Ferritin nedir? Ferritin eksikliği neden olur?

Güncelleme: 16.10.2019 12:09

Hâlsizlik, yorgunluk, baş dönmesi, konsantrasyon bozukluğu gibi şikayetleriniz varsa dikkat! Nedeni ''Ferritin '' olabilir. Ferritin nedir? Ferritin eksikliği neden olur? İşte detaylar...

 Hâlsizlik, yorgunluk, baş dönmesi, konsantrasyon bozukluğu gibi şikayetleriniz varsa dikkat! Nedeni ''Ferritin '' olabilir. Ferritin nedir? Ferritin eksikliği neden olur? İşte detaylar...

Ferritin nedir?
Farklı besin kaynaklarından alınan demir, insan metabolizmasında önemli bir yere sahiptir. Kanda en fazla sayıda bulunan hücre türü olan eritrositler ya da farklı bir deyişle kırmızı kan hücreleri, doku ve organlar için hayati bir öneme sahip olan oksijenin taşınmasından sorumludur. Alyuvarlar olarak da bilinen bu hücrelerin, dokulara yeterince oksijen sağlayabilmesi ise vücutta yer alan demir miktarına bağlıdır. Ferritin ise vücutta bulunan demirden farklı olarak, var olan demiri depolayan ve salınımını kontrol eden bir tür protein kompleksidir. Ferritin proteini, vücut hücrelerinde ve özellikle hepatosit olarak bilinen ve karaciğerin yaklaşık olarak %75'ini oluşturan hücrelerde, kemik iliğinde ve bağışıklık sistemi hücrelerinde bulunur. Besinler aracılığıyla alınan demirin depolanmasından ve gerekli olduğunda salınmasından sorumlu olan ferritin, vücudun demir deposu olarak da tanımlanabilir. Ferritin ne demek sorusuna verilebilecek en doğru yanıt budur. Vücutta yer alan demir miktarının ölçümü de ferritin testi ile yapılır. Ferritin düşüklüğü, vücutta bulunan demir deposu seviyesinin düşüklüğünü gösterirken, ferritin yüksekliği ise demirin aşırı miktarda depolandığına işaret eder. Normal ferritin değeri, yaşa ve cinsiyete göre farklılık gösterse de genel olarak erkeklerde 20-500 ml/ng, kadınlarda ise 20-200 ml/ng'dir. Kadınlarda bu değerin düşük olmasının sebebi, her ay düzenli olarak görülen âdet kanamalarıdır. Pek çok farklı sebepten dolayı oluşabilen ferritin eksikliği, hekimin önerdiği tedavi yöntemleri ile kolayca giderilebilir.

Ferritin düşüklüğü nedir?
Ferritin kaç olursa tehlikelidir ve ferritin nasıl yükselir sorularını yanıtlamadan önce ferritin düşüklüğü nedir bunu iyi anlamak gerekir. Demirin depolanmasından ve salınımından sorumlu olan ferritin protein miktarının, normal değerlerin altında olması vücutta yer alan demir depolarının boş olduğunu gösterir. Halk arasında kansızlık olarak da bilinen demir eksikliği, ferritin eksikliğinin doğal bir sonucudur. Kırmızı kan hücrelerinin, akciğerden aldığı oksijeni dokulara ulaştırmasında önemli bir yere sahip olan demirin vücutta az olması, alyuvar üretimini olumsuz etkiler. Buna bağlı olarak demir eksikliği anemisi ortaya çıkar.

Ferritin düşüklüğü neden olur?
Kanda, ferritin miktarının normal değerlerin altında olması ya da farklı bir deyişle ferritin düşüklüğü, sıklıkla aşırı çay, kahve tüketimine ve düzensiz beslenmeye bağlı olarak görülür. Ayrıca âdet, gebelik, emzirme dönemleri ve düzensiz beslenmeye bağlı olarak da demir alımının kısıtlanması da ferritin düşüklüğüne yol açar. Ferritin düşüklüğünün diğer sebepleri şöyle sıralanabilir:

Sık sık doğum yapmak
Düşük
Kürtaj
Erken doğum
Aşırı pişirilmiş et
İşlenmiş et ürünlerinin sıklıkla tüketilmesi
C vitamini eksikliği
Mide ve bağırsak problemleri
Kronik hastalıklar
Kan kaybı
Gastrointestinal sistemde görülen kanser, polip ve divertikül varlığı

Ferritin düşüklüğü belirtileri nelerdir?

Vücuttaki demir seviyesinin düşmesine paralel olarak ferritin seviyesi de düşer. Kırmızı kan hücrelerinde bulunan ve oksijenin taşınmasından sorumlu olan hemoglobin molekülünün üretimi için gerekli olan demirin, vücutta yeterli miktarda bulunmaması sonucunda kırmızı kan hücrelerinin doku ve organlara taşıdığı oksijen miktarı azalır. Buna bağlı olarak yeterince oksijenlenemeyen doku ve organların işleyişi bozulur ve bu durum, bazı rahatsızlıklara yol açar. Ferritin düşüklüğü az ya da orta miktarda ise herhangi bir belirti göstermeyebilir. Ancak normal değerlerin altında olan ferritin miktarı aşağıdaki belirtilere yol açar:

Hâlsizlik ve yorgunluk
Uyuşukluk
Sabahları zor kalkma
Anksiyete
İştahsızlık
Toprak ve kireç yeme isteği
Baş dönmesi
Baş ağrısı
Kulak çınlaması
Üşüme hissi
Unutkanlık
Sinirlilik
Konsantrasyon bozukluğu
Kaşıntı
Saç dökülmesi
Cilt renginde solgunluk
Cilt kuruluğu
Tırnakların kolay kırılması
Tırnaklarda çizgili görünüm
Nefes darlığı
Bacak ağrısı
Cinsel isteksizlik
El ve ayak parmaklarında uyuşukluk
Huzursuz bacak sendromu

Ferritin düşüklüğü tedavisi

Yapılan laboratuvar tetkiki ile fark edilen ferritin düşüklüğü, demir eksikliği ve demir depolarının seviyesinin düşük olduğunu gösterir. Vücutta bulunan mevcut demir miktarının ölçülmesi için yapılan ferritin testinin sonucunda ferritin düşüklüğü saptanması, olası sağlık problemlerinin habercisidir. Bu yüzden öncelikle demir depolarının boş olmasının altında yatan sebep araştırılır. Kanamaya neden olan ülser gibi inflamasyona yol açan hastalıklar ya da yoğun âdet kanamalarının kontrol altına alınması, demir eksikliğinin hızla giderilmesini sağlar. Ancak ferritin düşüklüğü herhangi bir hastalıktan kaynaklanmıyorsa hekimin önerileri doğrultusunda, şurup, damla, kapsül gibi farklı formlarda olan oral demir takviyesi ya da direkt olarak damardan demir alınması olarak tanımlanan, intravenöz demir kullanımı gerekebilir. Bazı durumlarda sadece ek demir takviyesi yeterli olmayacağından, hekim kişinin diyet uygulamasını isteyebilir. Bu diyet genellikle C ve B12 vitamini bakımından zengin beslenme, mayalı ekmek tüketimi, kuru baklagil, yumurta, tavuk, balık, kırmızı et, yeşillik, susam, pekmez, üzüm,  fındık, fıstık, kayısı ve dut tüketiminin artırılması yönündedir.

Ferritin yüksekliği nedir?
Ferritin değerinin yüksek olması, vücutta olması gerekenden daha fazla demir mineralinin depolandığını gösterir. Vücuttan doğal yollarla atılamayan demir, çoğunlukla kan transfüzyonu sonrasında artış gösterir. Demir toksisitesine bağlı olarak ciddi organ fonksiyon bozukluklarına ve kalp ve damar sorunlarına yol açabilen ferritin yüksekliği, dikkat edilmesi gereken bir rahatsızlıktır.

Ferritin yüksekliği neden olur?
Ferritin yüksekliği genellikle iltihaplı hastalıklara, kronik hastalıklara, aşırı alkol tüketimine bağlı olarak görülen karaciğer rahatsızlıklarına ve kalıtsal ya da sonradan edinilmiş demir metabolizması bozukluğu olarak tanımlanan hemokromatoz gibi hastalıklara bağlı olarak görülür. Tip 2 diyabet, hipertiroidi, lösemi ve hepatit C ferritin yüksekliğine neden olan diğer rahatsızlıklardır.

Hıçkırık nasıl olur?

Türbülans Nedir? Neden olur?

Tam uyurken olan düşme hissinin nedeni nedir?

Kafa terlemesi neden olur?

Alzheimer neden olur?

Enflasyon nedir? Neden olur?

Halsizlik neden olur?

Tırnak batması neden olur?

Topuk ağrısı neden olur?

Dengemizi bozan Vertigo neden olur?

Deri kaşıntısının nedenleri nelerdir?

Aşırı terleme (Hiperhidrozi) neden olur?

Akciğer sertleşmesi nedir? Neden olur?

Bacak ağrısı neden olur?

Kalp ağrısı neden olur?

Zona hastalığı neden olur?

Menisküs yırtığı neden olur?

Kifoz (kamburluk) nedir? Kambur neden olur?

Sedef hastalığı nasıl geçer?

Gut hastalığı nedir? Neden olur?

Protein eksikliği neden olur?

Mide yanması neden olur?

Kolik nedir? Bebekler neden kolik olur?

Yüksek tansiyon neden olur?

Mide kanseri belirtileri

Sabah okunacak dualar

Kereviz nasıl tüketilir?

Bekçilik mülakat sonuçları ne zaman açıklanacak?
Zararlı şeyler yemek haram mıdır?

Hıçkırık neden olur? Nasıl geçer?

Sarımsak yutmanın inanılmaz faydaları

Bel ağrısı nasıl geçer?