Türkiye’mizin son döneminde, vefa duygusunun öne çıkmasıyla armağan ve anma kitaplarının sayısında ciddi artış oldu. Kültür sanat dünyamızda, yaşayan değerli şahsiyetler hakkında ‘armağan’ kitapları, vefat edenlere dair de ‘anma’ kitapları hazırlanıyor. Şüphesiz bu kadirbilir davranış, yapılması gereken bir hizmet, Yaygınlaşması önemli, değerlidir. Kesin kaide: Kadir kıymet bilenler, asla unutulmaz.
Dr. Yusuf Gedikli, bugüne kadar birçok eser kaleme aldı, makaleler yazdı, konferanslar verdi ve başta ESKADER olmak üzere pek çok kurumdan ödüller aldı. Üç ciltlik Dillerin Şifresi eseri son derece önemlidir. Enver Paşa hakkındaki kitabı da. Şehriyar’ın Hayatı ve Sanatı isimli teziyle 17 Mart 1995 tarihinde doktor ünvanını alan Gedikli’nin okuduğum ilk eseri, Fethi Gedikli ile birlikte 1983’te yayımladığı Çağdaş Azeri Şiiri Antolojisi’dir. 50’ye yakın eserlerinden bazıları: Çağdaş Azerbaycan Hikâyeleri Antolojisi, Şehriyar ve Bütün Türkçe Şiirleri, Pontus Meselesi, Kıbrıs Meselesi Nasıl Bir Çözüm, Enver Paşa: Nutukları, Makaleleri, Bazı Beyanname ve Mektupları. Ayrıca 1000’e yakın ilmî ve kültürel makale yazmıştır. Eserleri farklı dünya dillerine çevrilen, Çağdaş Azerbaycan edebiyatı ile alakalı çalışmalarıyla tanınan Gedikli, Türk tarihine de yöneldi. Kaleme aldığı Türk kavim, kişi, yer adlarının etimolojileriyle, yani köken ve anlamlarıyla ilgili yazıları Türkoloji âleminde çığır açtı.
Yusuf Gedikli, iyi bir dil uzmanı, sıkı bir araştırmacı ve mümtaz bir yazarımızdır. Azerbaycan Türk Edebiyatı başta olmak üzere dış Türklerin edebiyatlarını ve yazarlarını en iyi bilenlerdendir. Bunların üstünde ve ötesinde o, bir gönül insanıdır. Bâbıâli’de çok sevilir. Heybesinde her zaman, çevresine dağıtacağı inci mercan değerinde bilgiler vardır. Sahip olduğu bilgiyi kıskanmaz, dostlarıyla cömertçe paylaşır. Tezgâhı boş durmaz. Mutlaka kaleme alacağı yeni sürpriz eserleri vardır zihninde ve yüreğinde. Onları çalışma programına almıştır. Ömrüne bereket... Yusuf Hocamız yazsın, biz okuyalım.
Müşterek dostumuz, iyi araştırmacı yazar Hüdavendigâr Onur’un Dil Bilimci-Türkolog Yusuf Gedikli Kitabı’nı okuyorum. Mufassal hazırlanan, titizlikle kaleme alınan mükemmel bir biyografi. Onur, Gedikli’nin hayırlı dünyasını yansıtıyor. Hayatı ve eserlerinin yanı sıra seyahatleri, bütün makalelerinin isimleri, yayımlandığı yer ve tarihleri, imza günleri, konferansları, açık oturum, panel ve sempozyumlardaki bildirileri, kitaplarını neşreden yayınevleri, editörlüğünü yaptığı kitaplar, kütüphanelere bağışladığı kitaplar, katkıda bulunduğu belgeseller, çalışma tarzı, fikirleri, üye olduğu kurumlar, sosyal faaliyetleri, televizyon ve radyo konuşmaları… İnsan havsalasını zorlayan bereketli ve faydalı çalışmalar! Onun için yazılanlar. Merhum Aydil Erol’un dörtlüğü güzeldir: “Bebeği beşikli hoca/Ayağı çedikli hoca/Kalemine nur yağsın/Yusuf Gedikli Hoca”.
Yusuf Hoca, Türk dünyasında en fazla bilinen ve sevilen ilim adamlarımızdan, yazarlarımızdandır. Refik Zeki Hanedan’ın onun hakkındaki rubaisi şöyledir: “Gönülden mehriban, candan mehriban/Gayretli vatandaş, sevimli insan,/Yusuf Gedikli’ye Refik Zekâ’dan/Büyük muhabbetle küçük armağan” Kitabın sonunda Gedikli’nin farklı dönemlerini yansıtan fotoğraf albümü ve dizinler var. Hüdâvendigâr Onur, ortaya mükemmel bir biyografi koymuştur. Bu çok emek verilmiş, alın teri akıtılmış ve göz nuru dökülmüş eserin yanında ikinci bir kitabı görmek, hakikaten beni bahtiyar etti. Bilimin ışığında Türkçenin Aşkıyla Dr. Yusuf Gedikli Armağanı’nı Sevil Abbasova (İrevanlı) ile Hayri Ataş hazırlamışlar. İşte Ön söz’ün ilk satırları: “Elinizdeki kitap, ömrünü Türk dünyasına, Türklük bilgisi araştırmalarına hasretmiş ve bu yolda onlarca esere imza atmış Yusuf Gedikli’ye dostlarının bir şükran nişanesidir.” Aman ne sıkı dostlar ve ne güzel dostluklar bunlar… Devam ediliyor: “Yusuf Gedikli’nin en bariz özelliklerinden birisi çalışkanlığı ve yaptığı çalışmalardaki titizliğidir. Yazdığı yazıyı, hazırladığı kitabı defalarca kontrol eder ve metin kendisini tatmin ettiyse yayınlar; bu bakımdan arı gibi çalışmasına rağmen hiç aceleci değildir.”
Eserin birinci bölümünde “Dr. Yusuf Gedikli’nin Biyografisi ve Seçme Bibliyografyası” yer alıyor. İkinci kısımda hatıralar var. Sevil Abbasova, Hayri Ataş, Orhan Gedikli, Şalala Ana Hümmetli, Ömer Kul, Nermin Özcan Özer, Mehmet Nuri Yardım ve Közhan Yazgan’ın anıları, yazarımızın engin dünyasını yansıtıyor. Prof. Dr. Orhan Gedikli, “Sevgili Amca Oğlum Yusuf Gedikli” başlıklı yazısında zor şartlarda çocukluğunu yaşayan akrabasının “bilgiye ulaşmak için önünde hiçbir engel tanımıyor ve bir şekilde ona ulaşıyordu. Bu çalışma azmi ve gayreti Yusuf Gedikli’yi başarıdan başarıya ulaştırıyordu.” diyor ve ekliyor: “Onun en büyük zevki ve amacı Türk milletine hizmetten başka bir şey değildir.” Kitap, makaleler, şiirler ve fotoğraflarla devam ediyor. Bu iki seçkin eser, Post Yayınevi’nden.