Papa 14. Leo, daha önce sıkça uyarılarda bulunduğu yapay zeka ve gelişen teknolojiler üzerine yazdığı papalık dönemindeki ilk genelgesini törenle kamuoyuna duyurdu.

Törende konuşan Papa 14. Leo, '135 yıl önce selefim Papa 13. Leo, fabrika işçilerinin durumunu, yerinden edilmiş aileleri ve hızlı sanayi dönüşümünün yarattığı yeni yoksulluk biçimlerini gözlemledi. Kilise'nin bu gelişmelere kayıtsız kalamayacağını anladı ve 'Rerum Novarum' genelgesini yayımladı.' dedi.

Bugün de benzer büyüklükte, belki de daha ağır sonuçlar doğurabilecek bir dönüşümle karşı karşıya olduklarını belirten Papa, 'Yapay zeka artık hayatımızın birçok alanına dokunuyor ve insan topluluklarının birlikte yaşamını şekillendiren kararları etkiliyor. Aynı zamanda savaşların yürütülme biçimini de dramatik şekilde değiştiriyor.' diye konuştu.

Papa, insan kontrolünün ötesine geçen otonom silah sistemleriyle algoritmalara önyargılı ve temelsiz bilgilerin sızdırılmasının ve de insanların bilgiye erişiminin engellenmesinin kaygı verici olduğunu belirtti.

'Magnifica Humanitas'ın yazımı sırasında yapay zekanın silahsızlandırılması gerekliliği kanaatinin öne çıktığını dile getiren Papa, 'Kilise uzun zamandır nükleer silahsızlanma için çalışmaktadır. Nükleer silahsızlanma, barışa ve insan ailesinin onuruna hizmet etmektedir. Benzer şekilde yapay zeka da artık silahsızlandırılmalıdır. Onu tahakküm, dışlama ve ölüm aracına dönüştüren mantıklardan arındırılmalıdır. Nükleer enerji gibi o da herkesin ve ortak iyiliğin hizmetinde olmalıdır.' ifadelerini kullandı.

Papa, Kilise'nin tevazu ve açıklıkla yapay zeka üzerine yürütülen tartışmaların bir parçası olmak istediğini, uzmanların yerini almaya çalışmadıklarını kaydetti.

Genelgenin sunumuna katılan yapay zeka şirketi Anthropic'in kurucu ortağı Christopher Olah'a özel olarak teşekkür eden Papa 14. Leo, 'Ben de Kilise adına, birlikte yürümek, dinlemek, konuşmak ve yapay zeka çağında insanlık için birlikte yol bulmak üzere davetinizi kabul ediyorum.' ifadelerini kullanarak, birlikte çalışma sinyali verdi.

Olah'ın şirketi Anthropic ile ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ile ilişkileri bazı anlaşmazlıklar sebebiyle yargıya taşınmıştı.

'Magnifica Humanitas' genelgesi

Papa 14. Leo'nun 'Magnifica Humanitas' genelgesinde, yapay zekanın insanlığın hizmetine kullanılması gerektiği ve yapay zeka karşısında 'insan' olarak kalınmasının gerekliliği vurgulandı.

Genelgede, yapay zeka mekanizmalarının birkaç kişinin elinde toplanmaması gerektiğinin altı çizilirken, yapay zeka üzerine çalışan büyük teknoloji şirketlerinin rekabetlerini yavaşlatması çağrısında bulunuldu.

Yapay zekanın dünyayı bitmek bilmeyen bir savaşa sürükleme riski olduğuna işaret edilen genelgede, devletlerin ve uluslararası kuruluşların, insan yaşamlarını etkileyen yapay zeka konusundaki gelişmelerle ilgili adil kurallar ve etkili korumalar sağlamakla yükümlü olduğu ifade edildi.

Genelgede, yapay zekanın insanlık onurunun sorumluluğuna emanet edilen bir araç olduğu, silahsızlandırılması gerektiği vurgulandı.

Yeni teknolojilerle ortaya çıkan yeni kölelik biçimlerine de izin verilmemesi gerektiğine dikkat çekilen genelgede, hiçbir algoritmanın savaşları ahlaki olarak kabul edilebilir hale getiremeyeceği kaydedildi.

Bu arada Papa genelgesinde, Vatikan'ın tarih boyunca köleliği meşrulaştırmada oynadığı role de işaret ederek, bu durumu 'Hristiyanların hafızasında bir yara' olarak tanımladı ve 'Bunun için Kilise adına, içtenlikle af diliyorum.' ifadesini kullandı.

Diğer yandan Politico'nun haberinde, ABD merkezli Meta, Google, Amazon, OpenAI gibi büyük teknoloji şirketlerinin temsilcilerinin, Papa'nın 'Magnifica Humanitas' genelgesi yayımlanmadan önce Vatikan'da lobi faaliyetleri yürüttüğü belirtildi.

Şirketlerin temsilcilerinin, Vatikan'dan yetkililerle ve 29 Nisan'da da Papa ile olmak üzere bir dizi gizli görüşme yaptığı ve yapay zekanın etik ve sorumlu bir şekilde geliştirilmesinin mümkün olabileceği konusunda Vatikan'ı ikna etmeye çalıştığı aktarıldı.

Papa 14. Leo, selefiyle benzer bir çizgi izliyor

Aslen ABD'li olan Robert Francis Prevost, 8 Mayıs 2025'te papalığa seçildikten sonra 'Papa 14. Leo' adını almıştı.

Papa 14. Leo, 10 Mayıs 2025'te kendisine 'Leo' ismini seçmesinin nedenini anlatırken, 1878 ila 1903 yıllarında papalık yapan ve Sanayi Devrimi'nin etkilerinin görüldüğü bir dönemde dünyada işçi hakları ve sosyal adalet konusunda adım atan ve 'Rerum Novarum' adıyla kilisenin modern sosyal doktrinini başlatan Papa 13. Leo'yu onurlandırmak istediğini belirtmiş, 'Tam da bu çizgide devam etmeye çağrıldığımı hissederek, 14. Leo adını almayı düşündüm.' ifadelerini kullanmıştı.

Papa, aynı toplantıda yapay zekanın, insan onurunun, adaletin ve emeğin savunulmasında yeni zorluklar yarattığını kaydetmişti.

Papa 14. Leo, son olarak 14 Mayıs'ta Roma Sapienza Üniversitesine yaptığı ziyarette, 'Askeri ve sivil alanda yapay zekanın geliştirilmesi ve uygulanması dikkatle izlenmelidir ki insanların kararlarında sorumluluğu ortadan kaldırmamalı ve çatışmaların trajedisini daha da ağırlaştırmamalıdır. Ukrayna, Gazze, Filistin Lübnan ve İran'da yaşananlar, savaş ile yeni teknolojiler arasındaki bağın insanlık dışı bir yok oluş sarmalına dönüştüğünü gösteriyor.' değerlendirmesinde bulunmuştu.

Törende konuşan Papa 14. Leo, '135 yıl önce selefim Papa 13. Leo, fabrika işçilerinin durumunu, yerinden edilmiş aileleri ve hızlı sanayi dönüşümünün yarattığı yeni yoksulluk biçimlerini gözlemledi. Kilise'nin bu gelişmelere kayıtsız kalamayacağını anladı ve 'Rerum Novarum' genelgesini yayımladı.' dedi.

Bugün de benzer büyüklükte, belki de daha ağır sonuçlar doğurabilecek bir dönüşümle karşı karşıya olduklarını belirten Papa, 'Yapay zeka artık hayatımızın birçok alanına dokunuyor ve insan topluluklarının birlikte yaşamını şekillendiren kararları etkiliyor. Aynı zamanda savaşların yürütülme biçimini de dramatik şekilde değiştiriyor.' diye konuştu.

Papa, insan kontrolünün ötesine geçen, giderek daha otonom silah sistemlerinin ve de önyargı ve temelsiz bilgilerle algoritmalara sızılması, insanların erişimlerinin engellenmesi gibi durumların kaygı verici olduğuna dikkati çekti.

'Magnifica Humanitas'ın yazımı sırasında yapay zekanın silahsızlandırılması gerekliliği kanaatinin öne çıktığını dile getiren Papa, 'Kilise uzun zamandır nükleer silahsızlanma için çalışmaktadır. Nükleer silahsızlanma, barışa ve insan ailesinin onuruna hizmet etmektedir. Benzer şekilde yapay zeka da artık silahsızlandırılmalıdır. Onu tahakküm, dışlama ve ölüm aracına dönüştüren mantıklardan arındırılmalıdır. Nükleer enerji gibi o da herkesin ve ortak iyiliğin hizmetinde olmalıdır.' ifadelerini kullandı.

Papa, Kilise'nin tevazu ve açıklıkla yapay zeka üzerine yürütülen tartışmaların bir parçası olmak istediğini, uzmanların yerini almaya çalışmadıklarını kaydetti.

'Magnifica Humanitas' genelgesi

Papa 14. Leo'nun 'Magnifica Humanitas' genelgesinde, yapay zekanın insanlığın hizmetine kullanılması gerektiği ve yapay zeka karşısında 'insan' olarak kalınmasının gerekliliği vurgulandı.

Genelgede, yapay zeka mekanizmalarının birkaç kişinin elinde toplanmaması gerektiğinin altı çizilirken, yapay zeka üzerine çalışan büyük teknoloji şirketlerinin rekabetlerini yavaşlatması çağrısında bulunuldu.

Yapay zekanın dünyayı bitmek bilmeyen bir savaşa sürükleme riski olduğuna işaret edilen genelgede, devletlerin ve uluslararası kuruluşların, insan yaşamlarını etkileyen yapay zeka konusundaki gelişmelerle ilgili adil kurallar ve etkili korumalar sağlamakla yükümlü olduğu ifade edildi.

Genelgede, yapay zekanın insanlık onurunun sorumluluğuna emanet edilen bir araç olduğu, silahsızlandırılmasının önemli olduğu vurgulandı.

Yeni teknolojilerle ortaya çıkan yeni kölelik biçimlerine de izin verilmemesi gerektiğine dikkat çekilen genelgede, hiçbir algoritmanın savaşları ahlaki olarak kabul edilebilir bir hale getiremeyeceği kaydedildi.

Diğer yandan Politico'nun haberinde, ABD merkezli Meta, Google, Amazon, Open AI gibi büyük teknoloji şirketlerinin temsilcilerinin, Papa'nın 'Magnifica Humanitas' genelgesi yayımlanmadan önce Vatikan'da lobi faaliyetleri yürüttüğü belirtildi.

Şirketlerin temsilcilerinin, Vatikan'dan yetkililerle ve 29 Nisan'da da Papa ile olmak üzere bir dizi gizli görüşme yaptığı ve yapay zekanın etik ve sorumlu bir şekilde geliştirilmesinin mümkün olabileceği konusunda Vatikan'ı ikna etmeye çalıştığı aktarıldı.

- Papa 14. Leo, selefiyle benzer bir çizgi izliyor

Aslen ABD'li olan Robert Francis Prevost, 8 Mayıs 2025'te papalığa seçildikten sonra 'Papa 14. Leo' adını almıştı.

Papa 14. Leo, 10 Mayıs 2025'te kendisine 'Leo' ismini seçmesinin nedenini anlatırken, 1878 ila 1903 yıllarında papalık yapan ve Sanayi Devrimi'nin etkilerinin görüldüğü bir dönemde dünyada işçi hakları ve sosyal adalet konusunda adım atan ve 'Rerum Novarum' adıyla kilisenin modern sosyal doktrinini başlatan Papa 13. Leo'yu onurlandırmak istediğini belirtmiş, 'Tam da bu çizgide devam etmeye çağrıldığımı hissederek, 14. Leo adını almayı düşündüm.' ifadelerini kullanmıştı.

Papa, aynı toplantıda yapay zekanın, insan onurunun, adaletin ve emeğin savunulmasında yeni zorluklar yarattığını kaydetmişti.

Papa 14. Leo, son olarak 14 Mayıs'ta Roma Sapienza Üniversitesine yaptığı ziyarette, 'Askeri ve sivil alanda yapay zekanın geliştirilmesi ve uygulanması dikkatle izlenmelidir ki insanların kararlarında sorumluluğu ortadan kaldırmamalı ve çatışmaların trajedisini daha da ağırlaştırmamalıdır. Ukrayna'da, Gazze ve Filistin topraklarında, Lübnan'da ve İran'da yaşananlar, savaş ile yeni teknolojiler arasındaki bağın insanlık dışı bir yok oluş sarmalına dönüştüğünü gösteriyor.' değerlendirmesinde bulunmuştu.

Papa 14. Leo, 11 gün sürecek ve 4 ülkeyi kapsayan Afrika turunun ilk ayağı için Roma'dan Cezayir'e uçtuğu sırada, seyahatini takip eden gazetecilere Trump'ın sözlerine ilişkin değerlendirmede bulundu.

İtalyan ANSA ajansının haberine göre Papa 14. Leo, 'Trump yönetiminden korkmuyorum. Ben siyasetçi değilim. Ben İncil'den bahsediyorum. Bu nedenle savaşa karşı yüksek sesle konuşmaya devam edeceğim. Onunla bir tartışmaya girmeye niyetim yok.' diye konuştu.

'Bazı insanların yaptığı gibi İncil'in istismar edilebileceğini düşünmüyorum.' ifadelerini kullanan Papa, ABD Başkanı'nın mesajına atıf yaparak, bu mesajı okuyan insanların kendi sonuçlarını çıkarabileceklerini düşündüğünü kaydetti.

Papa, savaşların son bulması, diyalog ve sorunlara adil çözümler bulmak için uluslar arasında çok taraflı ilişkiler üzerinde durulması gerektiğini vurguladı.

Papa 14. Leo, 'Çok fazla insan acı çekiyor, çok fazla masum öldürüldü ve bence birilerinin ayağa kalkıp daha iyi bir yol olduğunu söylemesi gerekiyor.' şeklinde konuştu.

Vatikan ve ABD ilişkilerinde tansiyon son dönemde yükseldi

Vatikan-ABD ilişkilerinin gerildiğine dair ilk sinyal, ay başında çıkan bir haberle gündeme gelmişti.

ABD merkezli yayın organı 'The Free Press'in 6 Nisan'daki haberinde, Papa 14. Leo'nun, ocak ayındaki bir konuşmasında, 'güce dayalı diplomasiyi' eleştirmesi nedeniyle, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Müsteşarı Elbridge Colby'nin, o tarihte Vatikan Büyükelçisi olarak görev yapan Kardinal Christophe Pierre'i sert şekilde uyardığı ileri sürülmüştü.

Bu haber, geçen hafta her iki ülke tarafından yalanlansa da ABD-Vatikan ilişkilerinde 'tansiyonun yükseldiği' şeklinde yorumlanmıştı.

Bunun üzerinden çok geçmeden Papa 14. Leo'nun, 11 Nisan'da ABD ile İran heyetleri arasında Pakistan'daki görüşmeler sürerken Aziz Petrus Bazilikası'ndaki dünya barışı etkinliğinde, 'Artık kendine ve paraya tapınmaya son. Güç gösterisine son. Savaşa son. Gerçek güç, hayata hizmet etmekte kendini gösterir' ifadelerini kullanması dikkati çekmişti.

Basında, Papa'nın bu sözlerinin, hiç isim vermemesine karşın Trump'a yönelik olduğu yorumlarına yer verilmişti.

Papa'nın sözlerinin ardından ABD Başkanı Trump da dün sosyal medya hesaplarından yaptığı paylaşımlarda, Papa 14. Leo'nun 'suç ve nükleer silahlar konusunda zayıf' ve 'dış politikada berbat' olduğunu savunmuş ve Papa 14. Leo'nun bu göreve sırf ABD'li olduğu ve kendisi Beyaz Saray'da bulunduğu için Kilise tarafından 'onunla başa çıkmak' amacıyla getirildiğini iddia etmişti.

Trump, basına yaptığı açıklamada da şu ifadeleri kullanmıştı:

'İran'ın nükleer silaha sahip olmasının sorun olmadığını düşünen bir Papa istemiyorum. Amerika'nın, ABD'ye büyük miktarda uyuşturucu gönderen ve daha da kötüsü katiller ve uyuşturucu satıcıları dahil hapishanelerini ülkemize boşaltan Venezuela'ya saldırmasının kötü bir şey olduğunu düşünen bir Papa istemiyorum ve ben, ezici bir çoğunlukla seçildiğim şeyi tam olarak yaptığım için ABD Başkanı'nı eleştiren bir Papa istemiyorum. Leo, Papa olarak kendine çekidüzen vermeli, sağduyulu davranmalı, radikal solun isteklerine boyun eğmeyi bırakmalı ve siyasetçi değil de büyük bir Papa olmaya odaklanmalı.'

Trump, eleştirilerinin ardından kendisini Hazreti İsa gibi tasvir eden bir görseli paylaşmıştı.

Katolik Kilisesi'nde 8 Mayıs 2025'teki Konklav (Papalık seçimi) ile Papa seçilen ve ilk dış gezisini Kasım 2025'te Türkiye ve Lübnan'a, ikinci dış gezisini ise 28 Mart'ta Monako Prensliği'ne yapan Papa 14. Leo, üçüncü dış gezisi için 4 Afrika ülkesini kapsayan ziyaretine bugün başladı.

Papa, ilk olarak Cezayir, ardından Kamerun, daha sonra Angola ve Ekvator Ginesi'ni ziyaret edecek.

11 gün sürecek bu seyahat, Papa 14. Leo'nun üçüncü dış gezisi ve kendi döneminin şu ana kadarki en uzun süreli seyahati olma özelliğini taşıyor.

Papa, ITA Airways'e ait A330 tipi uçakla bu sabah yerel saatle 09.00'da Afrika turunun ilk ayağı olan Cezayir için Roma Fiumicino Havalimanı'ndan yola çıktı.

Tarihte Cezayir'e giden ilk 'Papa' olacak Papa 14. Leo, burada resmi temaslarda bulunacak ve Cezayir Ulu Camisi'ni ziyaret edecek. Papa ayrıca Annaba kentine geçerek, kendisinin de mensubu olduğu Katolik Augustinus tarikatına adını veren Hristiyan Aziz Augustinus'un yaşamının geçtiği yerleri ziyaret edecek.

15 Nisan'da Kamerun'a geçecek Papa, 18 Nisan'da Kamerun'dan Angola'ya gidecek, 21 Nisan'da da Afrika turunun son ayağı olan Ekvator Ginesi'ne varacak. Papa, Kamerun, Angola ve Ekvator Ginesi'nde de resmi temasların dışında hastane, üniversite, cezaevi ve huzurevi ziyaretleri yapacak ve bazı ayinlere başkanlık edecek.

Papa'nın 23 Nisan akşam saatlerinde Ekvator Ginesi'nden Roma'ya dönmesi bekleniyor.

Vatikan Devlet Sekreteri (Başbakan) Kardinal Pietro Parolin ise Papa'nın seyahati öncesinde 11 Nisan'da Vatican News'a verdiği demeçte, Papa 14. Leo'nun gideceği 4 ülkenin, geçmişlerinin, sosyal bağlamlarının ve siyasi durumlarının birbirinden farklılık gösterdiğini, ancak yoksulluk, kırılganlık, eşitsizlik ve çözülmemiş gerilimler gibi ortak sorunlarla da mücadele ettiklerini belirterek, Papa'nın burada yaşayanlara yakın olmak için Afrika'ya seyahat ettiğini dile getirdi.

Vatikan Basın Sözcüsü Matteo Bruni de seyahat öncesinde 11 Nisan'da yaptığı açıklamada, Papa'nın bu seyahatinde barış, diyalog, göç ve aile temalarına odaklanacağını kaydetti.

'Uluslararası toplumun, Ukrayna'daki savaşın dramına yönelik dikkati azalmamalıdır.' diyen Papa, Ukrayna halkı için dua ettiğini dile getirdi.

İsrail saldırısı altındaki Lübnan'a da değinen Papa 14. Leo, acı ve korku dolu günlerden geçen Lübnan halkına her zamankinden daha yakın olduğunu belirterek, şu ifadeleri kullandı:

'Her insanın vicdanına kazınmış ve uluslararası hukukta tanınan insanlık ilkesi, sivil halkı savaşın korkunç etkilerinden koruma yönünde ahlaki bir yükümlülük içerir. Çatışan taraflara ateşkes ilan etmeleri ve acilen barışçıl bir çözüm aramaları çağrısında bulunuyorum.'

Gelecek çarşamba (15 Nisan) günü, Sudan'da çatışmaların başlamasının 3. yılının dolacağını anımsatan Papa, bu insanlık dışı dramın masum kurbanı olan Sudan halkının çok acı çektiğini söyledi.

Papa 14. Leo, 'Çatışan taraflara içten çağrımı yineliyorum: Silahlarınızı susturun ve bu kardeş kavgası niteliğindeki savaşı en kısa sürede sona erdirmek için ön koşulsuz, samimi bir diyaloğa başlayın.' diye konuştu.

Vatikan'dan yapılan yazılı açıklamada, Papa'nın Cumhurbaşkanı Macron ile Vatikan'da bir araya geldiği belirtildi.

Fransa Cumhurbaşkanı Macron'un, Papa'nın ardından Vatikan Devlet Sekreteri (Başbakan) Kardinal Pietro Parolin ve Devletlerle ve Uluslararası Kuruluşlarla İlişkiler Sekreteri (Dışişleri Bakanı) Başpiskopos Paul Richard Gallagher ile de görüştüğü aktarıldı.

Açıklamada, 'Samimi görüşmeler sırasında Vatikan ile Fransa arasındaki iyi ilişkiler ele alındı. Ayrıca, uluslararası nitelikte önemli meseleler üzerinde duruldu. Dünyadaki çatışmalara ilişkin görüş alışverişinde bulunuldu ve diyalog ve müzakere yoluyla barış içinde bir arada yaşamanın yeniden tesis edilebilmesi temennisi dile getirildi.' ifadeleri kullanıldı.

İtalyan basınında çıkan haberlerde de Macron'un Vatikan'daki temaslarının 2 saati aşkın sürdüğü bildirildi.

Bu görüşme, Macron ve aslen ABD'li olan Papa 14. Leo arasındaki ilk yüz yüze görüşme oldu.

Vatikan'a resmi ziyareti dolayısıyla eşi Brigitte Macron ile dün Roma'ya gelen Fransa lideri, dün akşam saatlerinde de Katolik sivil toplum kuruluşlarından Aziz Egidio Topluluğunun Trastevere Mahallesi'ndeki merkezini ziyaret etmişti.

Bu arada basında çıkan haberlere göre Macron çifti, dün akşam Roma'da yemek yedikten sonra şehir merkezindeki Via del Corso Caddesi'nde yürüyüş yaparken bir merdivende rahatsızlanan kişiye yardım etti.

Macron, kişisel doktorlarından yaşlı adama yardım etmelerini istedi ve durumunu kontrol ettirdi.

Doktorların kontrollerinin ardından Macron, yaşlı adamla el sıkışarak ayrıldı.

Papa, akşam saatlerinde haftalık istirahatini geçirdiği Roma yakınlarındaki Castel Gandolfo beldesindeki konutundan Vatikan'a gitmek üzere ayrıldığı sırada kendisini bekleyen gazetecilere, ABD ve İsrail'in İran'a karşı 28 Şubat'ta başlattığı savaşa ilişkin açıklama yaptı.

Kendisi de aslen ABD'li olan Papa 14. Leo, Trump'ın bugün sosyal medya platformlarından yaptığı 'İran'da medeniyet yok olacak' tehdidine doğrudan atıf yaparak, şu ifadeleri kullandı:

'Bugün, hepimizin bildiği gibi, İran halkına yönelik bir tehdit gündeme geldi ve bu gerçekten kabul edilemez. Burada elbette uluslararası hukukla ilgili meseleler var ancak bundan çok daha fazlası söz konusu. Bu, bütün bir halkın iyiliği açısından ahlaki bir meseledir.'

Herkesi çocuk, yaşlı olmak üzere masum insanları düşünmeye davet eden Papa, 'Onlar tamamen masum ve bu tırmanan gerilimin kurbanları olacaklardır. Bu savaşın tırmanışı aslında daha ilk günlerden itibaren başlamıştı ve o zaman da şöyle diyorduk: Diyaloğa geri dönelim, müzakereye dönelim, sorunları bu noktaya gelmeden çözmenin yollarını arayalım. Ama şimdi buradayız ve çok dua etmek gerekiyor.' değerlendirmesinde bulundu.

'Savaş istemiyoruz, barış istiyoruz'

Papa 14. Leo, herkesi savaşın durması konusunda hem dua etmeye hem de nasıl iletişim kurulabileceğinin yollarını aramaya çağırarak, 'Belki kongre üyeleriyle, yetkililerle iletişime geçerek şunu söylemeliyiz: 'Savaş istemiyoruz, barış istiyoruz.' Dünyada barışa gerçekten çok ihtiyaç var.' ifadelerini kullandı.

İngilizce devam ettiği açıklamasında dünya çapında ekonomik kriz, enerji krizi, Ortadoğu'da büyük bir istikrarsızlık durumu yaşandığına dikkati çeken Papa, şunları kaydetti:

'Bu durum dünyada daha fazla nefreti körüklüyor. Öyleyse masaya geri dönelim, konuşalım, barışçıl bir şekilde çözümler arayalım ve özellikle masum çocukları, yaşlıları, hastaları ve bu devam eden savaşın kurbanı olmuş veya olacak birçok insanı hatırlayalım. Sivil altyapıya yönelik saldırıların uluslararası hukuka aykırı olduğunu, aynı zamanda insanlığın yapabileceği nefretin, bölünmenin, yıkımın bir işareti olduğunu hatırlatmak isterim.'

Papa, savaştaki ilgili ülkelerin vatandaşlarını, yetkililerle, siyasi liderlerle, milletvekilleriyle iletişime geçmeye, onlardan barış için çalışmalarını ve savaşı her zaman reddetmelerini istemeye davet ettiğini de sözlerine ekledi.

Trump'ın tehdidi

Trump, bugün Fox News'e yaptığı açıklamada, İran'a yönelik bugüne kadar görülmemiş bir saldırı olacağını belirttiği planıyla ilgili 'Saat 20.00'de o iş olacak.' demişti.

Sosyal medya hesabından da paylaşım yapan Trump, 'Bu gece koca bir medeniyet yok olacak ve bir daha asla geri getirilmeyecek. Bunun olmasını istemiyorum ama muhtemelen olacak.' yorumunu yapmıştı.

Daha önce Hürmüz Boğazı'nı 48 saat içinde açmaması durumunda İran'ı tehdit eden Trump, 5 Nisan'daki sosyal medya paylaşımında, 'Salı günü ABD Doğu Yakası saatiyle 20.00'de (Türkiye saatiyle 8 Nisan Çarşamba 03.00)' ifadesine yer vermişti.

Hristiyanlıkta Hazreti İsa'nın dirilişinin kutlandığı Paskalya Yortusu dolayısıyla Vatikan'ın Aziz Petrus Meydanı'nda ayin yapıldı.

Katolik Kilisesinin başına, geçen yıl Papa Franciscus'un ölümünün ardından 8 Mayıs 2025'teki papalık seçiminde (Konklav) getirilerek 'Papa 14. Leo' adını alan Papa Prevost, ilk kez Paskalya Yortusu Ayini'ni yönetti. Papa, ayindeki konuşmasında tüm dünyaya barış diledi.

Ayinin ertesinde dünya meselelerine dair mesaj verdiği geleneksel 'Urbi et Orbi' (Roma ve dünyaya) konuşmasını, bazilikanın locasından yapan Papa 14. Leo, dünyada devam eden çatışmalara değinerek, 'Elinde silah olanlar onları bıraksın. Savaş çıkarma gücüne sahip olanlar barışı seçsin. Zorla dayatılan bir barış değil, diyalogla kurulan bir barış. Başkalarına hükmetme arzusuyla değil, onlarla karşılaşma arzusuyla elde edilen bir barış.' dedi.

Şiddetin kanıksandığına dikkati çeken Papa, 'Şiddete alışıyoruz, ona teslim oluyoruz ve kayıtsızlaşıyoruz. Binlerce insanın ölümüne kayıtsız kalıyoruz. Çatışmaların ektiği nefret ve bölünmenin sonuçlarına kayıtsız kalıyoruz. Hepimizin hissettiği ekonomik ve sosyal sonuçlara kayıtsız kalıyoruz.' diye konuştu.

Papa 14. Leo, selefi Papa Franciscus'un 'kayıtsızlığın küreselleşmesi'nin giderek daha belirgin hale geldiğini ifade ettiğini ve dünyanın birçok yerinde süren çatışmalarda her gün çok sayıda ölüm gördüklerini kaydetti.

Barış çağrısını yineleyen Papa ayrıca, 11 Nisan Cumartesi günü Aziz Petrus Meydanı'nda barış için dua edecekleri bir etkinlik düzenleyeceklerini söyledi.

Papa 14. Leo, 'Bu bayram gününde çekişme, egemenlik ve güç arzusunu bir kenara bırakalım ve savaşlarla sarsılan, nefret ve kayıtsızlıkla yaralanan dünyaya, Tanrı'nın barış vermesi için dua edelim.' ifadelerini kullandı.

Konuşmasının sonunda, İtalyancanın yanı sıra Fransızca, İngilizce, Almanca, İspanyolca, Portekizce, Lehçe, Arapça, Çince ve Latince olarak inananların bayramını kutlayan Papa, daha sonra 'Papamobil' olarak anılan aracıyla Aziz Petrus Meydanı'nda ayini takip eden farklı milletlerden inananları selamladı.

Açıklamada, 'Papa, Ukrayna halkına yakınlığını bir kez daha ifade etti. Daha sonra insani durum üzerinde duruldu ve çatışmadan ağır şekilde etkilenen halka gerekli yardımların ulaştırılmasının aciliyeti yeniden vurgulandı.' ifadeleri kullanıldı.

İki liderin, özellikle mahkumların serbest bırakılması konusu da olmak üzere insani nitelikli girişimleri desteklemeye yönelik çabalara da değindiği aktarılan açıklamada, 'Son olarak, uluslararası toplumun çabası ve katkısıyla en kısa sürede çatışmaların sona ermesi ve adil ve kalıcı bir barışa ulaşılması yönündeki temenni yeniden dile getirildi.' ifadeleri yer aldı.

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy de ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı paylaşımda, Papa ile telefon görüşmesi sırasında Rusya'nın Ukrayna'ya saldırılarının sürdüğünü belirtti.

Zelenskiy, 'Müzakere süreci ve ABD ekibiyle çalışmalarımız hakkında konuştum. Ayrıca kaçırılan çocuklarımızın dönüşü konusunda ve özellikle de bu zorlu kış döneminde Vatikan'ın halkımıza sağladığı tüm insani destek için minnettarlığımı dile getirdim. Orta Doğu ve Körfez bölgesindeki durumu da ele aldık.' ifadelerini kullanarak, Papa 14. Leo'yu Ukrayna'da ağırlamaktan memnuniyet duyacaklarını belirtti.

Açıklamada, 'Görüşmede, devam eden ciddi çatışmayı sona erdirmek, tüm Orta Doğu'da adil ve kalıcı bir barışa ulaşmak amacıyla diplomatik diyalog kanallarının yeniden açılmasının gerekliliği bir kez daha vurgulandı. Görüşmenin devamında ayrıca sivil halkın korunmasının önemi ve uluslararası hukuk ile insancıl hukuka saygının teşvik edilmesi üzerinde duruldu.' ifadeleri kullanıldı.

İsrail Cumhurbaşkanlığından görüşmeye ilişkin yapılan yazılı açıklamada da iki liderin Lübnan'daki durum, özellikle de sınırın her iki tarafındaki Hristiyan topluluklarının güvenliğinin önemi üzerinde durduğu kaydedildi.

İsrail ordusunun, geçen ay Lübnan'ın güneyine yaptığı topçu saldırısında, Maronit rahip Pierre El-Rahi hayatını kaybetmiş, Papa olaydan derin üzüntü duyduğunu belirtmişti.

Hristiyan inancına göre, Hz. İsa'nın 'çarmıha gerilmeden' önce son kez Kudüs'e girişi ve halkın yollara çıkıp kendisini palmiye yapraklarını sallayarak karşılamasının anıldığı 'Palmiye Pazarı' günü, Vatikan'ın Aziz Petrus Meydanı'nda düzenlenen ayinle kutlandı.

Ayini yöneten Papa 14. Leo, burada yaptığı konuşmada, isim vermeden dünyada devam eden savaş ve çatışmalara değindi.

Papa, Hz. İsa'nın barıştan yana olduğunu ve savaşları reddettiğini belirterek, 'Kimse onu savaşı meşrulaştırmak için kullanamaz. Savaş açanların dualarını dinlemez, aksine onları reddeder ve şöyle söyler, 'Ne kadar çok dua etseniz de dinlemem, elleriniz kanla dolu.'' ifadelerini kullandı.

Palmiye Pazarı ayininin akabinde geleneksel pazar duası ve konuşmasını da yapan Papa, Paskalya Yortusu'nu da kutlayacakları haftanın geldiğine dikkati çekerek, 'Kutsal Hafta'nın başında, Orta Doğu'daki Hristiyanlara dua ile her zamankinden daha yakınız. Onlar, korkunç bir çatışmanın sonuçlarını yaşıyor ve pek çok durumda bu kutsal günlerin ayinlerini tam anlamıyla yaşayabilme imkanından yoksun kalıyorlar.' değerlendirmesinde bulundu.

Papa, barışa giden yolların açılması için dua ettiklerini belirtirken, 'silahların bırakılması' çağrısı yaptı.

Yunanistan'ın Girit Adası açıklarında düzensiz göçmenleri taşıyan bir teknede 22 kişinin hayatını kaybettiğini hatırlatan Papa, 'Denizde hayatını kaybeden tüm göçmenler için, özellikle de son günlerde Girit Adası açıklarında yaşamını yitirenler için dua edelim.' dedi.

Papa, İtalya'nın bayrak taşıyıcı hava yolu firması ITA personelini Vatikan'da kabulünde bir konuşma yaptı.

Papa 14 Leo, uçakların savaş alanlarında sıklıkla yıkım ve korku salmak amacıyla kullanıldığını belirterek, 'Uçaklar her zaman barış taşıyıcısı olmalı, savaş değil. Hiç kimse gökyüzünden ölüm ve yıkım tehditlerinin gelebileceğinden korkmamalı.' dedi.

Geçmişte yaşanan büyük dünya savaşları ile ABD ve İsrail'in, İran'a 28 Şubat'ta başlattığı saldırılara isim vermeden atıf yapan Papa 14. Leo, '20. yüzyılın trajik deneyimlerinden sonra, hava bombardımanlarının sonsuza dek yasaklanmış olması gerekirdi. Oysa bildiğimiz gibi halen devam ediyorlar ve aslında olumlu olan teknolojik gelişmeler, savaşın hizmetine sunuluyor. Bu ilerleme değil, gerilemedir.' diye konuştu.

Papa, dünkü pazar duası sırasında da savaşların yol açtığı ölüm ve acının tüm insanlık için 'skandal' olduğunu belirtmiş ve düşmanlıkların sona erdirilip, diyalog yapılması çağrısı yapmıştı.

Açıklamada, şu ifadeler kullanıldı:

'Papa 14. Leo, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ile Orta Doğu'daki çatışmada yaşanan endişe verici gelişmeleri ve Filistin halkının yaşam koşullarını görüştü. Görüşme sırasında Papa, siyasi diyalog ve diplomasi yoluyla ve de uluslararası hukuka tam olarak saygı gösterilerek sağlanacak barışa, Vatikan'ın bağlılığını yineledi.'

Filistin Devlet Başkanı Abbas, 6 Kasım 2025'te Papa 14. Leo'yu Vatikan'da ziyaret etmişti. Vatikan'ın, Filistin Devleti'ni tanımasını sağlayan 26 Haziran 2015 tarihli iki ülke arasındaki kapsamlı anlaşmanın 10. yıl dönümü vesilesiyle yapılan bu görüşmede de Gazze'deki sivil halka acil yardım sağlanması ve iki devletli çözüm olasılığı izlenerek çatışmanın sona erdirilmesi gerektiği vurgulanmıştı.

Vatikan'ın ünlü Aziz Petrus Meydanı'na bakan ofisinin penceresinden geleneksel pazar duasını yapan Papa, buradaki konuşmasında, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a başlattığı saldırılar ve İran'ın da misillemeleriyle devam eden, aynı zamanda İsrail'in Lübnan'a saldırılarıyla genişleyen Orta Doğu'daki krize ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

'İki haftadır Orta Doğu halkları, savaşın korkunç şiddetine maruz kalıyor. Binlerce masum insan öldürüldü ve çok daha fazlası evlerini terk etmek durumunda kaldı.' diyen Papa, okulları, hastaneleri ve yerleşim bölgelerini vuran saldırılarda sevdiklerini kaybedenlere yakınlığını belirtti.

Papa 14. Leo, İsrail'in saldırılar düzenlediği Lübnan'a dikkati çekerek, 'Lübnan'daki durum büyük endişe kaynağıdır. Ülkedeki yetkililerin devam eden ciddi krize kalıcı çözümler uygulayabilmelerini destekleyecek diyalog yollarının açılmasını umuyorum. Bu, tüm Lübnan halkının ortak yararı içindir.' diye konuştu.

Orta Doğu'daki krize yönelik diyalog ve diplomasi çağrısını yineleyen Papa, 'Bu çatışmanın sorumlularına sesleniyorum, ateşi kesin. Diyalog yolları yeniden açılsın. Şiddet, halkların beklediği adaleti, istikrarı ve barışı asla getiremez.' ifadelerini kullandı.

İtalyan basınında çıkan haberlerde, 5 Mart'ta ABD'den ayrılmaya çalışırken San Diego Uluslararası Havalimanı'nda zimmetine para geçirme ve kara para aklama suçlamaları nedeniyle gözaltına alınan Shaleta'nın, Katolik Kilisesinin başı olan Papa tarafından görevden alındığı ifade edildi.

Vatikan'dan yapılan yazılı açıklamada ise Shaleta'nın görevden ayrılma talebinin Papa tarafından kabul edildiği kaydedildi. Açıklamada Papa 14. Leo'nun, Shaleta'nın yerine bakması için piskopos Saad Hanna Sirop'u geçici olarak görevlendirdiği belirtildi.

Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi üyelerinin, Papa'nın ardından Vatikan Devlet Sekreteri (Başbakan) Kardinal Pietro Parolin ve Devletlerle ve Uluslararası Kuruluşlarla İlişkiler Sekreteri (Dışişleri Bakanı) Başpiskopos Paul Richard Gallagher ile de görüştüğü aktarıldı.

Açıklamada, şu ifadeler kullanıldı:

'Samimi görüşmeler sırasında iki ülke arasındaki iyi ilişkilerden duyulan memnuniyet dile getirildi. Ülkenin istikrarını ve tüm halkının hukuki ve sosyal eşitliğini sağlamak için kapsayıcı ve yapıcı bir diyaloğun gerekliliğine özellikle dikkat çekildi. Son olarak, Batı Balkanlar'da barış ve güvenlik ile Ukrayna ve Orta Doğu'daki devam eden çatışmaların sonuçları gibi farklı bölgesel ve uluslararası konular ele alındı.'

Vatikan'ın ünlü Aziz Petrus Meydanı'na bakan ofisinin penceresinden geleneksel pazar duasını yapan Papa, duanın ardından ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a başlattığı saldırılar ve İran'ın da misilleme saldırılarıyla devam eden Orta Doğu'daki krize ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Papa 14. Leo, 'İran'dan ve genel olarak tüm Orta Doğu'dan şiddet ve yıkım olaylarına ilişkin dehşete düşüren haberler gelmeye devam ediyor. Bu gelişmeler, nefret ve korku dolu bir atmosferin yayılmasına neden oluyor.' dedi.

Çatışmanın bölgedeki diğer ülkelere yayılma riskine dikkati çeken Papa, 'Ayrıca, çatışmanın genişleyebileceği ve aralarında sevgili Lübnan'ın da bulunduğu bölgedeki başka ülkelerin yeniden istikrarsızlığa sürüklenebileceği korkusu da var.' diye konuştu.

Konuşmasında ateşkes çağrısı yapan Papa, 'Bombaların gürültüsü kesilsin, silahlar sussun ve halkların seslerinin duyulabileceği bir diyalog alanı açılsın.' ifadesini kullandı.

Papa 14. Leo, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla kadınların gününü de kutlarken, 'Ne yazık ki, birçok kadın halen çocukluktan itibaren ayrımcılığa maruz kalıyor ve farklı şiddet türlerinden muzdarip. Özellikle onlara olan dayanışmamı ve dualarımı iletiyorum.' açıklamasını yaptı.

Vatikan'ın ünlü Aziz Petrus Meydanı'na bakan ofisinin penceresinden geleneksel pazar duasını yapan Papa, duanın ardından uluslararası gündemdeki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

ABD ve İsrail'in dün sabah İran'a saldırısıyla başlayan Orta Doğu'daki gerilime değinen Papa 14. Leo, 'Orta Doğu'da ve İran'da bu dramatik saatlerde yaşananları derin endişeyle takip ediyorum. İstikrar ve barış; karşılıklı tehditlerle ya da yıkım, acı ve ölüm saçan silahlarla inşa edilmez ancak makul, samimi ve sorumlu diyalogla inşa edilebilir.' dedi.

Papa, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Büyük boyutlarda bir trajedi ihtimali karşısında, ilgili taraflara şiddet sarmalını onarılamaz bir uçuruma dönüşmeden önce durdurmaları yönünde ahlaki sorumluluk üstlenmeleri için yürekten çağrıda bulunuyorum. Diplomasi yeniden rolünü bulsun ve adalet temeline dayanan barışçıl bir birlikte yaşamı arzulayan halkların iyiliği desteklensin. Barış için dua etmeye devam edelim.'

Papa 14. Leo, Pakistan ile Afganistan arasındaki çatışmadan da kaygı verici haberlerin geldiğini dile getirerek, tarafların diyaloğa acilen geri dönmesi çağrısı yaptı.

- ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

İran Kızılayı, ülkeye yönelik bombardımanlarda 201 kişinin hayatını kaybettiğini, 747 kişinin de yaralandığını duyurdu.

Vatikan Devlet Başkanı olarak 8 Mayıs 2025'te göreve başlayan ve ilk dış gezisini Kasım 2025'te Türkiye ve Lübnan'a yapan Papa 14. Leo'nun bu yıl yapacağı bazı dış seyahatlerinin tarihleri açıklandı.

Vatikan Sözcüsü Matteo Bruni'nin yaptığı yazılı açıklamaya göre, Papa, 28 Mart'ta Monako'ya günübirlik bir ziyaret gerçekleştirecek.

13-23 Nisan'da Afrika ülkelerini kapsayan bir tura çıkacak olan Papa 14. Leo, 13-15 Nisan'da Cezayir'e, 15-18 Nisan'da Kamerun'a, 18-21 Nisan'da Angola'ya, 21-23 Nisan'da Ekvator Ginesi'ne gidecek.

Papa 14. Leo, 6-12 Haziran'da ise İspanya'ya 6 günlük resmi ziyaret düzenleyecek.

Vatikan'ın resmi yayın organı Vatican News internet sitesindeki haberde de Papa'nın İspanya'daki temasları çerçevesinde başkent Madrid, Barselona ve Kanarya Adaları'na gideceği, Barselona'da mimar Antoni Gaudi'nin 19. yüzyıldan kalma yapıtı Kutsal Aile (La Sagrada Familia) Bazilikası'nın yeni tamamlanan en yüksek kulesinin açılışına katılacağı ifade edildi.

Papa ve Machado'nun görüşmesine ilişkin fotoğraflar, Vatikan'ın resmi yayın organı 'Vatican News'ta da yer alırken, taraflardan ikilinin görüşmesiyle alakalı detaylı açıklama yapılmadı.

Machado'nun lideri olduğu 'Vente Venezuela' partisinin, ABD'li X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan paylaşımda, Machado'nun Papa'ya, Venezuela'daki tüm siyasi tutuklularının serbest bırakılması konusunu gündeme getirdiği ifade edildi.

İtalyan ve Vatikan basınında çıkan haberlerde de Papa ile Machado'nun, ABD'nin 3 Ocak'ta Venezuela'nın başkenti Caracas'ta düzenlediği saldırı ve burada Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores'i ülke dışına çıkarmasından 10 gün sonra gerçekleştiğine işaret edildi.

Bu arada, Machado'nun adının, Papa'nın günlük olarak duyurulan kabul programında ismi geçmediği ancak daha sonra kabuller arasında yer aldığı dikkati çekti.

ABD'li ilk papa olan Papa 14. Leo, Maduro'nun alıkonulmasıyla sonuçlanan ABD askeri müdahalesi sonrasında birkaç kez Venezuela'daki gelişmelere değinmişti.

Papa 14. Leo, 4 Ocak'taki geleneksel pazar duası sırasında, 'Sevgili Venezuela halkının iyiliği her türlü diğer düşüncenin üzerinde tutulmalı ve şiddetin aşılmasına, ülkenin egemenliğini garanti altına alarak adalet ve barış yollarına girilmesine yardımcı olmalıdır.' ifadesini kullanmıştı.

Papa, 9 Ocak'ta da yeni yıl dolayısıyla Vatikan'a akredite kordiplomatik temsilcilere yaptığı hitabında, 'Venezuela halkının iradesine saygı gösterilmesi' ve 'her bireyin sivil haklarının korunması ile istikrar ve uyum içinde bir geleceğin inşası için çaba gösterilmesi' çağrısında bulunmuştu.

Venezuela'da ne olmuştu?

Venezuela'nın başkenti Caracas'ta 3 Ocak'ta yerel saatle 02.00 civarında patlama ve uçak sesleri duyulmuştu.

Venezuela yönetimi, patlamaların ardından ABD'yi ülkenin çeşitli bölgelerinde sivil ve askeri tesislere saldırı düzenlemekle suçlamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'ya karşı büyük çaplı bir saldırı düzenlendiğini, Maduro ile eşinin ülke dışına çıkarıldığını duyurmuştu.

ABD Adalet Bakanı Pam Bondi de Maduro ve eşi Cilia Flores hakkında ABD'de suç duyurusunda bulunulduğunu, Maduro'ya 'uyuşturucu terörizmi, kokain kaçakçılığı, ABD'ye karşı makineli tüfek ve yıkıcı cihazlara sahip olma' suçlamalarının yöneltildiğini açıklamıştı.

Venezuela yönetimi, ABD'nin kınanması için uluslararası topluma çağrıda bulunmuş, bazı ülkeler saldırıyı eleştirirken, açıklamalarıyla ABD'ye destek verenler de olmuştu.

ABD'nin Venezuela Devlet Başkanı Maduro'yu alıkoymasının ardından Maduro'nun yardımcısı Delcy Rodriguez, Meclis'te yemin ederek Geçici Devlet Başkanlığı görevini üstlenmişti.

- 2025 Nobel Barış Ödülü'nü alan Machado, Netanyahu destekçiliğiyle biliniyor

İki yılı aşkın süredir Gazze'de soykırım yapan İsrail'e destek veren Venezuelalı muhalif siyasetçi Maria Corina Machado'nun 2025 Nobel Barış Ödülü'ne layık görülmesi, tepkilere yol açmıştı.

Machado, Ekim 2023'ten itibaren İsrail'in Gazze'ye yönelik soykırım sürecinde Tel Aviv yönetimine desteğini dile getirmişti.

Ödülü aldıktan sonra Machado, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu arayarak İsrail'in 67 binden fazla Filistinlinin ölümüne neden olan Gazze saldırıları sırasında aldığı 'kesin kararlardan' dolayı tebrik etmişti.