30 Nisan 2021

Sektörel Güven Endeksleri Geriledi

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) yayımladığı sektörel güven endeksi Nisan ayında hizmet, perakende ticaret ve inşaat sektörlerinde düştü. Üç sektörde de gerileme olmasına rağmen hizmet ve perakende ticaret sektörü güven endekslerinin mevcut ve gelecek döneme ilişkin iyimserliği gösteren 100 eşik değerinin hâlâ üzerinde seyretmesi olumlu olarak değerlendirilebilir.

Yaklaşık 13 aydır devam eden pandemi sürecinin yol açtığı ekonomik zarar sektörden sektöre değişiklik gösteriyor. Bu durumun daha çok, ülkelerin benimsemiş olduğu ekonomik modelle ilişkili olduğunu görüyoruz. Türkiye ekonomisi ağırlıklı olarak tüketim ile büyüdüğü için diğer sektörlerle kıyasladığımızda ön plana çıkan hizmet sektörü, yapısı itibariyle salgından en çok etkilenen sektör olmuştu. Buna rağmen hizmet sektörü güven endeksi Aralık ayından beri 100 endeks değerinin altına düşmedi.

Mevsim etkilerinden arındırılmış hizmet sektörü güven endeksi Mart ayında 105,5 iken, Nisan ayında yüzde 2,0 oranında azalarak 103,3 değerini aldı. Hizmet sektörüne ait alt endekslere bakıldığında sadece son 3 aylık dönemde toplam çalışan sayısında 99 endeks değeri ile bir bozulma olduğunu görüyoruz.

Hizmet sektöründe bir önceki aya göre, son 3 aylık dönemde iş durumu alt endeksi yüzde 0,2 artarak 103,2 değerini aldı. Son 3 aylık dönemde hizmetlere olan talep alt endeksi yüzde 1,4 artarak 103,2 değerini alırken, gelecek 3 aylık dönemde hizmetlere olan talep beklentisi alt endeksi yüzde 7,2 azalarak 103,6 oldu.

Bu anket yapıldığında 17 günlük tam kapanma kararı henüz çıkmamıştı. Bu 17 günlük süreçte hizmet sektörü oldukça etkilenecek ancak 17 Mayıs tarihinden sonra vaka sayılarında gözle görülür bir düşüş olursa yaz aylarına denk gelen 3 aylık dönemde başta turizm olmak üzere hizmetlere olan talepte  ciddi bir artış görebiliriz.

Mevsim etkilerinden arındırılmış perakende ticaret sektörü güven endeksi Nisan ayında yüzde 5,6 oranında azalarak 103,1 değerini aldı. Sektörde bir önceki aya göre, son 3 aylık dönemde iş hacmi satışlar alt endeksi yüzde 0,4 azalarak 116,8, gelecek 3 aylık dönemde iş hacmi-satışlar beklentisi alt endeksi ise yüzde 9,9 azalarak 104,7 oldu.

Nisan ayında 100’ün altında kalan tek alt endeksin yüzde 6,8’lik azalışla 87,7 değerini alan mevcut mal stok seviyesi olduğu görülüyor. Bu kalemin artması stok azalışını, düşmesi ise stok artışını gösteriyor. Stokların artması işletmeler açısından bir maliyet unsuru olduğu için olumsuz bir durum olarak kabul ediliyor.

Son 9 aydır gerileyen mevsim etkilerinden arındırılmış inşaat sektörü güven endeksi ise Nisan ayında da yüzde 3,1 oranında azalarak 77,3 değerini aldı.

Konut satışları 2020 Haziran ve Temmuz aylarında 0,64’e kadar düşen faiz oranları sayesinde rekor seviyeleri görmüştü. Söz konusu dönemde bile 99,3 değerini alan inşaat sektörü güven endeksi 100’ün üzerine çıkamamıştı. Yapılan onca düzenlemeye rağmen sektördeki kötümser tablo bir türlü değişmiyor.

 
Advertisement Advertisement Advertisement