Adiyy bin Hâtem (r.a.) kimdir? Sahabelerin hayatı

Güncelleme: 25.03.2019 12:49

Sahabe, Efendimiz (SAV)'in yol arkadaşları sırdaşları olan ''sahabeler'' İslam'ın ilerlemesinde büyük rol oynamış ve İslam tarihinde de önemli yere sahip olan insanlardır. Günümüz Müslümanları onların hayatlarını, Allah ve resulüne olan taat ve bağlılıklarını örnek alarak yol çizmeye çalışırlar. Müslümanlar hatta Müslüman olmayanlar bile ''sahabeler''deki büyük aşkı ve bağlılığı araştırıp kendi inanışlarınca hayatlarında uygulamaya çalışmışlardır. Sahabelerin hayatları merak ediliyor. Ne yapmışlarda tarihe nam salmışlar günümüz Müslümanlarına ayna olmayı başarmışlar diye kaynak yayınlardan okuyup öğrenmeye çalışıyorlar. Peki bu sahabeler kimler? Sahabe nedir? Kimlere sahabe denir? Âmir bin Ebî Vakkas (r.a.) kimdir? Sorularının cevabı merak konusu oldu. Yeni başladığımız ve hayatlarını sizlere aktarmaya çalışacağımız bu seriyi okumayı, ömürleri büyük mücadelelerle geçmiş, sistemden beslenmeyip sistem değiştiren ''sahabeler''in şanlı hayatlarını beraber öğrenelim.

Sahabe, Efendimiz (SAV)'in yol arkadaşları sırdaşları olan ''sahabeler'' İslam'ın ilerlemesinde büyük rol oynamış ve İslam tarihinde de önemli yere sahip olan insanlardır. Günümüz Müslümanları onların hayatlarını, Allah ve resulüne olan taat ve bağlılıklarını örnek alarak yol çizmeye çalışırlar. Müslümanlar hatta Müslüman olmayanlar bile ''sahabeler''deki büyük aşkı ve bağlılığı araştırıp kendi inanışlarınca hayatlarında uygulamaya çalışmışlardır. Sahabelerin hayatları merak ediliyor. Ne yapmışlarda tarihe nam salmışlar günümüz Müslümanlarına ayna olmayı başarmışlar diye kaynak yayınlardan okuyup öğrenmeye çalışıyorlar. Peki bu sahabeler kimler? Sahabe nedir? Kimlere sahabe denir? Adiyy bin Hâtem (r.a.) kimdir? Sorularının cevabı merak konusu oldu. Yeni başladığımız ve hayatlarını sizlere aktarmaya çalışacağımız bu seriyi okumayı, ömürleri büyük mücadelelerle geçmiş, sistemden beslenmeyip sistem değiştiren ''sahabeler''in şanlı hayatlarını beraber öğrenelim.

Sahabe nedir? Sahabenin tarifi

Sahabe, sahabî kelimesinin çoğuludur ve dostlar, arkadaşlar, beraber bulunanlar manalarına gelir. Aynı manada kullanılan ashab kelimesi ise, “sâhib” (dost, arkadaş) kelimesinin çoğuludur.

Sahabe, terim olarak Hazreti Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’i, peygamberliği sırasında gören, Onunla konuşup görüşen, O’na iman eden ve müslüman olarak ölen kimselere verilen isimdir.

İslam âlimlerinin çoğu sahabeyi böyle tarif etmişlerdir. Buna göre sahabe olmak için;

Hazreti Peygamberle görüşmek,
Onunla sohbet etmek,
O’na iman etmek,
Müslüman olarak ölmek şarttır.

Sahabî olabilmenin ilk ve gerekli şartı Müslüman olmak olduğuna göre,  O’nu mü’min olarak görüp de sonradan dinden çıkan kimse (mürted), sahabî sayılmaz. Aynı şekilde kâfirken Hazreti Peygamber’i görüp o öldükten sonra müslüman olan kimse de sahabî olarak kabul edilmez.

Medine’de kurulan İslam Devleti gün geçtikçe büyüyordu. Kavim kavim, kabile kabile Medine’ye akın eden halk, Peygamberimizin sohbetinde bulunuyor, İslam’ın yüce hakikatlerini dinledikten sonra Müslüman oluyorlardı. Re­sû­lul­lah bir yandan Medine’ye gelen heyetlerle meşgul olurken, diğer yandan da komşu devlet ve hükümdarlara elçiler göndererek onları İslam’a davet ediyordu. İşte el­çi olarak vazifelendirilen bu sahabilerden birisi de Alâ bin Hadramî’dir (r.a.). Peygamberimiz onu Hicret’in 8. yılında, bugünkü Basra Körfezi’nin batı­sında bir sahil ülkesi olan Bahreyn’e gönderdi. Mecusi olan Bahreyn Hükümda­rı Münzir bir Sâvâ’ya da bir mektup yazdı. Hz. Ebû Hureyre’yi (r.a.) yanına al­masını ve yol arkadaşına iyi davranmasını tavsiye etti.[1]

Adiyy bin Hâtem (r.a.) kimdir?

Delilsiz, araştırmasız ve sadece taklidî olarak bir davayı benimseyenlerin, ileri­de karşılaşacakları küçük sarsıntılar karşısında tereddüde düşmeleri, hattâ o davadan vazgeçmeleri mümkündür. Düşünerek, akıl ve muhakeme ile bir dava­yı benimseyenlerin ise, ideallerine cansiperane sarıldıkları ve daha önce batıl davalarda gösterdikleri gayret ve sebatın fazlasını, girdikleri hak davada göster­dikleri görülmüştür.

İslam tarihi bu hakikatin birçok misalleriyle doludur. İşte, İslamiyet’e girdik­ten sonra sahabiler arasında mümtaz bir mevki kazanan Adiyy bin Hâtem de bunlardan biridir.

Cömertliğiyle meşhur Hâtem-i Tâî’nin vefatından sonra, Tayy kabilesinin başına gelen zatın oğlu olan Adiyy, Hıristiyan idi. Kendi dinine sıkı sıkıya bağ­lıydı. Peygamberimizin (a.s.m.) İslam davasını ilan etmesinden, kendi inançlan hesabına çok müteessir olmuştu. Yıllardan beri atalarının izinden giden Arapla­rın böyle yeni çıkan birisinin peşinden gitmelerini bir türlü hazmedemiyordu. Çok huzursuz oldu ve başını alıp Arap Yarımadası’nı terk ederek, Hıristiyanlı­ğın yaygın olduğu Anadolu içerilerine geldi. Hattâ bir rivayete göre, İstanbul’a kadar gelerek kayserin huzuruna çıktı.

Bir müddet sonra avare şekilde dolaşmaktan bıktı ve kendi kendine şöyle de­di:

“Şu zata [Hz. Muhammed’e] niçin gitmiyorum ki?! Eğer yalan söylüyorsa, ben onu fark ederim. Yok, eğer doğru söylüyorsa ona tabi olurum.”

Bu düşüncesinden sonra kalkıp Re­sû­lul­lah’ın huzuruna geldi. Sahabe-i Kirâm, Adiyy’in âniden çıkıp gelmesine çok şaşırmışlardı. Re­sû­lul­lah ile aralarında şöy­le bir konuşma geçti:

“Ey Adiyy! Müslüman ol ki kurtulasın.” (Re­sû­lul­lah bu sözü üç defa tekrarladı.)

“Benim dinim var.”

“Ben senin dinini senden daha iyi biliyorum.”

“Benim dinimi benden daha iyi nasıl biliyorsun?!”

“Evet, sen Rakusiye’den değil misin? Kavminin dörtte bir ganimetini yemi­yor musun? Bu senin dininde sana helal değildir.”

Bu konuşmalardan sonra Adiyy tekrar ortalıktan kayboldu. Kendi iç âlemin­de devamlı olarak manevi fırtınalar kopuyordu. İslamiyet’i kabul hususunda ar­tık tereddütleri başlamıştı. Bir ay kadar sonra Adiyy tekrar Re­sû­lul­lah ile karşı­laştı. Re­sû­lul­lah şöyle buyurdu:

“Ben senin İslam’a girmene mâni olan şeyi biliyorum. Sen bu dine, ‘Sadece za­yıflar, kuvvetli olmayanlar giriyor, zaten Araplar da böyle kimseleri içlerinden atmışlardır.’ diye düşünüyorsun. Hîre’yi bilir misin?

“Görmedim, ama duydum.”

“Nefsim kudretinde olan Allah’a yemin ederim ki, Allah bu dini mutlaka ta­mam­la­ya­cak ve hâkim kılacak. O kadar ki, bir kadın kimseye ihtiyaç duyma­dan, tek başına Hîre’den kalkarak gelip Kâbe’yi tavaf edecek. Kisra bin Hür­müz’ün hazineleri ele geçirilecek.”

“Kisra bin Hürmüz’ün hazineleri mi?!”

“Evet, Kisra bin Hürmüz’ün hazineleri… Servet bollaşacak. O kadar ki, varlıklı kimseler yardım yapmak için fakir bulamayacak.”

Yıllar sonra, hayat hikâyesini ve Re­sû­lul­lah ile aralarında geçen konuşmaları naklederken Adiyy şöyle demiştir:

“Kimsesiz bir kadının Hîre’den gelip Kâbe’yi tavaf ettiğine şahit oldum. Kisranın hazinelerini ele geçirmeye giden askerî birliğin öncüsü idim. Nefsim kudretinde olan Allah’a yemin ederim ki, üçüncüsü de mutlaka olacaktır. Çünkü bunu Re­sû­lul­lah (a.s.m.) söylemiştir.”[1]

Adiyy bin Hâtem, kendisinden önce Müslüman olan kız kardeşi Sefane bint-i Hâtem’in de teşvikleriyle Miladi 630 yılında Müslüman olmuştu. Resûl-i Ek­rem’le (a.s.m.) iki sene gibi kısa bir zaman beraber olmasına rağmen birçok hadis-i şerif nakletmiştir.

Hz. Adiyy, tıpkı babası ve Hâtem-i Tâî gibi çok cömert idi. Sahabe arasında kendisine çok hürmet gösterilirdi. Resûl-i Ekrem’in yanına geldiğinde de Re­sû­lul­lah kendisine ikramlarda bulunurdu.

Kendisi çok şefkatliydi. Karıncalara bile şefkatle muamele eder, “Bunlar bi­zim komşularımızdır. Onların da hakkı vardır.” diyerek, karıncalara yemek ve­rirdi.

İbadetine öylesine düşkündü ki, “Her bir namaz vaktini iştiyakla bekliyo­rum.” derdi.

Hz. Ebû Bekir zamanında meydana gelen irtidat hadiselerinde halifeye sadakatle hiz­met etmiş ve kavminin hadiselere karışmaması için cansiperane bir mücadele vermiş­ti.

Irak muharebelerinde Hâlid bin Velid’in yardımcısı olarak büyük kahra­manlıklar gösterdi. Kadisiye ve Mihrân Savaşlarında da Ebû Ubeyde’nin ku­mandası altında cansiperane gayretlerinden geri kalmadı.

Uzun müddet kendi kabilesi arasında, diğer sahabilerden uzak kalmıştı. Bir gün Hz. Ömer’in halifeliği zamanında Medine’ye geldi. Kendisini tanıma­dığını zannederek Hz. Ömer’e, “Ey Müminlerin Emiri, beni tanımadınız mı?!” dedi. Hz. Ömer şöyle karşılık verdi:

“Sizi nasıl tanımam?! Siz ki Cenâb-ı Hakk’ın ikramına mazhar olmuşsunuz. Birçokları hak yoldan ayrılırken siz sebat ettiniz. Birçokları inkâr ederken, siz hakkı tasdik ettiniz. Onlar ihanet ederken, siz sadakat gösterdiniz. Onlar sırt çevirirken, siz göğüs gerdiniz…”[2]

Nefsinin methedilmesinden hoşlanmayan Adiyy bin Hâtem, “Yeter, ey Ömer!” diyerek Hz. Ömer’in sözünü kesti.

Adiyy bin Hâtem, mümtaz hizmetlerle geçen uzun bir ömre mazhar olmuş ve Hicret’in 68. yılında Kûfe’de vefat etmiştir.

Allah şefaatine nail etsin!


[1]Üsdü’l-Gàbe, 3: 393.
[2]İsâbe, 2: 468.

Sahabe - Hazreti Ebubekir kimdir?

Sahabe - Hazreti Ömer kimdir?

Sahabe- Hazreti Osman kimdir?

Sahabe – Hazreti Ali kimdir?

Sahabe – Abdullah Bin Cübeyr kimdir?

Sahabe - Abbas bin Abdülmattalip

Sahabe- Ayyaş Bin Ebi Rabia kimdir?

Sahabe - Âsım bin Sâbit (r.a.) kimdir?

Sahabe- Âmir bin Füheyre (r.a.) kimdir?

Sahabe - Âmir bin Ebî Vakkas (r.a.) kimdir?

Sahabe - Amr bin Ümey­ye (r.a.) kimdir?

Sahabe - Amr bin Sâbit Uhayrim (r.a.) kimdir?

Sahabe - Amr bin Cümûh (r.a.) kimdir?

Sahabe – Amr bin Avf (r.a.) kimdir?

Sahabe - Amr bin Âs (r.a.) kimdir?

Sahabe - Amr bin Abese (r.a.) kimdir?

Sahabe- Ammar bin Yâsir (r.a.) kimdir?

Sahabe - Alâ bin Hadramî (r.a.) kimdir?

Washington'da yaşayan Türklerden protesto

Ailesiyle tartıştı evini yaktı

Gençler atalarının izinde

Sudan'daki gösteriler

Şüheda toprağına ziyaretçi akını

Günün diğer manşetleri

Kağıthane'de çöken binanın yıkılma anı

Filipinler'deki deprem anı amatör kamerada

Jandarmadan 23 Nisan klibi

Avrupa'nın kalbinde isyan dinmiyor!

Fransa'da Sarı Yelekler protestoları 23. haftasına girdi

Sağlık alanında devrim niteliğinde buluş!

Bu hapı yutunca, midemizde ve bağırsaklarımızda olan rahatsızlıkların kaynakları anlaşılıyor.

HDP'den ihanet bildirisi
ABD, Müslümanları ambargo ile vuruyor
FETÖ'nün hücre evlerine operasyon
Gotik ve Barok mimarinin ilk örneği Sivas'ta
Vaşington'da protesto
Atalarımızın izindeyiz
Sudan Askeri Geçiş Konseyi'nde istifa
Alkol ve madde bağımlısı ailesinin evini yaktı
Garanti Bankası isim değiştiriyor
İstanbul Valiliği'nden 'provokasyon' uyarısı
PKK/YPG'li teröristleri hepsi öldürüldü
Ankara'da kritik toplantı
İlandır
YSK MHP'nin itirazını kabul etti
ABD krizi tırmandırıyor! Asıl hedef İslam coğrafyası

24 Nisan 2019 hava durumu detayları | Yağmur yağacak mı?

24 Nisan 2019 günü plan yapan ve dışarı çıkacak olan vatandaşlar önlem almak için hava durumu detaylarını merak ediyor. Meteoroloji Marmara Bölgesi'nde toz aşımının görülebileceği uyarısında bulundu. İşte 24 Nisan 2019 hava durumu detayları...

24 Nisan 2019 Dolar/TL kuru son durum ne?

Piyasalarda hareketlilik yaşanırken vatandaşlar Dolar TL kurundaki son durumu merak ediyor. Peki 24 Nisan 2019 Dolar/TL kuru son durum ne? Dolar ne kadar oldu? İşte dolar kurundaki son durum ve detaylar...

Altın ne kadar oldu? 24 Nisan 2019

24 Nisan 2019 günün altın fiyatlarındaki son durum vatandaşlar tarafından merak ediliyor. Son günlerde yükselişe geçen altın fiyatlarındaki son durumu öğrenmek için haberimizi okumaya devam edebilirsiniz.

23 Nisan 2019 reyting sonuçları açıklandı mı?

23 Nisan 2019 reyting sonuçlarında birinci olmak için Salı akşamlarını vazgeçilmez dizileri kıyasıya yarıştı. Peki 23 Nisan 2019 reyting sonuçları açıklandı mı? Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz ve Kadın dizisinin büyük rekabetine sahne olan 23 Nisan Salı reyting sonuçları için haberimizi okumaya devam edebilirsiniz...

Sivilceler nasıl geçer?

Genç ve orta yaşlarda sık görülen sivilce sorununu çözmek artık çok kolay. Haberimizde sizler için hazırladığımız doğal yöntemlerle sivilceleriniz den kısa sürede kurtulabilirsiniz.

En Çok Okunan Haberler