İsilik nedir?

Güncelleme: 16.07.2019 15:40

İsilik, bir cilt hastalığı olup isilik olan kişide can sıkıcı bir boyuta gelen bir sağlık sorunudur. İsilik nedir? İsilik nasıl geçer?

İsilik, bir cilt hastalığı olup isilik olan kişide can sıkıcı bir boyuta gelen bir sağlık sorunudur. İsilik nedir? İsilik nasıl geçer? 

İsilik (bilimsel adı Miliaria olarak bilinir) ciltteki ter bezleri tıkanıp ter, cildin altında kaldığında oluşan bir sağlık sorunudur. Sıcaklık isiliği tetikler. Yani sıcak altında çalışmak veya güneşlenmek isiliğe sebep olabilir.[1] Tahriş, benek şeklinde kızarık "küçük noktalar" yani isilik, ciltte ne kadar yayıldığına bağlı olarak küçük çaplı sıkıntılardan tut ciddi sağlık sorunlarına kadar farklı boyutlarda olabilir. Neyse ki isiliği erken tedavi edersen bu sorundan kurtulmak kolay.

Evde Kolay Çözümler Uygulamak

Sıcaktan uzak dur. İsiliğin ana nedenlerinden biri terlemeyi artıran sıcak havaya maruz kalmaktır. Ne kadar az terlersen tıkalı gözeneklerde o kadar az ter oluşur ve isilik de o kadar az tahriş olur. Dolayısıyla sıcak havadan ne kadar uzak durabilirsen o kadar iyi olur.[2]
Klimalı bir ortamda bulunma şansın varsa bu iyi olur. Klima yalnızca havayı soğuk yapmaz aynı zamanda daha az nemli yapar.[3] Mesele isilik olunca klimanın nemlilik açısından çok yardımı dokunur çünkü yüksek nemlilik terin kurumasını engelleyerek isiliği kötüleştirir.

 Bol, "nefes alabilen" kıyafetler giy

İsilik sorunun varsa cildinin temiz hava alabildiği kıyafetler giymek akıllıca olur. Bu sayede ciltteki ter ve nem kuruyabilir. Ayrıca bu, isilik etrafında nem oluşmasını önler. Ancak sıkı kıyafetler giydiğinde nem oluşumu önlenmez.

Mesele sadece giydiğin kıyafetler değildir, bunların hangi malzemelerden yapıldığıdır. Pamuklu ve örme kumaşa benzeyen egzersiz yaparken giyilen daha fazla nefes alabilen dokular en iyileridir ama naylon ve polyester gibi tamamen yapay kumaşlar en az nefes alan kumaşlardır.

Hava sıcak olduğunda, cildinin sıcak havaya maruz kalmasına sebep olabilecek kıyafetler (şortlar, kolsuz tişörtler vb.) giymek istemeyebilirsin. Bunlar güneş yanığı riskini artırır dolayısıyla da cildin daha fazla tahriş olabilir ve zarar görebilir. Bol bol güneş kremi sür ya da cildi kapatan ve bol kıyafetler giymeyi alışkanlık hâline getir.

Çim biçme makinesi işçileri gibi elle yapılan işlerde çalışan işçiler, işe başlamadan önce kıyafetlerini ıslatmayı deneyebilirler. Bu işçiler isiliği önlemek için uzun kollu tişörtler giymeli ve kıyafetlerinin nemli kalmasını sağlamalıdırlar.

Zorlu fiziksel egzersizlerden kaçın

 Egzersiz sırasında vücudunun ısısı artar ve terlersin. Ama isiliğin varsa bunu yapmak istemezsin. Uzun vadede sağlık için fiziksel egzersiz çok önemlidir ama kısa vadede isiliğin iyileşmesini önleyerek onu daha kötü yapabilir. İsiliğin iyileşmesini bekliyorsan yoğun fiziksel egzersizlerden uzak durmaya çalış, özellikle de sıcak ve nemli ortamlarda yapılan egzersizlerden. Bu egzersizlere şunlar dâhildir:
Spor
Doğa yürüyüşü
Koşma
Ağırlık kaldırma/jimnastik
ve benzerleri.

Cildini kurutmak için yatıştırıcı pudra kullan

Bazen, özellikle de sıcak ve nemli iklimlerde egzersiz yapmasan bile isilikli cildi tamamen kuru tutmak zordur. Böyle durumlarda isilikli bölgeye az miktarda talk pudrası, bebek pudrası veya mısır nişastası (bir tutam) sürmeyi dene. Bu pudralar nemi emerek cildin kuru kalmasını sağlar.

İlk önce duş al, ardından kurulan ve sonra pudrayı sür. Evde bir süre tişörtsüz gezebileceksen mısır nişastası daha etkili olabilir.

Kokulu veya parfümlü pudralar kullanma. Bunlar, isilikli cildi tahriş edebilir. Açık yaralara herhangi bir pudrayı sürmek istemezsin çünkü sürersen bunlar, enfeksiyona sebep olabilir.

Sık sık duş al ve cildinin kendiliğinden kurumasını bekle

Cildinde isilik olduğu zaman cildini temiz tutman önemlidir. Kir ve bakteri enfeksiyona sebep olarak isiliği kötüleştirebilir. Ama düzenli olarak duş almak (isiliğin varsa en azından günde bir kere) cildinde, kirliliğe sebep olan maddelerin oluşmasını engellemede yardımcı olur. Duş aldığında havluyla kurulanma. Bunun yerine cildinin kendiliğinden kurumasını bekle ya da cildini havluyla hafifçe kurula.[5] Havlular cildi daha fazla tahriş edebilir ve enfeksiyona sebep olan bakterileri cilt üzerinde başka bölgelere taşıyabilir.

Cildinin her gün yeterince temiz hava almasını sağla

 İsiliğin varsa tüm gün aynı kıyafetleri giymemelisin. İşin ve diğer sorumluluklarından dolayı isiliğe iyi gelen, nefes alabilen kıyafetleri giyemiyorsan dinlenme fırsatı bulduğun an üstündekileri çıkar. Bu istenen bir durum değildir ama cildine az da olsa nefes alma imkânı vermek, bu imkânı hiç vermemekten daha iyidir.
Örneğin sıcak ve nemli bir zemindesin ve ayağında isilik var. Ama işin gereği kalın, lastik çizmeler giymen gerekiyor. Böyle bir durumda günün sonunda serinlemek için duş aldıktan sonra geniş sandaletler giymeyi deneyebilirsin. İsilik temiz havayla ne kadar çok temas ederse bu durumu iyileştirmek de daha kolay olur.

Daha Ciddi Durumlar İçin Topikal Tedaviler Uygulamak

Standart kremleri ve losyonları kullanma. İsilik bazen kendi kendine geçmez. Bu gibi durumlarda iyileşme sürecini hızlandırabilecek bazı kremler ve losyonlar vardır. Ama bunlar istisnalar, hepsi böyle değil. Birçok krem ve losyon, her ne kadar "yatıştırıcı" veya "nemlendirici" olarak pazarlansa da isilik durumunda işe yaramayacaktır. Hatta bunların çoğu, özellikle de aşağıdaki maddeleri içerenler, isiliği daha da kötüleştirebilir.
Hidrokortizon. İnsanların çoğu hidrokortizonun isiliği yatıştırdığını zanneder. Aslında hidrokortizon isiliği yatıştırmaz ama onu kötüleştirebilir.

Petrol ya da mineral yağı. Bu yağlı maddeler gözenekleri tıkayabilir. Gözeneklerin tıkanması zaten en baştan beri isiliğin ana nedenidir.

Parfümler veya kokular. Bunlar genelde cildi tahriş ederek isiliği daha kötü yapabilir.

Hafif kalamin losyonu sür

Kalamin cildi yatıştıran, koruyan ve tahrişi azaltan bir maddedir. Ayrıca bazen isilik durumunda görülen kaşıntıyı azalttığı da bilinir.[7] Bu ve benzeri losyonlar bazen "kaşıntılı isilik losyonu" olarak pazarlanmaktadır.
Kalamin iyi bir seçenektir ama ıslaktır ve kıyafetlere yapışır. Kalamini sürdükten sonra kuruması için biraz bekle. Örneğin kalamini sürdükten sonra bir vantilatörün karşısına oturabilirsin. Gece kalamini sürüp biraz bekledikten sonra temiz çarşafların üzerine yat. Kalamin leke bırakabilir, dolayısıyla bunu en güzel yatak takımların seriliyken kullanma.

Kalamin genel olarak güvenilirdir ama yaygın kullanılan bazı ilaçlarla ve hastalıklarla olumsuz yönde etkileşime girebilir. Hamileysen, ilaçlara karşı bilinen bir alerjin varsa ya da reçeteli bir ilaç kullanıyorsan kalamini kullanmadan önce doktora danış.

Kalamin losyonu reçetesiz satılan bir ilaçtır.

Susuz lanolin sür

 Bu da bazen isilik için reçete edilen yatıştırıcı bir maddedir. Susuz lanolin tahrişi azaltır ve ter bezlerinin tıkanmasını azaltmada yardımcı olarak isiliğin ana sebebine karşı savaşır.

Yüne hassasiyeti olan bazı insanlarda bunu kullandıktan sonra tahriş oluşabilir.[10] Yüne hassasiyetin varsa bunu kullanma.

Topikal steroid sür

 Steroidler uygulandığı bölgedeki iltihabı, tahrişi ve şişkinliği azaltmada kullanılan bir ilaç sınıfıdır.[11] İsiliğin üzerine ince tabaka hâlinde sürülen steroid merhem, iyileşme sürecini hızlandırarak isiliğin kızarıklığını ve "hassaslığını" önemli düzeyde azaltır. Steroid kremleri dikkatlice kullan.

Hafif steroid kremler genelde reçetesiz satılan ilaçlardır. Bunlar, kas gelişimini artırmak için kullanılan tehlikeli anabolik steroidlerle aynı değildir.

Topikal steroidler yapışkan ve nemli olabilirler dolayısıyla bunları gece kullanmak en iyisidir. Bir topikal losyon sürüp kıyafetlerini başarılı bir şekilde giymek zordur.

Hangi tür bir isilik durumunda doktora görünmen gerektiğinin bilincinde ol

Daha kötü olmalarına izin verildiği takdirde orta düzey isilikler, orta düzey bir sorun olmaktan çıkıp yavaş yavaş daha kötü bir hâl almaya başlar. Tehlike ve enfeksiyon belirtilerine karşı tetikte ol. Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini fark edersen daha agresif bir tedavi planının uygulanabilmesi için mümkün olan en kısa sürede doktora görün. Bu, söz konusu kişi bir bebekse, yaşlı bir insansa ya da zayıf bağışıklık sistemi olan biriyse özellikle acil bir durumdur.

Artan ağrı
Artan şişkinlik ve geçmeyen tahriş
Ateş
İsilikten akan iltihap ya da akıntı
Boğazdaki, kasıktaki veya koltukaltındaki lenf nodüllerinin şişmesi

Zihin açan dua

Dileklerin gerçekleşmesi için okunan Fil suresinin sırları

Ebrehe'nin helakını anlatan Fil suresinin Arapça okunuşu

Defnenin faydaları nelerdir? Defne yaprağının faydaları nelerdir?
Diş ağrısı neden olur?

Fil suresi Türkçe okunuşu...

Haramdan koruyan Mümtehine suresini okumanın faziletleri

Buzlu çayın zararları nelerdir? Soğuk çayın zararları nelerdir?