Dolar (USD)
32.18
Euro (EUR)
34.91
Gram Altın
2423.73
BIST 100
0
02:17 İMSAK'A
KALAN SÜRE

Dismorfofobi Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?

​Beden algısı bozukluğu olarak da bilinen dismorfofobi, kişinin kendisinde var olduğunu düşündüğü kusurları gözünde daha fazla büyüterek yaşamının olumsuz yönde etkilemesine neden olan bir durum bozukluğu şeklinde tanımlanabilir.
Dismorfofobi Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?
24 Nisan 2024 20:42:31
​Beden algısı bozukluğu olarak da bilinen dismorfofobi, kişinin kendisinde var olduğunu düşündüğü kusurları gözünde daha fazla büyüterek yaşamının olumsuz yönde etkilemesine neden olan bir durum bozukluğu şeklinde tanımlanabilir.

Günümüzde, sosyal medyanın ve popüler kültürün etkisiyle, insanlar genellikle kusursuz görünmeye odaklanırken, bazıları için vücut algısı gerçek bir endişe kaynağı haline gelmiştir. Dismorfofobi, bu endişenin patolojik boyutunu ifade eder ve kişinin görünüşüyle ilgili aşırı bir endişe, kusurları abartma ve bu kusurların başkaları tarafından fark edileceği korkusuyla karakterizedir. Dismorfofobi diğer adıyla Beden Algısı Bozukluğu, DSM-5'te (Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından kullanılan tanısal kılavuz) beden dismorfik bozukluk (BDB) olarak da bilinir. Bu durum, kişinin görünüşüyle ilgili aşırı kaygı duyması ve bu kaygının günlük yaşamını olumsuz yönde etkilemesiyle kendini gösterir. BDB olan bireyler genellikle kendi algılarına göre normalden farklı olan ufak detayları veya hayali kusurları abartırlar. Bu kusurlar, başkaları tarafından fark edilmese bile, kişinin yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilir.

durum_17b216ed10f7cd08cc5e3dc84498447d.jpg

Dismorfofobi Nedir?

Dismorfofobi nedir? sorusu gündemde yer alan konuların başında geliyor. Dismorfofobi, bireylerin kendi vücutlarında bulunan ya da bulunmayan kusurları gözünde büyüterek bu duruma takıntılı hale gelme durumudur. Dismorfofobi, çeşitli faktörlerin etkileşimi sonucu ortaya çıkabilir. Genetik yatkınlık, kimyasal dengesizlikler, çocuklukta yaşanan travmatik deneyimler, sosyal baskılar ve medyanın etkisi gibi faktörler dismorfofobi gelişiminde rol oynayabilir. Özellikle, sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte, insanlar kendilerini sürekli olarak başkalarıyla karşılaştırma eğiliminde oldukları için dismorfofobi vakalarında artış gözlemlenmektedir.

Bu durumun tedavisi multidisipliner bir yaklaşım gerektirir. Kognitif davranışçı terapi (KDT), ilaç tedavisi ve destek grupları gibi yöntemler, dismorfofobi semptomlarını yönetmek için yaygın olarak kullanılan tedavi seçenekleridir. KDT, kişinin aşırı endişe duyduğu düşünceleri tanımasına ve değiştirmesine yardımcı olurken, ilaç tedavisi genellikle depresyon ve anksiyete gibi eşlik eden durumları tedavi etmeye odaklanır.

Ancak, dismorfofobik bireyler için en önemli adımlardan biri, kendi algılarını sorgulamak ve kabul etmektir. Kendi bedenlerini objektif bir şekilde görmeye çalışmak, uzman yardımıyla bu durumu yönetmekte önemli bir adımdır. Ayrıca, sosyal medya ve popüler kültürünoluşturduğu mükemmel görünme baskısına karşı direnç geliştirmek ve kendi benlik değerini dış görünüşle ilişkilendirmemek de önemlidir.

Sonuç olarak, dismorfofobi sadece kişinin görünüşüyle ilgili değil, aynı zamanda zihinsel sağlığı ve yaşam kalitesini de etkileyen ciddi bir durumdur. Bu nedenle, toplumun bu konuda farkındalığını artırmak ve etkili tedavi yöntemlerine erişimi sağlamak önemlidir. Her bireyin farklı olduğunu ve mükemmel olmanın gerçekçi olmadığını anlamak, dismorfofobiyle mücadelede önemli bir adımdır.

algi-1_ec00a0c67b4b178e8d40b0d3fed5d61b.jpg

Dismorfofobi Neden olur?

Dismorfofobi neden olur? diye merak edenler için; Dismorfofobi'nin nedenleri karmaşık ve çeşitli olabilir. Genellikle, biyolojik, psikolojik ve çevresel faktörlerin etkileşimi sonucunda ortaya çıkar. İşte dismorfofobiye yol açabilecek bazı olası nedenler:

  • Genetik Yatkınlık: Aile öyküsünde dismorfofobi veya benzer ruhsal sağlık sorunları olan kişilerde, bireyin dismorfofobi geliştirme olasılığı daha yüksek olabilir. Genetik faktörlerin bu durumun ortaya çıkmasında rol oynayabileceği düşünülmektedir.
  • Kimyasal Dengesizlikler: Beyindeki kimyasal dengesizlikler, özellikle serotonin ve dopamin gibi nörotransmitterlerdeki düzensizlikler, dismorfofobi gelişiminde rol oynayabilir. Bu nörotransmitterler, ruh halini, kaygıyı ve algıyı düzenleyen önemli bileşenlerdir.
  • Travmatik Deneyimler: Çocuklukta yaşanan travmatik deneyimler veya istenmeyen beden imajıyla ilgili olumsuz deneyimler, dismorfofobi gelişimine katkıda bulunabilir. Özellikle, alay edilme, zorbalık veya cinsel istismar gibi travmatik olaylar, kişinin beden algısını olumsuz yönde etkileyebilir.
  • Sosyal Baskılar: Toplumun mükemmeliyetçi standartları ve sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte, insanlar sürekli olarak idealize edilmiş beden imajlarıyla karşılaşır. Bu durum, kişinin kendi bedenini sürekli olarak başkalarıyla karşılaştırmasına ve olumsuz sonuçlar çıkarmasına neden olabilir.
  • Psikolojik Faktörler: Dismorfofobi genellikle obsesif-kompulsif bozukluk (OKB) veya depresyon gibi diğer ruhsal sağlık sorunları ile ilişkilendirilmiştir. Bu durumlar, dismorfofobi semptomlarını kötüleştirebilir veya tetikleyebilir.
  • Bilişsel Faktörler: Bazı kişilerin kendilerini eleştirel bir şekilde değerlendirmesi veya mükemmeliyetçi düşüncelere sahip olmaları, dismorfofobi riskini artırabilir. Kişinin kendine karşı duyduğu aşırı eleştirellik, algılanan kusurları abartmasına ve olumsuz duyguları körüklemesine neden olabilir.

Bu faktörler genellikle bir araya gelerek dismorfofobi gelişimine yol açabilir. Ancak, her birey farklıdır bu nedenle dismorfofobi gelişiminin arkasındaki nedenler her zaman net ve belirgin olmayabilir. Tedavi sürecinde, kişinin bireysel deneyimleri ve ihtiyaçları dikkate alınmalıdır.

gorunus_78dd2000a5493f4c7db13b8e9521c95f.jpg

Dismorfofobi Belirtileri Nelerdir?

Dismorfofobi belirtileri, kişiden kişiye değişebilir ve şiddeti değişiklik gösterebilir. Ancak, genellikle aşağıdaki belirtiler görülür:

  1. Kendi Görünüşüyle Aşırı Endişe: Dismorfofobik bireyler, genellikle kendi görünüşleriyle aşırı endişe duyarlar. Bu endişe, belirli bir vücut parçasıyla ilgili olabilir veya genel bir beden algısıyla ilişkili olabilir.
  2. Kusurları Abartma: Dismorfofobik bireyler, kendilerinde var olduğunu düşündükleri kusurları abartma eğilimindedirler. Bu kusurlar, gerçekte var olmayabilir veya başkaları tarafından fark edilmeyebilir, ancak kişi bunları aşırı derecede önemser.
  3. Sürekli Ayna Kontrolü: Dismorfofobik bireyler, kendilerini sürekli olarak aynada kontrol edebilirler. Bu, görünüşlerini sürekli olarak incelemeleri, algıladıkları kusurları aramaları veya düzeltmeye çalışmaları anlamına gelebilir.
  4. Sosyal İzolasyon: Dismorfofobi, kişinin sosyal etkileşimlerini kısıtlayabilir veya engelleyebilir. Kişi, kendi görünüşünden dolayı utanç veya endişe duyduğu için sosyal etkinliklerden kaçınabilir veya kendini izole edebilir.
  5. Sürekli Makyaj veya Kıyafet Değiştirme: Dismorfofobik bireyler, kendi görünüşlerini gizlemek veya değiştirmek için sürekli olarak makyaj yapabilir veya kıyafet değiştirebilirler. Bu, algıladıkları kusurları kamufle etmeye veya düzeltmeye çalıştıklarını gösterebilir.
  6. Obsesif Düşünceler ve Davranışlar: Dismorfofobik bireyler, algıladıkları kusurlarla ilgili obsesif düşüncelere sahip olabilirler. Aynı zamanda, bu düşünceleri azaltmaya veya kusurları düzeltmeye yönelik obsesif davranışlar sergileyebilirler.
  7. Anksiyete ve Depresyon: Dismorfofobi sıklıkla anksiyete bozuklukları, panik ataklar ve depresyon gibi ruhsal sağlık sorunları ile ilişkilendirilir. Algıladıkları kusurlar ve bu kusurların oluşturduğu endişe, kişinin genel ruh halini olumsuz etkileyebilir.
  8. Sürekli Doktora Gitme: Dismorfofobik bireyler, algıladıkları kusurlarla ilgili sürekli olarak doktora gitme eğiliminde olabilirler. Bu, estetik cerrahi veya diğer tıbbi müdahaleler talebinde bulunmalarına neden olabilir.

Bu belirtiler, dismorfofobik bir bireyde bir arada veya ayrı ayrı görülebilir. Belirtiler genellikle kişinin günlük işlevselliğini olumsuz yönde etkiler ve yaşam kalitesini düşürebilir. Bu nedenle, dismorfofobi belirtileri fark edildiğinde, uzman yardımı almak önemlidir.

nedir_c5de43f75dd8093eeef415fce4c0bf87.jpg

Dismorfofobi Tanısı Nasıl Konulur?

Dismorfofobi tanısı koymak için genellikle bir ruh sağlığı uzmanı, genellikle bir psikiyatrist veya klinik psikolog, belirli bir değerlendirme süreci kullanır. Tanı genellikle belirli kriterlerin varlığına dayanır ve kişinin semptomlarına, tıbbi ve psikolojik geçmişine ve günlük işlevselliğine dikkatlice bakılır. İşte dismorfofobi tanısı koymak için kullanılan bazı yöntemler:

  • Klinik Değerlendirme: Bir ruh sağlığı uzmanı, kişinin semptomlarını ve şikayetlerini dikkatlice değerlendirir. Kişinin kendi görünüşüyle ilgili endişeleri, kusurları abartma eğilimi ve günlük yaşamını nasıl etkilediği gibi konular incelenir.
  • DSM-5 Kriterlerine Göre Değerlendirme: Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından geliştirilen Tanısal ve İstatistiksel Ruhsal Bozukluklar El Kitabı (DSM-5), dismorfofobi tanısı koymak için kullanılan standart kriterleri içerir. Bir kişinin bu kriterleri karşılayıp karşılamadığı değerlendirilir.
  • Fiziksel Muayene: Dismorfofobi tanısı koymak için, genellikle kişinin algıladığı kusurları değerlendirmek için fiziksel bir muayene yapılması gerekmez. Ancak, kişinin belirli bir tıbbi durumla ilişkili olduğundan şüpheleniliyorsa, fiziksel muayene yapılabilir.
  • Mental Durum Değerlendirmesi: Kişinin zihinsel sağlık durumu ve diğer ruhsal sağlık sorunları da değerlendirilir. Dismorfofobi sıklıkla diğer bozukluklarla birlikte görülür, bu nedenle kişinin genel mental durumu da göz önünde bulundurulur.
  • Anamnez Alma: Kişinin tıbbi ve psikolojik geçmişi dikkate alınır. Daha önce benzer semptomları olanlar, travmatik deneyimler veya aile öyküsü gibi faktörler tanı sürecinde önemlidir.

Dismorfofobi tanısı koymak, bir uzmanın dikkatli bir değerlendirmesi gerektirir ve tanı genellikle diğer ruhsal sağlık sorunlarıyla karışabilen belirtilerle benzerlik gösterir. Bu nedenle, uzmanlık gerektiren bir süreçtir ve kişinin durumunu tam olarak anlamak için kapsamlı bir değerlendirme yapılması önemlidir. Tanı konulduktan sonra, uygun tedavi ve destek planlanabilir.

bunalim_a27334a67c754ca3b0a46343bb4133f2.jpg

Dismorfofobi Nasıl Geçer?

Peki dismorfofobi nasıl geçer? Dismorfofobi, bireyin yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilecek ciddi bir durumdur. Ancak, uygun tedavi ve destekle, semptomların yönetilmesi ve kişinin yaşamında daha iyi bir denge sağlanabilir. İşte dismorfofobiyi yönetmek ve tedavi etmek için kullanılan bazı yöntemler:

Kognitif Davranışçı Terapi (KDT): KDT, dismorfofobi tedavisinde en etkili ve yaygın olarak kullanılan terapi yöntemlerinden biridir. Bu terapi, kişinin aşırı endişe duyduğu düşünceleri tanımasını ve değiştirmesini sağlar. Kişiye, algıladığı kusurların gerçekçi olup olmadığını sorgulama ve daha sağlıklı düşünme becerileri kazanma konusunda yardımcı olur.

İlaç Tedavisi: Dismorfofobi sıklıkla depresyon ve anksiyete gibi eşlik eden durumlarla ilişkilendirilir. Bu nedenle, antidepresanlar ve anksiyolitikler gibi ilaçlar, semptomları hafifletmek ve kişinin zihinsel sağlığını desteklemek için kullanılabilir. İlaç tedavisi, bir psikiyatrist tarafından reçete edilmelidir.

Destek Grupları ve Danışmanlık: Destek grupları, dismorfofobik bireylerin bir araya gelerek deneyimlerini paylaşabilecekleri ve birbirlerine moral ve destek verebilecekleri bir ortam sağlar. Ayrıca, bireysel terapi veya danışmanlık da kişinin semptomlarını yönetmesine ve duygusal olarak desteklenmesine yardımcı olabilir.

Stres Yönetimi ve Rahatlama Teknikleri: Spor ve derin nefes alma egzersizleri ve ilgi alanlarına yönelme gibi stres yönetimi ve rahatlama teknikleri, dismorfofobik bireylerin kaygılarını azaltmalarına ve rahatlamalarına yardımcı olabilir.

Sosyal Destek: Aile üyeleri, arkadaşlar ve yakın çevre gibi sosyal destek ağları, dismorfofobik bir bireyin iyileşme sürecinde önemli bir rol oynar. Sosyal destek, kişinin kendini daha az yalnız hissetmesine ve güvenli bir ortamda duygularını ifade etmesine yardımcı olabilir.

Medyadan Uzak Durma ve Kendine Bakım: Sosyal medya ve popüler kültür, dismorfofobi semptomlarını kötüleştirebilecek mükemmeliyetçi standartlar oluşturabilir. Bu nedenle, medyadan uzak durmak ve kendi bedenine sağlıklı bir şekilde bakma alışkanlıkları geliştirmek önemlidir.

Her birey farklıdır, bu nedenle dismorfofobi tedavisi kişiye özeldir. Tedavi süreci genellikle zaman alır ve sabır gerektirir. Ancak, uygun tedavi ve destekle, dismorfofobik bir bireyin yaşam kalitesini iyileştirmesi ve semptomları yönetmesi mümkündür.

TDV kurban
Advertisement