin gençleriyle ilgili ülkemiz adına son derece ümit verici durum ortaya çıkmış oluyor. Bu yarışmanın kategorisi ve ödülleri var ama yarışmaya katılmış olmak aslında bu ödülü hak etmek anlamına geliyor. Burada binlerce kişi aynı teknoloji havasını soluyor.' dedi.

SAMİB Yönetim Kurulu Başkanı Fatih Kar da Sakarya ve Türkiye'nin kurtuluşunun nitelikli ve katma değerli imalattan geçtiğine inandıklarını belirterek, 'Burada yarışacak kardeşlerimiz inşallah ileride katma değerli hedefimize ulaşmamızı sağlayacak kardeşlerimizdir. Hepsine başarılar diliyorum. Çocuklar, hızlı ve güçlü gelin, size çok ihtiyacımız var.' diye konuştu.

Düzenleme Komitesi Başkanı Doç. Dr. Barış Boru da üniversite-sanayi işbirliğinin en güzel örneklerinden birinin yaşandığını dile getirerek, 2 gün boyunca yarışmacıların bilgilerini, hayallerini ve emeklerini sergileyeceğini kaydetti.

Konuşmaların ardından protokol üyeleri ve katılımcılar, öğrencilerin projelerini inceledi.

Organizasyon, yarın yapılacak ödül töreniyle sona erecek.

The Japan Times gazetesinin haberine göre, H3 roketi, JAXA tarafından Kagoshima eyaletindeki Tanegashima Uzay Merkezi'nden fırlatıldı.

Roket, fırlatıldıktan yaklaşık 16 dakika sonra hedeflenen yörüngeye sorunsuz bir şekilde ulaştı.

Bu görevde, H3 roketinin '30 konfigürasyonu' olarak adlandırılan yeni bir versiyonu kullanıldı. Bu model, yalnızca ana gövdedeki üç motorla çalışıyor ve H3 serisinin en düşük maliyetli modeli olarak öne çıkıyor.

H3 roketi, Aralık 2025'te Tanegashima Uzay Merkezi'nden fırlatılmıştı. Fırlatılışından kısa süre sonra ikinci motorun gücünün kesilmesiyle H3 roketi, taşıdığı uyduyu yörüngeye yerleştirememiş ve görev başarısızlıkla sonuçlanmıştı.

- H3 roketi

H3 roketi, 20 yıldan uzun süredir Japonya'nın uzay araştırmalarında önemli rol oynayan H2A roketinin halefi olarak biliniyor.

JAXA ile Mitsubishi Heavy Industries firmasınca geliştirilen H3 roketinin ilk fırlatılma denemesi Mart 2023'te başarısız olmuştu.

Söz konusu roket, ikinci aşama motorunun ateşlenmemesi nedeniyle kalkıştan sonra infilak ettirilmişti.

H3'ün 2, 3 ve 4 numaralı roketleri ise 2024'te başarıyla fırlatılmıştı.

Çin Havacılık Uzay Bilimi ve Teknolojisi Şirketinden (CASC) yapılan açıklamaya göre, 'İletişim Teknolojisi Demonstrasyon Uydusu-25', Long March 5 roketiyle Haynan Adası'ndaki Vınçang Uzay Fırlatma Merkezi'nden fırlatıldı.

Planlanan yörünge konumuna yerleştiği bildirilen uydunun, 'çok bantlı' ve 'yüksek hızlı' uydu iletişimi teknolojilerinin test edilmesi ve doğrulanması için kullanılacağı belirtildi.

Fırlatış, 'Long March' roketleriyle gerçekleştirilen 650'nci taşıma görevi oldu.