Gazze, dünya genelinde çatışma kaynaklı ampütasyonun en yüksek olduğu bölgelerden birini oluşturuyor. Uluslararası kuruluşlar, Gazze’nin tarihin en büyük ampüte çocuk grubunu barındırdığına dikkat çekiyor.

Bölgede devam eden insani krizin etkilerini azaltmak için çalışmalarını aralıksız sürdüren Türk Kızılay, bu kapsamda Protez-Ortez Destek projesi başlattı.

Gazze’deki hastane ve rehabilitasyon merkezleri ile koordinasyon halinde yürütülen projenin ilk yararlanıcısı, 2024 yılında gerçekleşen bir bombardımanda sağ bacağını kaybeden Udey Abu Verde oldu.

Gerekli ölçüm ve değerlendirmelerin ardından üretimi tamamlanan diz altı protezi, 24 yaşındaki Abu Verde’ye başarıyla uygulandı.

Abu Verde, bir yıldır bağımsız hareket etmekte ve ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını anlattı:

“Protez takılmadan önce hayatım çok zordu. Yürüyemiyordum ve hiçbir konuda kendi kendime yetemiyordum, ama artık yürüyebileceğim ve tüm ihtiyaçlarımı karşılayabileceğim. Kimseye muhtaç olmayacağım. Türk Kızılay’ın desteği sayesinde yaralanmadan önceki gibi hayatıma devam edeceğim, çok teşekkür ediyorum.”

Aşevi ve temiz su hizmeti devam ediyor

Gazze’de çok yönlü yardım çalışmalarını sürdüren Kızılay, artan sıcaklıklar ve temiz suya erişimde yaşanan zorluklar nedeniyle günlük 100 ton temiz su dağıtımına başladı.

Kızılay ilk günden beri kesintisiz sürdürdüğü aşevi hizmetiyle de günde 30 bin kişilik sıcak yemek ihtiyacını karşılamaya devam ediyor.

Cumhuriyet Başsavcılığının talimatları doğrultusunda 2'si "adli süreçteki çocuk" olmak üzere 10 şüpheli gözaltına alındı.

Mahkemeye sevk edilen 7 şüpheli hakkında tutuklama kararı verilirken, aralarında adli süreçteki çocukların da bulunduğu 3 şüpheli hakkında adli kontrol tedbiri uygulanmasına karar verildi.

Bir şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmalar ise devam ediyor.

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, otomotiv sektöründe adil, rekabetçi ve istikrarlı piyasa yapısının tesis edilmesi ve tüketici memnuniyetinin artırılması amacıyla çalışmaların kararlılıkla sürdürüldüğü belirtilerek, yönetmelikle motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetlerinin kurumsal yapıya kavuşturulduğu, işletmeler ile kiralamaya konu taşıtlara ilişkin önemli standart ve kuralların getirildiği bildirildi.

Yönetmeliğin, tüketiciler tarafından gerçekleştirilen kiralamaları düzenlediği kaydedilen açıklamada, tüketici dışındaki kiracılara yönelik kısa ve uzun süreli kiralamalar ile kamp taşıtı kiralamalarının kapsam dışında tutulduğu ifade edildi.

Yetki belgesi başvuruları, kurulacak bilgi sistemi üzerinden yapılacak

Açıklamada, ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi almasının zorunlu hale getirildiği belirtildi.

Yetki belgesi için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olmaları, vergi mükellefiyetinin bulunması, iş yerinin ikamet veya yönetmelikte belirtilenler dışındaki mesleki ya da ticari faaliyetler amacıyla kullanılmaması gerektiğine işaret edilen açıklamada, "İşletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı 'Seviye 4' mesleki yeterlilik belgesine sahip olması şartı getiriliyor." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetleri ile kiralamaya konu taşıtların takip ve kontrolü amacıyla 1 Ocak 2027'ye kadar Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi'nin kurulacağı, yetki belgesi başvuruları ve belgeye ilişkin diğer işlemlerin bu sistem üzerinden gerçekleştirileceği kaydedildi.

Klasik taşıtlar hariç 6 yaşından büyük araçlar kiraya verilemeyecek

Tüketici güvenliğinin ve hizmet kalitesinin artırılması amacıyla kiralamaya konu taşıtların niteliklerinin de belirlendiğine işaret edilen açıklamada, "Buna göre klasik taşıtlar hariç olmak üzere 6 yaşından büyük araçlar kiraya verilemeyecek. 180 bin kilometrenin üzerinde olan taşıtlar ile 300 bin kilometrenin üzerinde olan elektrikli araçlar kiralanamayacak. Periyodik bakımı zamanında yaptırılmayan veya ağır hasar kaydı bulunan taşıtların kiraya verilmesi yasaklanacak." bilgisine yer verildi.

Açıklamada, büyükşehir belediyesi olan illerin nüfusu 30 bini geçen ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin en az 5'i işletme adına tescilli olmak üzere en az 10 taşıta sahip olması gerektiği bildirildi.

Nüfusu 30 bini geçmeyen ilçeler ile büyükşehir belediyesi olmayan illerde faaliyet gösteren işletmelerin ise en az 2'sinin işletme adına tescilli olmak üzere en az 5 araca sahip olması gerektiği belirtilen açıklamada, ayrıca bu ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerin filolarında birinin Türkiye'de üretilmesi koşuluyla en az 2 hibrit veya yalnızca elektrik motorlu taşıt bulundurmasının zorunlu olduğu ifade edildi.

Açıklamada, düzenlemeyle çevre dostu ulaşımın teşvik edilmesinin ve yerli üretimin desteklenmesinin hedeflendiği vurgulandı.

Yönetmelikle depozito tutarına sınır getiriliyor

Yönetmelikle tüketicilerin kiralama süreçlerinde karşılaşabileceği mağduriyetlerin önlenmesine yönelik düzenlemelerin de yapıldığının altı çizilen açıklamada şunlar kaydedildi:

"Depozito tutarına sınır getiriliyor. Buna göre alınabilecek depozito 1 ila 6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük kira bedeli, 7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli ile sınırlandırılıyor. Taşıtın tüketici tarafından iade edilmesini takip eden 7 gün içerisinde depozitonun iade edilmesi zorunlu hale getiriliyor. Ön ödemeli rezervasyonlarda ise taşıtın teslimine 24 saatten az süre kalması kaydıyla tüketiciye rezervasyon tarihinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve kesinti yapılmaksızın rezervasyonda değişiklik yapma veya rezervasyonu iptal etme hakkı tanınıyor."

Açıklamada, olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden herhangi bir bedel talep edilemeyeceği, bu gerekçelerle depozitodan kesinti yapılamayacağı bildirildi.

İşletmeler tarafından mevsim şartları ile trafik ve kiracı güvenliğinin gerekli kıldığı hallerde kış lastiği sağlanmasının zorunlu olacağı belirtilen açıklamada, sigorta güvencelerinin kiralama bedeline dahil edileceği, kiracının sigortadan yararlanma hakkının ek bir ücret veya şarta bağlanmasının yasaklanacağı kaydedildi.

Açıklamada, işletme ve kiracının anlaşmaya vardığı durumlar hariç olmak üzere, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar bulunmaksızın değer kaybı nedeniyle kiracıdan herhangi bir bedelin talep edilemeyeceğinin altı çizildi.

Tüketiciler, internet ortamındaki işlemlerde de korunacak

Kiralama işletmelerine hasar ve arıza durumlarında kiracıların her an ulaşabilmesini sağlayacak sürekli ve erişilebilir iletişim altyapısı oluşturma yükümlülüğünün getirildiği belirtilen açıklamada, aracı ve ilan platformlarının da düzenleme kapsamına alındığı ifade edildi.

Açıklamada, söz konusu platformların haksız ticari uygulamalarda bulunmalarının yasaklandığı bildirilerek, "Kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadıklarını kontrol etmeleri zorunlu hale getiriliyor. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin bu platformlara üye olması ve ilan vermesi engellenerek tüketicilerin internet ortamındaki kiralama işlemlerinden de korunması sağlanıyor." bilgisi verildi.

Sektörün yeni düzenlemeye uyum sağlayabilmesi ve gerekli sistem altyapısının oluşturulabilmesi amacıyla yönetmeliğin 1 Ocak 2027'de yürürlüğe gireceğine işaret edilen açıklamada, mevcut işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027'ye, asgari taşıt sayısı ve taşıt niteliklerine ilişkin şartları sağlamaları için ise 1 Ocak 2028'e kadar süre tanındığı belirtildi.

Düzenlemeyle tüketici haklarının güçlendirilmesi hedefleniyor

Açıklamada, aracı ve ilan platformları için de uyum sürecinin öngörüldüğü, bu platformlar ile kiralama işletmeleri arasında yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce imzalanmış sözleşmelerin 1 Temmuz 2027'ye kadar düzenlemeye uygun hale getirilmesi gerektiği ifade edildi.

Yönetmelikle kiralama süreçlerinde şeffaflık ve hesap verebilirliğin artırılmasının amaçlandığı vurgulanan açıklamada, şunlar bildirildi:

"Sözleşme koşullarının netleştirilmesi, tüketici haklarının güçlendirilmesi ve kiralanan taşıtların teknik yeterlilik standartlarının yükseltilmesi hedefleniyor. Düzenleme, aynı zamanda kayıt dışı faaliyetlerin ve haksız rekabetin önüne geçerek sektörde adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamının tesis edilmesine katkı sağlayacak. Bakanlık olarak sektörün sürdürülebilir büyümesine katkı sağlarken vatandaşlarımızın haklarını en üst seviyede korumaya ve piyasanın sağlıklı işleyişini temin etmeye yönelik çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz."

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütünün (UNESCO) verilerine göre, dünya genelinde konuşulan dillerin yaklaşık yüzde 40'ı farklı derecelerde tehlike altında bulunuyor.

Bunların büyük bölümü, ekonomik baskılar, kentleşme, zorunlu göç, eğitim politikaları ve küresel ölçekte yaygınlaşan baskın diller nedeniyle yeni kuşaklara aktarılamıyor. Dil aktarımının kesintiye uğraması, birçok topluluk için yalnızca lisanın değil kültürel kimliğin, sözlü tarihin ve doğaya ilişkin kuşaklar boyunca biriken yerel bilginin de kaybolması anlamına geliyor.

Bugün topluluklar tarafından konuşulmayan Latince, Sanskritçe, Antik Yunanca, Sümerce ve Hititçe gibi diller, geride bıraktıkları yazılı metinler ve kültürel miras sayesinde insanlık tarihinin, medeniyetlerin ve lisanların gelişiminin anlaşılmasına ışık tutuyor.

Tehlike altındaki dillerin aile içinde çocuklara aktarılmasının teşviki, son konuşanları hayatta olan lisanların ses kayıtları ile yazılı eserlerinin kayıt altına alınarak korunması, yerel dillerin eski çağa ait görülmesinin önüne geçilmesi ve kültürel zenginlik kabul edilmesinin sağlanması büyük önem taşıyor.

Uzun yıllardır dünyanın farklı bölgelerinde tehlike altındaki diller üzerine saha çalışmaları yürüten Australian National Üniversitesinden Dil Bilimi Profesörü Nicholas Evans, AA muhabirine, tehlike altındaki dillerin yalnızca farklı iletişim araçları olmadığını söyledi.

Dünyanın yalnızca yaygın konuşulan birkaç dili üzerinden insan zihnini anlamaya çalışmanın büyük bir yanılgı olduğuna dikkati çeken Evans, "Yeryüzündeki bütün dillere baktığımızda insan olmanın düşündüğümüzden çok daha fazla yolunun olduğunu görüyoruz." dedi.

Çok dillilik toplumları güçlendiriyor

Londra Üniversitesi bünyesinde küçük ve tehlike altındaki diller üzerine çalışmalar yürüten dil bilimci Julia Sallabank da lisanların tarih boyunca yok olduğunu ancak son yıllarda bu sürecin hızlandığını söyledi.

Sallabank, ekonomik, sosyal ve siyasi baskılar nedeniyle birçok topluluğun ana dillerini terk ederek daha yaygın lisanlara yöneldiğini belirterek, "Bir dili öğrenmek için diğerinden vazgeçmemiz gerekmiyor. Bu nedenle çok dilliliği teşvik etmeliyiz." dedi.

İnsanların hem miras dillerini koruyabileceklerini hem de yeni diller öğrenebileceklerini ifade eden Sallabank, çok dilliliğin bireyler ve toplumlar için önemli kazanımlar sağladığını, çocukların eğitim başarısını desteklediğini ve ileri yaşlarda demans belirtilerinin ortaya çıkmasını geciktirebildiğine ilişkin araştırmaların bulunduğunu söyledi.

Sallabank, tek dilliliğin istisna, çok dilliliğin ise dünya genelinde yaygın gerçeklik olduğuna dikkati çekti.

Dil yaşatmak, belgelemekten fazlasını gerektiriyor

Sallabank, tehlike altındaki diller için yürütülen akademik belgeleme çalışmalarının önemli olduğunu ancak tek başına yeterli olmadığını vurgulayarak dil canlandırma çalışmalarında yerel toplulukların belirleyici rol oynadığını ve hükümetlerin rol almasının kritik önem taşıdığını vurguladı.

Başarılı örneklerden birinin Man Adası'nda konuşulan Manks dili olduğunu anlatan Sallabank, son ana dili konuşanın 1974'te hayatını kaybetmesine rağmen arşiv kayıtları ve yerel yönetimin desteğiyle yeniden öğretilmeye başlandığını, bugün yüzlerce öğrencinin eğitimini Manks diliyle sürdürdüğünü ve yaklaşık 1500 kişinin bu lisanı akıcı şekilde konuşabildiğini anlattı.

Dil canlandırma çalışmalarının toplum sağlığı üzerinde de olumlu etkilerinin bulunduğuna işaret eden Sallabank, Kanada'da yerli topluluklarda yürütülen dil programlarının gençler arasındaki intihar oranlarını düşürdüğünü, Avustralya'da da yerli halklarda diyabet oranlarının azalmasıyla ilişkilendirildiğini anlattı.

Diller geçmişe açılan kapı niteliği taşıyor

Avustralyalı dil bilimci Evans, bir dilin yok olmasıyla yalnızca kelimelerin değil o lisanı konuşan toplulukların doğaya, tarihe ve yaşam biçimlerine ilişkin nesiller boyunca biriktirdiği bilgilerin de kaybolduğunu söyledi.

Yerli dillerin bilim dünyasının henüz tam olarak tanımlayamadığı bitki ve hayvan türlerine ilişkin ayrıntılı bilgiler barındırdığını ifade eden Evans, lisanların aynı zamanda toplumların göç yollarını ve tarihlerini ortaya çıkarmada önemli ipuçları sunduğunu belirtti.

Romanların yazılı tarihlerinin bulunmamasına rağmen kökenlerinin dil incelemeleri sayesinde Kuzeybatı Hindistan'a kadar izlenebildiğini anlatan Evans, benzer yöntemlerle yazılı kaydı bulunmayan birçok toplumun geçmişine ilişkin ayrıntılı bilgiye ulaşılabildiğine dikkati çekti.

"Her dil, insan deneyimine yeni bir pencere açıyor"

Sözlü edebiyatın dillerin en güçlü kullanım alanlarından biri olduğunu belirten Evans, yazılı geleneği bulunmayan toplumlarda şiir, destan ve sözlü anlatıların kuşaklar boyunca aktarılmasının insan hafızasının sanılandan çok daha güçlü olduğunu gösterdiğini söyledi.

Güneydoğu Asya'daki bazı yerli toplulukların konuştuğu lisanları örnek gösteren Evans, bu dillerde kokuları tanımlamak için son derece gelişmiş bir sözcük dağarcığının bulunduğunu ve bu toplulukların koku hafızasının Batılı toplumlara kıyasla çok daha gelişmiş olduğunun araştırmalarla ortaya konulduğunu ifade etti.

Evans, "İnsan yaşamının tüm olasılıklarını temsil ettiğimizi düşünüyoruz ama aslında hepimiz sadece küçük bir köşede yaşıyoruz. Diğer dillerle etkileşime girmeye başladığımızda farklı kapılardan içeri adım atıyoruz." dedi.

UNESCO'nun Tehlike Altındaki Diller Atlası'nın eski editörü Christopher Moseley de tehlike altındaki diller için en acil ihtiyacın kapsamlı belgeleme çalışmaları olduğunu belirterek, "Zaman daralıyor ve bu konu aciliyet taşıyor. Belgeleme çalışmaları, diğer tüm seçeneklerin de önünü açabilir." değerlendirmesinde bulundu.

Saldırıda ev tamamen yıkılırken 7 kişi hayatını kaybetti, 3 kişi yaralandı.

Sivil Savunma ekiplerinin enkaz altında kalan cenazeleri ve yaralıları çıkarmak için çalışmalarını sürdürdüğü, yaralıların Nebatiye'deki hastanelere sevk edildiği belirtildi.

İsrail güçleri, ayrıca Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye ve Bint Cubeyl kentleri ile çevrelerine yönelik saldırılarını sürdürdü.

İsrail ordusunun Bint Cubeyl'de bazı evleri havaya uçurduğu, Kunin-Saff el-Heva yolunun çevresindeki evlere ağır makineli silahlarla ateş açtığı bildirildi.

İsrail savaş uçaklarının da gece yarısından kısa süre önce Mansuri beldesindeki El-Muşa bölgesine hava saldırısı düzenlediği kaydedildi.

İsrail ordusu saldırıları üstlendi

İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyindeki işgale katılan birliklerine yönelik bir ihlalde bulunulduğunu iddia ederek Nebatiye ve Ensar'da Hizbullah altyapısına saldırı düzenlendiğini ileri sürdü.

Yapılan açıklamada, işgal altında olduğu belirtilen Ali Tahir Tepesi'nde Hizbullah mensuplarının İsrail askerlerine karşı faaliyette bulunduğu iddia edildi.

İsrail ordusunun gece boyunca Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye ve Ensar bölgelerine saldırılar düzenlediği aktarılan açıklamada, "tehditleri ortadan kaldırmak için" saldırıların süreceği tehdidinde bulunuldu.

İsrail'in Lübnan'daki saldırıları

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak ülkenin güneyindeki birçok beldeyi işgal etmişti.

Lübnan hükümeti, bu süreçte ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.

Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkes daha sonra birkaç kez uzatılmıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana ülkeye düzenlediği saldırılarda 4 bin 335 kişinin hayatını kaybettiğini bildirmişti.

İhbar üzerine bölgeye 112 Acil Sağlık, itfaiye ve jandarma ekipleri sevk edildi.

Kazada, ilk belirlemelere göre 2 kişi hayatını kaybetti, 4'ü ağır 12 kişi yaralandı.

Yaralılar, sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından kentteki hastanelere kaldırıldı.

Minibüsteki yolcuların Diyarbakır'dan Muş'a nişan törenine gitmek için yola çıktıkları öğrenildi.

Ani sel, su baskını, yıldırım, heyelan, yerel dolu yağışı, yağış anında kuvvetli rüzgar ve ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması gerekiyor.

Bu hizmetle, ikinci el araçların satışında sıkça rastlanan kilometre sıfırlanması ve düşürülmesi ile hasar kayıtları konusunda mağduriyetlerin engellenmesi hedefleniyor.

İkinci el araç alacak vatandaşlar, kilometre ve araç muayene bilgilerine www.pttavm.com, HGS Mobil, PTT Bank internet bankacılığı, PTT Bank Mobil ve e-Devlet uygulamaları aracılığıyla erişebiliyor.

İki kurum tarafından paylaşılan verilere, söz konusu uygulamalar üzerinden aracın plaka veya şasi numarası girilerek ulaşılabiliyor.

Hizmet, araçların muayenesi sırasında sisteme girilen kilometrelerin güvenilir ve doğru şekilde öğrenilebilmesine olanak sağlıyor.

Araçların muayene tarihi, kilometresi ve hasar bilgileri, bugüne kadar 16 milyon 791 bin 510 kişi tarafından sorgulandı.

"Hizmete erişim kolay şekilde sağlanabiliyor"

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, AA muhabirine, yaz dönemiyle birlikte özellikle ikinci el araç satışlarının arttığını belirterek, buna bağlı olarak vatandaşların, alacakları ikinci el araçların hem kilometresine hem de kaza kaydına ilişkin bilgilere ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Araçların muayene tarihi ve kilometresi ile hasar kaydı sorgulama hizmetlerine vatandaşların yoğun talep gösterdiğine işaret eden Uraloğlu, şöyle devam etti:

"PTT tarafından hizmete sunulan uygulamalarla ikinci el araçların satışında sıkça karşılaşılan 'kilometre sıfırlanması ya da değiştirilmesi'nden kaynaklanan mağduriyetlerin önüne geçiliyor. Üstelik hizmetlere erişim oldukça kolay şekilde sağlanabiliyor. Müşteriler, sorgulama yapmak istedikleri araçların plaka veya şasi numarasını sisteme girerek 'Araç Kilometre ve Muayene Sorgulama' bilgilerine ulaşabiliyor."

Vatandaşların, PTT'nin bu hizmetinden yararlanarak aracın gerçek kilometresini öğrenebileceğine dikkati çeken Bakan Uraloğlu, "Böylece satış sonrasında herhangi bir mağduriyet yaşanmasının önüne geçebiliyorlar." dedi.

Zaman zaman patlamaların yaşandığı tesisin çevresinde güvenlik önlemi alındı. Patlamada 1 kişinin hayatını kaybettiği, 2 kişinin yaralandığı öğrenildi.

Ekiplerin yürüttüğü çalışmanın ardından yangın kontrol altına alındı. Yangın nedeniyle tesisin yanı sıra 3 otomobilde hasar oluştu.

Yılmaz, Türkiye’nin dünyadaki en büyük diplomatik temsilciliğinin Şam’da bulunduğunu belirterek, iki ülke arasındaki ilişkilerin tarihi köklerine, askeri ve ekonomik işbirliklerine ve terörle mücadeledeki kararlılığa dikkati çekti.

Türkiye ile Suriye arasındaki derin tarihi ve kültürel bağlara işaret eden Yılmaz, Türk milletinin hafızasında Şam’ın özel bir yere sahip olduğunu vurgulayarak, şunları ifade etti:

"Tarih boyunca 'Şam-ı Şerif' olarak anılan bu kadim kent, Osmanlı'dan Selçuklulara kadar köklü bir miras barındırıyor. Emevi Camii'ndeki ezan usulünden ortak geleneklerimize kadar kültürümüzün en özgün izleri burada yaşamaya devam ediyor."

İki ülke arasındaki güvenlik parametrelerini ve askeri temasları değerlendiren Yılmaz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın "Suriye'nin güvenliği Türkiye'nin güvenliğidir" ilkesini hatırlattı.

"Suriye ordusunun yanındayız"

Suriye'deki yeni yönetimin göreve gelmesiyle birlikte sınır hattındaki temel güvenlik tehditlerinin ortadan kalktığına dikkati çeken Yılmaz, şöyle devam etti:

"8 Aralık 2024 sonrasında sınır hattımızda insan kaçakçılığı, uyuşturucu ticareti, kontrolsüz göç ve terör gibi dört stratejik güvenlik sorunu aniden ortadan kalktı.

Türk Deniz Kuvvetlerine ait gemilerin Lazkiye Limanı'na düzenlediği ziyaret de önümüzdeki dönemde askeri ve denizcilik alanında yapacağımız işbirliklerinin en somut göstergesidir. Suriye ordusunun eğitim, teçhizat ve lojistik ihtiyaçlarında yanlarında olmaya hazırız."

Bölgedeki terör unsurlarına karşı tavırlarının net olduğunu kaydeden Büyükelçi Yılmaz, SDG ve PKK/YPG’nin bölgeden tamamen temizlenmesi gerektiğini vurguladı.

Suriye yönetimi ile terör örgütü YPG arasındaki süreci yakından izlediklerini aktaran Yılmaz, "Rüyayı sadece Türkiye’de değil tüm coğrafyamızda terörün bittiği bir ortam olarak şekillendiriyoruz. SDG ve PKK unsurlarının Türkiye, Suriye ve Irak genelinde tamamen tasfiye edilmesi, Suriye’nin toprak bütünlüğü ve egemenliği için şarttır. Cumhurbaşkanı Ahmed Şara'nın da belirttiği gibi entegrasyon süreci yavaş ilerlese de terörün son bulması noktasındaki adımları destekliyoruz." ifadelerini kullandı.

Hedef, 10 milyar dolarlık ticaret hacmi ve açılan sınır kapıları

Ekonomik ilişkilere dair ise Yılmaz, iki ülke arasındaki ticaret hacminin kısa sürede yüzde 40 artışla 3,75 milyar dolara ulaştığını, orta vadeli hedefin ise 10 milyar dolar olduğunu kaydetti.

Serbest Ticaret Anlaşması ve ortak sanayi bölgeleri için görüşmelerin sürdüğünü ifade eden Yılmaz, sınır kapılarına ilişkin şu detayları paylaştı:

"900 kilometreyi aşan sınır hattımızdaki tüm kapıları açmayı hedefliyoruz. Ticaret Bakanlığımız ile Suriye gümrük makamlarının vardığı mutabakat çerçevesinde, Nusaybin-Kamışlı hattı başta olmak üzere sınır kapılarının 3 ay içerisinde kademeli olarak faal hale gelmesini öngörüyoruz. Ayrıca İdlib’de kurulacak Serbest Bölge ve Kara Limanı projesiyle nakliye ve gümrük süreçleri hızlanacaktır."

Suriye'de eğitime verilen desteğin önemine vurgu yapan Yılmaz, Milli Eğitim Bakanlığı ile Suriye makamları arasında varılan anlaşma kapsamında gelecek dönemde Şam ve çevresinde Uluslararası Türk Okulu açılacağını belirtti.

Geçici koruma altındaki Suriyelilerin durumuna ilişkin Yılmaz, çalışma izni muafiyetinin uzun süredir yürürlükte olduğunu, ilerleyen süreçte ise ülkesine dönen Suriyelilerin Türkiye ziyaretlerini kolaylaştırmak adına Dışişleri ve İçişleri Bakanlıklarınca yeni vize düzenlemeleri üzerinde çalışıldığını açıkladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Şam ziyareti gündemde

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Suriye'ye yapacağı olası ziyarete ilişkin bir soru üzerine ise Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:

"Sayın Cumhurbaşkanımız Şam’a ve Emevi Camii’ne büyük bir sevgi duymaktadır. Daha önce planlanan temaslar bölgedeki gelişmeler nedeniyle ertelenmişti.

Temenni ediyoruz ki bu yıl bitmeden Sayın Cumhurbaşkanımızı Şam'da göreceğiz. Sayın Erdoğan ile Sayın Şara’nın Emevi Camii'nde yürüyeceği o tarihi kare, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın gücünü dünyaya ilan edecektir."

Resmi Gazete'de yayımlanan Kara Kuvvetleri Komutanlığı General Atama Listesi'ne göre, 2'nci Ordu Komutanı Korgeneral Zorlu Topaloğlu Ege Ordu Komutanlığına, Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanı Korgeneral Gültekin Yaralı 2'nci Ordu Komutanlığına, Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanı Sebahattin Kılınç Genelkurmay Başkanlığı emrine, 9'uncu Ordu Komutanı Korgeneral Tuncay Altuğ Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığına, MSÜ Rektör Yardımcısı Korgeneral Burhan Aktaş 3'üncü Ordu Komutanlığına, 7'nci Kolordu Komutanı Korgeneral Ertan İnaltekin Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığına atandı.

Listeye göre, Güvenlik Kuvvet Komutanı Tümgeneral İlker Görgülü 28'inci Mekanize Piyade Tümen Komutanlığına, Genelkurmay Cari Harekat Daire Başkanı Tümgeneral Şükrü Bilir Güvenlik Kuvvet Komutanlığına, Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel Başkanı Tümgeneral Bülent Tanrıverdi MSB Personel Genel Müdür Yardımcılığına, Genelkurmay Başkanlığı emrindeki Tümgeneral Mehmet Açık Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel Başkanlığına, Napoli Müşterek Kuvvet Komutanlığı İstihkam Daire Başkanı Tuğgeneral Erdal Sertuğ Telli TSK İnsani Yardım Tugay Komutanlığına, 10'uncu Komando Tugay Komutanı Tuğgeneral Tahir Kılıç Kara Kuvvetleri Komutanlığı İstihbarat Başkanlığına, Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alay Komutanı Tuğgeneral Fuat Dönmez Ankara Merkez Komutanlığına getirildi. EDOK Eğitim Tümen Komutanı Tümgeneral Emre Tayanç 4'üncü Kolordu Komutanlığına, 15 Temmuz gazisi Tümgeneral Davut Ala 5'inci Kolordu Komutanlığına getirildi.

Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Amiral Atama Listesi'ne göre, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Kurmay Başkanı Koramiral Mustafa Kaya Donanma Komutan Yardımcılığına, Güney Deniz Saha Komutanı Koramiral Rafet Oktar Amfibi Kolordu Komutanlığına, Deniz Harp Okulu Komutanı Ramazan Özdoğul Kuzey Deniz Saha Komutanlığına, MSÜ Rektör Yardımcısı Koramiral Erhan Aydın Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Kurmay Başkanlığına, Harp Filo Komutanı Tümamiral Mehmet Baybars Küçükatay Güney Deniz Saha Komutanlığına, Harekat Başkanı Tümamiral Mehmet Emre Sezenler MSÜ Rektör Yardımcılığına, Donanma Kurmay Başkanı Tümamiral Kenan Kaan Türkkan Harp Filo Komutanlığına atandı.

Hava Kuvvetleri Komutanlığı General Atama Listesi'ne göre de Orgeneral Erdoğan Gür Muharip Hava Kuvvetleri Komutanlığına, Korgeneral Yaşar Kadıoğlu Kurmay Başkanlığına, Korgeneral Ergin Dinç Hava Eğitim Komutanlığına, Tümgeneral Serkan Gökhan Can İstihbarat Başkanlığına, Tümgeneral Cihangir Kemal Yüzçelik Hava Harp Okulu Komutanlığına, Tuğgeneral Esat Çetin 3'üncü Ana Jet Üs Komutanlığına, Tuğgeneral Erol Gökmen 1'inci Ana Jet Üs Komutanlığına, Türkiye'nin ilk insanlı uzay misyonunu gerçekleştiren Tuğgeneral Alper Gezeravcı 5'inci Ana Jet Üs Komutanlığına getirildi.

Kara ve Hava Kuvvetlerinin ilk kadın generallerine yeni görev

Öte yandan Hava Kuvvetlerinin ilk kadın generali Tuğgeneral Özlem Karapınar Hava Eğitim Komutanlığı Kurmay Başkanlığına getirilirken, Kara Kuvvetlerinin ilk kadın generali Kara Havacılık 2'nci Hava Aracı Kaza/Olay İnceleme Kurul Başkanı Tuğgeneral Armağan Özel ise Kara Havacılık Daire Başkanlığına atandı.

İran Cumhurbaşkanı, devlet gelirlerindeki düşüşe de dikkati çekerek, "Bizim gelirimiz de azaldı. Eskiden petrol satıyorduk, şimdi satamıyoruz." ifadelerini kullandı.

Pezeşkiyan, ülkedeki sanayi tesislerinin gördüğü zararın da ekonomik tabloyu ağırlaştırdığını belirterek, "Bir sürü fabrikayı vurdular ve tahrip ettiler." dedi.

Bu durumun vergi gelirlerini de etkilediğini vurgulayan Pezeşkiyan, "Fabrikalardan vergi de toplayamıyoruz, sadece o da değil üstüne onlara para da vermek zorundayız ki ayakta kalabilsinler." diye konuştu.

Pezeşkiyan, yaşanan ekonomik sıkıntıların boyutunu ise "Sorunumuz kat kat arttı ve gelirimiz de azaldı." sözleriyle özetledi.

Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, MİT Mersin Bölge Başkanlığı, Mersin İl Emniyet Müdürlüğü ve Mersin Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğünün iş birliğiyle uyuşturucu ticaretinin önlenmesine yönelik çalışma yürütüldü.

Konteynerden 3 kilo 490 gram kokain çıktı

13 Haziran 2026’da Ekvator-Malta-Mersin güzergahında seyreden bir gemiden tahliye edilen konteyner, ekiplerin ortak çalışması kapsamında X-Ray taramasından geçirildi.

Kontrollerde konteynerin soğutucu motor bölümünde 3 kilo 490 gram kokain ele geçirildi. Uyuşturucunun piyasa değerinin yaklaşık 13 milyon 960 bin lira olduğu belirtildi.

Araçtan 122 kilo esrar çıktı

Soruşturmanın devamında ekipler, 14 Ağustos’ta Mezitli ilçesinde bir aracı durdurarak arama yaptı. Aramada, daralı ağırlığı 122 kilo 300 gram takoz esrar ele geçirildi.

Olayla bağlantılı oldukları belirlenen E.İ.G., M.E. ve H.M.H. isimli 3 şüpheli gözaltına alındı.

Uyuşturucu ticaretinin önlenmesi ve suç organizasyonlarının ortaya çıkarılmasına yönelik çalışmaların kurumlar arası koordinasyonla sürdürüldüğü bildirildi.

İhbar üzerine adreste arama yapılması için karar verildi. İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerince söz konusu adrese düzenlenen operasyonda arama gerçekleştirildi. Yapılan incelemelerde, ihbarın doğru olduğu belirlenirken, imha edilmek amacıyla parçalandığı değerlendirilen çok sayıda evraka el konulduğu öğrenildi.

Ele geçirilen evrakların incelenmek üzere emniyet birimlerince muhafaza altına alındığı, soruşturmanın çok yönlü olarak sürdürüldüğü belirtildi.

Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şubesi Dolandırıcılık Büro Amirliği ekiplerince yürütülen çalışmada, şüphelilerin bu yöntemle 801 kişiyi yaklaşık 116 milyon lira dolandırdıkları öne sürüldü. Soruşturma kapsamında Eskişehir merkezli 19 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendi.

Operasyonda 90 şüpheli yakalanırken, şüphelilerle ilgili işlemlerin sürdüğü öğrenildi.

Şüphelilerin, vatandaşlara ülke genelinde internet altyapısının değişeceğini, mevcut modemlerin kullanılamayacağını ve internet hizmetlerinin kısa sürede kesileceğini, zorunlu altyapı geçişi yapılacağını ve yeni modem alınması halinde internet faturalarında indirim uygulanacağını söyledikleri tespit edildi.

Şüphelilerin modem değişikliği yapılmaması durumunda internet faturalarının artacağını belirterek vatandaşları modem satın almaya yönlendirdikleri belirlendi.

Polisin çalışmasında zanlıların bu yöntemle ülke genelinde 801 mağdura modem sattıkları, gönderilen modemlerin büyük bölümünün mevcut internet altyapısıyla uyumlu olmadığı ve vadedilen internet faturası indirimlerinin uygulanmadığı tespit edildi.

Mağdurların şüphelilere ait hesaplara yaklaşık 116 milyon lira gönderdikleri belirlendi.

Bunun üzerine Eskişehir merkezli olmak üzere İstanbul, Kocaeli, Bursa, Çanakkale, Muğla, Düzce, Zonguldak, Bolu, Karabük, Erzurum, Kars, Ankara, Antalya, Adana, Kahramanmaraş, Hatay, Afyonkarahisar ve Yozgat'ta eş zamanlı düzenlenen operasyonda aralarında dolandırıcılık faaliyetlerinin organize edildiği değerlendirilen şirketlerin yöneticilerinin de bulunduğu 90 şüpheli yakalandı.

Çalışma kapsamında çok sayıda şüphelinin ve 13 şirketin banka ve kripto varlık hesapları ile dolandırıcılıktan elde edilen gelirle satın alındığı değerlendirilen 5 otomobil, 1 daire, 1 dubleks villa ve 1 arsaya el konuldu.

Zanlıların emniyetteki işlemlerinin sürdüğü öğrenildi.

Kurumun Resmi Gazete'de yayımlanan ilanına göre işletme, yetiştirdiği 3 bin 615 baş reforme küçükbaşı 20 parti halinde canlı ağırlıkları üzerinden açık artırma usulüyle satacak.

İhale, 27 Ağustos Perşembe günü saat 11.00'de işletmede yapılacak.

İhalede toplam muhammen tutar 49 milyon 252 bin 800 lira, geçici teminat tutarı da 2 milyon 462 bin 640 lira olarak belirlendi.

İhaleye ait şartname, TİGEM'in "https://www.tigem.gov.tr" adresinde veya işletmede görülebilecek.

Tümgeneraller Ünsal Bulut ve Murat Bulut korgeneralliğe, Tuğgeneraller Hüseyin Bekmez, Hamdi Gülpınar, Ömer Ersever, Ferruh Taraktaş ve Mustafa Bakçepınar tümgeneralliğe terfi etti.

Albaylar Celal Kürşad Konukçu, Şenol Şenoğlu, İsa Karahasanoğlu, Cezmi Yalınkılıç, Sadık Gülecen, Mesut Karabulut, Sadi Akman, Engin Özkul, Mustafa Tetik, Hakan Uğurlu, Özer Küçükuysal, Volkan Güner Güngör, İsmail Terzi, Halil Coşkun, Uğur Arslan, Tansu Utku, Muhammed Sever ve Mustafa Şaşmaz tuğgeneralliğe terfi ettirildi.

Kararla, 78 general ve albayın görev yerleri değiştirildi. Bu kapsamda, İstanbul İl Jandarma Komutanı Korgeneral Yusuf Kenan Topcu Van Jandarma Asayiş Kolordu Komutanlığına, Van Jandarma Asayiş Kolordu Komutanı Korgeneral Ünsal Bulut Jandarma Genel Komutanlığı Yardımcılığına, Asayiş Başkanı Korgeneral Murat Bulut Jandarma Genel Komutanlığı Yardımcılığına, İzmir İl Jandarma Komutanı Tümgeneral Metin Düz Asayiş Başkanlığına, Ankara İl Jandarma Komutanı Tümgeneral Cengiz Yıldız Erzurum İl Jandarma Komutanlığına, Bursa İl Jandarma Komutanı Tümgeneral İdris Tataroğlu İstanbul İl Jandarma Komutanlığına, Diyarbakır İl Jandarma Komutanı Tümgeneral Tarık Hekimoğlu ise Ankara İl Jandarma Komutanlığına getirildi.

Jandarma Genel Komutan Yardımcıları Orgeneral Hüseyin Kurtoğlu ve Korgeneral Münir Güzel, Jandarma Lojistik Komutanı Tümgeneral Ersel Özer, Personel Başkanı Tümgeneral Mustafa Erdem ve 12 ilin komutanı Jandarma Genel Komutanlığı emrine alındı.

Kararla, Sahil Güvenlik Komutanlığına mensup Tümamiral Cengiz Fitoz Koramiralliğe, Albay Önder Göksel Tuğamiralliğe terfi ettirildi.

Sahil Güvenlik Karadeniz Bölge Komutanı Tuğamiral Ahmet Bahadır Sahil Güvenlik Eğitim ve Öğretim Komutanlığına, Sahil Güvenlik Eğitim ve Öğretim Komutanı Tuğamiral Gürkan Erken Sahil Güvenlik Komutanlığı Denetleme, Teftiş ve Tetkik Başkanlığına, Sahil Güvenlik Akdeniz Bölge Komutanı Tuğamiral Gökhan Gücüyen Sahil Güvenlik Karadeniz Bölge Komutanlığına, Sahil Güvenlik Komutanlığı Harekat Başkanı Tuğamiral Alpaslan Baysal Sahil Güvenlik Akdeniz Bölge Komutanlığına, Sahil Güvenlik Komutanlığı İstihbarat Başkanı Tuğamiral Önder Göksel Sahil Güvenlik Komutanlığı Harekat Başkanlığına getirildi.

Öte yandan, kararla Kara Kuvvetleri Komutanlığında 123 general, Deniz Kuvvetleri Komutanlığında 38 amiral ve Hava Kuvvetleri Komutanlığında 44 generalin görev yerlerinde değişikliğe gidildi.

SÖYLEŞİ ÖZLEM DOĞAN

Osmanlı’nın yıkılmasının ardından tek parti, batıdan taklit ettiği yönetim şeklini topluma baskı ve idamlarla zorla kabul ettirdi. Bu Müslüman milletin kimliğini inkâr ederken başta Yahudiler ve Ermeniler olmak üzere gayrimüslimlere Türk ad-soyadı vererek ülkenin stratejik konumlarına yerleştirdi. Bu sancılı süreçlerin devamında terör örgütü PKK'nın Kürtleri dininden ve değerlerinden koparmayı amaçlayan sekülerleştirme politikaları, Suriye sahasında PKK/PYD'nin bölge halkına yaşattığı zulümler, geçmişin ideolojik dayatmaları ile bugünkü krizler hafızalarda hala yerini koruyor. Terörsüz Türkiye hedefi doğrultusunda atılan kararlı adımlar, Esed rejiminin yıkılmasıyla Suriye'de oluşan güven ortamıyla birlikte yakın tarihin muhasebesi ve geleceğin barış zeminini, ‘Kimlik, Statü ve Entegrasyon Ekseninde ‘BINXET’ kitabının kitabının yazarı, HÜDAPAR Genel Başkan Yardımcısı Mahmut İrtem’le konuştuk.

Cumhuriyetin ilanıyla birlikte yeni rejim, Müslümanlara zorla Batı taklitçiliğini dayatmış, bu zorbalığa karşı çıktıkları için başta İskilipli Atıf ve Şeyh Said olmak üzere birçok alimi idam etmiştir. Sonraki süreçlerde sistematik olarak yaşatılan kriz ve gerilimlerin temeli bu şekilde atıldı diyebilir miyiz?

Evet, sonraki dönemlerde yaşanan birçok kriz ve gerilimin temelinde o dönemde yapılan yanlışların önemli bir payı var. Millî Mücadelede Türkler ve Kürtler başta olmak üzere Anadolu'daki Müslüman halklar ortak vatan, İslam kardeşliği ve birlikte yaşama iradesi etrafında aynı safta yer aldı. Ancak Millî Mücadele'nin kazanılmasının ardından yeni bir devlet ve yeni bir toplum tasavvuru ortaya konuldu. Ümmet merkezli ve çok kimlikli Osmanlı siyasal mirasının yerine, Türk kimliğini merkeze alan bir ulus-devlet anlayışı yerleştirildi. Bu dönüşüm yalnızca siyasi ve idari yapıyla sınırlı kalmadı.

DÖNÜŞÜMÜN SONUÇLARI AĞIR OLDU

Ümmet merkezli yönetim şekli yerine yabancı ülkelerden kopyalanan anlayışın halka dayatılması ne tür sonuçlar doğurdu?

3 Mart 1924’te hilafet kaldırıldı; aynı dönemde medreseler ve İslami eğitim kurumları tasfiye edilerek eğitim sistemi merkezileştirildi. Ardından hukuk, eğitim, kılık kıyafet, takvim, alfabe ve kamusal hayatın çeşitli alanlarında kapsamlı değişiklikler gerçekleştirildi. İslam, devlet, hukuk, eğitim ve kamusal hayattan kademeli ama hızlı bir şekilde tasfiye edildi. 1924 Anayasası'nın ilk hâlinin 2. maddesinde, “Türkiye Devletinin dini, Dini İslâmdır” hükmü yer alıyordu. Bu hüküm 10 Nisan 1928'de Anayasa'dan çıkarıldı. 5 Şubat 1937'de yapılan değişiklikle ise “lâik” ilkesi Anayasa'nın 2. maddesine açıkça dahil edildi. Bu dönüşümün Müslümanlar açısından da ağır sonuçları oldu. Başta İskilipli Atıf Hoca olmak üzere birçok İslam âlimi, yeni rejimin dinî ve toplumsal dönüşüm politikalarına muhalefet ettikleri gerekçesiyle ağır baskılara ve yargılamalara maruz kaldı; bazıları idam edildi.

Tek parti rejimi, Müslüman oldukları için bu topraklarda yaşayan herkese zulmetti. Bu durumu Kürtler açısından nasıl değerlendiriyorsunuz?

Hem Müslüman kimlikleriyle baskı gördüler hem de Kürt kimlikleriyle inkâr edildiler. Millî Mücadele sırasında Türklerle Kürtler arasında kurulan ortaklık ve kardeşlik hukukunun yerini giderek Türk kimliği merkezli bir anlayış aldı. İşte bu kırılma ortamında Millî Mücadele’nin kazanıldığı, Cumhuriyet’in kurulduğu ve Hilafet’in kaldırıldığı bir dönemde Şeyh Said Kıyamı meydana geldi. Şeyh Said, Kıyamın temel gerekçesini aşiret reislerine gönderdiği mektuplarda, "Bizleri birbirimize bağlayan tek bağ Din ve Hilafet idi. Cumhuriyet hükümeti dini ve Hilafet'i kaldırdı. Bu durumda aramızdaki rabıta tamamen kopmuştur." sözleriyle açıkça dile getirmiştir. Mahkemedeki ifadesinde de "Devlet dinin hükümlerini kaldırdı, Hilafet'i mülga kıldı. Türkler ile Kürtleri birbirine bağlayan dindi; bu bağ koptuktan sonra birlikteliğin de bir anlamı kalmadı" ifadelerini kullanmıştır.

GEÇMİŞİNDEN KOPUK BİR KİMLİK

Altıyüz yıllık ümmet bilinciyle hareket eden bir imparatorluğun ardından Batı taklitçisi bir yönetimin halka zorla kabul ettirilmesinin bedelini Müslümanlar baskıyla, idamla ödedi. Toplum hafızasını silmek için zihnen bir soykırım yapıldı diyebilir miyiz?

Cumhuriyet’in ilk dönemindeki temel problem yalnızca biçimsel bir rejim değişikliğinden ibaret değildi. Sadece devlet değil, toplumun hafızası sıfırlandı ve Batı değerleriyle format atıldı. Akşam âlim yatan bir toplum, sabah cahil olarak uyandı. Geçmiş bütün olarak inkâr edildi. İnancı, tarihi, takvimi, kılık-kıyafeti, alfabesi, medreseleri, kültürü, ezanı, camisi, milliyeti ne varsa yasaklandı; yerine yeni ama toplumun kendi geçmişinden kopuk ve yabancı olduğu bir kimlik tanımlandı.

Müslüman Kürt milletini dinsizleştirmeye çalışan PKK’nın tek parti dönemi ve sonrasındaki darbe süreçlerinde kasıtlı olarak ortaya çıkarıldığını düşünüyor musunuz?

Kürt halkı, on dört asırdan bu yana İslam ile müşerref olmuş dindar bir halktır. Diyarbakır’ın fethi bizzat Efendimizin ashabının eliyle, vefatından sadece 7 yıl gibi kısa bir süre sonra, 639 yılında gerçekleşmiştir. Diyarbakır bu nedenle “Sahabeler Şehri”dir. İslam âlimleri tarafından Diyarbakır Ulu Camii; Mescid-i Haram, Mescid-i Nebevî, Mescid-i Aksâ ve Şam Emeviyye Camii’nden sonra İslam’ın Beşinci Harem-i Şerifi kabul edilmektedir. Selahaddin-i Eyyubi, Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdi (eş-Şehrezûrî), Molla Gürani, Ahmed-i Hânî, Melayê Cizîrî, Ebû’l-İzz el-Cezerî, Bediüzzaman Said Nursi ve Şeyh Said gibi nice değerleri yetiştirip İslam medeniyetine hediye etmişlerdir. Dolayısıyla PKK gibi Marksist-Leninist bir örgütün dindar Kürt halkını İslam’dan koparmaya gücü yetmez; ancak bu toplumsal bünyede ciddi tahribatlar açtığı da inkâr edilemez bir gerçektir.

PKK, KEMALİZMİN KÜRTLERİ SEKÜLEŞTİRME PROJESİ

PKK bu amaçla mı ortaya çıkarıldı?

PKK’nın yaklaşık yarım asırlık geçmişine ve icraatlarına bakmak yeterli. PKK, bir yönüyle CHP ve Kemalist zihniyetin Kürt toplumu üzerindeki sekülerleştirme projesinin bir devamı olarak işlev gördü. Yarım asrı aşkın sürede tek parti zihniyetinin ve Kemalist vesayetin Kürtleri getirmek isteyip de başaramadığı İslam’dan uzaklaştırma noktasına, maalesef PKK eliyle ulaşılmaya çalışılmıştır. Tek parti dönemi ve sonrasındaki darbeci gelenek; Kürtlerin varlığını, dilini, kimliğini ve haklarını yok saydı. Şeyh Said Kıyamı sert biçimde bastırıldı, Kürt âlimler ile medreseler ve irfan merkezleri hedef alındı

Baas rejiminin Suriye’deki Kürtlere yaptığı baskıya rağmen PKK/PYD ile fiili ilişkiler geliştirip onlara kontrol alanını genişletme fırsatını vermesini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Suriye’de Baas rejimi öncesinden başlayan ve Baas döneminde sistematikleşen Arap ırkçı politikalar, Kürt kimliğinin ve siyasi varlığının bastırılmasına yol açtı. “Arap Kuşağı” projesiyle Kürtlerin yoğun yaşadığı sınır bölgelerinde demografik yapının değiştirilmesi hedeflendi; Kürtlerin topraklarına el konularak bölgeye Arap nüfus yerleştirildi. Bu baskı ortamında Öcalan 1979’da Suriye’ye geçti. Kendisine Suriye kimliği verildi ve özel koruma sağlandı. PKK, Baas rejiminin sağladığı imkânlarla Suriye’de barınma, örgütlenme ve askerî eğitim faaliyetleri yürüttü. Baas rejimi kendi Kürtlerini baskı altında tutarken PKK’ya alan açmış; bu süreçte binlerce Suriyeli Kürt gencini Türkiye’deki çatışma alanlarına göndermiştir.

Baas rejimi ile PKK/PYD arasındaki işbirliğini nasıl yorumluyorsunuz?

Rejim, Kürtleri hak ve özgürlükler temelinde temsil eden çoğulcu ve bağımsız bir siyasi hareketin güçlenmesini istemiyordu. Çünkü böyle bir hareket, 2011 sonrasında Suriye muhalefetinin önemli bir bileşeni hâline gelebilir ve rejim karşısında daha geniş bir toplumsal cephe oluşturabilirdi. Buna karşılık PYD’nin güçlenmesi, hem Kürt siyasetindeki alternatif aktörlerin etkisini sınırlıyor hem de Kürtlerin Suriye muhalefetiyle bütünleşmesini zorlaştırıyordu. Nitekim PYD’nin Esad rejimiyle işbirliği yaptığı dönemde, rejim de PYD’nin kendi kontrol alanını oluşturmasına belirli ölçülerde imkân tanıdı. Baas rejimi Kürtlerin haklarını değil, kendi iktidarını korumayı esas aldı; PKK/PYD’yi de bu amaca hizmet ettiği ölçüde destekledi. Sonuç olarak Baas rejiminin PKK/PYD’ye alan açmasının temelinde Kürtlerin kimlik ve siyasi haklarını tanıma düşüncesi değil; PKK/PYD’yi hem Suriye’deki Kürt muhalefetini zayıflatmak ve kontrol altında tutmak hem de Türkiye’ye karşı kullanmak amacı vardı.

2011 öncesi ve sonrası değerlendirildiğinde Suriye’de özellikle Kürtlerin yaşadığı bölgelerde demografik yapıda nasıl bir değişiklik meydana geldi?

Suriye’de, özellikle Kürtlerin yoğun yaşadığı bölgelerde önemli bir demografik dönüşüm yaşandı. PYD, kendisine siyasi olarak teslim olmayan Kürt parti ve aktörlerinin faaliyetlerini engelledi; tutuklama, baskı ve zorla bölgeden çıkarma uygulamalarıyla muhalif siyasi alanı daralttı. Dönüşümün önemli araçlarından biri de eğitimdi. PYD/SDG çizgisindeki yönetim, kendi ideolojik anlayışını eğitim sistemine taşıdı ve bunun dışında eğitim faaliyeti yürütmek isteyen kişi ve kurumların hareket alanını daralttı. Dolayısıyla siyasi tasfiye, zorunlu askerlik, çocukların silah altına alınması, ideolojik dayatma, muhalif ve dindar kesimler üzerindeki baskı ve güvenlik kaygıları; insanları yaşadıkları topraklardan ayrılmaya iterek bölgenin demografik yapısını dolaylı biçimde değiştiren unsurlar hâline geldi.

KENDİ AJANDALARINI DAYATTILAR

Suriye’de yaşanan savaş süresince ABD’nin silah ve mühimmat sağladığı, bölgede Kürt halkının haklarını savunduğunu bahane ederek oradaki Kürt nüfusuna da zulmeden PKK/PYD’nin asıl amacı neydi? Suriye’deki varlıkları ne tür değişimlere sebep oldu?

PKK/PYD’nin Suriye’deki temel amacı, Kürtlerin haklarını savunmanın ötesinde, kendi ideolojik ve örgütsel ajandasını bölgede hâkim kılmak ve kontrol ettiği alanlarda kalıcı bir siyasi-askerî yapı oluşturmaktı. ABD’nin IŞİD’le mücadele kapsamında sağladığı silah, eğitim ve hava desteği ise bir yandan PYD/YPG’nin askerî kapasitesini ve kontrol alanını genişletirken, diğer yandan Kürt gençlerini ABD'nin bölgesel askerî stratejisinin sahadaki paramiliter gücü hâline getirdi. ABD bir taraftan Kürt kamuoyunda “kurtarıcı” imajı oluştururken, diğer taraftan PYD/YPG ile uzun vadeli askerî iş birliğinin temellerini attı. PKK/PYD, Kürtlerin hak ve özgürlükleri söylemini kendi örgütsel ve siyasi çıkarları doğrultusunda kullandı.

Türkiye’nin Suriye’ye gerçekleştirdiği harekatlara binaen yayınlar yapan PKK yayın organları Türkiye karşıtı propagandalar yaptılar. Oysa basın özgürlüğü konusunda PYD/SDG kontrolündeki bölgelerde medya ihlalleri, şiddet ve lisans iptalleri kayıtlara geçti. Bu sebeple gerek ABD-PYD gerekse rejim güçleri dolayısıyla yerel halkın yaşadığı hak ihlalleri yeterince duyulmadı mı?

Türkiye’de ve bölgede kamuoyu, Suriye’de yaşananları uzun süre PKK kontrolündeki medyanın oluşturduğu illüzyon üzerinden takip etti. PYD’nin “Özerk Yönetim” iddiası, Kürt toplumunun iradesine dayalı siyasal bir temsil üretmek yerine; askerî vesayeti kurumsallaştıran, merkeziyetçi ve sert yapısıyla Stalin dönemi Sovyet sistemini andıran bir ideolojik baskı mekanizmasına dönüştü. PYD/SDG’yi ve politikalarını eleştiren medya kuruluşlarının lisansları iptal edildi, büroları kapatıldı; gazeteciler tehdit ve fiziksel şiddete maruz kaldı. Böyle bir ortamda, özellikle ABD-PYD angajmanının gerçek mahiyetinin ve PYD kontrolündeki bölgelerde yaşanan hak ihlallerinin dış dünyaya yeterince duyurulması mümkün değildi.

KÜRTLER İÇİN YENİ DÖNEM

Aralık 2024 yılında Esed ailesinin kaçışı, rejim gücünün dağılması ve Suriye devrimi, savaştan yorgun düşmüş, yurtlarından ayrılmak zorunda kalmış Suriye halkı tarafından coşkuyla karşılandı, bu çerçevede neler değişti, değişecek? Kitabınızın ana odağını oluşturan ‘Kimlik, Statü ve Entegrasyon’ ekseninde, Suriye Kürtlerinin yaşadığı bölgesel dinamikler nasıl değişecek?

Aralık 2024’te Baas/Esed rejiminin devrilmesiyle Suriye’de yeni bir dönem başladı. Bu dönemin Kürtler açısından en kritik yönü, meselenin artık yalnızca bir “Kürt meselesi” olarak değil; vatandaşlık, kimlik ve eşit haklar temelinde ele alınmaya başlanmasıdır. Henüz her şey çözülmüş değil; ancak Baas dönemine kıyasla zihniyet düzeyinde tarihî bir değişim yaşandığı açıktır. Yeni Şam yönetiminin Kürtlere yaklaşımındaki değişimin en somut göstergelerinden biri, 16 Ocak 2026 tarihli ve 13 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’dir. Kararname Kürtleri Suriye halkının asli bir parçası olarak tanımlıyor, Kürtçeyi ulusal dil kabul ediyor ve Kürt nüfusun yoğun olduğu bölgelerde okullarda Kürtçe öğretimine imkân tanıyor. Daha önemlisi, bu kararlar yalnızca kâğıt üzerinde kalmadı. İlgili bakanlıkların uygulamalarıyla ecanib, maktum ve kaydı bulunmayan Kürtler özel kurullara başvurarak nüfus kayıtlarını yaptırmaya ve vatandaşlık kimliklerini almaya başladı.

Depreme ilişkin henüz can ya da mal kaybı bildirilmedi.

Depremin ardından aynı bölgede 5,6 ile 6,1 büyüklüğünde artçı sarsıntılar kaydedilirken, tsunami riskine ilişkin uyarılar yapıldı.

Bakırhan, yaptığı açıklamada Türk vatandaşlarına seslenerek, “Bu süreçten sizden eksilen hiçbir şey yoktur, olmayacaktır. Aksine bu süreç, Türkiye'yi büyüten ve refaha kavuşturacak bir süreçtir.” ifadelerini kullandı.

“Ülkenin bütünlüğü müzakere konusu değildir”

Sürecin Türkiye’nin birlik ve bütünlüğüne zarar vereceği yönündeki endişelere değinen Bakırhan, ülkenin bütünlüğü ve değerlerinin müzakere konusu olmadığını söyledi.

Bakırhan, “Yüz yıldır size 'bölüneceğiz' korkusu anlatıldı. Oysa bu ülkeyi bölünmeye en çok yaklaştıran şey, çatışmanın ta kendisiydi.” değerlendirmesinde bulundu.

“Kürtler ayrılmak isteseydi Meclis çatısı altında olmazdık”

Kürtlerin Türkiye’den ayrılma yönünde bir hedefinin bulunmadığını savunan Bakırhan, siyasi mücadelelerini TBMM çatısı altında sürdürdüklerini belirtti.

Bakırhan, “Kürtler ayrılmak isteseydi, bu Meclis çatısı altında olmazdık. Biz buradayız çünkü vatan ortak, gelecek ortaktır.” dedi.

“Her acı hepimizindir”

Toplumun farklı kesimlerinin yaşadığı acıların birbirine karşı yarıştırılmaması gerektiğini ifade eden Bakırhan, ortak bir gelecek vurgusu yaptı.

Bakırhan, “Acılarımızı asla tartmayacağız, yarıştırmayacağız. Şırnak'tan Tekirdağ'a kadar bu ülkedeki her acı hepimizindir.” ifadelerini kullandı.

Yangının kasten çıkarıldığının belirlenmesinin ardından başlatılan soruşturma kapsamında şüpheli Yunus Emre Güler gözaltına alındı.

Yapılan incelemelerde şüphelinin yangını çakmak kullanarak çıkardığı ve olay sırasında 2,81 promil alkollü olduğu tespit edildi.

Şüpheli, 11 Ağustos 2026 tarihinde çıkarıldığı Polatlı Sulh Ceza Hakimliğince tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Yangın 250 dönümlük alanda etkili oldu

Çıkış noktasından Beylikköprü Mahallesi istikametine ilerleyen yangının yaklaşık 250 dönümlük alanda etkili olduğu öğrenildi.

Yangına itfaiye ekipleri tarafından müdahale edildi.

Öte yandan şüphelinin aracıyla geldiği sit alanını ateşe verdiği anlar güvenlik kamerasına yansıdı.

Önce kameralara poz verdi

Trump, 8 Temmuz akşamı Ankara Esenboğa Havalimanı’nda kameraların karşısına geçerek eski başkanlık uçağı olarak bilinen Boeing 747’nin merdivenlerinden uçağa bindi.

Kamuoyuna verilen görüntüde Trump’ın bu uçakla İngiltere’ye gideceği izlenimi oluşturuldu. Ancak operasyonun asıl kısmı bundan sonra başladı.

Catering aracıyla gizli transfer

Washington Post’un aktardığı bilgilere göre Trump, gazetecilerin ve bazı Beyaz Saray çalışanlarının bulunduğu uçağın kameraların görmediği bölümünden çıkarıldı. Trump, havalimanında yiyecek ve malzeme taşımakta kullanılan bir catering aracına bindirildi. Aracın hidrolik kabini uçak kapısı seviyesine yükseltilirken Trump bu araç üzerinden görünmeden başka bir noktaya taşındı.

Catering aracı daha sonra yakınlarda bekleyen ABD Hava Kuvvetlerine ait C-32A tipi daha küçük bir uçağın yanına gitti. Trump’ın bu uçağa gizlice geçirildiği belirtildi.

Eski uçak 'yem' olarak kullanıldı

Trump’ın kameralar önünde bindiği başkanlık uçağında gazeteciler ve bazı Beyaz Saray çalışanları bulunmaya devam etti. Trump’ın başka bir uçağa geçtiğinden haberdar olmayan gazeteciler, başkanın hala aynı uçakta olduğunu düşündü.
ABD’li yetkili, söz konusu uçağın Trump’ın gerçek konumunu gizlemek amacıyla bir “yem” olarak kullanıldığını ifade etti.

Gerçek uçuş C-32A ile yapıldı

Trump’ı taşıyan C-32A’nın Ankara’dan İngiltere’ye “Reach 18” çağrı koduyla uçtuğu aktarıldı. Trump’ın bulunmadığı eski Boeing 747 ise bir süre daha “AF1” çağrı koduyla takip edildi. Trump’ın İngiltere’ye ulaştıktan sonra yeniden eski başkanlık uçağına geçtiği ve kameraların karşısına bu uçaktan çıktığı belirtildi.

Yetkililer, ailenin yaklaşık 200 yakınının hâlâ enkaz altında bulunduğunu tahmin ediyor. Şiddetli patlamalar nedeniyle bazı aile fertlerinin ise tamamen yok olduğu, geride defin işlemi için herhangi bir kalıntı dahi kalmadığı ifade edildi.

Sivil savunma ekiplerinin enkaz altında arama-kurtarma çalışmalarını sürdürdüğü belirtilirken, Ebu Şeria ailesinin yaşadığı kaybın bölgede büyük bir yıkıma yol açtığı aktarıldı.

Cenaze töreninin, saldırılarda hayatını kaybeden çok sayıda kişinin ardından düzenlenen kitlesel definlerden biri olması bekleniyor.

Ancak görüşmede diplomatik protokollerin yerle bir edildiği anlara tanıklık edildi.

Salona şort ve kapüşonlu üstle giren Fetterman, görüşme başladığı andan itibaren Netanyahu'yu hiçe saydı.

ABD’li senatör, toplantı boyunca gözünü elindeki cep telefonundan ayırmadı.

Yapılan testte, AKINCI TİHA'dan eş zamanlı olarak iki tane TOLUN mühimmatı atıldı.

Hedefler tam isabetle vuruldu.

SÖZDE İSRAİL SAVUNMA BAKANI KATZ, TÜRKİYE'Yİ TEHDİT ETMİŞTİ

Sözde İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, "Biz çöken Hıristiyan imparatorluğu değiliz. Kudüs, sizin Osmanlı İmparatorluğu'nu kurarken fethettiğiniz Konstantinopolis değildir. Biz buradayız sonsuza dek. Kudüs bizimdir sonsuza dek. Kendimizi nasıl savunacağımızı biliriz ve güçlüyüz'' diyerek Türkiye'ye meydan okumuştu.

Baykar'ın Akıncı TİHA'sı, ASELSAN'ın geliştirdiği Tolun P mühimmatıyla gerçekleştirilen başarılı test atışı görüntüleri, Türkiye'nin yüksek hassasiyetli vurucu gücünü gözler önüne sererek adeta İsrail'e mesaj verdi.

YÜKSEK PERFORMANS SERGİLENDİ

Test, Tolun P'nin zorlu elektronik karıştırma ortamına rağmen yüksek performans sergilediği ve hassas vuruş kabiliyetini koruyabildiğini gösterdi.

AKINCI’nın elektronik harp tehdidinin bulunduğu ortamlarda gerçekleştirebildiği hassas taarruz görevlerine yönelik yeni bir kabiliyet sergilenmiş oldu.

ASELSAN GELİŞTİRDİ

ASELSAN’ın KARETTA Anti-Jam GNSS sistemiyle donatılan TOLUN P'nin içerisinde yedi farklı karıştırıcı bulunuyor.

İçerisindeki karıştırıcılar, mühimmat ve platformların uydu tabanlı konumlama ve seyrüsefer sistemlerini etkisiz hale getirmeyi amaçlıyor.

KARETTA ise mühimmatın hedefe yönelmesini sağlıyor.

ÖZELLİKLERİ

ASELSAN'ın geliştirdiği Tolun P mühimmatı 1 metre kalınlığındaki beton sığınak, komuta merkezi ve mühimmat deposu sert kara hedeflerini imha etmek amacıyla tasarlanmış yerli bir beton delici güdümlü mühimmattır. ASELSAN tarafından geliştirilen bu mühimmat, özellikle hava savunma sistemlerini çökertmek ve stratejik korunaklı unsurları yok etmek için kinetik darbe vurur.

TOLUN P, Çoklu Taşıma Salanı (SADAK 4T) aracılığı ile taşınabilen tümleşik ANS/KKS güdümlü 250 lb. sınıfı tam atım bir mühimmattır.

TOLUN P, SADAK Ailesi çoklu taşıma salanları ile taşınarak uçak başına yüklenebilen mühimmat sayısını artıracak şekilde kullanılmasına ek olarak bağımısız bir şekilde de taşınabilmektedir. Montaj arayüzü farklılığı sebebiyle bağımsız bir şekilde taşınabilen TOLUN P, TOLUN SI olarak adlandırılmaktadır.

GÜÇLENDİRİLMİŞ BETONU DELER

TOLUN P, delici harp başlığı tasarımı ve özel şekile sahip delici burun yapısı ile 1m kalınlığındaki güçlendirilmiş betonu delerek zırhlı ve betonla korunan hedefleri imha edebilmektedir. TOLUN P, sert hedefler üzerindeki etkisini sahip olduğu kokpitten programlanabilir, zaman ayarlı güvenilir elektronik tapası sayesinde sağlamaktadır.

YÜKSEK VURUŞ HASSASİYETİ

Son teknoloji ürünü olan TOLUN P, düşük yanal hasar ve yüksek vuruş hassasiyeti sayesinde sivil yerleşim alanlarındaki stratejik düşman hedefleri de dahil olmak üzere geniş bir yelpazede operasyonel ihtiyaçları karşılamak üzere etkin ve güvenilir çözüm sunmaktadır.

102 KİLOMETRELİK MENZİL

Savaş uçaklarından atıldığında 55 deniz mili (102 km), SİHA platformlarından kullanıldığında ise 31 deniz mili (57 km) menzile ulaşabiliyor. Vuruş hassasiyeti (CEP) 10 metrenin (30 ft) altında olan TOLUN P, ANS/KKS güdüm sistemiyle hedefe yönlendiriliyor.

DELİCİ HARP BAŞLIĞI VAR

Toplam 136 kg ağırlığındaki mühimmatın 105 kg’lık kısmını nüfuz edici (delici) harp başlığı oluşturuyor. TOLUN P’nin uzunluğu 1800 mm, ölçüleri 1800 × 191 × 253 mm, çapı ise 164 mm.

ALTERNATİF TAŞIMA SEÇENEKLERİ

Mühimmat, farklı taşıma seçenekleriyle kullanılabiliyor. SADAK 4T ile dörtlü, SADAK 2T ile ikili TOLUN P taşınabilirken, tekli taşıma seçeneği TOLUN SI olarak adlandırılıyor. TOLUN; F-16, AKINCI, ANKA-III, BAYRAKTAR TB3 ve KIZILELMA platformlarıyla uyumlu şekilde kullanılabiliyor.

Bu sırada sokakta oynayan çocuklar ile yoldan geçen bir kişi, çatı parçalarının altında kalmaktan son anda kurtuldu.

Çatının sokağa düştüğü anlar güvenlik kamerasınca kaydedildi.

Netanyahu yaptığı açıklamada, "Arjantin'i birçok yönden destekliyoruz, yarınki maç da dahil." ifadelerini kullandı.

Arjantin Cumhurbaşkanı Javier Milei'nin İsrail'e yönelik politikalarına dikkat çeken Netanyahu, "İsrail'in her dostunun Arjantin'i desteklemesi gerektiğini düşünüyorum çünkü Cumhurbaşkanı Milei, Arjantin'in bizimle olan ilişkilerinde bir devrim yarattı." dedi.

Arjantin'e desteğini gizlemediğini belirten Netanyahu, "Arjantin'i desteklediğimi gizlemiyorum. Sanırım çoğu İsrail vatandaşı da Arjantin'i destekliyor." ifadelerini kullandı.