Gut hastalığı nedir? Neden olur?

Güncelleme: 04.10.2019 12:21

Bir eklem hastalığı olan ''gut hastalığı'' son zamanlarda sıkça rastlanılan bir hastalıktır. Gut hastalığı ilerleme gösteren bir hastalık olup neden olduğu da merak edilenler arasında. Peki Gut hastalığı nedir? Neden olur?

Bir eklem hastalığı olan ''gut hastalığı'' son zamanlarda sıkça rastlanılan bir hastalıktır. Gut hastalığı ilerleme gösteren bir hastalık olup neden olduğu da merak edilenler arasında. Peki  Gut hastalığı nedir? Neden olur? 

Gut erkeklerde ve yaşlı kadınlarda sık görülen bir eklem hastalığıdır. Hastalık ile karşılaşma dünya genelinde artış göstermektedir. Hastalığın nedeni kanda ve vücut sıvılarında ürat iyonlarının aşırı artmasıdır. Yani protein (pürin) metabolizmasının son ürünü olan ürik asit seviyesinin aşırı artmasıyla oluşur. Bundan dolayı zengin hastalığı olarak da bilinmektedir. Normal şartlarda kanda ürik asit miktarının 6.8 mg/dl üzerinde olması aşırı yükseklik olarak kabul edilmektedir.

Gut hastalığı gelişmesi için ürik asit yüksekliği gerekli olmakla birlikte, ürik asit seviyeleri yüksek olanların tamamında gut hastalığı oluşmamaktadır, az bir kısmında oluşmaktadır (%15-%25). Kanda ürik asit seviyesi yükseldikçe gut hastalığı olma ihtimali de yükselmektedir.

Gut hastalığı bacak eklemlerinde ataklarla seyreden bir ya da birkaç eklemi tutan, ilerleyici bir hastalıktır. Yıllar içerisinde kronikleşerek, eklemin fonksiyon kaybına neden olabilir. Ürik asit yumuşak dokuda ve böbreklerde de birikerek, sellülit oluşumuna, böbrek taşı oluşmasına ve böbrek hastalığına neden olmaktadır.

Hastalığın görülme sıklığının artmasında;

 İnsan ömrünün uzaması,

Hipertansiyon,

Metabolik sendrom ve obezite,

Bazı ilaçlar (düşük doz asetilsalisilik asit ve tiyazid diüretiklerin sık kullanımı),

Tatlandırıcı olarak yüksek fruktozlu mısır şurubunun fazla kullanımı,

Diyet eğilimi değişiklikleri,

Son dönem böbrek yetmezliği hastaları,

Organ nakli hastaları etkili nedenler arasında gösterilmektedir.

Erkekler kadınlara göre 3-6 kat daha fazla Gut hastalığına yakalanmaktadır.

Vücutta oluşan ürik asidin üçte ikisi böbreklerden, üçte biri ise barsaklardan atılmaktadır. Gut hastalarında %90 oranında böbreklerden ürik asit atılımı azalmıştır. Gut hastalarının %10’unun nedeni, fazla ürik asit üretimi ya da hem fazla üretim hem de böbreklerden atılımın azalmasının birlikte olmasıdır.

Böbreklerden atılımda azalmanın nedenleri;

Genetik faktörler (Primer hiperürisemi),

Böbrek hastalıkları,

Endofon organik asit birikimi,

Bazı ilaçlar olabilir.

Bazı ilaçlar ise böbreklerden ürik asit atılımını arttırmaktadır.

Ürik ait oluşumunun artmasının nedenleri ise;

 Bazı enzim eksikliğiyle oluşan hastalıklar,

 Bazı kan hastalıkları,

 Kan yıkımının artırdığı durumlar,

 Obezite,

 Sedef hastalığı,

 Bazı ilaçlar,

 Alkol,

 Kırmızı et, sakatat, kabuklu deniz hayvanı,

 Fruktoz.

Gut hastalığının seyri 3 aşamalıdır;

1) Asemptomatik Hiper Ürisemi: Kanda ürik asit yüksek ama hastalığın oluşmadığı dönemdir.

2) Akut İntermittan Gut: İlk Gut hastalığı atağının oluştuğu, 5-8 günlük atakların tekrarladığı dönem.

3) Kronik İlerlemiş Gut

Semptomların, hastalığın olmadığı fakat ürik asit yüksekliğinin olduğu birinci dönem sessizce yıllarca sürebilir, her ürik asit seviyesi yüksek olan kişide Gut hastalığı oluşmaz.

İlk atak ürik asit yüksekliğinden yıllar sonra erkeklerde 40-50 yaşlarında, kadınlarda ise menopozdan sonra oluşmaktadır. Klasik Gut hastalığı genellikle bir veya bazen iki eklemde hızla gelişen ısı artışı, şişlik, kızarıklık ve aşırı ağrı ile karakterizedir. En sık tutulan eklem, ayakta 1. parmak eklemidir. (podagra olarak adlandırılır). Bunu ayak bileği ve diz eklemleri izler. Yıllar sonra el bileği, dirsek ve el parmak eklemleri de tutulabilir. Bazen ateş, titreme ve halsizlik eklem bulgularıyla birlikte gözlenebilir. Bu gut atağını travmalar, cerrahi işlemler, açlık, yüksek proteinli içeceklerin aşırı tüketimi, serum, ürik asit seviyesinin etkileyen ilaçlar tetikleyebilir.

Cilt altında ürik asit birikimiyle oluşan küçük şişliklere tofüs denir. Bunlar Gut hastalığının ilerlediğinin göstergesidir. Tofüsler en çok parmaklarda, el bileklerinde, kulaklarda, dizlerde, kollarda görülür.

Gut hastalığının tedavisinde;

             Diyet ve kilo verilmesi, sıvı alımının arttırılması,

             Yüksek protein (pürin) içeren yiyeceklerden kaçınılması,

             Alkol alımının azaltılması,

             Ürik asit seviyesinin düşürülmesi ve

             İlaçlar önerilmektedir.

Esmaül Hüsna'dan El Vedud zikrinin faziletleri nelerdir?

El Hadi Esmaül Hüsnası ebced değeri ve faziletleri

Ayva tatlısı tarifi

Dövme yaptırmak caiz mi?
Vakıa suresi okunuşu manası ve tefsiri

Rezene çayının faydaları nelerdir?

Namazın farzlar nedir?

Trüf mantarı nasıl tüketilir?