04 Haziran 2021

Türkiye Ekonomisi İlk Çeyrekte Yüzde 7 Büyüdü

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre; gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH) 2021 yılı birinci çeyreğinde, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 7, bir önceki çeyreğe göre ise yüzde 1,7 arttı.

Beklenti ise yüzde 6-6,5 aralığındaydı.

Ocak-Şubat-Mart aylarını kapsayan 1.çeyrek büyüme verisinin beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi çok da fazla şaşırtmadı. Çünkü büyümenin öncü göstergelerinden imalat PMI, sanayi üretim endeksi ve ihracat rakamları yılın ilk üç ayında oldukça başarılı bir performans sergilemişti.

Türkiye ekonomisi en son 2018 yılı birinci çeyrekte yüzde 7,4 oranında büyümüştü. Böylece büyüme oranı son 3 yılın zirvesini görmüş oldu.

Diğer ülkelerle kıyasladığımızda Türkiye ekonomisinin pozitif ayrıştığını görüyoruz. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ülkeleri arasında birinci sırada yer alan Türkiye, G-20 ülkeleri arasında ise Çin’den sonra en yüksek büyüme oranına sahip ikinci ülke oldu.

Türkiye'nin potansiyel büyüme oranı yüzde 5 olarak kabul ediliyor. Açıklanan büyüme oranı bu rakamın üzerinde gerçekleştiğinde sıklıkla şu sorular gündeme geliyor. Kim büyüdü, istihdamda aynı oranda bir artış kaydedildi mi, tüketim ağırlıklı mı büyüdük, ne kadarlık katma değer ürettik, büyüme oranındaki artış hangi gelir gruplarına yansıdı, dengeli mi dağıldı yoksa gelir dağılımındaki bozulma arttı mı, bu yüksek büyüme oranı sürdürülebilir mi...

Bu soruların cevaplarını manşet veriden anlamak zor, bu nedenle verinin alt detaylarına bakalım.

Yerleşik hanehalklarının tüketim harcamaları, 2021 yılının birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 7,4 arttı.

Hanehalklarının tüketim harcamaları, bir ülkenin refah seviyesini gösteren önemli bir veridir.

2020 yılında genişleyen kredi hacmi tüketim harcamalarına olumlu katkı sağladı. Yılın ilk çeyreğinde perakende satış hacminde ve perakende ciro endekslerinde gerçekleşen güçlü artış, iç talebin hâlâ canlı olduğunu gösteriyor. Geçen yaz rekor kıran konut satışlarının ardından beyaz eşya, mobilya gibi dayanıklı tüketim mallarına olan talep artmıştı. Ancak TÜFE oranlarından da takip edildiği üzere bu durum talep enflasyonuna neden oldu.

Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 1,3, gayrisafi sabit sermaye oluşumu yüzde 11,4 arttı. Mal ve hizmet ihracatı 2021 yılı birinci çeyreğinde yüzde 3,3 artarken ithalatı yüzde 1,1 azaldı.

İlk çeyrekte büyümeye, hanehalkının nihai tüketimi 4,5, gayrisafi sabit sermaye 2,9, devletin nihai harcamaları 0,2, net ihracat 1,1 puan katkı sağlarken, stoklar ise büyümeyi 1,5 puan aşağı çekti.

Harcama yöntemiyle GSYH bileşenlerinden en çok büyüyen gayrisafi sabit sermaye oluşumunun en büyük kısmını maddi sabit aktifler oluşturuyor. Bu aktifler, makine-teçhizat ve inşaat olmak üzere iki alt gruba ayrılıyor. Birinci çeyrekte yüzde 30,5 artan makine-teçhizat yatırımlarındaki artış son üç çeyrektir devam ediyor. Finansman maliyetindeki yükselişe rağmen yatırımların artması, üretime dayalı, sürdürülebilir bir büyümeye işaret ediyor.

 

gozde.milat@yahoo.com

 
Advertisement Advertisement Advertisement