Çiğ süt nasıl tüketilir?

Güncelleme: 19.09.2019 16:14

Sütün faydaları saymakla bitmiyor. Peki süt inekten sağıldığı gibi tüketilebilir mi? Çiğ süt nasıl tüketilir? Sütün en faydalı tüketim şekli nasıldır? Çiğ süt kaynatılmadan içilir mi? Çiğ süt kaç gün dayanır? İşte çiğ sütün tüketim şekilleri..

Sütün faydaları saymakla bitmiyor. Peki süt inekten sağıldığı gibi tüketilebilir mi? Çiğ süt nasıl tüketilir? Sütün en faydalı tüketim şekli nasıldır? Çiğ süt kaynatılmadan içilir mi? Çiğ süt kaç gün dayanır? İşte çiğ sütün tüketim şekilleri..

İnsan yaşamının her evresinde gerekli olan süt, C vitamini ve demir dışında makro ve mikro besin öğeleri için iyi bir kaynaktır. Özellikle çocukluk, gebelik-emziklilik ve yaşlılık dönemlerinde kemik sağlığı açısından oldukça önemli olduğu bilinmektedir. Süt ve süt ürünlerine özellikle kalsiyum ve fosfor başta olmak üzere bazı önemli mineraller, protein ve riboflavin gibi bazı B grubu vitaminlerin kaynağı olarak bakıldığında halk sağlığı açısından önemli bir besin grubu olduğu hemen anlaşılacaktır. Süt proteinlerinin vücutta bilinen büyüme-gelişmeye katkısı, doku farklılaşmalarındaki etkinliğinin yanı sıra; kalsiyum emilimi ve immün fonksiyonlar üzerine olumlu etkilerinin olduğu, kan basıncını ve kanser riskini azalttığı, vücut ağırlığının kontrolünde etkin olduğu, diş çürüklerine karşı koruyucu olduğu bilinmektedir.

Süt ve süt ürünleri tüketiminin arttırılması, yeterli ve dengeli besin öğesi ve enerji alınımının sağlanması açısından sağlık profesyonelleri tarafından önerilmektedir. Dünya geneline bakıldığında her ülke için farklı miktarlarda süt ve süt ürünleri tüketimi söz konusudur. Ülkemizde ise süt içme alışkanlığının çok az olduğu dikkatleri çekmektedir. 1974 Türkiye Ulusal Beslenme Araştırması sonuçlarına göre süt–yoğurt tüketimi kişi başına günlük 78,7 gram iken, 1984 yılı araştırmasında 69 grama düşmüştür.

Sütün bileşiminde yer alan başta vitaminler olmak üzere besin öğeleri, hayati fonksiyonlarda önemli görevlere sahip olup, ısı ve ışık gibi birçok fiziksel ve kimyasal etkiye karşı son derece duyarlıdırlar. Sütün işlenmesi sırasında özellikle ısı ile muamele ve taşınma sırasında ultraviyole ışınlara maruz kalmaları ile besin ögelerinde oluşan kayıplar sağlık açısından istenilmeyen bir durumdur.

Sütün besin ögesi içeriği elde edildiği hayvan türüne göre farklılık göstermektedir. Ortalama %88’i su olan inek sütü 100’den fazla farklı bileşen içermektedir. Süt ve süt ürünleri; protein, kalsiyum, fosfor, A vitamini, bazı B vitaminleri (özellikle riboflavin, B12 ) için iyi bir kaynaktır.

Sağlıklı bireylerin yeterli ve dengeli beslenmesi için tüketilmesi önerilen süt miktarı yaş, cinsiyet ve fizyolojik duruma (büyüme ve gelişme dönemi, gebelik, emziklilik, yaşlılık) göre değişiklik göstermektedir. Ulusal Süt ve Süt Ürünleri Konseyi’nin yayınladığı Beslenme Rehberi’nde 2-4 (400-800 ml) porsiyon ve Türkiye’ye Özgü Beslenme Rehberi’nde yetişkin bireylerin 2 porsiyon [bir porsiyon: bir orta boy su bardağı (200 ml)], çocuklar, adölesan dönemi gençler, gebe ve emzikli kadınlarla menopoz sonrası kadınların 3-4 (600-800 ml) porsiyon tüketmeleri önerilmektedir.

İnsan beslenmesinde mükemmel bir gıda olarak nitelendirilen sütten elde edilen başta peynir, yoğurt, tereyağ, dondurma olmak üzere süt ürünleri de vazgeçilmez gıdalardır.

Tereyağı fazla miktarda yağ içermesi nedeniyle enerji kaynağı olduğu gibi, sindirilme oranı da yüksektir. Ayrıca vit A içerir. 

Peynir, yine en önemli protein, yağ, kalsiyum, fosfor ve vit A kaynağıdır.

Dondurma, lezzetli ve kolay sindirilebilir bir ürün olmasının yanında, protein, kalsiyum, fosfor ve vit B1 içerir. Fazla miktarda yağ içerdiğinden aynı zamanda vit A kaynağıdır.

Yoğurt, sindirimi kolay, beslenme değeri yüksek, doğal bağırsak florasının oluşmasına yardımcı, her gün diyette bulunması gerekli en önemli süt ürünüdür.

Yine kefir, asidofiluslu süt, krema gibi süt ürünleri de beslenme ve sağlık açısından önemli süt ürünleridir.

Süt ve süt ürünleri her gün tüketilen veya tüketilmesi gereken gıdalardır. Ancak bu ürünleri gerek satın alırken, gerekse evlerimizde kullanırken dikkat etmemiz gereken bazı önemli noktalar vardır.

  • Süt ve süt ürünleri satın alınırken, orijinal ambalajlı olanlar tercih edilmelidir. Açıkta satılan peynirler, dondurmalar, tereyağı hijyenik koşullarda üretilmediği gibi bazı insan sağlığına zararlı hastalık yapıcı mikroorganizmaları içerebilir. Örneğin çiğ sütten yapılan bu ürünlerde Brusella, Salmonella gibi insan sağlığını önemli derecede tehdit eden mikroorganizmalar olabilir.
  • Sokakta satılan çiğ sütler alınmamalıdır. Ambalajsız olarak satılan bu sütlere dayanma süresini uzatmak amacıyla karbonat, soda gibi maddeler katılmış olabilir. Hatta yağı alınıp su katılarak da hile yapılmış olabilir. Bu sütler tüketiciye ulaşana kadar soğuk zincir sağlanamadığından mikroorganizma yükü artabilir. Yine evlerde kontrollü ısıtma yapılamadığı için ve hatta kaynatıldığı için sütte vit B1, B6, B12, folik asit, vit C kaybı, renk ve lezzet değişiklikleri olur. Bu nedenlerle her zaman orijinal ambalajlı pastörize veya uzun ömürlü (UHT) sütler alınmalıdır.
  • Süt ürünleri satın alınırken, soğukta muhafaza edildiğinden emin olunmalıdır.
  • Ambalajında herhangi bir sızıntı veya başka bir hasar olmamalıdır.
  • İmal tarihi ve son kullanma tarihine bakılarak satın alınmalı, son kullanma tarihi geçen ürün tüketilmemelidir.
  • Süt ve süt ürünleri satın alındıktan sonra en kısa sürede buzdolabına konmalı ve orada muhafaza edilmelidir.

Çiğ süt nedir? Çiğ sütle hazır süt arasında ne gibi bir fark var?

Söz konusu çiğ süt olduğunda hepimizin aklında birçok soru işareti oluşuyor. Bu soruların cevaplarını verelim önce dilerseniz. Çiğ süt, yeni sağılmış ve herhangi bir işlemden geçmemiş süt türüne verilen addır. Taze süt, çiğ süt olarak bilinir. Evlerdeki basit pastörizasyonla tüketilebilecek kıvama gelirler. Çiğ sütle hazır süt arasındaki fark ise hazır sütler, çiğ sütlerin içerisindeki zararlı organizmaların yok edilmesi için ısıya tabi tutulmuş ve bir nevi şoklanmış süt çeşididir. Bu süreç içerisinde lezzet ve tat kaybına uğrayabiliyor elbette.

İkisi arasındaki farkla ve daha fazla detay için sizi şuraya alalım: Yıllardır Tartışma Konusu: Çiğ Süt mü İçmeli, Hazır Süt mü?

Çiğ süt hakkındaki sorularınızın da cevabı burada: 4 Maddede Çok Konuşulan Çiğ Süt Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Çiğ süt kaynatılmadan içilir mi? Çiğ süt kaç gün dayanır?
 

Yeri gelmişken bahsedelim. Akıllarda ''Çiğ süt kaynatılmadan içilir mi?'' gibi bir soru geziyor. Çiğ sütü sağlığınız açısından mutlaka kaynatarak tüketmenizi öneririz. İçerisindeki besin değerleri elbetteki bu kaynatma işleminin ardından biraz azalabiliyor. Ancak içerisindeki zararlı organizmalarda bu şekilde en aza indirilebiliyor

Tüm şartlara uygun bir şekilde saklanırsa çiğ sütler kaynatılmadan buzdolabında 2 gün kadar dayanabiliyor. Ancak tüm saklanma şartları uygun değilse 1 gün içerisinde bozulabiliyor. Çiğ sütünüzü hemen kullanmayacaksanız ağzı sıkıca kapalı bir cam ya da plastik şişenin içerisinde buzdolabında saklamanızı öneririz.

Çiğ sütten yoğurt yapımı

Sütçünüzden çiğ sütünüzü temin ettiniz. Sıra geldi ondan nefis yoğurtlar hazırlamaya. Önce bir tülbentten sütünüzü geçirin ve varsa yabancı maddelerden arınmasını sağlayın. Sütünüzü ocağa alın ve ev ortamında kısa süreli bir pastörize etme işleminden geçirmek için kollarınızı sıvayın. 6-8 dakika kadar tahta kaşıkla güzelce karıştırarak fokurdama noktasına gelmesini sağlayın.

Kaynamaya başlayınca 10 dakika daha kaynatın ve ardından oda sıcaklığında soğumaya bırakın. Soğuduktan sonra mayasını ilave edin ve güzelce karıştırın. Üzerini kapatın ve etrafını bez yardımıyla sarın. Oda sıcaklığında mayalandırmayı bırakın. Mayalandıktan sonra dolaba kaldırın ve soğumaya bırakın.

Çiğ sütten peynir yapımı

Çiğ sütten yapılabilecek en güzel ikinci şey ise kesinlikle peynir. Evde kendi peynirinizi hem sağlıklı hem de lezzetli bir şekilde yapmak istiyorsanız ihtiyacınız olan şeyler; limon ya da sirke ve de çiğ süt. Bu malzemeler elinizdeyse hazırsınız demektir. Aldığınız sütü yoğurt yapımında da anlattığımız üzere önden bir kaynatın. Ardından kaynatma aşamasındayken içerisine sirke ya da limon suyu ilave ederek küçük parçalar halinde kesilmesini sağlayın.

Parçaları toparlayın ve bir tülbentin üzerine alın. Fazla suyunun süzülmesi için üzerine ağırlık altına da süzgeç koyarak bekletin. Ardından da afiyetle tüketin.

Çiğ sütten tereyağı yapımı

Kahvaltılarımızı şenlendiren tereyağını yapmak da aslında çok kolay. Sütünüzü her kaynattığınızda üzerinde biriken kaymak şeklindeki tortuları bir köşeye alın. Bunlar nefis tereyağının püf noktası. Bu ayırdığınız kaymakları soğuk su ile mikser yardımıyla güzelce çırpın. Çırptıkça su altta kalacak ve kıvamı yoğunlaşmaya başlayacaktır.

Ardından koyulaşan kısmı bir kabın içerisine aktarın ve dilerseniz karabiber, sarımsak ya da aromatik otlar gibi farklı malzemelerle tatlandırın. Soğuttuktan sonra afiyetle tüketebilirsiniz.

Süt Kaymağı Yapımı Tarifi

Sütten şahane bir krema elde etmek de mümkün. Sütün üzerinde oluşan tortular diğer adıyla kaymakları bir yere toplayıp birkaç dakika çırpın. Pürüzsüz hafif akışkan bir kıvam alınca çırpmayı bırakın. İşte bu kadar! Süt kremanız hazır. Daha şekerli, dışarıda satılan kaymaklardan elde etmek istiyorsanız da krema süt ve nişastayı bir tencerenin içerisinde pişirip kıvamını yoğunlaştırın. Ardından bir geniş borcamın içerisine yayın ve buzdolabında dinlendirin. Dilimleyerek rulo halinde sarın ve afiyetle tüketin.

Çiğ sütten hazırlayabileceğiniz nefis önerilerle karşınızdaydık. Ağzınızın tadı hep yerinde olsun.

Yıldız meyvesi (karambola) nedir? nasıl tüketilir?

Diş ağrısı nasıl geçer?

Kafadaki kepek neden olur?

Ebû Akîl (r.a.) kimdir? Sahabelerin hayatı
Peygamberimiz nasıl dua ederdi? (Yemekten Sonra Ellerini Yıkarken)

Sıtmanın belirtileri nelerdir?

Kan içmek haram midir?

İnsan neden dua eder?