Bakan Uraloğlu, yazılı açıklamasında, son etabı 19 Haziran Cuma günü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından hizmete alınan Gayrettepe-İstanbul Havalimanı-Halkalı Metro Hattı'nın 20 Haziran'da TCDD Taşımacılık tarafından işletilmeye başlandığını anımsattı.

Hattın, 22 kilometrelik Halkalı-Arnavutköy kesimi hizmete alınmadan önce 33 milyondan fazla yolcuya hizmet verdiğini belirten Uraloğlu, burada en yüksek yolcu sayısının 30 Nisan'da 47 bin 925 yolcuyla kaydedildiğini vurguladı.

Uraloğlu, son etabın da hizmete girmesiyle tamamı yer altında olan metro sınıfında "Türkiye'nin en uzun ve en hızlı metrosu" ünvanını alan Gayrettepe-İstanbul Havalimanı-Halkalı Metrosu'nda yolcu sayısının arttığına dikkati çekti.

Hatta, 22 Haziran Pazartesi günü 53 bin 396 yolcuya hizmet verilerek rekor kırıldığı bilgisini paylaşan Uraloğlu, şunları kaydetti:

"19 Haziran'da açılan Halkalı, Halkalı Stadı, Olimpiyatköy, Kayaşehir ve İbn Haldun Üniversitesi istasyonları, hattın genel performansına büyük katkı sağladı. Halkalı-Arnavutköy kesimi 3 günde toplam 56 bin 555 yolcuya hizmet verdi. 2026 yılı genelinde Gayrettepe-Arnavutköy arasında günlük yolcu ortalaması 35 bin 949'a ulaştı. Halkalı-Arnavutköy'ün hizmete girmesiyle bu rakam yüzde 33 artarak günlük ortalama 47 bin 762 yolcuya yükseldi. 22 Haziran'da Gayrettepe-İstanbul Havalimanı-Halkalı Hattı'nda en yüksek yolcu yoğunluğu yüzde 22,7'lik payla Gayrettepe ve yüzde 18,6'lık payla İstanbul Havalimanı istasyonlarında gerçekleşti. Yeni açılan duraklarımızdan Halkalı, toplam yolcuların yüzde 6,6'sını, Kayaşehir ise yüzde 5,6'sını ağırlayarak sisteme çok hızlı entegre oldu. Halkalı-Arnavutköy kesiminin açılışı yapılan 5 istasyonunda geçerli olmak üzere 31 Temmuz'a kadar ücretsiz hizmet verilecek."

Böylelikle günde ortalama 11 Müslüman karşıtı vakanın meydana geldiğine işaret edilen raporda, ülkedeki danışmanlık ve bildirim merkezlerine Müslümanlara karşı ayrımcılık, hakaret, tehdit, mala zarar verme ve şiddet gibi vakaların bildirildiği aktarıldı.

Bildirilmeyen daha fazla vakanın olduğu varsayımında bulunulan raporda, 2024'te 3 bin 80 Müslüman karşıtı vakanın tespit edildiği anımsatıldı.

Olayların yüzde 61,1'inin "sözlü saldırılar" olarak kayda geçtiğine dikkati çekilen raporda, bunu, yüzde 21,5 ile "ayrımcılık", yüzde 17,4 ile de yaralama, mala zarar verme, kundaklama ve diğer şiddet vakalarını içeren "yaralayıcı davranışların" takip ettiği belirtildi.

Raporda, 2025'te Müslüman karşıtı olaylarda 2 kişinin öldürüldüğüne, 4 kişinin ağır yaralandığına ve 5 kundaklama vakası olduğuna işaret edildi.

Söz konusu olayların önemli bölümünün kadınlara karşı yapıldığı vurgulanan raporda, 2025'te camilere yönelik 61 saldırı düzenlendiğinin bildirildiği aktarıldı.

"Bu rakamlar buz dağının sadece görünen kısmı"

CLAIM'in yöneticisi Rima Hanano, raporun tanıtıldığı basın toplantısında yaptığı açıklamada, ülkede 2025'te kaydedilen Müslüman karşıtı 4 bin 96 vakanın, insanların günde 11 Müslüman karşıtı sözlü saldırıya, ayrımcılığa ve hatta ağır fiziksel saldırıya maruz kaldığı anlamına geldiğini söyledi.

"Aynı zamanda bu rakamlar buz dağının sadece görünen kısmı." ifadesini kullanan Hanano, pek çok mağdurun sonuçlarından korktuğu ya da ciddiye alınmayacağından endişe duyduğu için bildirimde bulunmadığını kaydetti.

"Vakalar giderek daha ağır ve şiddeli hale geliyor"

Hanano, 2025'te 2 kişinin Müslüman karşıtı ırkçılık nedeniyle öldürüldüğüne işaret ederek "Endişe verici olan, belgelediğimiz vakaların giderek daha ağır ve şiddetli hale gelmesi ve fiziksel yaralanmaların artmasıdır." dedi.

Faillerin çocuklara da saldırmaktan çekinmediğine dikkati çeken Hanano, Bavyera eyaletinde öğrencilerin çekiçli saldırıya uğradığını ve yaralandığını aktardı.

Hanano, Dresden kentinde iki kız çocuğunun hakarete uğradığını ve 14 yaşındaki bir kızın başörtüsünün zorla çıkarıldığını belirtti.

İnsanların okulda ve günlük hayatta ayrımcılığa uğradıklarını vurgulayan Hanano, olaylar bildirildiğinde resmi makamlarca çoğu zaman ciddiye alınmadığını, Müslümanların genel olarak sürekli olarak aşırılık yanlısı, şiddete eğilimli ya da geri kalmış olarak gösterildiğini anlattı.

Hanano, "İnsanların polise, yargıya ve eğitim kurumlarına güvenini yitirmesi hiç de şaşırtıcı değil." diye konuştu.

"İnsanlar Müslüman oldukları için hedef haline geliyor"

Müslümanların siyasete yönelik de güveni kaybettiklerini, 2021 yılında yapılan bir ankete katılan Müslümanların neredeyse 3'te 2'sinin Alman hükümetine güvenmediğini belirttiğini anımsatan Hanano, "Bu, toplumumuzu bölüyor. Çünkü, örneğin gastronomi sektöründe, bakım görevlisi, taksi şoförü ya da doktor olarak (toplumda) her gün sorumluluk üstlenen insanlardan bahsediyoruz. Bu insanlar, sırf Müslüman oldukları ya da başkaları tarafından Müslüman sanıldıkları için düşmanlık, ayrımcılık ve şiddetin hedefi haline geliyorlar." ifadelerini kullandı.

Hanano, bu güven kaybının toplum için gerçek bir tehlike olduğunun altını çizdi.

Alman hükümetinin Müslüman karşıtı ırkçılıkla mücadelede eyleme geçme ihtiyacı duymamasından endişe duyduklarını belirten Hanano, "Bu durum bizi endişelendiriyor, çünkü mesele sadece ahlaki bir sorumluluk değil. Almanya, sadece hukuki olarak değil, aynı zamanda pratikte ayrımcılığa karşı önlemler almak ve insanları şiddetten korumakla yükümlüdür." şeklinde konuştu.

Durumun ciddi olduğunu vurgulayan Hanano, Müslüman karşıtı ırkçılığın kendiliğinden ortadan kalkmayacağını, burada net ve kararlı adımların atılması gerektiğini kaydetti.

Hanau kentinde 2020'de yaşanan ırkçı terör saldırısında yaralanan Said Etris Hashemi de konuşmasında, saldırının yıllarca yapılan ırkçı tartışmaların bir sonucu olduğunu dile getirdi.

Irkçılığın şiddetle başlamadığını belirten Hashemi, "Irkçılık çok daha erken başlıyor. Önyargılarla, aşağılama ve ayrımcılıkla. Siyasi tartışmalarda kullandığımız dille başlıyor." dedi.

Hashemi, sarf edilen sözlerin sonunda sonuçsuz kalmadığını, nefreti ve şiddeti körüklediğini sözlerine ekledi.

Teknolojik gelişmelerle birlikte pırlanta ve elmas gibi taşların laboratuvar ortamında üretilmesi yaygınlaşırken bu ürünlerin doğal taşlarla karıştırılması tüketici mağduriyetine yol açıyor.
Açıklamada, doğal kıymetli taşlar ile laboratuvar ortamında üretilen sentetik kıymetli taşların birbirinden açık ve anlaşılır şekilde ayrılması, tüketicilerin eksiksiz bilgilendirilmesi ve sektörde güven ortamının güçlendirilmesi amacıyla Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik'te değişiklik yapılması için hazırlanan yönetmeliğin, Cumhurbaşkanlığı kararıyla Resmi Gazete'de yayımlandığı belirtilerek, şu değerlendirmede bulunuldu:

"Kuyum işletmelerinin satışa sundukları sentetik kıymetli taş içeren ürünlerin etiketlerinde, ürün sertifikalarında, faturalarında, internet sitelerinde, reklam ve tanıtım materyallerinde 'sentetik', 'laboratuvar üretimi', 'yapay üretim' veya Bakanlığımızca uygun görülecek benzer ibarelerden en az birine tüketicilerin kolaylıkla görebileceği şekilde açıkça yer vermesi zorunlu hale getirilmektedir. Ayrıca sentetik kıymetli taş içeren ürünlerin, doğal kıymetli taşlardan fiziki satış noktalarında ayrı vitrin veya bölümlerde, elektronik ticaret ortamında ise ayrı kategori ve bölümlerde satışa sunulması zorunlu tutulmaktadır."

İdari para cezası

Düzenlemeyle, tüketicilerin ürünlerin niteliği konusunda yanıltılmasının önüne geçilmesi, bilinçli tercihte bulunmasının sağlanması ve sektörde adil rekabet koşullarının güçlendirilmesinin hedeflendiğine işaret edilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Söz konusu yükümlülüklere aykırı hareket eden işletmeler hakkında, Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında 2026 yılı için 28 bin 620 liradan 858 bin 620 liraya kadar idari para cezası uygulanabilecek. Bakanlık olarak ticarette şeffaflığın artırılması, tüketicilerin korunması ve güvenilir piyasa yapısının güçlendirilmesi amacıyla gerekli tüm tedbirleri almaya ve denetim faaliyetlerimizi kararlılıkla sürdürmeye devam edeceğiz."

Enerji Düzenleyicileri Bölgesel Birliği (ERRA) Başkanı Andrijana Nelkova-Chuchuk, Türkiye'nin enerji kaynakları ile tüketici pazarlar arasında köprü görevi üstlendiğini belirterek, ülkenin bölgesel enerji güvenliğinde kritik rol oynadığını ifade etti.

Nelkova-Chuchuk, Türkiye'nin stratejik rolüne ilişkin, "Türkiye, bölgemizin daha geniş enerji haritasında seçkin bir konuma sahip. Birçok önemli arz alanı ve talep merkezinin buluşma noktasındaki konumu, ona enerji kaynakları ile onlara bağımlı piyasalar arasında doğal bir bağlayıcı rolü veriyor." dedi.

Coğrafi potansiyelin enerji güvenliğine dönüşebilmesi için iyi işleyen piyasalar ve başarılı düzenlemelerin bir arada olması gerektiğine dikkati çeken Nelkova-Chuchuk, özellikle doğal gaz piyasasında Türkiye'nin sunduğu tedarik ve rota çeşitliliğinin komşu pazarların direncini artırdığını ve altyapının bu süreçte anlamlı bir rol oynadığını vurguladı.

Nelkova-Chuchuk, elektrik piyasalarında ise yenilenebilir enerji yatırımlarının artmasıyla sınır ötesi enerji ticaretinin daha da önem kazandığına işaret ederek, ülkeler arasındaki bağlantı kapasitesinin ve sistem entegrasyonunun bölgesel enerji güvenliği açısından stratejik değer taşıdığını kaydetti.

Ülkelerin iletim sistemi operatörleri arasındaki koordinasyonun ve düzenleyiciler arasında başarılı uygulamaların paylaşılmasının uluslararası enerji sistemini geliştireceğini belirten Nelkova-Chuchuk, "Hem gaz hem de elektrik piyasalarındaki düzenleyiciler için temel hedef, piyasa katılımcıları arasında güveni teşvik etmektir. Şeffaf kurallar ve istikrarlı düzenleyici kararlar, sınır ötesi piyasa etkileşimini kolaylaştıracaktır." ifadelerini kullandı.

Bölgesel iş birliğinde tecrübe paylaşımı öne çıkıyor

Nelkova-Chuchuk, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) ERRA'nın kurucu ve aktif üyelerinden biri olarak sunduğu katkının tüm üye ülkeler için büyük değer taşıdığını aktardı.

Türkiye'nin enerji piyasalarında hayata geçirdiği reformların birçok ülke tarafından yakından takip edildiğini ifade eden Nelkova-Chuchuk, "Türkiye'nin enerji piyasalarındaki reform deneyimi, benzer geçiş süreçlerini yaşayan birçok düzenleyici kurum için önemli bir referans niteliği taşıyor." dedi.

Nelkova-Chuchuk, ERRA gibi bir platformun asıl değerinin, başarılı uygulamaların ve farklı yaklaşımların diğer ülkelerin sistemlerine nasıl uyarlanabileceğinin paylaşılması olduğunu anlattı.

EPDK'nin aktif katılımının Türkiye'nin reform tecrübelerinin bölge ülkeleriyle paylaşılmasına katkı sağladığını belirten Nelkova-Chuchuk, Balkan ülkelerindeki düzenleyicilerin Türkiye'nin kapsamlı deneyimlerinden yararlanabileceğini ve bu karşılıklı öğrenme sürecinin bölgesel enerji iş birliğini güçlendireceğini dile getirdi.

Nelkova-Chuchuk, iş birliğinin rekabetçi enerji piyasalarının geliştirilmesi, dijital dönüşüm, akıllı sayaçlar ve siber güvenlik uygulamaları ile dağıtık üretimin entegrasyonu, enerji depolama sistemleri ve daha esnek elektrik sistemlerine geçiş gibi alanlarda fayda sağlayacağını aktardı.

Yenilenebilir enerji yatırımları için fırsatlar artıyor

Bölgedeki yeşil dönüşüm sürecinin Türk enerji yatırımcıları için önemli fırsatlar sunduğuna işaret eden Nelkova-Chuchuk, bölge ülkelerinin yatırım ortamını daha cazip hale getirmek amacıyla çeşitli reformlar gerçekleştirdiğini söyledi.

Nelkova-Chuchuk, güçlü bölgesel deneyime ve teknik kapasiteye sahip yatırımcıların, bu piyasalar geliştikçe önemli fırsatlar yakalayacağını belirterek, birçok Türk şirketinin de bu alanda avantajlı bir konumda olduğunu dile getirdi.

Yatırımcıların proje geliştirme sürecinde ihtiyaç duyduğu açık, hızlı ve öngörülebilir uygulamaların bölgedeki otoriteler tarafından iyileştirildiğini aktaran Nelkova-Chuchuk, bu kapsamda ruhsatlandırma ve idari süreçlerin daha şeffaf hale getirilmesi, yenilenebilir enerji projelerinin şebekeye erişiminin kolaylaştırılması ve enerji depolama çözümlerinin geliştirilmesi gibi alanların öncelikli olduğunu ifade etti.

Fransız topraklarında bu dönemde ilk kez Ebola virüsü görüldüğü kaydedilen açıklamada, Başbakan Sebastien Lecornu’nun durumu yakından takip ettiği aktarıldı.

Ebola salgını

Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin (KDC) doğusundaki Ituri eyaletinde açıklanan 246 şüpheli vaka ve 65 ölümün ardından 15 Mayıs'ta ülkede salgın ilan edilmişti.

DSÖ, 17 Mayıs'ta, yeniden ortaya çıkan Ebola salgını nedeniyle uluslararası halk sağlığı acil durumu ilan etmişti.

Sağlık yetkililerine göre, mevcut salgın, nadir bir Ebola varyantı olan "Bundibugyo" virüsünden kaynaklanıyor ve onaylanmış tedavisi veya aşısı bulunmuyor.

Fidan, ziyaretin ilk gününde Toronto kentindeki Darlington Nükleer Tesisi'ne gidecek.

Tesis ziyareti vesilesiyle, Kanada'nın nükleer enerji alanında sahip olduğu yeteneklerin yerinde incelenmesi amaçlanıyor.

Bakan Fidan'ın iş insanları, sivil toplum kuruluşu yöneticileri ve akademisyenlerin iştirakiyle düzenlenecek toplantıya katılması, ziyaretin ikinci günü de başkent Ottava'da Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand'la görüşmesi planlanıyor.

Ziyaret kapsamında yapılacak görüşmelerde, Fidan'ın, Türkiye-Kanada ilişkilerinin ve iş birliğinin derinleştirilmesi ve çeşitlendirilmesi ile ilişkilerin stratejik ortaklık seviyesine yükseltilmesi konularındaki görüş ve beklentileri dile getirmesi bekleniyor.

Bu çerçevede, Fidan'ın üst düzey temas ve karşılıklı ziyaretlerin artırılmasının faydalı olacağını belirtmesi, 2025'te 2,7 milyar dolar civarında gerçekleşen ikili ticaret hacminin dengeli ve sürdürülebilir bir mahiyette yükseltilmesi ve ticaret önündeki engellerin azaltılmasına yönelik çalışmaların yoğunlaştırılması gerektiğini vurgulaması planlanıyor.

Başlatılan Serbest Ticaret Anlaşması sürecinin gecikmeksizin sonuçlandırılması beklentisini aktarması beklenen Fidan'ın, Türkiye ile Kanada arasında, nükleer enerji sektörü dahil, enerji alanında yeni iş birliği imkanlarının geliştirilebileceğini ifade etmesi, savunma sanayii sektöründe daha ileri iş birliği ile ikili askeri ilişkilerin ahdi zemininin tesisi yönünde ortak gayretlerin yoğunlaştırılması gerektiğini vurgulaması öngörülüyor.

Fidan'ın, ABD ile İran arasında varılan mutabakatı bozmaya dönük provokasyonlara karşı müteyakkız olunması gerektiğini dile getirmesi, Hürmüz Boğazı'nda savaş öncesi statüye dönülerek engelsiz ve serbest geçişin temininin küresel ticaret ve enerji arzı açısından hayati önemde olduğunun altını çizmesi planlanıyor.

Rusya ile Ukrayna arasında son dönemde çatışmaların yoğunlaşmasının uluslararası toplumda yarattığı endişeye işaret etmesi beklenen Fidan'ın, Türkiye'nin bu savaşın bir an önce diyalog ve diplomasi yoluyla sonlandırılması için her türlü desteği sağlamaya hazır olduğunu yinelemesi, İsrail'in Gazze, Batı Şeria ve Lübnan'da işgal ve ilhak politikalarını sürdürdüğünü belirterek, uluslararası toplumun İsrail üzerindeki baskısını yoğunlaştırması gerektiğini tekrar kayda geçirmesi öngörülüyor.

İkili ilişkiler

Bakan Anand, en son 17 Mart'ta Türkiye’yi ziyaret etmişti.

2025'te iki ülke arasındaki toplam ticaret hacmi 2,7 milyar dolara ulaşmış, Türkiye'nin ihracatı 1,57 milyar dolar, ithalatı ise 1,16 milyar olarak kaydedilmişti.

Mayısta, Türk Hava Yolları'nın Kanada'ya haftalık uçuş sayısı 12'den 21'e yükseltilmişti.

SEMİZ ALİ PAŞA – Müellifi: Prof. Dr. Erhan Afyoncu
(ö. 972/1565)
Osmanlı veziriâzamı
Hersekli olup Praçe (Praća) kasabasından Poturoğulları’ndandır (Âlî Mustafa Efendi, vr. 343a). Ali Paşa ile görüşen Avusturya elçilik heyetinden H. Dernschwam onun Hırvat kökenli olduğunu söyler (İstanbul ve Anadolu’ya Seyahat Günlüğü, s. 289). Vakfiyesinde babasının adı Hüseyin diye geçer (VGMA, Vakfiye Defterleri, nr. 585, s. 16). 1520’li yıllarda devşirme olarak alınmış ve İstanbul’a getirildiğinde akrabası Vezîriâzam İbrâhim Paşa’nın kethüdâsı Çeşte Bâlî’nin yardımıyla saraya girmiştir.
Enderun’da eğitim gören Semiz Ali Paşa’nın ilk görevleri hakkında kesin bilgi yoktur. Enderun’da yetiştikten sonra rikâb ağalıklarından birine tayin edilmiş olmalıdır. Semiz Ali Paşa 952’de (1545) mîr-i alem, 953’te (1546) yeniçeri ağası oldu, ardından Rumeli beylerbeyiliğine tayin edildi. 24 Rebîülevvel 956’da (22 Nisan 1549) vezâretle ve 2.300.000 akçelik haslarla Mısır beylerbeyiliğine getirildi (Emecen – Şahin, XIX/23 [1998], s. 96); burada halkın memnuniyetini kazanarak başarılı bir beylerbeyilik dönemi geçirdi. Muharrem 961’de (Aralık 1553) ikinci vezir oldu ve bu rütbeyle İran seferine katıldı. Suşehri’nde sol kol kumandanı sıfatıyla askerlerine gösterişli bir geçit resmi yaptırdı. Sefer dönüşünde Safevîler’le Amasya Antlaşması görüşmelerinde bulundu.
28 Şevval 968’de (12 Temmuz 1561) Rüstem Paşa’nın vefatı üzerine vezîriâzamlığa getirildi. Vezîriâzam olduktan sonra Avusturya ile ilişkileri düzeltti. Rüstem Paşa zamanında baskı altında tutulan Avusturya elçileri üzerindeki denetimi azalttı. Şehirdeki veba salgını yüzünden Busbeke’in Büyükada’ya taşınmasına izin verdiği gibi ciddiyet ve iyi niyetle tekrar başlattığı barış görüşmelerini antlaşmayla sonuçlandırdı. Avusturya ile sekiz yıllık bir antlaşma imzalandı. Vezîriâzamlığı döneminde meydana gelen önemli hadiselerden biri de Malta kuşatmasıdır. Malta şövalyelerinin Akdeniz’de müslüman hacılara, tüccar ve yolculara verdikleri zararlar sebebiyle adanın alınması kararlaştırılıp Mustafa Paşa serdar, Piyâle Paşa kaptan-ı deryâ olarak adanın fethi için görevlendirildi. Ancak Semiz Ali Paşa’nın Malta kuşatmasıyla ilgili görüşleri olumsuzdu. Sefere çıkan paşaların bu işi kolay sandıklarını, onların tutum ve davranışlarının hoşuna gitmediğini, yaptığı nasihatlere kulak asmadıklarını, savaşın sonucundan emin bulunmadığını söylemişti. Selânikî’nin naklettiği bu beyanın (Târih, I, 7) gerçek olup olmadığı teyit edilemezse de Ali Paşa’nın savaşın başarısız neticesini görmeden ölmüş olması Selânikî’ye onun ağzından bu sözleri tenkit amacıyla söyletme fırsatı vermiş olabilir. Öte yandan Peçuylu da onun bu iki paşaya karşı olan tutumunu bizzat Ali Paşa’nın yaptığı bir latifeyle izah eder (Târih, I, 410). Semiz Ali Paşa’nın ölümünden önce Avusturya ile ilişkiler gerginleşti, ancak vezîriâzam barış taraftarı olduğu için savaştan uzak durdu. Avusturya kaynaklarında vezîriâzamın ölümünün barış imkânını ortadan kaldırdığı ve Sigetvar seferinin meydana geldiği kaydedilir.
Semiz Ali Paşa döneminde 20 Eylül 1563’te meydana gelen sel İstanbul’u harap etti. Bir gün bir gece devam eden sel şehirde büyük tahribata yol açtı, özellikle dere yatakları ile Boğaz’a yakın yerlerde büyük yıkım oldu. Su kanallarının içi tamamen kumla kapandığından kullanılmaz hale geldiği gibi İstanbul’un su ihtiyacını karşılayan Moğlova Kemeri de yıkıldı ve büyük bir su sıkıntısı baş gösterdi. Selin ardından vezîriâzam ve diğer devlet adamlarıyla yıkılan su kemerlerini gezen Kanûnî Sultan Süleyman bu kemerlerin tamir edilmesini emretti. Ayrıca Kâğıthane suyunun İstanbul’a getirilmesine karar verildi. Selânikî’nin kaydettiğine göre Ali Paşa, Kâğıthane suyunun şehre getirilmesine karşıydı, hatta projeyi engellemek için su yollarının güvenliğinden sorumlu Nikola adlı bir gayri müslimi gizlice kaçırtmıştı. Kanûnî, Kâğıthane’yi teftiş maksadıyla gittiği bir gün Nikola’nın nerede olduğunu sorunca Ali Paşa izinsiz çok fazla para harcadığı için saklandığını, birkaç güne kalmaz ortaya çıkacağını bildirdi. Bu arada İstanbul’un her mahallesinde bir çeşme yapılıp su sıkıntısı giderildiği takdirde çiftini çubuğunu bozanların, hatta Arap ve Acem ülkelerinden insanların gelip şehirde nüfus izdihamına yol açabileceklerini, bunun sonucunda İstanbul’a yiyecek yetiştirmekte zorluk çekileceğini, askerin geçimini sağlamanın güç hale geleceğini, yiyecek fiyatlarının artacağını belirtti (a.g.e., I, 1-4). Burada da Selânikî daha sonraki dönemlerde İstanbul’un durumuna şahit olunca kendi fikirlerini Semiz Ali Paşa’ya söyletmiş olabilir.
30 Zilkade 972’de (29 Haziran 1565) vefat eden Semiz Ali Paşa, Eyüp Sultan Türbesi’nin büyük kapısının yanındaki cüzhânenin bahçesine defnedildi. Mehmed isimli bir oğlu olduğu zikredilir. Kaynaklarda çok iriyarı, şişman ve uzun boylu olduğu için kendisini taşıyacak at bulunamadığı kaydedilen Ali Paşa şişmanlığından dolayı “Semiz”, “Kalın” gibi lakaplarla anılmıştır. Busbeke onun kendisini çekecek irilikte at talebinde bulunduğunu bildirir. Ali Paşa’nın nükteleri tarihe geçmiş, şakaları letâifnâmelerde yer almıştır. Alman kaynaklarında çok zeki, nazik, iyi niyetli, müşfik, ılımlı ve barış sever bir devlet adamı olarak nitelendirilmiştir. Busbeke, görüşmeler sırasında Ali Paşa gibi zeki bir insanın karşısında zihninin açık olması için yemek yemeyip açlığa katlandığını söyler ve onun en zor meseleleri bile çözdüğünü ifade eder (Türkiye’yi Böyle Gördüm, s. 171).
Arkasında 8 milyon duka olarak tahmin edilen büyük bir miras bırakan ve pek çok hayratı olduğu bilinen Ali Paşa’nın vakıflarıyla ilgili vakfiyesi (Gerlach, II, 723) ölümünden sonra kethüdâsı Ferruh’un gayretleriyle Cemâziyelâhir 973’te (Ocak 1566) hazırlanmıştır. Babaeski’de Mimar Sinan tarafından inşa edilen ve Cedid Ali Paşa Camii adını taşıyan bir camisi vardır (bk. ALİ PAŞA CAMİİ). Edirne’de yine Mimar Sinan’ın yaptığı Ali Paşa Çarşısı’nın yanı sıra çarşı kapılarına yakın bir cami ve bir de mescid inşa ettirmiştir. İstanbul’da Eyüp’te Cedid Ali Paşa Mescidi’ni, Karagümrük’te Mimar Sinan’ın eseri olan Cedid Ali Paşa Medresesi’ni, Eyüp’te Kasımpaşa ve Otakçıbaşı mahallelerinde iki çeşme ile Rumeli’de Ereğli kasabasında iki çeşme, Silivri’de Akviran köyünde bir cami yaptırmıştır (VGMA, Vakfiye Defterleri, nr. 585, s. 16).

BİBLİYOGRAFYA
BA, KK, nr. 717, s. 46.
Celâlzâde, Tabakātü’l-memâlik, vr. 446b, 451b, 453b, 454a, 494b.
H. Dernschwam, İstanbul ve Anadolu’ya Seyahat Günlüğü (trc. Yaşar Önen), Ankara 1987, s. 280-282, 289, 292.
O. G. de Busbecq, Türkiye’yi Böyle Gördüm (trc. Aysel Kurutluoğlu), İstanbul, ts. (Tercüman 1001 Temel Eser), s. 67, 167-186.
Âlî Mustafa Efendi, Künhü’l-ahbâr, İÜ Ktp., TY, nr. 5959, vr. 343a-b.
Selânikî, Târih (İpşirli), s. 1-8.
Lokmân b. Hüseyin, Zübdetü’t-tevârîh, TİEM Ktp., nr. 1973, vr. 64a, 71b, 72b.
S. Gerlach, Türkiye Günlüğü 1577-1578 (ed. Kemal Beydilli, trc. T. Noyan), İstanbul 2007, II, 723, 820.
Peçuylu İbrâhim, Târih, I, 24, 410.
Hadîkatü’l-vüzerâ, s. 31-32.
Zinkeisen, Geschichte, II, 890-898; III, 90.
Sicill-i Osmânî, III, 499; IV, 87.
N. Jorga, Osmanlı İmparatorluğu Tarihi (trc. Nilüfer Epçeli), İstanbul 2005, II, 125.
İsmet Yıldırım, Semiz Ali Paşa (mezuniyet tezi, 1956), İÜ Ed.Fak.
Feridun Emecen – İlhan Şahin, “Osmanlı Taşra Teşkilâtının Kaynaklarından 957-958 (1550-1551) Tarihli Sancak Tevcîh Defteri”, TTK Belgeler, XIX/23 (1998), s. 96.
(İslâm Ansiklopedisi’nden iktibas edilmiştir.)

Dünyanın insanlık tarihin en önemli kırılma noktalarından birinden geçtiğine dikkati çeken Kurtulmuş, "Şunu çok rahatlıkla söyleyebiliriz. Eski dünya yıkılıyor, çözülüyor, bu yaşadıklarımızsa yeni bir dünyanın doğum sancılarıdır. Bu çerçevede özellikle iki kutuplu sistemin geride kalması, ardından tek kutuplu sistemin geride kalmasıyla birlikte önümüzde yeni bir dönemin sayfaları sonuna kadar açılıyor." diye konuştu.

Dünyadaki yeni sistemin en belirgin vasıflarından birinin "çok kutupluluk" olacağının aşikar olduğunu anlatan Kurtulmuş, bu çerçevede çok büyük bir potansiyele sahip İslam dünyasına dünyanın geleceğinde fevkalade önemli roller düştüğünü ve İslam dünyasının önünde çok büyük fırsatlar açıldığını vurguladı.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, şöyle konuştu:

"Sahip olduğumuz bu önemli fırsatların, yaşadığımız dönemin şartlarını da iyi değerlendirerek farkına varmak ve gereğini yerine getirmek durumundayız. 2 milyarı aşkın nüfusu, 57 üye ülkesiyle Birleşmiş Milletler'den sonra dünyanın en önemli uluslararası teşkilatına sahip olan yapısı, yer altı ve yerüstü kaynakları, muhteşem bir ekonomik kalkınma potansiyeli ve genç nüfusuyla birlikte İslam dünyası yeni dönemin, yeni kurulacak olan dünya sisteminin önemli güç merkezlerinden birisi olmaya adaydır ve bu istikamette çalışmalarımızı yoğunlaştırmak durumundayız. Bunun için öncelikle kendimizin, gücümüzün farkına varmamız lazım ve özgüven içerisinde geleceğe hazırlanmamız gerekir."

Kurtulmuş, birlik ve kardeşliğin tesisi için çalışmalar yapmanın mecburiyetine işaret ederek, "Aksi takdirde bu büyük zaafla, İslam dünyasının hemen her yerinin fevkalade büyük tehditlerle karşı karşıya kalacağı açıktır. Mezhebi, etnik, siyasi ve fikri farklılıklarımızı aramızda bir gerilim ve çatışma vesilesi değil, tam tersine ümmetin zenginliğinin kaynağı olarak görmek ve ona göre hareket etmek mecburiyetindeyiz." ifadelerini kullandı.

İslam dünyasının, dünyada yaşanan büyük kırılmalar ve gerilimler karşısında ortak stratejiler geliştirme mecburiyetinde bulunduğunu dile getiren Kurtulmuş, bu dönemde hiçbir ülkenin tek başına bir kurtuluş reçetesine sahip olmasının mümkün olmayacağını söyledi.

Kurtulmuş, "Nasıl gelişeceğimize, bu süreçten nasıl başarıyla çıkacağımıza odaklandığımız ortak kalıcı stratejiler geliştirmek ve bu stratejiler çerçevesinde de ortak projelere seferber olmak mecburiyetindeyiz." dedi.

İslam dünyasının sahip olduğu maddi ve manevi kaynak zenginliğine dikkati çeken Kurtulmuş, bütün bunların ortak bir akılla ve ortak hedefler çerçevesinde kullanılarak ümmetin tamamının yararlanacağı bir hale dönüştürülmesinin önemini vurguladı.

"Siyasi, kurumsal ve fikri reformların İslam ülkelerinin en temel meselelerinden birisidir"

TBMM Başkanı Kurtulmuş, yeni dönemde eski ezberlerle yol almanın mümkün olmadığına işaret ederek, şunları söyledi:

"Eski ezberlerin baştan ayağa değişmek zorunda olduğu, yeni birtakım yaklaşımları hayata geçirmek için uzun uzun da vaktimizin olmadığı bir dönemin başındayız. Onun için diyorum ki İslam dünyasının A'dan Z'ye topyekun bir reform sürecine ihtiyacı vardır. Reformdan kastım, aslımızdan kopmak, köklerimizden uzaklaşmak, İslami değerleri bir kenara bırakmak değil, tam tersi Hazreti Peygamber ve Asrı Saadet'in bize gösterdiği ölçüde yeniden değerlerimizle buluşarak, değerlerimizi asrın idraki içerisinde yeniden üretmek mecburiyetidir. Bu çerçevede özellikle siyasi, kurumsal ve fikri reformların İslam ülkelerinin en temel meselelerinden birisi olduğunun altını çizmek isterim."

Bu reformların ana fikrinin "adalet", "ehliyet", "şura" ve "hesap verebilirlik prensibi" şeklinde dört ana sütun üzerinde yükselmesi gerektiğini dile getiren Kurtulmuş, "Bu prensipler üzerinde gelişecek olan İslam ülkeleri arasında işbirliği ve geleceği birlikte kurma iradesi, Allah'ın izniyle dünyaya da yol gösterecek yeni bir dönemin başlangıcı olacaktır." diye konuştu.

Kurtulmuş, yıkılan uluslararası sisteminin yerine yeni, adil, hakkaniyetli ve insani bir küresel sistem kurma mecburiyetinin de İslam ülkelerinin üzerinde bir borç şeklinde durduğunu belirterek, "Bunun için çalışacak, yeni bir sistemin bütün dünyaya teklif edilmesi için el birliğiyle gayret edeceğiz." dedi.

"Filistin, insaf ve vicdan sahibi bütün insanların ortak bir meselesi olmuştur"

Filistin meselesinin gelecek dönemde İslam dünyası için ortak bir çaba ve gaye olduğunu belirten Kurtulmuş, "Filistin, sadece Müslümanların değil, insaf ve vicdan sahibi bütün insanların ortak bir meselesi olmuştur. Filistin'de yaşanan insanlık tarihinin gördüğü en büyük soykırıma karşı dünyanın hemen her yerinde vicdan ve insaf sahibi insanlar ayağa kalkmakta, hesap sormaya başlamaktadırlar. İnşallah Filistin meselesini sonuna kadar götüreceğiz." ifadelerini kullandı.

Kurtulmuş, başkenti Kudüs olan nehirden denize kadar özgür bir Filistin devleti için mücadeleyi sürdüreceklerini, Filistin halkına tarihi boyunca en büyük zulmü yapan Binyamin Netanyahu ve çetesinden de uluslararası mahkemeler başta olmak üzere hesap sorulması için de bütün imkanları sefer edeceklerini kaydetti.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, Filistin meselesinin İslam dünyasını birleştiren, insaf ve vicdan sahibi bütün insanların da ortak hareket etmesini sağlayan önemli bir mesele olduğunu belirtti.

ABD ile İran arasındaki müzakereler

ABD ile İran arasındaki müzakerelere de değinen Kurtulmuş, şunları kaydetti:

"İsviçre'de ABD ile İran arasında yapılan müzakerelerde olumlu bir noktaya gelinmiş olmasını da takdirle karşıladığımızı ifade etmek istiyorum. Ümit ederiz ki bu anlaşmaya sadık kalınır, bu müzakereler sonuna kadar olumlu bir şekilde seyreder ve İran'a karşı tahmil edilen Amerika ve İsrail tarafından yüklenen bu savaş artık ilanihaye sona erdirilerek tam manasıyla bir barış ortamı temin edilir. Bu süreçte başta İsrail'in siyonist rejimi olmak üzere bazı unsurların bu süreci provoke etmemesi için de olağanüstü dikkatli davranılması gerektiğinin altını çizmek istiyorum.

Ayrıca Amerika ile İran arasındaki müzakerelerin önemli bir parçası olarak gördüğümüz Lübnan'daki İsrail saldırganlığının da sona erdirilmesinin hayati bir önem taşıdığını ifade etmek istiyorum. Lübnan Lübnanlılarındır, Filistin Filistinlilerindir. Bu ülkelerin üzerinde İsrail'in hiçbir hakkı olmamıştır, bundan sonra da olmayacaktır. Bir kere daha İslam İşbirliği Teşkilatının Parlamento Birliği'nin 20. toplantısında buradan deklare etmek istiyoruz ki İsrail'deki siyonist rejim ne kadar arz-ı mevud denilen asla uygulanamayacak vadedilmiş topraklar fikrine sahip olursa olsun bölge halkları vadedilmiş topraklar fikrine asla fırsat, prim vermeyecektir. Çünkü biliyoruz ki Tanrı hiçbir toprağı, hiçbir din, ırk mensubuna vadetmemiştir. Dediğim gibi, Suriye Suriyelilerindir, İran İranlılarındır, Lübnan Lübnanlılarındır ve Filistin Filistinlilerindir."

Kurtulmuş, siyonist İsrail rejiminin saldırganlığına karşı bütün İslam ülkelerinin ortak bir şuurla hareket etmesinin zorunlu olduğunu söyledi.

"Azerbaycan ile Ermenistan arasında sürdürülen barış müzakerelerini takdirle karşılıyoruz"

Kafkaslar'daki gelişmelere de dikkati çeken Kurtulmuş, şöyle konuştu:

"Azerbaycan'ın Karabağ toprakları yaklaşık 30 yılı aşkın hukuksuz bir şekilde Ermeniler tarafından işgal edildi. Azerbaycan'ın büyük bir başarıyla kazandığı zaferin sonucunda bu topraklar azat oldu ve şimdi yeni bir dönemin kapıları Kafkaslar'da da açıldı. Azerbaycan ile Ermenistan arasında sürdürülen ve önemli bir başarı sağlanan barış müzakerelerini de takdirle karşıladığımızı, Kafkaslar'daki bu barış sürecinin sonuna kadar yanında ve destekçisi olduğumuzu ifade ediyorum ve ümit ediyorum ki ABD- İran barışında olduğu gibi Kafkaslar'da da Azerbaycan ve Ermenistan arasında kalıcı, nihai bir barış olur ve kıyamete kadar bu topraklar da barışın ve esenliğin hüküm sürdüğü bir bölge olur."

TBMM Başkanı Kurtulmuş, İran İslami Danışma Meclisi Başkanı Ghalibaf ile görüştü

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlenen İslam İşbirliği Teşkilatı Parlamento Birliği (İSİPAB) 20. Konferansı kapsamında İran İslami Danışma Meclisi Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf ile bir araya geldi.

Haydar Aliyev Kültür Merkezi’nde gerçekleşen görüşmede, ABD/İsrail-İran savaşı ve barış müzakereleri, İsrail’in Filistin toprakları başta olmak üzere bölgedeki saldırganlıkları ile küresel ve bölgesel gelişmeler ele alındı.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, görüşmede, İsviçre’de ABD ile yürütülen ve Ghalibaf’ın da başında bulunduğu müzakerelerde olumlu bir noktaya gelinmesini büyük bir memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı savaşın uluslararası hukuk bakımından kalıcı bir barış anlaşmasıyla sonuçlanması arzusunda olduklarını bildirdi.

Kurtulmuş, Türkiye olarak, barış müzakerelerine ev sahipliği yapan Pakistan ve Katar’la işbirliği halinde olumlu adımların atılabilmesi için olağanüstü gayret sarf ettiklerini ve sürece destek verdiklerini kaydetti.

İran'ın eski lideri Ali Hamaney başta olmak üzere Minab'daki ilkokula düzenlenen saldırıda hayatını kaybeden 168 masum çocuk ile savaşta yaşamını yitiren İranlılar için taziyelerini ileterek, Allah’tan rahmet dileyen Kurtulmuş, Türk milleti ve devleti olarak bu haksız savaşta İran halkının yanında durduklarını söyledi.

Kurtulmuş, İran’ın kalıcı bir barışa, huzura, güvenliğine ve sükunete kavuşması temennisinde bulunarak, sağlanan barıştan bütün bölgenin istifade etmesini diledi.

İran İslami Danışma Meclisi Başkanı Ghalibaf ise Kurtulmuş ile Bakü’de görüşmekten duyduğu memnuniyeti dile getirerek, Türkiye’nin dost ve kardeş ülke olarak yanlarında yer almasını takdirle karşıladıklarını ifade etti.

Komşuların ve dost ülkelerin İran devletine ve halkına desteklerini her alanda gördüklerini belirten Ghalibaf, Türkiye’nin bu saldırıları lanetleyerek hızlı bir şekilde tepkisini ortaya koymasından memnuniyet duyduklarını kaydetti.

Ziyarette, Türkiye-Azerbaycan Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Şamil Ayrım, TBMM Katip Üyesi ve İYİ Parti Çanakkale Milletvekili Rıdvan Uz, AK Parti Nevşehir Milletvekili Emre Çalışkan, AK Parti Elazığ Milletvekili Mahmut Rıdvan Nazırlı, MHP Kütahya Milletvekili Ahmet Erbaş ile Türkiye'nin Bakü Büyükelçisi Birol Akgün de yer aldı.

Yeni kurulan Altay Taekwondo Birliği tarafından ilk kez düzenlenen ve 22-23 Haziran 2026 tarihlerinde Kazakistan’ın başkenti Astana’da gerçekleştirilen Altay Taekwondo Şampiyonası'nın ilk gününde büyükler kategorisinde müsabakalar yapıldı. Los Angeles 2028 Olimpiyat Oyunları’nda puan veren organizasyonun ilk gününde sporcularımız 5 altın, 3 gümüş ve 11 bronz olmak üzere 19 madalya kazandı.
🥇 46 kg Emine Göğebakan
🥇 49 kg Zeynep Taşkın
🥇 53 kg Merve Dinçel
🥇 67 kg Işıl Zafer
🥇 +73 kg Nafia Kuş Aydın
🥈 54 kg Kaan Yelaldı
🥈 68 kg Berkay Erer
🥈 57 kg Hatice Kübra İlgün
🥉 57 kg Rüya Diler
🥉 73 kg Ceren Çetinel
🥉 46 kg Zehra Gürbüz
🥉 62 kg Huri Gökçe Göğebakan
🥉 +73 kg Zehra Begüm Kavukcuoğlu
🥉 54 kg Alihan Kuru
🥉 58 kg Yusuf Badem
🥉 63 kg Ömer Faruk Dayıoğlu
🥉 68 kg Hakan Reçber
🥉 74 kg Ömer Furkan Körpe
🥉 87 kg Enbiya Taha Biçer

MİLLİLERİMİZDEN 2. GÜNDE 16 MADALYA!
İlk kez düzenlenen Altay Taekwondo Şampiyonası'nda Mili Takımımız kürsünün ilk basamağına çıktı. Yeni kurulan Altay Taekwondo Birliği tarafından ilk kez düzenlenen ve 22-23 Haziran 2026 tarihlerinde Kazakistan’ın başkenti Astana’da gerçekleştirilen Altay Taekwondo Şampiyonası'nın ikinci gününde gençler kategorisinde müsabakalar yapıldı. Genç sporcularımız 5 altın, 5 gümüş ve 6 bronz olmak üzere 16 madalya kazandı.

MİLLİ TAEKWONDOCULAR ZİRVEDE!
İlk gün büyüklerde 5 altın, 3 gümüş ve 11 bronz madalya kazanan Türkiye, genel klasmanda 10 altın, 8 gümüş ve 17 bronz olmak üzere 35 madalyayla takım halinde şampiyonluk kupasını kazandı. Türkiye Taekwondo Federasyonu Başkanı Bahri Tanrıkulu, organizasyonda mücadele eden tüm sporcuları, madalya kazanan milli takım sporcularını, antrenörleri ve sporcuların kulüplerini tebrik ederek başarılarının devamını diledi.

Gençlerde madalya kazanan sporcularımız:
🥇55kg Nehir Tekin
🥇59kg Şükran Aybike Futtu
🥇63kg Ayşe Işık
🥇68kg Zeynep Nil Menekşe
🥈52 kg Aslı Cemre Ceylan
🥉59kg Azra Sena Güzel
🥇73kg Ercan Berk İmamoğlu
🥈45kg Utku Kap
🥈55kg Yankı Morkoç
🥈63kg İbrahim Efe Özel
🥈68kg Mustafa Taşdelen
🥉45kg Yiğit Efe Erdoğan
🥉48kg Yunus Emre Özden
🥉51kg Altuğ Gesge
🥉63kg İbrahim Hamza Hasanoğlu
🥉78kg Tunahan Yörük

Türkiye Taekwondo Federasyonu'nun açıklamasına göre; Kazakistan'ın başkenti Astana'da gerçekleştirilen zirvede Altay Dili Taekwondo Birliği'nin yönetim kadrosu belli oldu. Kazakistan Taekwondo Federasyonu Başkanı Kudrat Shamiyev birliğin Başkanlığına getirilirken, Türkiye Taekwondo Federasyonu Başkanı Bahri Tanrıkulu Asbaşkanlık görevini üstlendi.

DOSTLUK VE DAYANIŞMA
Taekwondo dünyasında uluslararası iş birliğini, dostluğu ve bölgesel dayanışmayı artırmak amacıyla hayata geçirilen Altay Dili Taekwondo Birliği'nin (Altaic Taekwondo Union) kuruluşu ve yönetim kurulu toplantısı Kazakistan'ın başkenti Astana'da gerçekleştirildi. Ortak tarihi ve kültürel bağları paylaşan Türkiye, Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Moğolistan, Azerbaycan, Güney Kore, Japonya ve Rusya federasyon temsilcilerini bir araya getiren bu tarihi toplantıda, birliğin vizyonu ve yeni yönetim şeması karara bağlandı.

ASTANA'DA TARİHİ İMZA
Astana'da atılan bu tarihi imzanın, üye ülkeler arasında sadece sportif değil, kültürel anlamda da büyük bir sinerji yaratması bekleniyor. Yeni oluşum; ortak çalışma kampları düzenlemeyi, taekwondo gelişim programlarını desteklemeyi ve birliğe üye olan devletlerin uluslararası arenadaki başarısını artırmayı hedefliyor.

Trump'ın Netanyahu ile telefon görüşmesinde "Tüm Yahudiler senden bıktı." sözlerini sarf ederek bağırdığı, İsrail'in Gazze'ye ilişkin 20 maddelik planı kabul etmesi gerektiği uyarısında bulunduğu ifade edildi.

İsrail'in Doha saldırısı Beyaz Saray'da kriz yarattı

Washington ile Tel Aviv yönetimleri arasında Gazze'de ateşkes ilanından önce ciddi bir güven bunalımının yaşandığı dile getirildi.

Kitapta bilgilere göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner, eski İsrail Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer ile Gazze planını ele aldıktan yalnızca bir gün sonra İsrail ordusu Katar'ın başkenti Doha'ya saldırı düzenledi.

Saldırıdan haberdar olan Kushner ve Witkoff, "Dermer bize yalan söyledi" diyerek Beyaz Saray yetkililerine durumdan duydukları rahatsızlığı iletti.

İsrail ordusunun Doha'ya saldırmasıyla ortaya çıkan krizin Kushner tarafından Netanyahu'yu uzlaşmaya zorlamak için bir fırsat olarak görüldüğü aktarılan kitapta, 20 maddelik Gazze planının ilerleme kaydettiği belirtildi.

New York'taki Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu marjında yürütülen temaslarda, Kushner ve Witkoff’un Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile bir araya geldiği ve Katar Başbakanı'nın bizzat taslak metin üzerinde düzenlemeler yaptığı iddiasına da kitapta yer verildi.

Trump'tan Netanyahu'ya: "Anlaşmadan geri adım atamazsın"

Kitapta, Witkoff ve Kushner'in ABD Başkanı'nın Özel Kalemi Susie Wiles'ı Netanyahu'nun Trump'ı aramaya ve planı rayından çıkarmaya çalışabileceği konusunda uyardığı da paylaşıldı.

Netanyahu'nun Gazze planını sabote etmesinden endişe eden Beyaz Saray yetkililerinin, Netanyahu telefona bağlandığında Kushner ve Witkoff’u da hatta tuttuğu bildirildi.

Telefon görüşmesinin daha ilk anlarında Netanyahu'ya bağırmaya başlayan Trump'ın şu ifadeleri kullandığı aktarıldı:

"Bu anlaşmadan geri adım atamazsın. Ben İsrail'in bugüne kadar sahip olduğu en iyi dostum. Herkes senden nefret ediyor ama ben senin arkanda durdum. Bu, İsrail için çok büyük bir anlaşma."

Netanyahu'nun bu baskı karşısında anlaşmayı kabul etmek zorunda kaldığı belirtilen kitapta, bu gergin görüşmeden iki gün sonra iki liderin ortak basın toplantısı düzenleyerek kamuoyuna birlik mesajı verdiği hatırlatıldı.

Gazze'de ateşkes anlaşması 10 Ekim 2025’te yürürlüğe girmiş, ilk aşamada esir takası, insani yardım girişinin artırılması ve İsrail ordusunun bazı bölgelerden kısmi çekilmesi gibi adımlar uygulanmıştı. Filistinli kaynaklar ise İsrail’in anlaşma kapsamındaki yükümlülükleri tam yerine getirmediğini ve saldırıların sürdüğünü vurguluyor.

Fenerbahçe'de gerçekleştirilen olağanüstü seçimli genel kurulda sık sık teknik direktör olarak ismi geçen tecrübeli çalıştırıcı, yaşanan sürece ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Kamuoyunu aydınlatma adına açıklama ihtiyacı doğduğunu aktaran Kocaman, şu sözleri kaydetti:

“Son bir aylık zaman zarfına ilişkin, kamuoyunda yer alan kimi yanıltıcı haberler ve yorumlardan sonra gördüğüm lüzum üzerine açıklama ihtiyacı doğmuştur. 1 Mayıs 2026 Cuma günü Sayın Aziz Yıldırım'ın daveti üzerine başlayan ve sonrasında resmi bir paydaşı olmadığım bu süreçte; Sayın Oğuz Çetin'le Fenerbahçe'nin sezon planlaması, transfer tercihleri ve mevcut oyuncu dengesi üzerine kapsamlı, yoğun ve uyumlu bir çalışmamız olmuştur.”

"TELEFON GÖRÜŞMESİ SONRASI ANSIZIN İLETİŞİM KESİLDİ"

"Ancak finalde teknik kadro değerlendirmesi sırasında uzlaşı zemini arayışımız sürerken 16 Haziran Salı gecesi saat 23.58'de Oğuz Çetin'le yaptığımız ve iyi dileklerle bitirdiğimiz telefon görüşmesi sonrası ansızın iletişim kesilmiştir. Ertesi gün Fenerbahçe Yönetim Kurulu'nun bir tercihte bulunduğu yönündeki haberler kamuoyuna medya aracılığıyla yansımış ve tarafım da bu yolla bilgi sahibi olmuştur."

"EN BÜYÜK PAY YÖNETİMLERİNDİR"

Başarı ve başarısızlıktaki payın yönetimlere ait olduğunu vurgulayan Kocaman, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Çeşitli vesilelerle daha önce dile getirdiğim gibi, 'Bir spor kulübündeki başarı ve başarısızlıklardaki en büyük pay yönetimlerindir. Çünkü her şey onların kararları ve tercihleriyle şekillenir.' Burada çeşitli vaatlerle Fenerbahçe kongre üyelerinin onayını almış yönetim, tercihlerini kullanmıştır.”

"KIRGINLIĞIM FENERBAHÇE SEVGİMİN ÖNÜNE HİÇBİR ZAMAN GEÇMEDİ"

“Seçilmiş iradenin tercihleri ile ilgili sorun olamaz. Tercih edilen İsmail Kartal ve ekibine başarılar diliyorum. Bununla birlikte unutulmasın ki; gerek yıllar içerisinde gerekse de son dönem özelinde şahıslara olan kırgınlığım Fenerbahçe sevgimin önüne hiçbir zaman geçmemiştir. Fenerbahçe'nin menfaatlerinin her şeyden önce gelmesi bilinciyle, bu zorlu süreçte başarılı olunmasını canı gönülden temenni ediyorum."

Kavganın, itibar suikastlarının Türk siyasetini zehirlediği bu günlerde nezaketi ve vefayı elden bırakmayan AK Parti ailesi ile iftihar ediyorum. Partimizi ve ailemizi inşallah yeni katılımlar ile büyütmeye devam ediyoruz, devam edeceğiz. Sevgili genç kardeşlerimize hoş geldiniz, sefalar getirdiniz diyorum.

"Muhalefet cephesinde kaos ve kargaşa hakim"

Sanal ve saçma gerilimlerle vaktimizi ziyan etmiyoruz. Tahriklere rağmen muhalefetin içinde debelendiği çamur güreşine bizi de çekmesine müsaade etmiyoruz. Demokratik olgunluk içinde millete hizmet yolculuğunu kararlılıkla sürdürüyoruz. Biz gereksiz polemiklerin içine girmiyoruz.

Birbirlerine çelme takmak için türlü oyunlar çevirenleri mi ararsın, dün kahraman ilan ettiklerini bugün halk düşmanı diyerek linç etmeye çalışanları mı ararsın. Entrika, skandal, ayak oyunu, ihanet, ne ararsan var.

Muhalefet cephesinde kaos ve kargaşa hakimken, biz uyum içinde, Cumhur İttifakı olarak dayanışma içinde 86 milyonun birlik ve dirliği için çalışıyoruz.

Engellere takılmadan, zorluklar karşısında pes etmeden, çirkin oyunlara, kirli senaryolara boyun eğmeden, cesur ve kararlı adımlarla belirlediğimiz hedeflerimize doğru inşallah hep birlikte ilerleyeceğiz.

Paralel yönetim modeli sadece ana muhalefet partisinin kendisini değil, Türkiye siyasetini de paralize ediyor. Ülke meselelerinin çözümü noktasında muhalefet de iktidar kadar yapıcı davranmalı, yasama süreçlerine olumlu katkıda bulunmalıdır.

Bakanlık bünyesindeki Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünce yürütülen çalışma kapsamında Marmara Denizi ve Adalar Özel Çevre Koruma Bölgesi'nin (ÖÇKB) 5 yıllık yönetim stratejileri belirlenecek.

ÖÇKB, İstanbul, Kocaeli, Yalova, Bursa, Balıkesir, Çanakkale ve Tekirdağ'ın kıyı ve denizel alanlarını kapsayan, yaklaşık 12 bin 246 kilometrekarelik yüz ölçümüyle Türkiye'nin en geniş koruma alanlarından biri konumunda bulunuyor.

Hazırlanacak yönetim planıyla bölgenin doğal kaynaklarının korunması, biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve yerel halkın ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarının çevresel değerlerle uyumlu şekilde karşılanması amaçlanıyor.

Proje, Marmara Denizi'ndeki ekosistemin onarılmasını sağlayacak

Projenin koordinatörü Ankara Üniversitesi Çevre Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Mehmet Somuncu, hazırlanacak yönetim planının Marmara Denizi'nde biyolojik çeşitliliğin korunması, ekosistemin iyileştirilmesi ve alanın sürdürülebilir yönetimi için yol haritası oluşturacağını söyledi.

Marmara Denizi'nin çevresinde ortaya çıkan atıkların etkin yönetilememesi nedeniyle denizin yoğun kirlilik baskısı yaşadığına dikkati çeken Somuncu, "Marmara Denizi'nde çok ciddi bir biyoekolojik problem ortaya çıktı. Dolayısıyla eskiden onlarca balık türü varken şu anda balık türlerinin sayısı azalmış, deniz çayırları tahrip olmuş ve diğer habitatlar bozulmuş vaziyette. Bütün bunların onarılması, iyileştirilmesi, ekosistemin yeniden kendini toparlaması ve hayata devam edebilmesi bu proje sayesinde olacaktır diye düşünüyorum" değerlendirmesinde bulundu.

Somuncu, Marmara Denizi'ndeki ekosistemi tehdit eden başlıca kirletici kaynakların evsel ve sanayi atıkları, tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan gübre ve pestisit kalıntıları ile deniz ulaşımından kaynaklanan sintine ve balast suları olduğuna işaret ederek, bu unsurların da denizdeki mevcut çevresel sorunların temel nedenleri olduğu bilgisini paylaştı.

Marmara Denizi'nin yönetiminde bazı değişiklikler yapılacağını belirten Somuncu, şunları kaydetti:

"Marmara Denizi'nde şu anda hem denizden sorumlu kurum ve kuruluşlar hem de denizin kıyısındaki illerde mevcut, oralardan sorumlu kurum ve kuruluşlar kendi sorumluluğu ve onun yasal dayanağı çerçevesinde alana müdahil oluyor ve alanı o şekilde yönetmeye çalışıyor. Bu da çok parçalı ve birbiriyle birleşmeyen bir yapı. Kimi zaman geç kalınıyor, kimi zaman yanlış işler yapılıyor ve bu da ekosisteme zarar veriyor. O yüzden yönetim planı artık Marmara Denizi'nin tek elden yönetimini sağlayacak."

"Doğayı kendi haline bırakırsanız doğa kendisini yeniler"

Somuncu, projede Marmara Denizi'ndeki ana sorunları biyolojik çeşitlilik ve iklim değişikliği, sürdürülebilir ekonomi ile mekansal planlama ve alan yönetişimi olmak üzere üç grupta ele aldıklarını aktardı. Somuncu, bu başlıkların paydaş toplantılarında çalışma masaları aracılığıyla değerlendirildiğini kaydetti.

Yönetim planının tam ve etkin şekilde uygulanması halinde Marmara Denizi’nin kısa sürede ekosistemini yenileyebileceğini belirten Somuncu, şöyle devam etti:

"Genelde herkeste şöyle bir algı var, Marmara Denizi artık öldü, bitti. Biraz böyle konuyla ilgili insanlardan söz ediyorum. Ben bu kadar pesimist bir şekilde düşünmemiştim ama ya acaba olur mu? Bir soru işaretiydi benim için. Fakat çalışmaya başladım, verilere bakmaya başladım. Başka alanlarda benzer süreç yaşayıp da tekrardan geri kazanılan alanları gördüm. Bütün bunları düşündükten sonra alanı dolaştım, defalarca görüşmeler yaptık. Aslında bununla ilgili çok basit bir formül var. Doğayı kendi haline bırakırsanız doğa kendisini yeniler."

Somuncu, Aralık 2025'te başlayan projenin Aralık 2027'de tamamlanmasının planlandığını sözlerine ekledi.

Bayraktar, burada yaptığı konuşmada, son yıllarda dünyada yaşanan belirsizlik ve çatışmaların enerji sektöründe köklü değişikliklere yol açtığını, Orta Doğu'daki savaşla yaşanan son krizin de enerji güvenliğinin ne kadar önemli olduğunu ortaya çıkardığını söyledi.

Bu krizde özellikle enerji tedarikini Hürmüz Boğazı'ndan sağlayan Asya ülkelerinin farklı önlemler aldığını ve Türkiye dahil Avrupa ülkelerinin de vatandaşlarını artan fiyatlara karşı korumak için tedbirleri uygulamaya koyduğunu anlatan Bayraktar, "Enerji güvenliği her ülkenin olmazsa olmaz unsurlarından biri. Dünya çok hızlı şekilde elektrikleşmeye gidiyor. Bu yıl COP31 Başkanı Türkiye'nin ortaya koyduğu konulardan biri elektrifikasyon. Elektrik tüketimi önümüzdeki süreçte özellikle yapay zeka ve veri merkezleri, elektrikli araçlar ve soğutma kaynaklı artmaya devam edecek" diye konuştu.

Bayraktar, enerji güvenliği riskleri ve elektrik talebi artarken ülkelerin bir yandan iklim değişikliğiyle mücadeleyi de kararlılıkla sürdürmesi gerektiğinin altını çizdi.

İklim değişikliğiyle küresel mücadelede kolektif çabanın kritik önemde olduğuna işaret eden Bayraktar, "Karşı karşıya olduğumuz sorun çok ciddi ama dünyada ciddi bir siyasi irade yok. Baktığımızda en büyük kirletici ülkelerden biri olan ABD'de söylemler iktidardan iktidara değişiyor. Bu iniş çıkış tüm dünyaya zaman kaybettiriyor. İklim konusunda dünya bir sonuç alamıyorsa bu politikacıların o sürekliliği sağlamadığı anlamına gelir" dedi.

"Türkiye nükleer yapmak zorunda"

Bayraktar, Türkiye'nin de iklim değişikliğiyle mücadele ve temiz enerji dönüşümü kapsamında üç temel soruya odaklandığını dile getirdi.

Bunlardan ilkinin enerji arz güvenliği olduğunu kaydeden Bayraktar, ikinci konunun ise Türkiye'nin en büyük hedefi olan enerjide bağımsızlığı sağlamak olduğunu belirtti. Türkiye'nin kullandığı enerjinin üçte ikisini ithal yolla sağladığını kaydeden Bayraktar, bu ithalat bağımlılığının ekonomide kırılganlık yarattığını ifade etti.

Bayraktar, cari açığın en baş sebeplerinden biri olan enerjide dışa bağımlılığı bitirmenin Türkiye için en önemli konu olduğunu vurgulayarak, "Üçüncü konumuz ise Türkiye'nin 2050'lerin başında karbon nötr bir ekonomi olması lazım. Bu ekonominin her alanında ezberleri bozan çok köklü bir değişim demek" dedi.

Bu dönüşümün aynı zamanda sosyal etkilerinin de olacağının altını çizen Bayraktar, yaklaşık 30 yıl içinde yaşanacak tüm bu değişimler için çok ciddi hazırlık yapılması gerektiğini söyledi.

Bayraktar, bu süreçte nükleer enerjinin de Türkiye için kritik olduğunu ifade ederek, "Türkiye nükleer yapmak zorunda, emisyon olmadan elektrik üretmenin yollarından biri bu" dedi.

Türkiye'nin bu üç soruna aynı anda çözüm ararken büyüyen elektrik talebini karşılamak için son hızla yenilenebilir enerji kapasitesini artırdığını, enerji verimliliği açısından iyileştirilebilecek alanlara odaklandığını dile getirdi.

Bu kapsamda sıfır atık ve enerji verimliliğinin birlikte ele alındığını ifade eden Bayraktar, 2017'de başlatılan Sıfır Atık hareketinin de Türkiye'den çıkarak küresel çapta çok hızlı büyüyen bir marka haline geldiğini aktardı.

Portekiz - Özbekistan mücadelesinde tarihi gece

2026 FIFA Dünya Kupası K Grubu ikinci karşılaşmasında Portekiz ile Özbekistan kozlarını paylaştı. Gruptaki bu kritik randevuda rakip fileleri iki kez havalandırarak duble yapan 41 yaşındaki Cristiano Ronaldo, yeşil sahalarda aynı anda üç büyük rekorun birden sahibi oldu.

Üst üste iki gol birden geldi

Portekizli golcü, altı farklı Dünya Kupası'nda skor üretmeyi başaran tek futbolcu unvanını alırken, aynı zamanda bu dev turnuvanın tarihinde bir müsabakada iki gol atan en yaşlı oyuncu olarak da tarihe geçti.

Rekorları altüst etmeye devam ediyor

Kariyerindeki 6. Dünya Kupası'nda 10. kez gol sevinci tadan Ronaldo, Portekiz futbolunun unutulmaz ismi Eusebio'yu geride bıraktı ve ülkesinin Dünya Kupası tarihindeki en golcü oyuncusu konumuna yükseldi. Tüm bunların yanı sıra Ronaldo, kariyerindeki en büyük vizyonu olan 1000 gol barajına da dev bir adım daha attı.

Büyük hedefe sadece 25 gol uzaklıkta

Milli takım formasıyla toplamda 145. golüne imza atan Ronaldo, kulüp ve milli takım kariyerindeki genel gol sayısını ise 975 yaptı. Dünya futbol tarihinin en çok gol atan oyuncusu unvanını elinde bulunduran efsanevi yıldız, ilerleyen yaşına rağmen futbol tarihini yeniden yazmayı sürdürüyor.

Dünya Bankası işbirliğiyle yürütülen proje doğrultusunda dönüşüm sürecine dahil olmak isteyen hak sahiplerine 3 milyon liraya kadar kredi desteği, ilk 12 ay geri ödemesiz dönem, 180 aya varan vade ve aylık yüzde 0,69 faiz oranıyla finansman imkanı sunuluyor.

İstanbul'un projeye dahil edilmesiyle başvuru süreçlerinde yoğunluk yaşandı.

Proje kapsamında kentte çalışmaların başladığı 6 Nisan'dan 22 Haziran'a kadar 14 bin 32 hak sahibiyle görüşme yapıldı.

Bu görüşmeler sonucunda riskli yapıların dönüşümü için 196 bin 324 konut ve iş yerine ilişkin ön başvuru alındı.

Başvurular değerlendirme sürecinde bulunurken, uygunluk kontrollerinin tamamlanmasının ardından kesin başvurular netleştirilecek.

Yetkililer, ön başvurulardaki artışın vatandaşların kentsel dönüşümde sürdürülebilir finansman modellerine olan ihtiyacını ve güvenini gösterdiğini belirtiyor.

En çok ön başvuru alınan 15 ilçe

Proje kapsamında İstanbul'da en fazla ön başvuru alınan ilçeler arasında Bahçelievler ilk sırada yer aldı.

Bahçelievler'de 1506, Kadıköy'de 1461, Bakırköy'de 1409, Kartal'da 1062, Gaziosmanpaşa'da 813, Üsküdar'da 736, Ümraniye'de 634, Küçükçekmece'de 614, Maltepe ve Avcılar'da 500'er, Pendik'te 473, Güngören'de 450, Bağcılar'da 428, Şişli'de 418 ve Fatih'te ise 415 ön başvuru alındı.

Bu 15 ilçede toplam 11 bin 419 ön başvuru yapıldı.

Proje kapsamında sağlanan finansman desteğinin riskli yapıların yenilenmesi ve afetlere daha dayanıklı şehirlerin oluşturulmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

Söz konusu finansman desteği sağlanan proje, İstanbul'un yanı sıra İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ'da da uygulanıyor.

Proje hakkında detaylar

1 Ekim 2020 tarihinden itibaren yıkım sürecine geçmiş ve riskli yapı olarak tanımlanan binalar hedef gruplar arasında yer alıyor. Bu kapsamda desteklerden yararlanılabilmesi için bina sakinleri (daire sahipleri) ile müteahhit arasında anlaşmanın sağlanmış olması gerekiyor.

Süreçte müteahhitler, e-Devlet üzerinden ARAAD (AFDİS) platformunu kullanarak binanın yıkım ve yeniden yapım süreçlerine ilişkin bilgi ve belgeleri sisteme yüklüyor. Teknik incelemelerin tamamlanmasının ardından hak sahiplerinin (daire sahiplerinin) banka süreçlerini başlatması bekleniyor.

Finansman tutarı, inşaat sürecindeki hak edişlere paralel olarak blokeli hesaplarda tutuluyor ve yapım aşamalarının ilerlemesine bağlı şekilde müteahhitlere aktarılıyor.

Bu merkezler için donanım, güç dağıtımı, yüksek ısıyı dengeleyen soğutma sistemleri, siber saldırılara karşı güvenlik tedbirleri ile yangın söndürme altyapısı büyük önem taşıyor.

İhtiyaca göre veri merkezleri, geleneksel, kurumsal, ortak yerleşim, bulut, hibrit, hiper ölçekli ve uç veri merkezleri olarak ayrılıyor.

Yapay zeka modellerinin eğitilmesi içinse büyük bir işlem gücü ve enerji gerekiyor. Bu amaçla klasik klimalar yerine sıvı soğutmalı sistemler daha çok tercih ediliyor.

Türkiye için fırsat alanı

Türkiye'nin yapay zeka ve veri merkezleri alanında küresel değişimden daha fazla pay alabilmesi için güçlü enerji altyapısı, yüksek kapasiteli elektrik şebekesi ve yatırım dostu düzenlemeleri kritik önem taşıyor.

Veri merkezlerinin enerji, sanayi ve dijital dönüşüm politikalarının kesişim noktasında konumlandırılmasıyla Türkiye'nin bu alanda bölgesel üs olabileceği değerlendiriliyor. Dolayısıyla veri merkezi yatırımları, Türkiye için stratejik bir fırsat alanı olarak görülüyor.

Bu doğrultuda, veriye erişimin kolaylaştırılarak araştırmacıların, girişimcilerin ve kamu kurumlarının bunu değere dönüştürme sürecinin hızlandırılması ana hedeflerden biri olarak nitelendiriliyor. Sağlık, tarım, savunma ve elektronik ticaret başta olmak üzere en az 2 bin kamu veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi üzerinden vatandaşın istifadesine sunulması hedefleniyor.

Yatırım programlarında yapay zeka projelerine en az yüzde 2 pay

Türkiye'nin veri merkezleri konusunda bölgesel bir üsse dönüşmesi ve dijital ekonominin merkezlerinden biri haline gelmesi amacıyla kamu-özel sektör işbirliği güçlendiriliyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin Yapay Zeka Vizyonu ve Eylem Planı'nı açıkladığı "Türkiye Yapay Zeka Zirvesi"nde, "2030'a kadar ülkemizin veri merkezi kurulu gücünü en az 1 gigavata çıkaracağız. Elektronik devleti, vatandaşımızın yapay zeka destekli kamu hizmetlerini doğrudan deneyimli hale getireceği dönüşüm alanı olarak ele alacağız." değerlendirmesini yapmıştı.

Bu kapsamda kamu yatırım programlarında yapay zeka projelerine en az yüzde 2 pay ayrılacak. Kamu, başarılı ve yerli yapay zeka çözümlerinin ilk alıcısı ve en güçlü referansı olacak.

Sağlık, enerji ve akıllı üretim başta olmak üzere öncelikli alanlarda fikirleri ürünlere dönüştürecek KOBİ'lere gerekli teknoloji sağlanacak.

Kamu-özel sektör işbirliğiyle 10 milyar dolarlık yatırım

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Yapay Zeka Eylem Planı'nın "Yönet" hedefleri kapsamında egemen yapay zeka kapasitelerini güvence altına alacaklarını ve güçlendireceklerini ifade etmişti.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da veri merkezi ve yapay zeka yatırımları kapsamında yaklaşık 3 milyar dolarlık kamu kaynağı sunarak, 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımını harekete geçireceklerini bildirdi.

Çalışmalar kapsamında uluslararası girişimcilere bu alandaki yatırımları için tek pencereden en çok 30 iş gününü kapsayan yol haritası sunulacak. Böylece öngörülebilir, hızlı ve koordineli bir yatırım ortamı sağlanacak.

Yapay zekada "yatırım diplomasisi"nin kalbi İstanbul olacak

Türkiye'nin bu alanda yapacağı çalışmaların öne çıkan merkezlerinden biri İstanbul olacak. Kentin, Türkiye'nin uluslararası vitrini ve yatırım diplomasisi şehri olarak konumlandırılması planlanıyor.

Terminal İstanbul da girişimcilerin ve yatırımcıların buluşma adresi olacak.

Türkiye, OECD, G20, Birleşmiş Milletler ve diğer platformlarda insan merkezli yapay zeka standartlarının belirlenmesinde etkin rol üstlenmeyi hedefliyor.

Türk Devletleri Teşkilatı ile Oğuz, Kıpçak ve Karluk dillerini kapsayan ortak bir Türk dilleri büyük dil modeli geliştirilmesi için çalışmalar başladı.

Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı ile harekete geçirilecek kaynakların üreteceği katma değerin 1 trilyon lirayı aşması bekleniyor.

Bu çalışmaların, Türkiye'nin veri merkezlerinde "bölgesel üs" olma ve dijital ekonomiye yön verme hedeflerinin önünü açması öngörülüyor.

Veri merkezlerine yönelik hukuki düzenlemeler de devreye alınacak.

GSM operatörleri başrolde

Türkiye yapılacak yatırımlar ve atılan adımlarla geleneksel yerel veri merkezlerinden dünya devi teknoloji şirketlerinin doğrudan konumlandığı "hiper ölçekli" ekosisteme geçişe hazırlanıyor.

Turkcell ve Google Cloud ortaklığı ile yapılması kararlaştırılan yatırım, sektörün en sıcak ve en büyük yatırımı olarak ortaya çıkıyor. Ankara'da temelleri atılan ve üç ayrı yedekli ağ kümesinden oluşan veri merkezi projesinin toplam büyüklüğü 3 milyar doları buluyor. Bu bütçenin 1 milyar dolarını Turkcell, 2 milyar dolarını ise Google Cloud üstleniyor. Tesisin 2028'de tam kapasiteyle devreye girmesi bekleniyor.

Türk Telekom, test ettiği Sıvı Daldırmalı Soğutma Sistemi ile veri merkezlerinin büyük güç tüketen soğutma operasyonlarında başarılı sonuçlar elde ettiğini açıkladı.

Vodafone Türkiye ise gelecek günlerde DAMAC Digital ortaklığıyla 150 milyon dolar yatırımla İzmir'de yeni bir veri merkezi açacaklarını, Ankara'daki veri merkezlerinin kapasitesini de 18 milyon avroluk yatırımla kayda değer ölçüde artırdıklarını bildirdi.

Veri merkezlerinin sayısı artıyor

Türkiye'de 81 veri merkezi bulunuyor. Bunların 33'ü İstanbul'da, 13'ü Ankara'da, 10'u İzmir'de, 8'i Bursa'da, 4'ü Kocaeli'de, 3'ü Denizli'de, 2'si Gaziantep'te yer alıyor. Ayrıca, Tekirdağ, Trabzon, Isparta, Antalya, Adana, Kayseri, Konya ve Samsun'da birer veri merkezi çalışıyor.

Yüksek teknoloji yatırımlarını destekleyen HIT-30 Programı ve yerelde desteklenecek 303 stratejik projenin, Türkiye'nin kalkınma anahtarı olacağı öngörülüyor. HIT-30 Programı kapsamında veri merkezleri için 1,5 milyar dolarlık destek bütçesi ayrıldı. Yatırımlara yönelik yüzde 50'ye varan vergi teşviki, yatırımın yüzde 10'una kadar enerji desteği ve istihdam katkısı verilecek.

Veri merkezlerinin bu teşviklerle Anadolu'nun güvenli bölgelerine yayılması planlanıyor. "Yerel Kalkınma Hamlesi" kapsamında, Nevşehir'de sıcak hava balonu ve aksamları üretiminin yanı sıra veri merkezi (kaya oyma) projelerine yatırım bekleniyor.

Kapadokya'daki kayadan oyma doğal soğuk hava depolarının, Ahiler Kalkınma Ajansı (AHİKA) tarafından hazırlanan çalışmayla enerji verimliliği ve güvenlik avantajları nedeniyle veri merkezlerine dönüştürülmesi planlanıyor. Nevşehir'de kurulacak veri merkezinin yatırım ve işletme maliyetinin İstanbul ve Ankara'ya kıyasla yüzde 45 düşük maliyetli olması öngörülüyor.

Küresel pazar büyüklüğü

Çevrimiçi istatistik portalı Statista ve sektör raporlarına göre 2024'te 416 milyar dolar olan küresel veri merkezi sistemleri pazar büyüklüğünün bu yıl 570 milyar doları aşması ve pazarın 2030'a kadar 620 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

Türkiye Elektrik Sanayi Birliğinin (TESAB) "Veri Merkezleri: Küresel Gelişmeler ve Türkiye'nin Rotası" raporunda yer verilen Uluslararası Enerji Ajansı tespitlerine göre veri merkezi sektöründe tarihi bir büyüme yaşanıyor. 2020'de yaklaşık 60 gigavat seviyesinde olan küresel veri merkezi kapasitesi, 2024'te 97 gigavata yükselerek yüzde 60'ın üzerinde artış kaydetti.

Mevcut eğilimlerin sürmesi halinde küresel kapasitenin 2030'da 226 gigavata, 2035'te ise 277 gigavata ulaşması bekleniyor. Elektrik tüketiminin ise yapay zeka kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte 2035'e kadar 1750 teravat/saat seviyelerine ulaşabileceği öngörülüyor.

ABD veri merkezi sayısında lider

ABD'nin yapay zeka alanındaki OpenAI, Google, Microsoft, Amazon, Meta, Anthropic ve Nvidia gibi teknoloji şirketleri yalnızca model geliştirme yarışında değil, çip, bulut bilişim, veri merkezi ve yapay zeka hizmet ihracatı alanlarında da ülke ekonomisine katkı sağlıyor.

Bu kapsamda, geçen yıl küresel çapta özel şirketlerce yapılan 344,7 milyar dolarlık yapay zeka yatırımının 285,9 milyar dolarını ABD'li şirketler gerçekleştirdi.

ABD'de geçen yıl sonu itibarıyla 5 bin 427 veri merkezi bulunuyor. Bunu 529 ile Almanya ve 523 ile Birleşik Krallık takip ediyor. Bu merkezlerin herhangi bir bölgeden daha fazla enerji tüketmesi, enerji ihtiyacını da ABD'nin yapay zeka stratejisinin merkezine taşıyor. ABD, kişi başına veri merkezi elektrik tüketiminde de en büyük paya sahip ülkelerden biri olarak öne çıkıyor.

Depremin derinliği 8,39 kilometre olarak kaydedildi.

Depremin merkez üssünün Datça'ya 189 kilometre uzaklıkta olduğu belirtildi.

Düzce'de de deprem olmuştu

Bugün saat 08.46'da Düzce'nin Gümüşova ilçesinde de 3,1 büyüklüğünde deprem olmuştu.

Deprem, Sakarya'nın Hendek ilçesinde ve İstanbul'da da hissedilmişti.

Fiziki ve teknolojik altyapısını sürekli geliştiren firma, askeri ve sivil kullanıma yönelik tabanca ve tüfek üretimi gerçekleştiriyor.

AR-GE çalışmalarına da önem veren firma, yurt dışında savunma sanayisi alanındaki teknolojik gelişmeleri yakından takip ederken ürün yelpazesini genişletmeye yönelik de çalışmalarını sürdürüyor.

"İhracata yönelik 150 bin tabanca ve 10 bin piyade tüfeği üretimi gerçekleştirdik"

TİSAŞ Yönetim Kurulu Üyesi Murat Alemdaroğlu, uluslararası pazarda yoğun ilgi gördüklerini söyledi.

Bu kapsamda ürettikleri ürünleri 4 kıtadaki ülkelere ulaştırdıklarını belirten Alemdaroğlu, "Hafif silah olarak adlandırılan tabanca ve piyade tüfeği üretimi gerçekleştiriyoruz. Bu ürünleri de başta kolluk güçlerimiz olmak üzere 76 ülkeye ihraç ediyoruz. 2025 içerisinde ihracata yönelik 150 bin tabanca ve 10 bin piyade tüfeği üretimi gerçekleştirdik. Ürünlerimizin yüzde 70'ini ihracata, geri kalanını kolluk güçlerimizin kullanımına sunduk" diye konuştu.

Alemdaroğlu, üretilen tabancaların Türkiye'de uzun zamandır kolluk güçleri tarafından tercih edildiğini vurgulayarak, "Yaptığımız sözleşme kapsamında kolluk güçlerimize yaklaşık 52 bin silah tedarikini 2025 içerisinde gerçekleştirdik" dedi.

"Makineli tüfek projemizin prototipini ve altyapı sistemlerini oluşturmaya başladık"

AR-GE çalışmalarına önem verdiklerini ifade eden Alemdaroğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Hedefimiz 2026 için yaklaşık yüzde 15'lik büyüme elde etmek. Bunu gerçekleştirmek için de AR-GE merkezimizde mevcut ve yenilikçi projeler gerçekleştiriyoruz. Özellikle kolluk güçlerimize yapmış olduğumuz teslimatlar sonrasında bazı geri bildirimler elde ettik. Mevcut tecrübemizi bu geri bildirimlerle birleştirerek, nitelikli projeler üretmeye başladık."

Alemdaroğlu, bunlardan bir tanesinin makineli tüfek projesi olduğuna işaret ederek, şunları kaydetti:

"Makineli tüfek projemizin prototipini ve altyapı sistemlerini oluşturmaya başladık. Aynı zamanda ateşli testler faaliyetini yürüttüğümüz bir de döner namlulu çalışma sistemine sahip Gatling projemiz var. Bu projemizin de ateşlerini tamamladıktan sonra ilerleyen süreçte entegrasyonu gerçekleştireceğiz."

Dosyaya sunulan sağlık raporları ve Adli Tıp Kurumu süreçlerini dikkate alan İstinaf 20. Ceza Dairesi, tutukluluk halinin adli kontrol tedbirine çevrilmesini yeterli bularak oy birliğiyle itirazı kabul etti. Alınan kararla, asılsız iddialarla zindanda tutulan Yusuf Ziya Gümüşel'in yurt dışına çıkış yasağı ve konutu terk etmeme şartıyla bihakkın tahliyesine hükmedildi.

Gümüşel’in cezaevi önünde kendisini bekleyen grup tarafından tekbirlerle karşılandığı görüldü.

Yerli ve milli imkanlarla geliştirilen hava-hava füzeleri GÖKDOĞAN ve BOZDOĞAN'ın harp başlıklı atış testlerini tam isabetle tamamladığını bildiren Bakan Kacır, test süreçlerine dair şunları kaydetti:

“GÖKDOĞAN ve BOZDOĞAN en son testlerinde gerçek harp başlığıyla hedefleri tam isabetle vurarak doğrulama süreçlerini başarıyla tamamladı, seri üretim süreçleri başladı. Bu sadece bir test değil, gökyüzündeki caydırıcılığımızın, mühendisliğimizin ve kararlılığımızın somut bir göstergesi.”
Kacır, projelerde emeği geçenlere teşekkür ederek, "TÜBİTAK SAGE'mizin mühendis ve teknisyenleri başta olmak üzere bu büyük başarıda emeği bulunan tüm paydaşlarımızı yürekten kutluyorum. Ülkemize hayırlı olsun. Milli Teknoloji Hamlesi yolunda çok daha güçlü yarınlara." değerlendirmesinde bulundu.

Bakan Kacır, NSosyal hesabından da GÖKDOĞAN ve BOZDOĞAN'ın test anları ve füzelerin özelliklerine ilişkin detayları içeren videoyu paylaştı.

O anları kaydeden şahıslar ise TOMA'ya saldırı sırasında “Helal olsun” diye bağırırken, eylemcinin yakalanmasının ardından “Yazık ya” sözleri duyuldu.

Saldırgan polis ekiplerince gözaltına alındı.

Taşkınlık çıkarmaya çalışan Yahudinin İsrail vatandaşı olduğu ortaya çıktı.

İsrailli asker, Gazze’de Filistinli çocukların drone ile takip edilip hedef alındığı anlara ait videoyu paylaştı

Kfir Tugayı'na bağlı bir İsrailli asker, özel Instagram hesabında bir video paylaştı.

Görüntülerde, Gazze'de iki çıplak ayaklı Filistinli çocuğu takip eden bir dört pervaneli insansız hava aracının yer aldığı ve bu durumun bir savaş suçu olduğunu gösteren bir olay belgelendiği görülüyor.

Çocuklar ilk saldırıdan kurtuldu, ancak insansız hava aracı takibine devam etti ve çocukların akıbeti bilinmiyor.

"Filistin için adalet, dünya için vicdan" yazılı pankart eşliğinde yürüyen katılımcılar, zaman zaman tekbir getirip, "Yaşasın küresel intifada", "Katil İsrail Filistin'den defol" sloganları attı.