Dolar (USD)
31.09
Euro (EUR)
33.69
Gram Altın
2026.99
BIST 100
9337.26
02:17 İMSAK'A
KALAN SÜRE

Engelsiz hayatlar

Engelli sınıflandırması, Engellilik terimini, bozulmaları, aktivite sınırlamalarını ve katılım engellerini içerecek şekilde tanımlar. Engellilik, sağlık sorunları olan kişiler ile çevrelerindeki kişisel ve çevresel faktörler arasındaki etkileşimdir.
Engelsiz hayatlar
24 Aralık 2022 23:16:45
Engelli sınıflandırması, Engellilik terimini, bozulmaları, aktivite sınırlamalarını ve katılım engellerini içerecek şekilde tanımlar. Engellilik, sağlık sorunları olan kişiler ile çevrelerindeki kişisel ve çevresel faktörler arasındaki etkileşimdir.

HANDE NUR YILMAZ

DÜNYA çapında bir milyondan fazla engelli vardır ve bunlar dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 15'ini oluşturmaktadır. Engelli insanların sayısı, dünya çapında yaşlanan nüfus ve kronik sağlık koşullarının kötüleşmesi nedeniyle artmaya devam edecek. Ulusal engellilik kalıpları, sağlık şartlarındaki eğilimlerden, çevresel ve trafik kazaları, düşmeler, şiddet, doğal afetler ve çatışmalar gibi insani acil durumlar, diyet ve uyuşturucu kullanımı gibi diğer faktörlerden etkilenir.

Engellilik orantısız bir şekilde kadınları, yaşlıları, yoksulları etkiler yoksul ailelerden ve yerli azınlık etnik gruplardan gelen çocuklar, ülke içinde yerinden edilmiş veya vatansız kişiler gibi çok daha yüksek engellilik riski altındadır. Mülteciler, göçmenler ve engelli mahpuslar hizmetlere erişimde belirli zorluklarla karşılaşmaktadır. Engellilik oranı, düşük gelirli ülkelerde yüksek gelirli ülkelere göre daha yüksektir ve 2013'te Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, engelli insanların tahminen yüzde 80'inin gelişmekte olan ülkelerde yaşadığını kaydetmiştir.

Bilgi eksikliği var

Bu sorunun vahametine rağmen, engellilik sorunlarıyla ilgili farkındalık ve bilimsel bilgi eksikliği var. Ülkelerin engellilerin ihtiyaçlarına yönelik politikalar ve müdahaleler geliştirme yöntemlerine ilişkin derlemeler ve analizler sunan çok az belge bulunmaktadır

Zihinsel yetersizlik, bir kişinin doğumdan veya erken çocukluktan itibaren zihinsel işleyiş düzeyinde önemli bir düşüş olup, bunun sonucunda günlük yaşamın normal aktivitelerini yapmada sınırlı bir yetenek ortaya çıkar. Entellektüel yetersizlik genetik kökenli olabilir veya beyin gelişimini etkileyen bir bozukluktan kaynaklanabilir.

Teşhis ve resmi test

Zihinsel engelli çocukların çoğu, anaokuluna gelene kadar belirgin semptomlar geliştirmez. Teşhis, resmi testlerin sonuçlarına dayanır. İyi doğum öncesi bakım, zihinsel engelli bir çocuğa sahip olma riskini azaltabilir.

Uzmanlardan oluşan bir ekipten destek, terapi ve özel eğitim, çocukların mümkün olan en yüksek işlevsellik düzeyine ulaşmalarına yardımcı olabilir.

Zihinsel gerilik, nörogelişimsel bozukluklardan biridir.

Daha önce kullanılan zeka geriliği terimi, istenmeyen bir sosyal damgalama kazandı, bu nedenle sağlık uzmanları onu zihinsel engelli terimiyle değiştirdiler .

Zihinsel engellilik, zatürre veya strep boğaz gibi belirli bir tıbbi bozukluk veya psikiyatrik bir hastalık değildir. Zihinsel engelli kişilerin işlevselliği, ortalamanın önemli ölçüde altındadır ve bir veya daha fazla görevi yerine getirme yeteneklerini sınırlayacak kadar şiddetlidir.

Normal günlük yaşam (uyarlama becerileri), devam eden desteklerine ihtiyaç duydukları noktaya kadar. Uyum sağlama becerileri, aşağıdakiler dahil olmak üzere çeşitli alanlara kategorize edilebilir:

Kavramsal alan: Bellek verimliliği, okuma, yazma ve matematiksel işlemler yapma becerisi

Sosyal alan: Başkalarının düşünce ve duygularının farkındalığı, kişilerarası beceriler ve sosyal değerlendirme

Pratik alan: Kişisel bakım, görevleri organize etme (iş veya okul için), mali durumu yönetme ve sağlık ve güvenlik

Zihinsel engeli olan kişiler, zihinsel becerilerde orta ile şiddetli arasında değişen derecelerde bozulmalara sahiptir. Kişinin ne kadar desteğe ihtiyacı var örneğin, zeka testlerinde yalnızca hafif bir düşüş yaşayan bir kişinin uyum sağlama becerileri çok zayıf olabilir ve kapsamlı desteğe ihtiyaç duyabilir.

Gerekli destek şu şekilde sınıflandırılmıştır:

Aralıklı: Kişinin zaman zaman desteğe ihtiyacı vardır.

Sınırlı: Kişinin korumalı bir ortamda günlük program olarak desteğe ihtiyacı var

Kapsamlı: Kişi, muhtemelen kapsamlı hemşirelik bakımı da dahil olmak üzere tüm günlük yaşam aktiviteleri için yüksek düzeyde desteğe ihtiyaç duyar.

IQ testlerinin sonuçlarına göre, toplam nüfusun yaklaşık yüzde 3'ü zihinsel engelli olarak (test puanı 70’in altında olduğunda) sınıflandırılabilir. Toplam nüfus engelli, yoğun bir zihniyete sahip. 1 milyardan fazla insan veya dünyadaki tahmini 8 milyar insanın yaklaşık yüzde 15'i bir tür engellilikle yaşıyor. Bunların yüzde 80'i gelişmekte olan ülkelerdedir.

engelli 2_70b56ef19f085152cd122428a5ec3d8c.jpg

1,3 milyar insan engelli yaşıyor

Tahminen 1,3 milyar insan (ya da dünya çapında her 6 kişiden 1'i) önemli ölçüde engellilik yaşamaktadır. Bazı engelli kişiler, engelsiz olanlardan 20 yıla kadar daha erken ölmektedir.

Engelli kişilerde depresyon, astım, diyabet, inme, obezite veya kötü ağız sağlığı gibi durumları geliştirme riski iki kat daha fazladır. Erişilemez sağlık tesisleri engelliler için 6 kata kadar daha zor.

Engelli kişiler, erişilemez ve karşılanamaz ulaşımı, engeli olmayanlara göre 15 kat daha zor bulmaktadır.

Sağlık eşitsizlikleri, damgalanma, ayrımcılık, yoksulluk, eğitim ve istihdamdan dışlanma ve sağlık sisteminin kendisinde karşılaşılan engeller dahil olmak üzere engelli kişilerin karşı karşıya kaldığı adil olmayan koşullardan kaynaklanmaktadır.

Engellilik, insanlığın ve deneyimlerin kaçınılmaz bir parçasıdır. Demans, körlük veya omurilik yaralanması gibi sağlık koşulları ile bir dizi çevresel ve kişisel faktör arasındaki etkileşimden kaynaklanır. Tahminen 1,3 milyar insan bugün önemli bir engellilik yaşamaktadır. Bu sayı, bulaşıcı olmayan hastalıklardaki artış ve insanların daha uzun yaşaması nedeniyle artıyor. Engelliler çok çeşitli bir gruptur ve cinsiyet, yaş, cinsel kimlik, cinsel yönelim, din, ırk, etnik köken ve ekonomik durumları gibi faktörler yaşam deneyimlerini ve sağlık ihtiyaçlarını etkiler. Engelli kişiler diğerlerine göre daha erken ölmekte, daha kötü sağlık durumlarına sahip olmakta ve günlük işleyişlerinde daha fazla kısıtlılık yaşamaktadır.

Engellilik ne demek?

Engellilik, aynı gruptaki benzerlikleri ölçmek için kullanılan standarda kıyasla daha az yetenekli olduğuna karar verilen bir durum veya işlevdir. Terim, genellikle fiziksel bozukluk, duyusal bozukluk, bilişsel bozukluk, zihinsel bozukluk, akıl hastalığı ve birçok kronik hastalık türü dahil olmak üzere bireysel işlevselliğe atıfta bulunmak için kullanılır. Bazı engelli kişiler, bu terimi tıbbi engellilik modeliyle ilişkili olarak tanımlamaktadır.

Engelliler sağlık durumu, eğitim başarıları ve ekonomik fırsatlar açısından diğerlerinden daha az imkan sahibi ve diğerlerinden daha fakirdir. Bunun başta kendilerine sunulan hizmetlerin eksikliği ve günlük yaşamlarında karşılaştıkları birçok engel olmak üzere birçok nedeni vardır. Bu engeller, fiziksel çevreyle ilgili olanlar veya yasalardan ve politikalardan, sosyal tutumlardan veya ayrımcılıktan kaynaklananlar dahil olmak üzere birçok şekilde olabilir. Engelli kişiler şiddet eylemlerine karşı diğerlerinden daha savunmasızdır:

Engelli çocukların şiddete maruz kalma olasılığı, engelli olmayan çocuklara göre dört kat daha fazladır. Bir şekilde engelli yetişkinlerin, engelli olmayan yetişkinlere göre bir buçuk kat daha fazla şiddete maruz kalma olasılıkları var.

Akıl sağlığı sorunları olan yetişkinlerin şiddete maruz kalma olasılıkları, bu tür durumları olmayanlara göre dört kat daha fazladır.

Engellileri şiddete maruz bırakan faktörler arasında damgalama, ayrımcılık, engelliliğin göz ardı edilmesi ve bu kişilere bakanlara yönelik sosyal desteğin olmaması sayılabilir.

Kapsayıcı toplum ve kalkınma

Kanıtlar ve deneyimler, kapsayıcılığın önündeki engeller kaldırıldığında ve engelli kişilerin toplum yaşamına tam olarak katılmaları sağlandığında, tüm toplumun bundan faydalandığını göstermektedir. Bu nedenle, engellilerin karşılaştıkları zorlukları ortadan kaldırmak hem toplum de birliktelik açısından en başta gelen görevimizdir.

Engelli Kişilerin Haklarına Dair Sözleşme, engellerin varlığının engelliliğin temel bir bileşeni olduğunu kabul etmektedir. "Engelliliğin gelişen bir kavram olduğunu ve engelliliğin, engelli kişiler ile diğerleriyle eşit bir şekilde toplumlarına tam ve etkili katılımlarının önündeki davranışsal ve çevresel engeller arasındaki etkileşimden kaynaklandığını kabul ederek,"

Engelli kişiler için erişilebilirlik ve kapsayıcılık, Engelli Kişilerin Haklarına Dair Sözleşme tarafından tanınan temel haklardır ve yalnızca amaç değil, aynı zamanda diğer haklardan yararlanmanın önkoşullarıdır. Sözleşme ( Madde 9 - Erişilebilirlik ), engelli kişilerin bağımsız yaşamalarını ve hayatın ve gelişimin tüm yönlerine tam olarak katılmalarını sağlamayı amaçlamaktadır. Taraf Devletleri, engellilerin toplumun tüm yönlerine diğerleriyle eşit bir şekilde erişebilmelerini sağlamak ve erişilebilirliğin önündeki engelleri belirleyip ortadan kaldırmak için uygun önlemleri almaya çağırmaktadır.

engelli 3_52748712f39a85d5d6e1f47966f1ff19.jpg

Gerçekler ve rakamlar

Dünya nüfusu 8 milyara ulaştı. Dünyada bir milyardan fazla insan bir tür engelliliğe sahip ve bu her 7 kişiden 1'i demek. 100 milyondan fazla engelli çocuk var. Engelliler, engelli olmayan çocuklara göre 4 kat daha fazla şiddete maruz kalıyor. Tüm engelli kişilerin %80'i gelişmekte olan bir ülkede yaşıyor. Engellilerin yüzde 50'si sağlık hizmeti alamıyor. 185 ülke Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşmeyi imzaladı. Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinden 7'si açıkça engelli kişilere atıfta bulunmaktadır

Sağlıkta eşitsizlik

Sağlık eşitsizlikleri, engellilerin karşı karşıya kaldıkları adil olmayan koşullardan kaynaklanmaktadır.

Yapısal faktörler: Engelli kişiler, fiziksel ve zihinsel sağlıklarını etkileyen, hayatın her alanında yeteneksizlik, damgalanma ve ayrımcılık yaşarlar. Yasalar ve politikalar, onların kendi kararlarını verme hakkını ellerinden alabilir ve sağlık sektöründe zorla kısırlaştırma, gönülsüz kabul ve tedavi ve hatta hastaneye yatırma gibi bir dizi zararlı uygulamaya izin verebilir.

Sağlığın sosyal belirleyicileri: Yoksulluk, eğitim ve istihdamdan dışlanma ve kötü yaşam koşullarının tümü, engelli kişiler arasında kötü sağlık ve karşılanmamış sağlık hizmeti gereksinimleri riskine katkıda bulunur. Resmi sosyal destek mekanizmalarındaki boşluklar, engelli kişilerin sağlık ve toplum faaliyetlerine katılmak için aile üyelerinin desteğine ihtiyaç duymaları anlamına gelir; bu, hem kendilerini hem de bakıcılarını (çoğunlukla kadın ve kızlardan oluşan) dezavantajlı kılar.

Özel ihtiyaçları olan diğer kişilere tavsiyem şudur: Engelinizin sizi iyi yapmaktan alıkoymadığı şeylere odaklanın ve engelinizin yapmanıza engel olduğu şeyleri bırakmanın acısını hissetmeyin. Engeliniz bedenlerinize ulaştığı gibi ruhlarınıza da ulaşmasın. Engelinizin sizi engellemesine asla izin vermeyin.

teknofest
Teknofest