18 Şubat 2026 tarihi itibarıyla, İslam dünyasında oruca başlama zamanı, hilalin görülmesi ve takvim hesaplamaları arasındaki ilişkiyi derinlemesine inceledik. Peki, Ramazan ayı ne zaman başladı? Hilal göründü mü? Ru'yet-i Hilal nedir? İşte Diyanet İşleri Başkanlığı verileri ve fıkhı boyutlarıyla Ramazan hilali gerçeği…
Ramazan Ayı Ne Zaman Başladı? Hilal Göründü Mü?
Diyanet İşleri Başkanlığı'nın astronomik hesaplamalara dayanan takvimine göre; 2026 yılı Ramazan ayı 17 Şubat Salı günü başlamıştır. Dolayısıyla, 18 Şubat 2026 Çarşamba günü itibarıyla Ramazan'ın ikinci gününü idrak etmekteyiz.
Hilalin durumu ise şöyledir:
Hicri takvimde aylar ayın hareketlerine göre belirlendiği için, Şaban ayının son günü (16 Şubat 2026) gökyüzü gözlemlenmiş ve astronomik olarak yeni ayın doğuşu gerçekleşmiştir.
- Türkiye, Malezya ve birçok Avrupa ülkesi, bilimsel hesaplamaları (içtima ve rü'yet kriterlerini) esas aldığı için oruca 17 Şubat'ta başlamıştır.
- Hilal Göründü mü? Evet, astronomik haritalara göre hilal, dünyanın belirli bölgelerinden 16 Şubat akşamı itibarıyla izlenebilir hale gelmiş ve Ramazan resmen başlamıştır.
Oruca Başlamak İçin Hilalin Görünmesi Gerekiyor Mu?
Bu soru, İslam fıkhında yüzyıllardır tartışılan ancak günümüzde büyük ölçüde netliğe kavuşmuş bir konudur. Oruca başlamak için hilalin "çıplak gözle" görülmesinin şart olup olmadığı konusu iki ana görüş etrafında şekillenir.
"Hilali Görünce Oruç Tutun" hadisi ve geleneksel yöntem:
Hz. Peygamber (s.a.s.) bir hadis-i şeriflerinde şöyle buyurmuştur:
- "Hilali görünce oruca başlayın, onu tekrar görünce bayram yapın. Eğer hava kapalı olur da hilali göremezseniz, ayı otuza tamamlayın." (Buhari, Savm, 11)
Bu hadis-i şerifi zahiri (görünen) anlamıyla yorumlayan bazı İslam ülkeleri (genellikle Suudi Arabistan ve körfez ülkeleri), oruca başlamak için mutlaka gökyüzünde hilalin insan gözüyle veya teleskopla görülmesini beklerler. Bu nedenle bazen coğrafi farklılıklardan dolayı İslam dünyasında oruca başlama günlerinde 1 günlük farklar oluşabilmektedir.
Bilimsel hesaplama (takvim) yöntemi:
Diyanet İşleri Başkanlığı ve İslam alimlerinin çoğunluğu, günümüz teknolojisinin ulaştığı noktada astronomik hesaplamaların kesin bilgi ifade ettiğini savunur. Bu görüşe göre:
- Hadis-i şerifteki "görmek" ifadesi, sadece "gözle bakmak" değil, aynı zamanda "bilmek ve tespit etmek" anlamındadır.
- Günümüzde ayın hareketleri saniyesi saniyesine hesaplanabildiği için, hilalin ne zaman ve nerede görülebileceği önceden bellidir.
- Havanın bulutlu olması veya coğrafi engeller, hilalin doğduğu gerçeğini değiştirmez.
Ru'yet-i Hilal Nedir? (Hilalin Gözetlenmesi)
Ru'yet-i Hilal, Hicri ayların başlangıcını tespit etmek amacıyla ayın gökyüzünde ince bir yay (hilal) şeklinde ilk kez görülmesidir. İslam fıkhında bu tespit, kameri ayların 29. gününün akşamında yapılır.
- Eğer hilal görülürse, ertesi gün yeni ayın 1. günüdür.
- Görülmezse, içinde bulunulan ay 30'a tamamlanır.
- Ancak, modern astronomi sayesinde "içtima" (kavuşum) ve "ru'yet" (görülme) anları önceden hesaplanarak takvimlere işlenmektedir. Bu da Müslümanların ibadetlerini planlamasında büyük kolaylık sağlamaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Bugün (18 Şubat 2026) oruca başlayabilir miyim?
- Ramazan ayı 17 Şubat'ta başladığı için, eğer henüz başlamadıysanız, niyet edip hemen oruca katılabilirsiniz. Geçmiş günün kazasını daha sonra tutmanız gerekir.
Diyanet'in takvimi güvenilir mi?
- Evet, Diyanet İşleri Başkanlığı Kandilli Rasathanesi ve uluslararası astronomi kurumlarıyla ortak çalışarak en hassas hesaplamaları kullanmaktadır.