Türkiye gündemi yaklaşık bir haftadır, Soykırım iddialarıyla meşgul. AP, Papa, Avusturya'nın Türkiye karşıtı mesajlarıyla gündem yoğun. Ortadoğu'da Irak Cumhurbaşkanın Türkiye'nin Irak'a asker gönderebileceği gündeme gelirken, Yemen'de de Suudi Arabistan liderliğindeki "Kararlılık Fırtınası" operasyonunda kısmen de olsa ateşkes sağlandı. Arap Baharından beri İran-ABD yakınlaşmasının açıkça belirdiği yakın dönemde Rusya'nın bölge ülkeleriyle ilgili politikalarında ilginç refleksler yaşanıyor. Batı'nın yaptırımlarına karşı Türkiye kozunu oynayan Putin Rusya'sı, önce İran'a S-300 sevkiyatını onaylaydı. Ardında Ermenistan'da düzenlenecek sözde soykırım törenlerine katılma kararı aldı. Elbette bu iki hadiseyle Türk-Rus ilişkilerinde çatırdama olduğu düşünülemez. Ancak Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov'un İran için S-300 sevkiyatından sonra 'gönderme' yapması bölgede rakip olan İran-Türkiye ilişkilerinde tarafgir olduğunun bir hatırlatılması olarak algılandı. Bir yandan da ABD'ye mesaj vererek bölgede kadim partneri İran'la kolay kolay ABD ile ilişkilerinin geliştirmesine müsaade etmeyeceği yönünde. Zira Rusya, Batı'nın İran'la Nükleer antlaşma imzalamasından hemen sonra uzun vadeli petrol-gıda takası antlaşması imzalamıştı.
Türk-Rus 600 yıllık ilişkilerinde barış, savaş ve işbirliği dönemlerine sıkça rastlarız. Soğuk savaşın bitmesiyle çıkar ilişkilerinin yüksek olduğu ekonomik konuların aksine ters, rekabetin birlikte yürütüldüğü bölgesel meselelerde, diplomatik mücadele ve siyasal sorunlar dikkat çekmektedir.
Suriye'de yaşanan olaylar bunun bir göstergesi. Geçen ay Suriye'nin İdlib şehrinin muhaliflerce ele geçirilmesinden sonra Ruslar ve Esed yönetimi oldukça tedirgin oldu. Son olarak Ruslar için stratejik öneme sahip Lazkiye'ye doğru muhaliflerin büyük bir operasyona hazırlanması, Rusya'nın da yeni bir pozisyon almasına sebep oldu. 100 yıldır soykırım kelimesini kullanmaya Ruslar, teknik bir kurnazlık yaparak, Soykırım ilanı yapmadan, açıklama metninin içinde bu haksız kelimeyi geçirerek son anda da Ermenistan'daki anma törenlerine katılma kararı aldı.
Lazkiye Ruslar ve Esed için hayati önem taşıyor. Çünkü burası rejim için ikmal noktası. Ayrıca Rusların uzun zamandır kullandığı limanları söz konusu. Lazkiye kırsalında bulunan muhalifler, limanı ele geçirdiğinde rejimle mücadelede deniz yolunu da kullanabilecek.
Bu gerilime paralel Rusya'nın sürekli olarak Türkiye karşı kullandığı 'Domates' kozunu da unutmamakta yarar var. Putin'in son Türkiye ziyaretinde 100 milyarlık dolarlık ticaret hedefinin, Türkiye adına en önemli ayağı Tarım'dı. Suriye'de yaşanan son gelişmeler Rusların tekrar 'Domates' kozunu oynamasına sebep oldu.Antalya ve Mersin başta olmak üzere Akdeniz ve Ege Bölgesi vilayetlerinde tarım ihracatı, Rusya'nın bürokrasi-izin adı altındaki yaptırımlarıyla birçok ihracat firması tekrar ciddi zararlar etti.
Bu gelişmeler ışığında Türk-Rus ilişkilerinin uzun vadeli ekonomik ilişkiler bağlamında girift ilişkileri söz konusu olduğundan yıkıcı bir hadiseye sebep vermeyecektir. Ancak bu gelişmelerin gündeme gelmesi ilişkilerin gerilmesine ayrıca iki tarafında geçmişten gelen güvensizlik sendromunun nüksetmesine sebep olabilir.