İsviçre'deki çekilişin ardından sarı-lacivertlilerin rotası çizildi. Fenerbahçe, Sturm Graz’ı eleyerek yoluna devam etmesi halinde, play-off turunda Sparta Prag (Çekya) - Lyon (Fransa) eşleşmesinin kazananı ile kozlarını paylaşacak.

Çift maçlı eleme sistemine göre oynanacak play-off turunu da başarıyla tamamlayan taraf, Şampiyonlar Ligi'nin yeni lig formatında mücadele etme hakkı kazanacak. Sarı-lacivertli kulüp, bu son virajı da kayıpsız geçmesi durumunda tam 18 yıllık aranın ardından yeniden Devler Ligi arenasına adım atmış olacak.

İran makamlarından ise olaya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Hakim ve savcıların büyük çoğunluğunun görevlerini meslek onuruna bağlılıkla yerine getirdiğini belirten Gürlek, denetim mekanizmalarının etkin şekilde işletildiğini kaydetti.

Bakan Gürlek’in paylaştığı HSK İkinci Dairesi verilerine göre, 2026 yılı içerisinde toplam 525 hakim ve Cumhuriyet savcısı hakkında işlem yapıldı. Bu dosyalardan 333’ü hakkında disiplin cezası uygulanırken, diğer dosyalar hakkında soruşturma evrakının işlemden kaldırılması veya ceza tayinine yer olmadığı yönünde kararlar verildi.

"Hiç kimseye ayrıcalık sağlanmayacak"

Adalet sisteminin hızını ve etkinliğini artırırken denetim mekanizmalarını daha da güçlendireceklerini ifade eden Bakan Gürlek, açıklamasını şunları kaydetti;

Milletimizin huzurunu ve kamu düzenini hedef alan suçlularla ve suç örgütleriyle kararlılıkla mücadele ediyoruz. Adaletin gereğini yerine getirirken kimsenin makamına, unvanına veya nüfuzuna bakmıyoruz. Bu hassasiyetimiz, yargı teşkilatımızın mensupları bakımından da aynen geçerlidir. Hakim ve Cumhuriyet savcılarımızın büyük çoğunluğu görevlerini hukuka, vicdana ve meslek onuruna bağlılıkla yerine getirmektedir. Ancak bu sıfatın hiç kimseye ayrıcalık sağlamayacağı da açıktır. Hakimler ve Savcılar Kurulumuz denetim ve disiplin mekanizmalarını etkin biçimde işletmektedir.

Bu çerçevede HSK İkinci Dairesince 2026 yılında 525 hakim ve Cumhuriyet savcısı hakkında esasa ilişkin karar alınmıştır. Bunlardan 333’ü hakkında; 168 uyarma, 24 kınama, 23 aylıktan kesme, 4 kademe ilerlemesini durdurma, 30 yer değiştirme ve 84 meslekten çıkarma cezası uygulanmıştır. Adalet sistemimizin hızını ve etkinliğini artırırken denetim mekanizmalarını daha da güçlendireceğiz. Dışarıda suç örgütleriyle, yargı teşkilatımız içinde ise hukuku ve meslek onurunu zedeleyen her türlü tutumla mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz.

Dünya Kupası kulvarında hedeflediği başarıya ulaşamayan ay-yıldızlı ekip, tarihine bir ilk ekleyerek UEFA Uluslar A Ligi kulvarında boy gösterecek. Bu doğrultuda milli ekibin Belçika ve Fransa karşısına çıkacağı sahalar kesinleşti.

Türkiye Futbol Federasyonu kanadından paylaşılan bilgilere göre, 12 Kasım Perşembe akşamı saat 20.00'de start alacak Türkiye-Belçika randevusu İzmir'deki Gürsel Aksel Stadyumu'nun çimlerinde oynanacak.

BELÇİKA MAÇI İZMİR'DE OYNANACAK

Süper Lig temsilcilerinden Göztepe'nin iç saha maçlarına ev sahipliği yapan tesis, milli takımımızın Uluslar Ligi serüveninde 14 Haziran 2022 tarihinde Litvanya karşısında aldığı 2-0'lık galibiyete ve 9 Eylül 2024'te İzlanda'yı 3-1 devirdiği zafere tanıklık etmişti.

FRANSA DEPLASMANI BORDEAUX ŞEHRİNDE

Gruptaki son randevusunda 16 Kasım Pazartesi günü Türkiye saatiyle 22.45'te Fransa deplasmanına çıkacak olan kırmızı-beyazlılar, bu zorlu müsabakayı Bordeaux kentinde yer alan Atlantique Stadyumu'nda tamamlayacak.

Yaptıkları yatırımlarla, demir yollarında yerli ve milli araçların kullanımını her geçen gün artırdıklarına, geliştirdikleri ve ürettikleri araçları uluslararası pazarlara sunduklarına dikkati çeken Uraloğlu, "TÜRASAŞ Eskişehir Bölge Müdürlüğü'müzde yüzde 90 yerlilik oranıyla ürettiğimiz 'DE 10000' manevra lokomotifimizi Tanzanya'ya uğurladık. Yerli ve milli mühendisliğimizin ürünü olan lokomotifimiz Afrika'da raylarla buluşmak üzere yola çıktı" ifadelerini kullandı.

Lokomotifin yolculuğu 3 bin 946 deniz mili sürecek

Uraloğlu, Eskişehir'den Kocaeli Derince Limanı'na getirilen lokomotifin, yükleme operasyonunun tamamlanmasının ardından gemiyle 29 Temmuz Çarşamba günü Tanzanya'ya uğurlandığını bildirdi.

Lokomotifin deniz yolculuğunun yaklaşık 3 bin 946 deniz mili (7 bin 308 kilometre) süreceğini aktaran Uraloğlu, lokomotifin, Darüsselam Limanı'na ulaşarak Tanzanya demir yolu filosunda hizmet vereceğini söyledi.

Lokomotifte yerli motor kullanıldı

Uraloğlu, TÜBİTAK KAMAG Projesi kapsamında TÜRASAŞ ile TÜBİTAK işbirliğinde geliştirilen 1000 beygir gücünün üzerindeki ilk yerli ve milli dizel motor olan Özgün Motor'un da "DE 10000" lokomotifinde kullanıldığını belirterek, şunları kaydetti:

"Yüksek yerlilik oranıyla geliştirilen ve tüm fikri mülkiyet hakları ülkemize ait olan Özgün Motor, ilk kez yerli bir lokomotif platformunda kullanılarak uluslararası pazarlara ihraç edildi. Motor geliştirme sürecinde kazanılan mühendislik bilgi birikimi ve tasarım kabiliyeti, Türkiye'nin güç sistemleri alanındaki teknolojik yetkinliğini bir üst seviyeye taşıdı. Ticarileşme aşamasına ulaşan motor, demir yolu başta olmak üzere farklı sektörlerin ihtiyaçlarına cevap verebilecek stratejik bir ürün olarak öne çıkıyor."

Öğrenci, veli, öğretmen ve tüm vatandaşların okul bilgilerine ulaşabildiği platformda, kullanıcılar, okulları il, ilçe, okul türü, okul kademesi, alan ve pansiyon durumu gibi kriterlere göre inceledi.

Platformla okulların temel bilgileri, adresleri, iletişim bilgileri, öğretim şekli, ders saatleri, fiziki imkanları, kontenjan durumu ve diğer özellikleri sade ve anlaşılır bir yapıda sunuldu.

Tercih sürecinin en verimli şekilde geçirilmesi sağlandı

"Rota Maarif", LGS tercih döneminde öğrenci ve velilerin okul seçimlerini daha bilinçli yapabilmelerine katkı sunan dijital araçlarıyla öne çıktı.

Bu kapsamda öğrenci ve veliler, tercih etmeyi düşündükleri okulları karşılaştırdı ve taslak tercih listesi oluşturdu. Böylelikle öğrenci ve velilerin tercih sürecini en verimli şekilde geçirmeleri sağlandı.

Kullanıcılar için "tercih danışmanı" işlevi gören "Rota Maarif"e, 13-27 Temmuz tarihleri arasında 3 milyon 198 bin 963 kez giriş yapıldı.

İç kesimlerde hava sıcaklığının 37 dereceye kadar yükselmesinin beklendiğine işaret edilen açıklamada, günün ilerleyen saatlerinde ülkenin güneyinde bulutlanma olacağı belirtildi.

Açıklamada, ülkenin kıyı kesimlerinde ise denizin etkisiyle sıcaklıkların 30 derecenin altında seyretmesi beklendiği kaydedildi.

Belçika'nın büyük bölümünde turuncu sıcaklık alarmı verildiğine dikkat çekilen açıklamada, Batı Flandre ve Doğu Flandre bölgelerinde ise bir seviye düşük olan sarı uyarı uygulanacağı bildirildi.

Açıklamada, salı günü hava sıcaklıklarının 31 derece, çarşamba günü ise sıcaklıkların 28 derece civarında seyretmesinin beklendiğine işaret edilerek, kıyı kesimleri dışında ülke genelinde sarı sıcaklık uyarısının süreceği bildirildi.

Bu arada, Belçika'da turuncu sıcaklık alarmı, yüksek risk oluşturan aşırı sıcak hava koşullarını ifade ediyor. Bu seviyede, vatandaşların önlem alması ve yerel yönetimlerin hazırlıklı olması gerekiyor. Bu uyarıda, günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkılmaması, bol su tüketilmesi, ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılması tavsiye ediliyor.

Proje ile vatandaşların sağlıklı, kaliteli ve kesintisiz içme suyuna erişeceklerine işaret eden Balta, "Bu kapsamda Güneysu İçme Suyu Projesi'ne ilk kazmayı vurduk. Toplam 250 milyon lira yatırım bedeline sahip proje kapsamında, 14,6 kilometre uzunluğunda isale hattı inşa edilecek olup, boru döşeme çalışmalarına başlanmıştır" ifadelerine yer verdi.

Balta, proje kapsamında ayrıca üç temiz su deposunun inşa edileceği bilgisini paylaşarak, şunları kaydetti:

"Yatırımın tamamlanmasıyla birlikte Güneysu ilçe merkezimizin yanı sıra 11 köyümüz de modern ve güvenli içme suyu altyapısına kavuşacaktır. Bölge halkımızın yaşam kalitesini artıracak bu önemli proje, aynı zamanda geleceğin su ihtiyaçlarına da cevap verecek şekilde planlanmıştır. Ülkemizin dört bir yanında olduğu gibi Rize'mizde de vatandaşlarımızın suya güvenli erişimini sağlamak için yatırımlarımıza aralıksız devam ediyoruz. Güneysu İçme Suyu Projemizin 2027 yılının ikinci yarısında tamamlanmasını hedefliyoruz."

Açıklamada bulunan TÜYEK Başkanı Coşkun Yılmaz, 485 bin eser ihtiva eden TÜYEK Yazma Eser Portalı'nın araştırmacılara hızlı ve kesintisiz erişim imkanı sunduğunu söyledi.

Eserlerin katalogları da tamamlandı

Yılmaz, yazma eserlerin dijitalleşmesinin son derece önemli olduğuna işaret ederek, "Yazma eserlere herkesin istediği zaman ulaşması için bu eserlerin dijitalleşmesi gerekiyor. Ayrıca dijitalleşme herhangi bir afete karşı muhtevanın ve görselliğin korunması anlamına da geliyor. Diğer taraftan eserlerin yıpranma oranını da büyük ölçüde azaltıyor ve normal şartlarda ulaşılamayacak eserlere çok kolay ulaşılabiliyor. Bu anlamda örnek bir yazma eser portalımız var." diye konuştu.

Zengin içeriğinin yanı sıra hızlı ve kolay erişilebilirliği nedeniyle portalın dünyanın birçok yerinden takdir aldığını dile getiren Yılmaz, şunları kaydetti:

"Her geçen gün de yeni eserlerin dijitalleşmesini sağlayarak ve kataloğunu bilimsel şekilde hazırlayarak hizmetlerimizi sürdürüyoruz. Bu anlamda Türkiye Yeni Yazmalar Koleksiyonu da başkanlığımızın bizzat satın alarak oluşturduğu bir koleksiyon. TÜYEK, eserini satmak isteyen kimselerden bedelini ödeyerek eser alımı konusunda da çok önemli bir hizmeti ifa ediyor. Böylelikle 20 bine yakın eseri satın aldık ve bu çalışmalarımıza da ciddi bir şekilde devam ediyoruz. Bu kapsamda ilk 6 bin 388 eserin hem dijitalleşmesi hem de kataloğu tamamlandı. Bugün bu eserleri erişime açmış olacağız."

Coşkun Yılmaz, erişime açılacak koleksiyonda tarihi ve içeriği bakımından önemli eserlerin yer aldığını aktararak, "Bu koleksiyon da tarihimize, ilim, kültür, düşünce ve fikir hayatımıza çok ciddi ve kayda değer bir katkı sağlayacaktır." ifadelerini kullandı.

İslami ilimler, koleksiyonun yüzde 59'unu oluşturuyor

Koleksiyondaki eserlerin yüzde 57'si Arapça, yüzde 38'i Türkçe, yüzde 4,5'i ise Farsça kaleme alındı. Ayrıca İbranice, Süryanice, Yunanca, Peştuca, Kürtçe, Urduca ve Latince dillerinde yazılmış eserler de koleksiyonda bulunuyor.

Eserlerin konu dağılımında İslami ilimler ilk sırada yer alırken, bu alan koleksiyonun yaklaşık yüzde 59'unu oluşturuyor. İslami ilimleri, dil ve dilbilim, edebiyat ve retorik ile felsefi ilimler takip ediyor.

Koleksiyonda Hanefi fıkhı, feraiz, fetvalar, akaid, kelam, tasavvuf, tefsir, hadis, Kur'an ilimleri ve tecvide ilişkin eserlerin yanı sıra Arap dili grameri, belagat, mantık ve felsefe alanlarında yazılmış şerh ve haşiyeler de yer alıyor.

Divanlar, şiir mecmuaları, münşeat derlemeleri ve dini-ahlaki metinlerin de bulunduğu koleksiyon, edebiyat ve sosyal tarih araştırmaları açısından önemli kaynaklar barındırırken, botanik, matematik, astronomi ve tıbb-ı nebevi alanlarında telif ve tercüme eserleri de içeriyor.

En eski nüsha hicri 702 tarihli

Koleksiyondaki 6 bin 388 yazmanın 2 bin 130'unda istinsah tarihi bilgisi bulunuyor. Tarihi belirlenebilen en eski eser, hicri 702 tarihli El Cüveyni'nin "el-Varakat" adlı eserine Firkah tarafından yazılan şerh üzerine kaleme alınmış "Haşiye ala Şerhi'l-Varakat" oldu.

Bunu hicri 718, 762, 786 ve 789 tarihli nüshalar takip ederken, erken dönem eserler arasında Kadi Beyzavi'nin "Envaru't-Tenzil" adlı tefsiri ile Hacı Paşa'nın tıbba dair eserinin nüshaları da bulunuyor.

Veriler, koleksiyonun yalnızca Osmanlı klasik dönemini değil, Anadolu Selçuklu ve Beylikler dönemlerine kadar uzanan geniş bir zaman aralığını kapsadığını ortaya koyuyor. Tarihli nüshaların büyük bölümünü 18. ve 19. yüzyıllara ait eserler oluşturuyor.

Osmanlı'nın farklı merkezlerinden eserler bulunuyor

Koleksiyondaki yazmaların 296'sında istinsah yeri bilgisi yer alırken, bu kayıtlar 175 farklı yer adını içeriyor.

İstanbul'un en fazla istinsah merkezi olarak öne çıktığı koleksiyonda Kayseri, Bursa, Edirne ve Adana'nın yanı sıra Şam, Mekke, Kahire, Trablusşam, Mısır, Kırım ve Midilli gibi Osmanlı coğrafyasının farklı merkezlerinden yazmalar da bulunuyor.

Bazı eserlerde yalnızca şehir değil, Ahmediye, Fatih, Rüstem Paşa, Hadım Hasan Paşa ve İskender Paşa medreseleri gibi istinsahın gerçekleştirildiği eğitim kurumları da kayıt altına alınmış durumda.

Müellif hattı nüshalar ve icazetnameler dikkati çekiyor

Koleksiyonda metin tenkidi açısından büyük önem taşıyan 10'dan fazla müellif hattı nüsha bulunuyor. Bunlar arasında Diyarbakırlı Mehmed Said Paşa'nın henüz basılmamış "Mir'atü'l-İber" adlı eserinin onuncu cildi ile "Divan-ı Rif'at" da yer alıyor.

Yaklaşık 30'dan fazla yazmada icazetname bulunurken "Kitab-ı Mühr" adlı eser, isimlerin mühür metnine dönüştürülmesini görsellerle anlatan özgün içeriğiyle öne çıkıyor.

Koleksiyondaki 33 cönkte ise Aşık Ömer, Kuddusi, Karacaoğlan, Pir Sultan Abdal ve Yunus Emre gibi halk şairlerinin şiirleri yer alıyor. Bu yönüyle koleksiyon, medrese geleneğinin yanı sıra halk kültürünü de yansıtan önemli örnekleri bünyesinde barındırıyor.

Kurum, kataloglama ve dijitalleştirme çalışmaları tamamlanan ilk 6 bin 388 yazma eserin erişime açılmasıyla yazma eser mirasını bilim dünyası ve kamuoyuyla buluşturma çalışmalarını sürdürmeyi hedefliyor.

Koleksiyonun, içerdiği müellif hattı nüshalar, icazetnameler, tezhipli ve minyatürlü eserler ile zengin mecmualar sayesinde Osmanlı ilim, edebiyat ve kültür tarihi araştırmaları açısından önemli bir başvuru kaynağı olması bekleniyor.

Söz konusu strateji kapsamında TPAO'nun 2028'de günlük yaklaşık 500 bin varil petrol ve doğal gaz üretimine ulaşması, sonraki aşamada ise üretimini günlük 1 milyon varile çıkarması hedeflenirken şirketin Irak'taki Kerkük ortaklığının ardından Bulgaristan'ın Karadeniz'deki Khan Tervel sahasına katılması bu vizyonun son halkası oldu.

Karadeniz'de uluslararası deniz arama faaliyetleri artıyor

TPAO'nun Bulgaristan hamlesi, 18 Şubat'ta imzalanan ortaklık anlaşmasının Bulgaristan Bakanlar Kurulu tarafından temmuz sonunda onaylanmasıyla resmiyet kazandı.

Kararla birlikte TPAO Bulgaristan'ın Karadeniz'deki münhasır ekonomik bölgesinde yer alan Khan Tervel Blok 1-26 sahasındaki petrol ve doğal gaz arama ruhsatına yüzde 33 payla ortak oldu. Böylece şirket, Shell'in operatörlüğünde yürütülecek arama faaliyetlerine yeni ruhsat sahibi olarak katılırken, projedeki ortaklık yapısı yüzde 42 Shell, yüzde 33 TPAO ve yüzde 25 Avusturyalı enerji şirketi OMV olarak şekillendi.

Yaklaşık 3 bin 800 kilometrekare büyüklüğündeki saha, Türkiye'nin Karadeniz'deki en büyük doğal gaz keşfi olan Sakarya Gaz Sahası'na yakın konumuyla dikkati çekiyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar, daha önce yaptığı açıklamada ilk aşamada sahada Shell ile birlikte sismik çalışmalar yürütüleceğini, ardından arama kuyusu açılmasının planlandığını ve projenin yaklaşık 5 yıllık arama ruhsatı kapsamında ilerleyeceğini belirtmişti.

Sakarya Gaz Sahası'nda edinilen derin deniz arama ve üretim tecrübesini bölgeye taşımayı hedefleyen TPAO'nun bu ortaklıkla Karadeniz'deki uluslararası deniz arama faaliyetlerini genişletmesi ve küresel enerji şirketleriyle teknik iş birliğini güçlendirmesi bekleniyor.

TPAO-Kerkük ortaklığıyla kara sahalarındaki uluslararası varlığını güçlendirdi

TPAO, Bulgaristan'daki deniz arama faaliyetlerinin yanı sıra Kerkük ortaklığıyla uluslararası kara üretim portföyünü de genişletti.

Anlaşma kapsamında TPAO, bp ve ConocoPhillips ile birlikte Kerkük'teki Baba ve Avanah kubbeleri ile Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz sahalarını geliştirmek üzere kurulan konsorsiyuma yüzde 15 payla katıldı.

Irak'ın Maden Çıkaran Endüstriler Şeffaflık Girişimi'nin (EITI) son saha bazlı verilerine göre, TPAO'nun ortak olduğu sahalarda günlük yaklaşık 300 bin varil petrol üretimi gerçekleştiriliyor. Projenin ilk aşamada 3 milyar varil petrol eş değeri hidrokarbon kaynağını kapsadığı değerlendirilirken sözleşme alanının toplamda 20 milyar varil petrol eşdeğeri kaynak potansiyeline sahip olduğu öngörülüyor.

Uzmanlar, Kerkük ortaklığının TPAO'nun yurt dışındaki üretim kapasitesini güçlendirmesinin yanı sıra Türkiye'nin enerji arz güvenliği ve bölgesel enerji merkezi olma hedefi açısından da stratejik önem taşıdığına dikkati çekiyor.

Küresel enerji şirketleriyle iş birliği ağı genişliyor

TPAO, son dönemde dünyanın önde gelen enerji şirketleriyle kurduğu ortaklıklar ve iş birliği anlaşmalarıyla uluslararası ağını genişletmeye devam ediyor.

Kerkük ve Bulgaristan projeleriyle bp, ConocoPhillips, Shell ve OMV gibi küresel enerji şirketleriyle stratejik ortaklıklarını güçlendiren şirket, yılın ilk yarısında uluslararası enerji devleriyle yeni iş birliklerine imza attı.

Bu kapsamda şirket, ocakta ABD'li ExxonMobil'in iştiraki ESSO Exploration International Limited ile Karadeniz, Akdeniz ve diğer potansiyel bölgelerde petrol ve doğal gaz arama faaliyetlerini kapsayan mutabakat zaptı imzaladı.

Şubatta ABD'li Chevron ile Türkiye'de ve yurt dışında petrol ve doğal gaz arama ile üretim alanlarında iş birliğini öngören mutabakat zaptı imzalayan şirket, İngiliz enerji şirketi bp ile ise petrol ve doğal gaz alanında stratejik iş birliği anlaşmasına vardı.

Şirket ayrıca nisanda da Fransız enerji şirketi TotalEnergies ile Karadeniz'de ve uluslararası alanlarda ortak arama fırsatlarının değerlendirilmesini amaçlayan iş birliğini mutabakat zaptıyla resmileştirdi.

Böylece TPAO, yurt içinde Gabar ve Sakarya gibi stratejik sahalardaki arama ve üretim faaliyetlerini sürdürürken yurt dışında kara üretim projeleri ile deniz arama faaliyetlerine katılarak "Türkiye Petrolleri'ni yurt dışında büyütme" stratejisini adım adım hayata geçiriyor.

TPAO, Türkiye'nin enerji diplomasisinin önemli aktörlerinden biri olarak değerlendiriliyor
Uluslararası veri şirketi Primary Vision Network Enerji ve Ekonomi Analisti Osama Rizvi, TPAO'nun Irak'taki Kerkük projesinin ardından Bulgaristan hamlesiyle uluslararası alandaki varlığını güçlendirdiğini söyledi.

Rizvi, söz konusu adımların Türkiye'yi yalnızca bir enerji transit ülkesi olmanın ötesine taşıdığını belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Üretim projelerinde doğrudan pay sahibi olmak, Türkiye'ye gelir elde etme, arz seçeneklerini çeşitlendirme ve arama, üretim, boru hatları, ticaret ile rafinaj gibi enerji değer zincirinin farklı halkalarında daha fazla söz sahibi olma imkanı sunuyor. Böylece Türkiye yalnızca coğrafi avantajına değil, sahip olduğu enerji varlıklarına dayanan stratejik bir etki alanı da kazanıyor."

Norveç'teki Oslo Üniversitesinde Doktora Sonrası Araştırma Görevlisi Francesco Sassi de TPAO'nun son yıllarda faaliyet alanını önemli ölçüde genişlettiğini ifade ederek, "TPAO, Türkiye'nin enerji diplomasisinin önemli aktörlerinden biri haline geldi ve bu durum Ankara'nın son yıllarda daha iddialı hale gelen dış politika yaklaşımının da önemli bir unsurunu oluşturuyor." dedi.

Sassi, Türkiye'nin giderek daha iddialı bir politika izlediğine işaret ederek, şunları kaydetti:

"Bu adımların önemli bir bölümü, Ankara'nın Mavi Vatan vizyonunun yalnızca Türkiye'nin çevresindeki geniş coğrafyada nüfuzunu artırma hedefiyle değil, aynı zamanda enerji ihtiyaçları ve enerji çıkarlarıyla da yakından bağlantılı olduğunu gösteriyor. Gelecekte ise Karadeniz'deki uluslararası arama ve geliştirme projelerinde, özellikle Avrupalı enerji şirketleriyle kurulabilecek iş birlikleri, TPAO'nun uluslararası profilini güçlendirebilir ve Ankara'nın enerji alanındaki stratejik hedeflerini destekleyen önemli bir araç haline gelebilir."

Her yıl yaklaşık 1 milyon kişinin ziyaret ettiği ören yerinin kapasitesini artırmaya yönelik yatırımlar sürüyor.

Bu kapsamda daha önce gidiş ve dönüşü tek şerit olan yolun duble yola dönüştürülmesine yönelik çalışmalar sürerken, ören yeri çevresindeki yürüyüş yolları genişletilip engelli dostu hale getirildi. Yürüyüş güzergahının uzunluğu da önceki düzenlemeye göre yaklaşık iki katına çıkarıldı.

Göbeklitepe çevresi daha kapsamlı gezilebilecek

Şanlıurfa İl Kültür ve Turizm Müdürü Aydın Aslan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2019'u "Göbeklitepe Yılı" ilan etmesinin ardından tarihi ören yerine ilginin hızla arttığını söyledi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda ilgili kurumlarla yürütülen çalışmalar sayesinde ziyaretçi kapasitesinin artırıldığını belirten Aslan, şunları kaydetti:

"Özellikle yürüyüş yollarını hem genişlettik hem de engelli dostu hale getiriyoruz. Ziyaretçilerin alanı daha iyi görebilmesi için çalışmalar yürütüyoruz. Göbeklitepe'nin hakim konumu sayesinde Harran Ovası'nı da izleyebilecekleri yeni güzergahlar oluşturduk. Böylece hem ziyaretçi kapasitesini artıracağız hem de ziyaretçilerin alanın doğal çevresini daha yakından tanımasını sağlayacağız. Daha önce ziyaretçilerimiz üst çatının bulunduğu bölgeyi gezip geri dönüyordu. Alanı açıp genişletiyoruz. Ziyaretçilerimiz hem daha fazla zaman geçirecek hem de yoğunluk belli noktalarda toplanmayacak."

Ziyaret süresinin uzaması hedefleniyor

Şanlıurfa Turizm Geliştirme Derneği Başkanı Mehmet Kamil Türkmen de yapılan yatırımların hem ziyaretçi kapasitesine hem de turizme önemli katkı sağlayacağını ifade etti.

Yeni güzergahların tamamlanmasıyla ziyaretçilerin Göbeklitepe'de daha uzun süre vakit geçireceğini belirten Türkmen, şunları söyledi:

"Göbeklitepe'de devam eden yol çalışmalarının tamamlanmasıyla ören yerindeki kalış süresi daha da artacaktır. Özellikle arka bölümdeki yapıların da tamamlanarak ziyarete açılmasıyla daha geniş bir ring güzergahı oluşacak. Böylece bugüne kadar görülmeyen alanları ziyaretçilere tanıtabileceğiz. Yol genişletme çalışmaları yerinde ve doğru bir karardır. Bu yatırımlar, kente gelen turist sayısının yanı sıra ziyaretçilerin kentte ve ören yerinde geçirdiği süreye de doğrudan katkı sağlayacaktır."

15 ilde "dolandırıcılık, yasa dışı bahis, çevrim içi çocuk müstehcenliği ve tacizi, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama” suçlarına yönelik düzenlenen operasyonlarda yakalanan 185 şüpheliden 93'ü tutuklandı, 55'i hakkında adli kontrol hükümleri uygulandı. Diğerlerinin işlemleri devam ediyor.

Operasyonlarda çok sayıda silah ve mühimmat, bir miktar uyuşturucu madde ile çok sayıda dijital materyal ele geçirildiği, 10 otomobil, 14 motosiklet ve 5 taşınmaza el konuldu.

İçişleri Bakanlığından yapılan açıklamada şu ifadeler kullanıldı:

"Ayrıca, Yapay Zeka Destekli Siber Açık Kaynak İzleme ve Kontrol faaliyetleri kapsamında yürütülen çalışmalarda, yasa dışı silah satışı ve teşhirine yönelik 529, organize suç örgütleri ve tetikçilik suçlarına yönelik 119, evraksız motorlu taşıt satışına yönelik 116, uyuşturucu satışı ve özendirici içeriklere yönelik 60, müstehcenlik ve fuhuş suçlarına yönelik 306, siber trafik suçlarına yönelik 167 olmak üzere toplam 1297 hesap/şahıs tespit edildi. Terör örgütlerine yönelik yürütülen çalışmalarda ise toplam 646 hesap/şahıs tespit edildi. Bu kapsamda sosyal medya platformları ve internet siteleri üzerinden suç içerikli paylaşımlara yönelik 4 bin 17 hesap/şahıs tespit edildi. 1721 URL adresi hakkında erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması kararı alındı. Güvenlik güçlerimizin kararlı mücadelesi ve aziz milletimizin desteğiyle siber suçlarla mücadelemizi ülkemizin dört bir yanında tavizsiz şekilde sürdürüyoruz. Kahraman polislerimizi, Daire Başkanlığımızı, Cumhuriyet Başsavcılıklarımızı ve emeği geçenleri tebrik ediyoruz."

Umman ile yapılan görüşmelerin, Hürmüz Boğazı'nda güvenli gemi geçişlerini sağlamak amacıyla yeni ve geçici bir güzergah belirlemeye yönelik olduğunu söyleyen Bekayi, şu ifadeleri kullandı:

"ABD ile müzakere halinde değiliz. Umman ile görüşmeler Hürmüz Boğazı'nda gemilerin güvenli geçişine odaklanıyor. ABD'nin deniz ablukası ve saldırıları devam ettiği sürece Hürmüz Boğazı'nın mevcut durumunda bir değişiklik olmayacak."

Mevcut durumda arabulucu ülkenin Pakistan olduğunu, Katar'ın ise arabuluculuk çalışmalarına destek verdiğini belirten Bekayi, Çin'in bölgede çatışma ve güvensizliğin artmasından endişe duyduğunu ve durumun daha fazla kötüleşmemesi için çaba gösterdiğini söyledi.

İran'a yönelik "saldırgan tutumun" ancak güç ve caydırıcılıkla engellenebileceğini söyleyen Bekayi, ABD'nin yalnızca İran'ın değil, bölgedeki tüm ülkelerin de güvenliğini tehdit ettiğini dile getirdi.

ABD'nin bölgedeki askeri üslerini kullanmasının istikrarsızlığı artırdığını ifade eden Bekayi, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik sert açıklamalarına ilişkin ise "Biz İranlı olarak kalalım. Kendi ahlakımız var. Başkalarının kötü sözlerini örnek alacağımızı düşünmüyorum." dedi.

Ukrayna'nın Hazar Denizi'nde İran'a ait bir gemiye yönelik saldırısı hakkında da konuşan Bekayi, Ukraynalı yetkililerin olayın kasıtlı olmadığını söylediğini ancak Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin farklı yönde açıklamalar yaptığını belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"Ukrayna'nın, bu olayın kasıtlı olmadığı yönündeki iddialarını doğrulayacak bir adım atıp atmayacağını görmek için bekliyoruz. Bu tarz olayların tekrar yaşanmaması için gerekli önlemleri alacağız."

Bu gelirlerin detaylarına bakıldığında, turistlerin ülkede en fazla "yeme içme" harcaması gerçekleştirdiği görüldü. Dönerden pideye, lahmacundan ev yemeklerine farklı bölgelerdeki onlarca lezzet turistlerin beğenisine sunuldu. Böylece ülkenin gastronomik çeşitliliği de milyonlarca insan tarafından deneyimlendi.

Yılın ilk 6 ayında turistler, Türkiye'de yeme içme için 5 milyar 904 milyon 388 bin dolar harcama yaptı. Geçen yılın aynı döneminde, söz konusu harcama türünde elde edilen turizm geliri, 5 milyar 427 milyon 718 bin dolar olarak hesaplanmıştı. Yeme içme gelirleri bu yılın ocak-haziran döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 9 artış gösterdi.

Turistler, giyecek ve ayakkabıya da 2,2 milyar dolar harcadı

Harcama türlerine göre incelendiğinde, turistlerin en çok harcama yaptığı alanlardan birisi de giyecek ve ayakkabı alışverişleri oldu.

Ülkeye gelen turistler, yılın ilk yarısında giyecek ve ayakkabılar için 2 milyar 196 milyon 385 bin dolar harcama gerçekleştirdi.

Turistlerin hediyelik eşya harcamaları da aynı dönemde, 890 milyon 164 bin dolar olarak kayıtlara geçti.

Spor, eğitim ve kültür harcamalarından elde edilen gelir, ocak-haziran için 248 milyon 992 bin dolar, diğer harcamalardan elde edilen gelir de 617 milyon 929 bin dolar olarak hesaplandı.

Temmuzda fiyatı en çok artış gösteren diğer ürünler arasında yüzde 14,53 ile meyvesi yenen taze veya soğutulmuş sebzeler (domates, biber, salatalık, kabak gibi), yüzde 12,34 ile tanısal görüntüleme hizmetleri ve medikal (tıbbi) laboratuvar hizmetleri, yüzde 10,94 ile kişisel ulaşım araçlarının sürücüsüz olarak kiralanması, yüzde 9,96 ile çay ve demlenerek hazırlanan diğer bitkisel ürünler yer aldı.

En çok taze diğer meyveler ucuzladı

Geçen ay en fazla fiyat düşüşü, yüzde 20,44 ile taze diğer meyveler kategorisinde gerçekleşti. Bunu, yüzde 12,97 ile taze turunçgiller, yüzde 11,76 ile taze hurma, incir ve diğer tropikal meyveler, yüzde 10,99 ile yumurtalar, yüzde 10,29 ile taze veya soğutulmuş yeşil yapraklı veya saplı sebzeler, yüzde 5,38 ile kadın ve kız çocuk giysileri, yüzde 3,82 ile diğer giyim eşyaları ve yüzde 3,66 erkek ve erkek çocuk giysileri takip etti.

Bakan Bolat, burada yaptığı konuşmada, dünya ekonomisinin 2026 yılına artan korumacılık ve jeopolitik risklerle beraber girdiğini, şubat ayının sonunda Körfez'de başlayan ABD/İsrail-İran Savaşı'nın Körfez ülkelerine yayıldığını ve bunun dünya ekonomisini zorladığını kaydederek, başta enerji, petrokimya ürünleri ve gübre gibi temel endüstriyel ham maddelerde ve girdilerde büyük fiyat artışlarının gerçekleştiğini ve arz/tedarik sıkıntılarının baş gösterdiğini söyledi.

Ateşkesin enerji fiyatlarında bir nebze gerileme getirse de temmuzun ilk haftasından itibaren ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden arttığını, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın giderek hızlandığını ve Karadeniz'deki gemilere yönelik saldırıların başladığını anlatan Bolat, navlun ve sigorta bedellerindeki artışlara işaret etti.

Bolat, Kızıldeniz'de Husilerin petrol gemilerine yönelik saldırılarından bahsederek, Körfez, Karadeniz ve Kızıldeniz'de sıkıntılı sürecin halen sürdüğünü, bunların bir an önce bitmesini ümit ettiklerini, bu konuda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ve Dışişleri Bakanlığının ellerinden gelen gayretleri her yerde gösterdiğini anlattı.

"(Enflasyon) Temmuzda gerçekleşme beklenenin altında kalmıştır"

Bakan Bolat, istihdamda geçen hafta açıklanan yüzde 7,6'lık işsizlik rakamının 2005'ten bu yana görülen en düşük oran olarak tarihe geçtiğini belirterek, "Burada sevindirici olan istihdam sayısının 32 milyon 733 bine yükselmesi ve 33 milyon sınırına gelmesi. İşsiz sayısı da artık 2,5 milyona doğru gerileme seyrine girdi." dedi.

Bugün açıklanan enflasyon rakamlarına değinen Bolat, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Temmuzda savaşlar nedeniyle artan enerji fiyatlarının ulaştırma sektörüne olumsuz yansıması ile başta Karadeniz ülkeleri olmak üzere bazı endüstriyel ve tarımsal ham maddelerde görülen fiyat artışlarına rağmen gerçekleşme beklenenin altında kalmıştır. TÜFE, aylıkta temmuzda yüzde 1,78'e geriledi. Geçen yılın rakamı yüzde 2,06 idi. Daha iyi bir performans gösterdi. Yıllıkta da yüzde 31,75'e geriledi. O da haziranda yüzde 32,11 idi."

"Temmuzda 3 rekor rakamı elde edilmiş oldu"

Ticaret Bakanı Bolat, temmuz ayı ihracat rakamları ile ilgili güzel haberler verebildiklerini ifade ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Temmuz ayı rekor bir ihracatla 25 milyar 600 milyon dolara yükseldi. Yüzde 2,9, yaklaşık yüzde 3'lük bir artış bu. Tarihteki en yüksek temmuz ihracatı olarak rekor oldu. Yine tüm zamanların en yüksek ikinci aylık ihracatı olarak da rekora bir adım yakın olarak gerçekleşti. Yıllıklandırılmış ihracatta 278,6 milyar dolarla bugüne kadar elde ettiğimiz en yüksek yıllık mal ihracat rakamına ulaştık. Hizmetler ihracatında da tahminlerimize göre temmuz itibarıyla 122,6 milyar dolarlık bir yıllıklandırılmış ihracat gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz. Toplamda yıllıklandırılmış 401,1 milyar dolara yükseldi. Geçen ay 400,3 milyar dolardı. Bu ay da 401,1 milyar dolara ulaştık. Bu da rekor. Yani temmuzda 3 rekor rakamı elde edilmiş oldu."

Bolat, temmuzda mal ihracatında 712 milyon dolarlık artış yaşandığını belirterek, "Temmuz ithalatı da yüzde 5,2 artışla 33 milyar dolar gerçekleşti. Burada da tam rakam 32 milyar 989 milyon dolar." dedi.

"Temmuzda dış ticaret açığımız 7,3 milyar dolar oldu"

Bakan Bolat, ocak-temmuz dönemi rakamlarını paylaşarak, 7 ayda ihracatın yıllık bazda yüzde 3,4 artarak 161 milyar 601 milyon dolara ulaştığını, 7 ayda ihracatın 5,3 milyar dolar arttığını söyledi.

Bu dönemde ithalatın yüzde 4,7 artarak 222 milyar 109 milyon dolara yükseldiğini, net artışın 9,9 milyar dolar olarak gerçekleştiğini dile getiren Bolat, "Temmuzda dış ticaret açığımız 7,3 milyar dolar olarak gerçekleşti. Yüzde 14 artış var. Ocak-temmuzda dış ticaret açığımız yüzde 8,2'lik artışla 60,5 milyar dolar oldu." diye konuştu.

Bolat, son bir yılda mal ihracatında 9 milyar 230 milyon dolarlık net artış gerçekleştiğini kaydederek, son bir yılda artış oranının yüzde 3,4 olduğunu bildirdi.

"200 milyon dolar lehimize çalışan takvim ve parite etkisinden bahsedebiliriz"

Ticaret Bakanı Bolat, son bir yılda net ithalatın 17,6 milyar dolar arttığını ve artış oranının yüzde 4,9 olarak gerçekleştiğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"Açık durumuna baktığımızda 96,7 milyar dolarla son bir yılın dış ticaret açık rakamını görüyoruz. Geçen yıl sonu aralığı 92,2 milyar dolarla tamamladığımızı düşündüğümüzde şunu görebiliyoruz, bölgemizde, kuzeyimizde, doğumuzda, güneyimizdeki bu kadar savaşlara, enerji ve ham maddelerdeki olumsuz etkiler, fiyat artışları, navlun, sigorta ve taşımacılıktaki artış maliyetlerine rağmen dış ticaret açığımız son bir yılda sadece ve sadece 4,4 milyar dolarlık artış kaydetti. Aralık ayına göre 4 milyar 550 milyon dolar artış oldu. Bu tolere edilebilir bir durum. Dış ticaret açığı kontrol altında, istikrarlı tablosunu devam ettirmektedir."

Bolat, 7 ayda avro/dolar paritesinin temmuzda ihracatçıların aleyhine çalıştığını belirterek, "Geçen yıl 1,18 iken bu ay 1,14 ortalamayla burada 300 milyon dolar kaybımız oldu. Takvim etkisi olarak ise bir cuma fazlamız vardı. Bir çarşamba eksiğimiz vardı. Bu da yaklaşık 500 milyon dolar lehimize çalıştı. Yani ikisinde artı eksi 200 milyon dolar lehimize çalışan takvim ve parite etkisinden bahsedebiliriz." diye konuştu.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 86,22 puan ve yüzde 0,64 artışla 13.544,32 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 1,18, holding endeksi yüzde 0,82 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 1,53 ile ulaştırma, en çok gerileyen yüzde 0,86 menkul kıymetler yatırım ortaklığı ile oldu.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da yeni bir uzlaşı sağlanabileceğine yönelik iyimserliklere karşın, Asya tarafında ekonomik verilerden alınan sinyaller ve yarı iletken sektöründeki değerleme endişelerinin yeni haftaya taşınmasıyla karışık seyrediyor.

Yurt içinde bugün açıklanacak temmuz ayı enflasyon verisi yatırımcıların odağında bulunuyor. AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) temmuzda yüzde 1,82 artacağını tahmin ediyor.

Analistler, bugün yurt içinde enflasyon, imalat sanayi PMI verilerinin, yurt dışında ise dünya genelinde PMI verileri başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.700 puanın direnç, 13.400 ve 13.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Esnafın sevgi gösterisiyle karşılanan Bakan Kurum’a çarşının sembolik anahtarı hediye edildi. Bakan Kurum anahtarı, “Bu anahtarı ömrümüzün sonuna kadar saklayacağız. O yıkık halinden sonra bu halini görünce insanın içi içine sığmıyor” diyerek teslim aldı.

Çarşıyı çok beğendiklerini belirten Kahramanmaraşlı bir esnaf, “Her zaman yanımızdaydın. Allah’ım sizi incitmesin darda koymasın. Emeği geçen herkesten Allah razı olsun çok sevindik çok mutlu olduk” derken bir diğeri “Devletin bütün gücünü hissettik buralar sayenizde çok güzel oldu. İyi ki varsınız” ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin güçlü bir insan kaynağına sahip olduğunu vurgulayan Kacır, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Türkiye'ye ve Türk milletine yeniden öz güven kazandırdığını söyledi.

Kacır, yapay zekanın insanlık için önemli fırsatlar sunduğunu belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Gerçekten pek çok teknoloji başlığından çok daha farklı bir başlıktan söz ediyoruz. Yani çok dar bir alanda sadece bir ya da birkaç sektörü etkileyen değil, hayatın her alanını dönüştürme gücüne sahip bir başlıktan bahsediyoruz. Bu yönüyle belki elektriğe ya da internete benzetmek mümkün yapay zekayı ama bir yandan da bu dönüştürücü gücün insanlık yararına kullanılma, değerlendirilme, bundan insanlık yararına fayda üretme dışında kötücüllerin elinde büyüyor olması da insanlık olarak zannediyorum bu çağda karşı karşıya olduğumuz en büyük tehdidi beraberinde getiriyor."

Bu gerçekle yüzleşmek gerektiğine işaret eden Kacır, "Bu hakikatin farkındalığıyla kendi özgün yol haritamızı ortaya koymak durumundayız. İddialı hedeflerimiz elbette olmalı ama bir yandan da hedefe erişebileceğimiz bir yol haritasıyla hep birlikte gayret etmeliyiz." dedi.

"Yapay zeka bu hikayede çok önemli bir başlık"

Bakan Kacır, Milli Teknoloji Hamlesi'ne güç vermeye devam ettiklerine dikkati çekerek, "Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak öz yeterliliği, kritik teknolojilerde kendi imkanlarıyla kendi ihtiyaçlarını karşılayabilen, üretebilen, bu alanda rekabetçi ürünleri, hizmetleri dünyaya sunabilen bir ülke olma iddiası adına önemli görevleri olan pek çok kurumu da bu hedef doğrultusunda bünyesinde barındıran bir bakanlığız. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Türkiye Bilimler Akademisi, Türk Patent ve Marka Kurumu, Türkiye Uzay Ajansı gibi müesseseler bizim bakanlığımızın şemsiyesi altında çalışan kurumlar. Tüm bu müesseselerle Milli Teknoloji Hamlesi'ne, tabii diğer paydaşlarımızla birlikte kuvvet vermeye, güç vermeye gayret ediyoruz." diye konuştu.

Yapay zekanın bu hikayede çok önemli bir başlık olduğunu vurgulayan Kacır, "Türkiye'nin bu alandaki milli kapasitesini geliştirmek adına neler yapabileceğimizi özellikle yapay zeka yol haritamızla, eylem planımızla Sayın Cumhurbaşkanımız geçtiğimiz ay dünyaya duyurmuş oldu. Yapay zeka stratejimizde dört ana başlık ortaya koyduk. 'Fark et, istifade et, üret ve yönet' dedik." ifadelerini kullandı.

Kacır, her bir kavramın üzerinde titizlikle durduklarını belirterek, "Yapay zekanın kullanımı kavramını çok tercih etmedik. Onun yerine istifade etme kavramını öne çıkardık. Çünkü kullanım iyi istikamette olduğu gibi kötü istikamette de olabilir, kötüye kullanım da mümkündür ama biz değer oluşturmayı, ondan yarar sağlamayı önceliklendirdik ve bütün bu dört başlığın altında da her bir alanda devlet olarak 2030 yılına kadarki hedeflerimizi ve bu hedeflere yönelik yol haritanızı ortaya koymaya gayret ettik." şeklinde konuştu.

"Yaklaşık 2 bin kamu veri setini Türk yapay zeka geliştiricilerinin istifadesine sunmayı amaçlıyoruz"

Bir toplumsal farkındalığa ihtiyaç olduğunu dile getiren Bakan Kacır, şunları kaydetti:

"Yapay zeka okuryazarlığının yaygınlaşması gerekiyor. Bunun için önümüzdeki 2 yıl içerisinde 5 milyon vatandaşımıza yapay zeka okuryazarlığı kazandırmaya gayret edeceğiz. Bu da sadece yapay zekadan günlük hayatta nasıl yararlanılabileceğini değil, aslında yapay zekanın tüm imkanlarını ve fırsatlarını, tüm sınamalarını ve tehdit risklerini bir arada kavrayabilmeye dair bir okuryazarlık programı olacak. Bazı alanlarda uygulama profesyonellerine ilişkin bir eğitim süreci yaşayacağız ve 100 bin uygulama profesyonelini hızla ülkemizde yetiştirmek istiyoruz."

Kacır, kamunun elindeki imkanların yapay zeka geliştiricileriyle paylaşılmasının Türkiye'nin özgün kabiliyet alanlarından biri olacağını belirterek, şöyle devam etti:

"Türkiye gerçekten bir ölçek ekonomisi oluşturabilecek imkana sahip. Yani ekonomik ölçeğimiz, nüfus büyüklüğümüz itibarıyla bu alanda pek çok ülkenin sahip olmadığı bir imkana, fırsata sahip olduğumuzu değerlendiriyoruz. Dünyada 80 milyonun üzerinde nüfusa sahip ve kişi başı geliri 15 bin doların üzerinde kaç ülke var diye bakacak olsak zannediyorum 5-6 ülkeden ancak bahsedebiliriz ve Türkiye bunlardan biri. Dolayısıyla büyük bir ekonomik ölçeğe sahip olmamız, aynı zamanda 80 milyondan fazla nüfusa sahip olmamız, aynı zamanda ekonomik desenimiz yani sektörel çeşitliliğimiz aslında yapay zekanın en önemli unsuru olan veri konusunda Türkiye'ye pek çok ülkenin sahip olmadığı bir fırsat penceresi açıyor. Bu fırsat penceresini özellikle kamu olarak geliştiricileri aralamayı bir misyon addediyoruz. Bunun için önümüzdeki dönemde bu yıl sonuna kadar bunların tanımlarıyla ilgili süreçleri tamamlayıp bunun da paylaşımını yapacağız."

Yaklaşık 2 bin kamu veri setini Türk yapay zeka geliştiricilerinin istifadesine sunmayı amaçladıklarını vurgulayan Kacır, "Eğitimden sağlığa, enerjiden ulaştırmaya, finansa pek çok ülkede yapılandan çok daha hızlı netice doğurabilecek pek çok işi Türkiye'nin kendi milli yapay zeka geliştirici ekipleri ortaya koyma imkanına sahip olacaklar. Bir yandan dijital altyapıyı güçlendirmemiz çok kritik. Bu alanda da hedefimizi ortaya koyduk. Halihazırda Türkiye'de yaklaşık 250 megavat bir veri merkezi kapasitemiz var. Bunu hızla 1 gigavat düzeyine çıkarmayı amaçlıyoruz ama burada özellikle yapay zeka kapasitesini önceliklendiriyoruz." dedi.

"Yüksek teknoloji yatırımlarına gerçekten ayrıcalıklı imkanlar ve fırsatlar sunuyoruz"

Bakan Kacır, Türkiye'de kritik teknoloji yatırımlarına yönelik HIT-30 Programı'nı hayata geçirdiklerini belirterek, şunları söyledi:

"High Technology 30, yani 2030 yılına kadar Türkiye'nin 30 milyar dolar devlet desteğiyle hayata geçirmeyi hedeflediği yüksek teknoloji yatırımlarına gerçekten ayrıcalıklı imkanlar ve fırsatlar sunuyoruz. Yatırım teşvikleri sunuyoruz. Burada da son çağrılarımız için hem veri merkezi hem yapay zeka başlıklarına özel bir pencere, özel bir yer ayırdık. 3 milyar dolara yakın devlet katkısıyla 10 milyar dolara yakın bir veri merkezi yapay zeka yatırımını ülkemizde hayata geçirmeyi amaçlıyoruz."

Yapay zeka donanım yatırımında Türkiye'nin çok akıllıca hareket etmesi gerektiğini ifade eden Kacır, şu değerlendirmede bulundu:

"Teknoloji geriden gelmekte olanlar için rahmettir. Yani bu teknolojinin kendisi içinden geçtiği devinimlerle biraz daha geriden gelmekte olanlara her zaman yeni bir imkan penceresi oluşturuyor. Bizim de her alanda teknoloji yarışında bu fırsat pencerelerine yönelmenizin akıllıca olduğunu değerlendiriyoruz. Bunu yaptığımızda şimdiye kadar daha iyi netice aldığımızı gözlemliyoruz. Bunun en iyi örneklerini savunma sanayinde müşahede ettik"

Kacır, insansız sistemlerde Türkiye'nin gerçekten dünyada öncü ülkeler arasına geldiğini vurgulayarak, "Bir havacılık ülkesi değilken, helikopter ve uçak üreten bir ülke değilken, şimdi insansız hava araçlarında, dron teknolojilerinde dünyada en ileri kabiliyetleri, aynı zamanda da pazarın büyük çoğunluğuna sahip bir ülke haline geldik. Dolayısıyla geleneksel alanlarda başkalarının ayak izlerini takip etmek, onların milyarlarca dolar harcayarak onlarca yıl içinde edindikleri kazanımları aynı yöntemlerle kopyalamaya çalışmak yerine kendi özgün yol haritamızı ve paradigma değişimine yönelik fırsatları değerlendirmemiz gerektiğini düşünüyoruz. Burada da özellikle donanım yatırımlarında dikkatli hareket etmeye gayret ediyoruz." şeklinde konuştu.

Türkiye'de dijital kapasite oluşturmanın önemine dikkati çeken Kacır, 2030 yılı itibarıyla veri merkezi kapasitesini 1 gigawatta çıkarmayı hedeflediklerini ifade etti.

Kacır, kamu yatırımlarının en az yüzde 2'sinin yapay zeka projelerine yönlendirileceğini dile getirerek, 2030'a kadar tüm bakanlıkların yatırım programlarında yapay zeka projelerine öncelik vereceğini kaydetti.

"Kendi dil modellerimizi mutlaka geliştirmemiz lazım"

Türkiye'nin yapay zeka ekonomisi oluşturma konusunda önemli bir fırsata sahip olduğunu belirten Bakan Kacır, başkalarının modellerine bağımlı kalmadan kendi çözümlerini geliştirmenin önemine işaret etti.

Kacır, yapay zeka dil modellerinin günlük hayatta yaygın olarak kullanıldığını ifade ederek, "Sizler bunların handikaplarını da çok yakından takip ediyorsunuz. Halihazırda yaygın olarak kullandığımız dil modelleri tabii bir yandan bizim aslında tırnak içinde farkında olmayan fahri geliştiricisi olduğumuz modeller. Yani bir yandan biz onlardan yararlanırken çoğunlukla onlar da bizden fazlasıyla yararlanıyor. Bunun da ötesinde aslında eğitildikleri veri kümeleri itibarıyla bir kültürel dünyaya ait bu dil modelleri." diye konuştu.

Türkiye'nin kendi dil modelini geliştirmesi gerektiğini işaret eden Kacır, "Bizim kendi dil modellerimizi mutlaka geliştirmemiz lazım ve özellikle burada da ifade etmeye çalıştığım gibi ekonomik tarafta sektörel veri setlerine ilişkin çalışmaları hızlandırmamız lazım." dedi.

Kacır, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak imalat sanayisine yönelik veri altyapısının güçlendirilmesine önem verdiklerini vurgulayarak, sözlerini şöyle tamamladı:

"Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı boyutuyla doğrudan mesul olduğumuz yönüyle imalat sanayimizin aynı veri setleriyle, aynı veri tablolarıyla konuşmasını sağlamamız ve bunun da yerli yapay zeka geliştiriciler için bir fırsata dönüşmesine imkan oluşturmamız lazım. Nihayetinde geliştirdiğimiz dil modellerinin belki toplamda onlar kadar büyük verilerle beslenmemiş, yani yaygın kullanılan dil modelleri kadar büyük verilerle beslenmemiş olsa da daha özelleşmiş alanlarda daha iyi sonuç üretebilen modeller haline gelmesine imkan sağlamamız lazım. Bizim kültürel kodlarımızla yoğun olarak eğitilmiş model olmalarını mümkün kılmamız lazım. Dolayısıyla bütün bunlar önümüzde hep beraber yürüyeceğimiz uzun bir yolculuğu ifade ediyor."

Temmuz ayı enflasyonunun açıklanmasıyla birlikte ev ve iş yerlerine yapılacak kira artış oranı belirlendi. Türkiye İstatistik Kurumu, Temmuz ayına ilişkin enflasyon oranlarını açıkladı. Enflasyon aylık yüzde 1,78, yıllık yüzde 31,75 oldu.

Ev ve iş yerlerine yapılacak kira zammı oranı ise yüzde 31,90 olarak öne çıktı. Böylece kira kontrat süresi bu ay dolan işletme sahipleri kiralarına yüzde 31,90 oranında zam yaparak ödeme gerçekleştirecek. Geçtiğimiz ay zam oranı yüzde 32,03 olmuştu.

Konutlar için zam oranı artışın yapılacağı aydan bir önceki ayın TÜİK tarafından açıklanan TÜFE 12 aylık ortalamalara göre değişim oranına bakılarak hesaplanıyor. Mal sahibi bu orana eşit veya bu orandan daha az bir oranda zam yapma hakkına sahip. Örneğin zam Ekim ayında yapılacaksa TÜİK'in açıkladığı TÜFE endeksinin ilgili yılın Eylül ayındaki 12 aylık ortalamalara göre değişim verisine bakılıyor.

Ancak görüşmede diplomatik protokollerin yerle bir edildiği anlara tanıklık edildi.

Salona şort ve kapüşonlu üstle giren Fetterman, görüşme başladığı andan itibaren Netanyahu'yu hiçe saydı.

ABD’li senatör, toplantı boyunca gözünü elindeki cep telefonundan ayırmadı.

Yapılan testte, AKINCI TİHA'dan eş zamanlı olarak iki tane TOLUN mühimmatı atıldı.

Hedefler tam isabetle vuruldu.

SÖZDE İSRAİL SAVUNMA BAKANI KATZ, TÜRKİYE'Yİ TEHDİT ETMİŞTİ

Sözde İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, "Biz çöken Hıristiyan imparatorluğu değiliz. Kudüs, sizin Osmanlı İmparatorluğu'nu kurarken fethettiğiniz Konstantinopolis değildir. Biz buradayız sonsuza dek. Kudüs bizimdir sonsuza dek. Kendimizi nasıl savunacağımızı biliriz ve güçlüyüz'' diyerek Türkiye'ye meydan okumuştu.

Baykar'ın Akıncı TİHA'sı, ASELSAN'ın geliştirdiği Tolun P mühimmatıyla gerçekleştirilen başarılı test atışı görüntüleri, Türkiye'nin yüksek hassasiyetli vurucu gücünü gözler önüne sererek adeta İsrail'e mesaj verdi.

YÜKSEK PERFORMANS SERGİLENDİ

Test, Tolun P'nin zorlu elektronik karıştırma ortamına rağmen yüksek performans sergilediği ve hassas vuruş kabiliyetini koruyabildiğini gösterdi.

AKINCI’nın elektronik harp tehdidinin bulunduğu ortamlarda gerçekleştirebildiği hassas taarruz görevlerine yönelik yeni bir kabiliyet sergilenmiş oldu.

ASELSAN GELİŞTİRDİ

ASELSAN’ın KARETTA Anti-Jam GNSS sistemiyle donatılan TOLUN P'nin içerisinde yedi farklı karıştırıcı bulunuyor.

İçerisindeki karıştırıcılar, mühimmat ve platformların uydu tabanlı konumlama ve seyrüsefer sistemlerini etkisiz hale getirmeyi amaçlıyor.

KARETTA ise mühimmatın hedefe yönelmesini sağlıyor.

ÖZELLİKLERİ

ASELSAN'ın geliştirdiği Tolun P mühimmatı 1 metre kalınlığındaki beton sığınak, komuta merkezi ve mühimmat deposu sert kara hedeflerini imha etmek amacıyla tasarlanmış yerli bir beton delici güdümlü mühimmattır. ASELSAN tarafından geliştirilen bu mühimmat, özellikle hava savunma sistemlerini çökertmek ve stratejik korunaklı unsurları yok etmek için kinetik darbe vurur.

TOLUN P, Çoklu Taşıma Salanı (SADAK 4T) aracılığı ile taşınabilen tümleşik ANS/KKS güdümlü 250 lb. sınıfı tam atım bir mühimmattır.

TOLUN P, SADAK Ailesi çoklu taşıma salanları ile taşınarak uçak başına yüklenebilen mühimmat sayısını artıracak şekilde kullanılmasına ek olarak bağımısız bir şekilde de taşınabilmektedir. Montaj arayüzü farklılığı sebebiyle bağımsız bir şekilde taşınabilen TOLUN P, TOLUN SI olarak adlandırılmaktadır.

GÜÇLENDİRİLMİŞ BETONU DELER

TOLUN P, delici harp başlığı tasarımı ve özel şekile sahip delici burun yapısı ile 1m kalınlığındaki güçlendirilmiş betonu delerek zırhlı ve betonla korunan hedefleri imha edebilmektedir. TOLUN P, sert hedefler üzerindeki etkisini sahip olduğu kokpitten programlanabilir, zaman ayarlı güvenilir elektronik tapası sayesinde sağlamaktadır.

YÜKSEK VURUŞ HASSASİYETİ

Son teknoloji ürünü olan TOLUN P, düşük yanal hasar ve yüksek vuruş hassasiyeti sayesinde sivil yerleşim alanlarındaki stratejik düşman hedefleri de dahil olmak üzere geniş bir yelpazede operasyonel ihtiyaçları karşılamak üzere etkin ve güvenilir çözüm sunmaktadır.

102 KİLOMETRELİK MENZİL

Savaş uçaklarından atıldığında 55 deniz mili (102 km), SİHA platformlarından kullanıldığında ise 31 deniz mili (57 km) menzile ulaşabiliyor. Vuruş hassasiyeti (CEP) 10 metrenin (30 ft) altında olan TOLUN P, ANS/KKS güdüm sistemiyle hedefe yönlendiriliyor.

DELİCİ HARP BAŞLIĞI VAR

Toplam 136 kg ağırlığındaki mühimmatın 105 kg’lık kısmını nüfuz edici (delici) harp başlığı oluşturuyor. TOLUN P’nin uzunluğu 1800 mm, ölçüleri 1800 × 191 × 253 mm, çapı ise 164 mm.

ALTERNATİF TAŞIMA SEÇENEKLERİ

Mühimmat, farklı taşıma seçenekleriyle kullanılabiliyor. SADAK 4T ile dörtlü, SADAK 2T ile ikili TOLUN P taşınabilirken, tekli taşıma seçeneği TOLUN SI olarak adlandırılıyor. TOLUN; F-16, AKINCI, ANKA-III, BAYRAKTAR TB3 ve KIZILELMA platformlarıyla uyumlu şekilde kullanılabiliyor.

Bu sırada sokakta oynayan çocuklar ile yoldan geçen bir kişi, çatı parçalarının altında kalmaktan son anda kurtuldu.

Çatının sokağa düştüğü anlar güvenlik kamerasınca kaydedildi.

Netanyahu yaptığı açıklamada, "Arjantin'i birçok yönden destekliyoruz, yarınki maç da dahil." ifadelerini kullandı.

Arjantin Cumhurbaşkanı Javier Milei'nin İsrail'e yönelik politikalarına dikkat çeken Netanyahu, "İsrail'in her dostunun Arjantin'i desteklemesi gerektiğini düşünüyorum çünkü Cumhurbaşkanı Milei, Arjantin'in bizimle olan ilişkilerinde bir devrim yarattı." dedi.

Arjantin'e desteğini gizlemediğini belirten Netanyahu, "Arjantin'i desteklediğimi gizlemiyorum. Sanırım çoğu İsrail vatandaşı da Arjantin'i destekliyor." ifadelerini kullandı.

Törenin en dikkat çeken ayrıntılarından biri ise Osmanlı tarihinin simgelerinden Yeniçerileri temsil eden tarihi kostümlü muhafızların yer alması oldu. Yaklaşık iki asır önce tarihe karışan Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılışının 200. yıl dönümüne denk gelen günde, yeniçeri kıyafetli tören birliği Beştepe'deki resmi karşılamaya damga vurdu.