YAZARLAR

Tüm Yazıları Yusuf Girayalp Atan

Corona Virüsü Küresel Ekonomiyi Tehdit Ediyor

10.02.2020 00:01

Yeni tip Corona virüsü Çin’de yayılmaya devam ediyor. Virüsün Çin mallarıyla yayılacağı düşüncesi Çin mallarına olan talebi azaltırken bu hızla yayılmaya devam ederse Çin ekonomisinde ve küresel ekonomide kayda değer bir yavaşlama bekleniyor.

Birçok ülkenin ithalat kısıtlaması ve engelleme uygulaması, iç talebin azalması, karantina uygulaması gibi nedenlerle Çin’de üretim azalmaya başlarken enerji talebi de giderek azalmaya başladı. Çin’in enerji talebinin azalması petrol fiyatlarında düşmeye yol açarken OPEC’in petrol arzını azaltma kararı alması bekleniyor.

Özellikle 2000’li yılların başından itibaren küresel ekonomide hızla etkinliği artan Çin’de ABD ile yaşanan ticaret savaşlarının sona ermesi için birinci faz imzalanmıştı. Ancak ikinci faza geçilmeden önce yaşanan bu olay ABD’nin Çin’e sunduğu şartları kabul ettirmek için virüsü bir biyolojik silah olarak kullanma ihtimalini akıllara getiriyor.

Küreselleşme süreciyle birlikte çok uluslu şirketler üretimlerinin büyük bölümünü Çin’e kaydırdı, böylece büyük bir maliyet avantajı sağladı. Ancak 2008 krizi sonrasında artan korumacı politikaların büyük çoğunluğu da yine Çin’e karşı oldu, birçok ülke gümrük tarifesi veya tarife dışı engeller getirerek yerli üretimlerini koruma çabasına girdi. Nitekim Hindistanlı bilim adamlarının yazdığı makalede biyolojik silah olduğu yönünde tespitler yapılmış.

Tüm bu korumacı politikalara rağmen Çin’in Tek Kuşak/Tek Yol inisiyatifi doğrultusunda adımlar atması, Dünya Bankası gibi borç vermesi, Çin’in küresel ekonomide etkinliğini giderek artırdı. Nitekim Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine göre küresel ekonominin %16.4’ünü Çin’in kontrol ettiği düşünülürse virüs dalgasının uzun sürmesi sadece Çin ekonomisini değil aynı zamanda hali hazırda sıkıntılı bir süreçten geçen küresel ekonomiyi daha fazla olumsuz etkileyecek gibi görünüyor.

ABD’nin seçim sürecine girdiği, kendi iç meseleleriyle daha çok uğraşacağı bu dönemde Çin’de böylesi bir virüs vakasının yaşanması dikkat çekici bir zamanlama olarak akıllara geliyor. Bu arada birçok ülkedeki sivil olayları harekete geçiren ABD ajanlarının, Çin’de sivil bir ayaklanmayı başlatmayı başarması durumunda Çin yönetimi kanlı bir şekilde batırmaya çalışabilir. Bu da durumun küresel çapta daha başka boyutlara taşınmasına neden olabilir.

Tüm bunların yanında yukarıda da bahsettiğim üzere çok uluslu şirketlerin üretimlerini Çin’e kaydırması sebebiyle sadece Çin ekonomisinin değil aynı zamanda çok uluslu şirketlerin de hızla büyümesine ve küresel güç olmalarına yol açmıştı. Çin’de yayılan Corona virüsü çok uluslu şirketlerin de üretimlerini ve gelirlerini azaltırken ekonomik olarak ciddi zarar görmelerine yol açacaktır.

Bu virüs sadece Çin ekonomisini değil aynı zamanda diğer ülkelerin de ekonomilerini ciddi anlamda etkilemeye başladı. Özellikle turizm şirketlerinin seyahat iptalleriyle birlikte ciddi bir zarar görmeye başladıklarını görüyoruz. Nitekim İtalya’nın turizm gelirlerinde 5 milyar dolar düşüş bekleniyor. Diğer taraftan Çin’den ithalat yaparak yurt içi piyasalara mal satan ve Çin’den ithal ettikleri ara mallarla başka ürünler üreten işletmeler de ekonomik olarak olumsuz etkilenmeye başladılar bile… Çin’e hammadde ve ürün satan diğer ülkelerin firmalarının da şimdiden olumsuz etkilenmeye başladıkları da göz önüne alınırsa Corona virüsü sebebiyle küresel ekonominin %0.5’e kadar yavaşlaması öngörülüyor.

Çin’in virüs salgınının başlamasından bu yana 1,5-2 trilyon dolar arasında gelir kaybı yaşandığı ifade ediliyor. Bu da Çin’in ABD ile yaşadığı ticaret savaşlarındaki kaybından daha fazla bir kaybı olduğunu gösteriyor.

Kapitalizmin belirli aralıklarla yaşadığı krizleri düşündüğümüz zaman küresel ekonominin son döneminde içine düştüğü talep yönlü problemlerin virüs salgınının uzun sürmesi halinde arz azalmasına doğru evrileceği söylenebilir. Arz azalması ve ucuz Çin mallarının küresel ekonomiden çekilmeye başlamasıyla birlikte enflasyon problemleri yaşanmaya başlayabilir.

Küresel siyasetin ve ekonominin yeninden şekillendiği günümüzde bu gibi olaylarla dengeler sürekli değişiyor ve dünya yeni dengesini aramaya devam ediyor. BREXIT belirsizliğinin azaldığı bu dönemde yeni belirsizlikler çıkmasıyla birlikte küresel ekonominin geleceği de belirsizliğini korumaya devam ediyor.

Son Haberler

  • 1

    Malatya ve Elazığ için 126,5 milyon lira nakdi yardım

  • 2

    Pompeo'dan çarpıcı İdlib açıklaması: Türkiye ile çalışıyoruz

  • 3

    Dünya şokta: Nefes almayan bir canlı keşfedildi

  • 4

    Halk Bankası'ndan flaş karar: ABD'deki davayı...

  • 5

    Suudi Arabistan'ı toz fırtınası vurdu

Günün Manşetleri

BM'den son dakika Libya açıklaması: İlk tur yarın Cenevre'de
Bakan Koca'dan koronavirüs açıklaması!
Başkan Erdoğan: Karabağ, Azerbaycan kadar bizim de meselemizdir
Trump'tan flaş koronavirüs açıklaması!
İran'ın 11 eyaletinde halka 'sokağa çıkmayın' çağrısı
Esed okullara misket bombasıyla saldırdı: Ölü ve yaralılar var
İstanbul için fırtına uyarısı
Fransız askerlerine Türk bayrağı sürprizi
İHH'dan İdlib'deki ailelere yardım eli
Mağaraya sığınan İdlibli aile sırtlanlara karşı nöbet tutuyor