İddiaya göre, şüpheli A.U. Akdeniz Mahallesi'nde henüz belirlenemeyen nedenle Özhan Büyük ve yanındaki T.T'ye tabanca ile ateş açtı.

Bu sırada yoldan geçen ve içerisinde yolcu bulunan minibüse de kurşun isabet etti.

İhbar üzerine olay yerine polis ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Sağlık ekiplerince vücutlarına kurşun isabet eden Büyük ve T.T. hastaneye kaldırıldı.

Ağır yaralanan Büyük, doktorların müdahalesine rağmen yaşamını yitirdi.

Mersin Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan soruşturma kapsamında olay yerinden kaçan şüpheli A.U. polis ekiplerince gözaltına alındı.

Kanunla, Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nda değişiklik yapıldı. Buna göre, kapsama ilişkin sınırlamalar kaldırılarak kategorik bir ayrıma gitmeksizin tüm vazife malullerinden hayatını kaybedenlerin ana ve babalarına bağlanacak toplam aylık tutarının bir aylık asgari ücretin net tutarından az olmaması yasal güvenceye alınacak.

Kanundaki bir diğer düzenlemeyle, bakıma muhtaç gazi ve malullere net asgari ücretin 2 katı olarak yapılan ödeme, net asgari ücretin 2,5 katına çıkarılacak.

Vazife malulü erbaş ve erler ile güvenlik korucuları, öğrenciler ve sivillerin aylıklarında artış yapılması amacıyla Terörle Mücadele Kanunu'nda da değişikliğe gidildi.

Buna göre, ilgili kanun hükümleri kapsamında bağlanacak aylıklar, bitirmiş oldukları okullar neticesinde hak kazandıkları unvanlar üzerinden yürütmüş oldukları kamu görevleri sebebiyle daha yüksek aylık bağlanmasına ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar sekizinci derecenin birinci kademesindeki, diğerleri ise eğitim durumlarına bakılmaksızın onuncu derecenin birinci kademesinde bulunanların emekli keseneğine esas aylıkları üzerinden hesaplanacak vazife malullüğü aylığı tutarından düşük olamayacak ve bunlar için Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ilgili fıkrasına göre yapılacak yükseltmelerde aynı derece başlangıç olarak esas alınarak artırılacak. Derece yükselmelerinde yükseköğrenim mezunu gibi işlem yapılacak ve dördüncü dereceye yükselenler için 2 bin 100, üçüncü dereceye yükselenler için 2 bin 200, ikinci dereceye yükselenler için 3 bin, birinci dereceye yükselenler için ise 3 bin 600 ek gösterge rakamı esas alınacak.

Bu hüküm kapsamındakilere bağlanacak aylığın toplam tutarı, 35 bin 398 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutardan, hak sahiplerinin aylık tutarı ise bulunacak tutarın hisseleri oranı esas alınarak tespit edilecek tutardan az olamayacak. Hüküm uyarınca ilgililere fazla olarak yapılan ödemeler, faturası karşılığı Sosyal Güvenlik Kurumunca Hazineden tahsil edilecek.

Terörle Mücadele Kanunu'ndaki diğer bir düzenlemeyle, terör eylemleri nedeniyle yaralanmış olmakla birlikte ilgili mevzuata göre malul sayılmayan ancak Nizamname hükümlerine göre derece tespiti yapılan kişilerin gösterge tablosu güncellenerek bağlanan aylık miktarları artırılacak.

Ayrıca 15 Temmuz darbe girişiminde ve ayrıca terörle mücadele kapsamında yaralanıp malul sayılmamakla birlikte derece tespiti yapılanların aylıklarına esas gösterge rakamları yükseltilecek. Muharip gazilere tanınan ücretsiz seyahat, elektrik ve su kullanımına yönelik ücretlerde de indirim gibi diğer haklar tanınacak.

Bu düzenlemeler yayımını takip eden ödeme döneminden geçerli olmak üzere yürürlüğe girecek.

Mevcut mevzuata göre malul sayılmayan personele yönelik düzenleme

Terörle Mücadele Kanunu'na eklenen geçici madde ile terörle mücadele görevlerinin ifası sırasında yaralanan ancak mevcut mevzuata göre malul sayılmayan personele 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık bağlanması esası getirilecek.

Düzenleme ile Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının erbaş ve erler dahil askeri personeli, Milli İstihbarat Teşkilatı mensupları, Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli, askeri öğrenciler ve güvenlik korucuları kapsama alınacak. Terör eylemleri sonucu ateşli silah mermi çekirdeği, şarapnel veya patlayıcı mühimmatın (EYP, mayın, havan, roket, el bombası vb.) vücutta penetran yaralanmaya neden olması, bunların blast (patlama basıncı) ve termal etkileriyle yaralanması ya da terör örgütü mensuplarının kesici, delici, ezici yakın muharebe saldırıları sonucu meydana gelen yaralanmalar da kapsama dahil edilecek.

Olay tarihindeki yaralanmanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif nitelikte olmaması ve olay ile yaralanma arasında illiyet bağı bulunduğunun en az bir adli tıp uzmanının yer aldığı sağlık kurulu raporuyla tespitiyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık bağlanacak. Yapılan ödemeler fatura karşılığı Hazinece SGK'ye aktarılacak ve bu kişiler aylık hükümleri hariç 1005 sayılı Kanun kapsamındaki gazilere sağlanan diğer sosyal ve özlük haklarından yararlanabilecek.

Düzenleme, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce meydana gelen olaylar bakımından bir defaya mahsus uygulanacak. Başvuruların kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde olay tarihindeki kurumlara yapılması gerekiyor. İlgililerin sonradan malul olduklarının tespiti halinde ise vazife malullüğü hükümleri uygulanarak bu maddeye göre bağlanan aylıkları kesilecek.

Bu düzenlemeler 1 Eylül 2026'dan itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

Er ve erbaşların yeniden muayene hakkına ilişkin yaş haddine yönelik düzenleme

Düzenlemeyle Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda yapılan değişiklikle, er ve erbaşların yeniden muayene hakkına ilişkin yaş haddi, 55 yaşını doldurdukları tarih esas alınarak düzenleniyor.

FETÖ'nün 15 Temmuz'daki darbe teşebbüsü ve terör eylemi ile bu eylemlerin devamı niteliğindeki eylemlerin ortaya çıkarılması, etkilerinin azaltılması veya bertaraf edilmesinin sağlanmasında yardımcı ve faydalı oldukları sırada yaralanan kamu görevlileri ve sivillerden malul sayılmayan veya Vazife Malullüklerinin Nevileri ile Dereceleri Hakkında Nizamname hükümlerine göre derece tespiti yapılmayanlara bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık bağlanacak.

Bu aylıklar hakkında uygulanacak kanun da belirlendi. Bu düzenleme kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenen aylıklar, fatura karşılığında iki ay içerisinde Hazineden tahsil edilebilecek.

Bu düzenleme yayımını takip eden ödeme döneminden geçerli olmak üzere yürürlüğe girecek.

Düzenlemenin Genel Kurulda kullanılan 382 oyun tamamını alarak yasalaşmasının ardından gündemdeki diğer kanun tekliflerinin isimlerini okutan TBMM Başkanvekili Pervin Buldan, komisyonun yerini almaması üzerine birleşimi, saat 11.00'de toplanmak üzere kapattı.

İsrail'in Haaretz gazetesinin haberine göre, İsrail ordusunun, Ekim 2023'ten bu yana Filistin topraklarını gasbeden İsraillileri korumak ve acil durumlara müdahale etmekle görevli, "gaspçı İsrailliler"den oluşan yedek kuvvet "bölgesel savunma birimlerine" olan bağımlılığı arttı.

Haaretz'e konuşan ve Batı Şeria'da görev yapan İsrail askerleri, bölgesel savunma sistemi bünyesindeki gaspçı İsraillilerin, orduya bağlı olmalarına rağmen "sahada söz sahibi haline geldiklerini" belirtti.

2024 yılında El Halil'in güneyinde bir müfrezeye komuta eden ve "C" harfiyle kodlanan bir yedek subay, bir askeri mevzinin yakınındaki çiftlikte yaşayan gaspçı İsraillilerin, çevredeki köylerde bulunan Filistinli ailelerin evlerine sık sık baskın düzenlediğini söyledi.

Yedek subay, "Evlere girip oturuyor ve kargaşa çıkarıyorlardı." ifadesini kullandı. Filistinli bir aileden gelen ihbar üzerine askerleriyle birlikte evlerden birine gittiğini aktaran subay, gaspçı İsraillilerden evi terk etmelerini istediğinde üzerine kendisini ısırmaya çalışan bir köpek salındığını belirtti.

Subay, kendisini bölgesel savunma birimi üyesi ve çiftlik sahibi olarak tanıtan bir kişinin, üstlerine şikayette bulunması halinde kendisine cinsel tacizde bulunduğu yönünde iftira atmakla tehdit ettiğini aktardı.

Gövde kamerasıyla olayı belgelediğini ve üstlerine bildirdiğini, üst komuta kademesinden hiçbir destek görmediğini ifade eden subay, "Ertesi gün tugay komutanı, gönlünü almak için söz konusu gaspçı İsrailliyi aradı ancak benimle konuşmaya bile yanaşmadı." dedi.

Subay, bölük ve tabur komutanlarının daha sonra bölgesel savunma personelinin "kutsal bir görev yürüttüğü" gerekçesiyle bir barışma oturumu düzenlediğini anlattı.

Bağımsız bir güç gibi hareket ediyorlar

İsrail'in eski askerlerinin oluşturduğu "Breaking the Silence" (Sessizliği Bozmak) adlı insan hakları örgütüne ifade veren iki asker de dahil olmak üzere diğer askerler, bu birimlerin mensuplarının "bağımsız bir güç gibi hareket etmelerine izin verildiğini" belirtti.

Tanıklıklara göre, emirleri uygulamaya çalışan askerler zaman zaman bu kişilerin tehdit ve saldırılarına maruz kalıyor.

Gazeteye konuşan "D" kod adlı bir başka yedek subay, "Biz terörü engellemiyoruz. Bu kocaman bir saçmalık. Bu bölgedeki tüm görev süremiz boyunca belki El Halil'de Hamas ile bağlantılı olduğu iddia edilen sadece iki kişiyi gözaltına aldık. Zamanımızın geri kalanı ise provokasyon arayan Yahudilerle mücadeleye ayrıldı. Bütün gün bir olaydan diğerine gaspçı İsraillilerin peşinden koşuyoruz ve bize hiç aldırış etmiyorlar." ifadelerini kullandı.

Savunma birimlerinde 5 bin 500 gaspçı İsrailli

7 Ekim 2023'ün ardından İsrail ordusu, Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşimlerde ve Filistin köylerinin yakınlarında yedek kuvvet olarak görev yapmak üzere bölgesel savunma taburlarına yaklaşık 5 bin 500 gaspçı İsrailliyi dahil etti.

Haaretz, bu birim mensuplarının Filistinlilere yönelik şiddet eylemlerine, tehditlere ve mülklere zarar verme olaylarına karıştığını belgelediğini aktardı.

Gazetenin haberine göre, geçen mart ayında bölgesel savunma taburlarına mensup gaspçı İsraillilerin karıştığı iki ayrı olayda 3 Filistinli vurularak öldürüldü. Nisan ayında, bu birimlerden bir üye, Ramallah yakınlarındaki Deyr Cerir köyünde bir Filistinliyi katletti. Mayıs ayında ise bölgesel savunma biriminden bir askerin El-Arrub mülteci kampındaki Filistinlilerin evlerine rastgele ateş açtığı, diğer askerlerin tanıklıklarına göre bu kişinin sarhoş olduğu bildirildi.

İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırılarını başlattığı günden bu yana, Filistin Ayrım Duvarı (Utanç Duvarı) ve Yahudi Yerleşim Birimleriyle Mücadele Heyeti verilerine göre, Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler, Batı Şeria'da yaklaşık 12 bin 500 saldırı gerçekleştirdi.
Bu saldırılarda 82 Filistinli hayatını kaybetti, 890 yangın çıkarıldı ve 200 yasa dışı yerleşim yeri kuruldu.

Resmi Filistin verilerine göre aynı dönemde, İsrail ordusunun ve Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin Batı Şeria'daki saldırılarında 1182'den fazla Filistinli yaşamını yitirdi, yaklaşık 13 bin kişi yaralandı ve 24 bin 600 kişi gözaltına alındı.

1 (BİR) YILLIK KURUMSAL KAYNAK PLANLAMA YAZILIMI BAKIM HİZMETİ ALIMI İŞİ hizmet alımı 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesine göre açık ihale usulü ile ihale edilecektir.
İhaleye ilişkin ayrıntılı bilgiler aşağıda yer almaktadır:

2- İhalenin

3- İhale konusu hizmet alımının

4- Katılım ve yeterlik kriterleri:
4.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgi ve belgelere aşağıda yer verilmiştir:
4.1.1. Teklif mektubu.
4.1.2. Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler:
4.1.2.1. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.2.2. Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.3. Geçici teminat.
4.1.4 İsteklinin iş ortaklığı olması halinde iş ortaklığı beyannamesi.
4.1.5. İsteklinin alt yüklenicilere yaptırmayı düşündüğü işlerin listesi

5- Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sadece fiyat esasına göre belirlenecektir.

6- İhaleye sadece yerli istekliler katılabilecektir.

7- İhaleye teklif verecek olanların, EKAP hesabına giriş yaparak ihale dokümanını indirmeleri zorunludur.

8-Teklifler, EKAP üzerinden teklif mektubu ile ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanacak ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilecektir.

9- İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucunda, üzerine ihale yapılan istekliyle birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.

10- Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.

11- İstekliler teklif ettikleri bedelin %3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir.

12- Bu ihalede elektronik eksiltme yapılmayacaktır.

13- Verilen tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 120 (YüzYirmi) takvim günüdür.

14- Konsorsiyum olarak ihaleye teklif verilemez.

15- Diğer hususlar:
İhalede Uygulanacak Sınır Değer Katsayısı (R) : Bilgisayar Sistemlerine Yönelik Hizmetler /0,87
Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir.

Dünya Müslüman Alimler Birliği, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan "Mekke Ortak Savunma Anlaşması"nı memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, anlaşmayı İslam aleminin birliği ve bağımsızlığı yolunda önemli bir adım olarak nitelendirdi.

Birlikten yapılan yazılı açıklamada, Kur'an-ı Kerim’in birlik ve dayanışmayı emreden ayetlerine atıfta bulunularak, üç ülke arasında sağlanan bu mutabakatın İslam ümmetinin “ortak tehditler” karşısındaki gücünü artıracağı ifade edildi.

Açıklamada, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın sadece askeri ve güvenlik alanlarıyla sınırlı kalmaması, gelecekte siyasi, ekonomik, sosyal, bilimsel ve kalkınma alanlarını da kapsayan kurumsal bir işbirliğine dönüşmesi temennisinde bulunuldu.

Anlaşmanın stratejik ve manevi önemi

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın bir araya gelmesinin stratejik bir ağırlık taşıdığına dikkat çekilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

“Suudi Arabistan dini, tarihi, siyasi ve ekonomik ağırlığıyla, Türkiye siyasi, askeri, sanayi ve ekonomik gücüyle, Pakistan ise askeri yetkinliği ve stratejik konumuyla İslam dünyasında birbirini tamamlayan önemli güçlerdir. Bu üç ülkenin ortak hareketi, ümmetin birliği ve işbirliğinin güçlenmesi adına sağlam bir çekirdek oluşturacaktır.”

Anlaşmanın 7 Ağustos’ta Mekke-i Mükerreme'de ve Mescid-i Haram'ın gölgesinde imzalanmasının derin bir manevi ve sembolik anlam taşıdığı belirtilen açıklamada, ev sahipliğinden ötürü Suudi Arabistan yönetimine de teşekkür edildi.

“Diğer İslam ülkeleri de sürece dahil olmalı”

Açıklamada ayrıca, bu adımın üç ülkeyle sınırlı kalmayıp, başta Filistin davası ve Mescid-i Aksa'nın korunması olmak üzere İslam dünyasının temel meselelerine inanan diğer Müslüman ülkelerin de katılımıyla daha geniş bir ittifaka dönüşmesi çağrısı yapıldı.

Dünya Müslüman Alimler Birliği, tüm İslam ülkelerinin liderlerine, alimlerine ve kurumlarına çağrıda bulunarak, bu tarihi adımın sunduğu fırsatların değerlendirilmesi, ortak çıkarlar doğrultusunda entegrasyonun sağlanması ve İslam dünyasının huzur, güvenlik ve izzeti için işbirliğinin genişletilmesi gerektiğini vurguladı.

Fevzi AKARGÜL / İSTANBUL

Ondukzuncu yüzyılın son çeyreğinde Avrupa basınında Osmanlı Devleti için sıkça kullanılan “Hasta Adam” nitelemesi, yalnızca bir imaj sorunu değil; borçlanma koşullarından toprak bütünlüğüne kadar uzanan stratejik bir zafiyetin sembolüydü. Sultan II. Abdülhamid ise otuz üç yıllık saltanatı boyunca bu algıya alışılmış diplomatik yöntemlerin ötesinde farklı bir cevap verdi: Görüntüyle yürütülen diplomasi.

BİR İMPARATORLUĞUN KENDİNİ YENİDEN TANIMLAMA ÇABASI

Telgraf ağlarının sınırlı olduğu, uluslararası haberlerin haftalar içinde dolaşıma girdiği bir dönemde binlerce fotoğrafı büyük albümler hâlinde hazırlatıp dünyanın saygın kurumlarına göndermek sıra dışı bir devlet hamlesiydi. Bugün arşivlerden yeniden gün yüzüne çıkan belgeler, padişahın fotoğrafı yalnızca estetik bir araç değil, uluslararası algıyı şekillendiren güçlü bir devlet enstrümanı olarak kullandığını gösteriyor. Diplomasi ve tarihin kesiştiği bu dikkat çekici hikâye, modern kamu diplomasisinin erken örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

FOTOĞRAFLARLA VERİLEN STRATEJİK CEVAP

II. Abdülhamid'in 1876'da tahta çıktığı yıllar, Osmanlı Devleti açısından son derece sancılıydı. 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından yaşanan ağır kayıplar ve Balkanlar'daki çözülme, Avrupa'da imparatorluğun artık dağılmakta olduğu yönündeki kanaati güçlendirmişti.

Padişah, klasik diplomatik yazışmaların tek başına yeterli olmayacağını görerek doğrudan görsel ikna gücüne yöneldi. Akademik çalışmalar, Yıldız Sarayı'nda oluşturulan dev fotoğraf arşivinin yalnızca bir koleksiyon değil; devletin modernleşmesini belgeleyen ve Batı kamuoyuna sunulacak mesajı sistemli biçimde hazırlayan bir proje olduğunu ortaya koyuyor.

Başkâtibi Tahsin Paşa'nın hatıralarında aktardığı üzere II. Abdülhamid, tek bir fotoğrafın yüz sayfalık metinden daha etkili olabileceğine inanıyordu. Bu anlayış doğrultusunda saray, resmi fotoğrafçılar görevlendirerek okulları, fabrikaları, limanları, hastaneleri, askeri birlikleri ve kamu kurumlarını sistematik biçimde kayıt altına aldı. Böylece fotoğraf, hem devlet denetiminin hem de uluslararası tanıtımın temel araçlarından biri hâline geldi.

Albümlerin içeriği de bilinçli bir karşı anlatı niteliği taşıyordu. Siyah, kırmızı ve yeşil deri ciltler üzerine altın tuğra ve hilal motifleri işlendi. İçlerinde hukuk, tıp ve askerî okullar, modern eğitim kurumları, donanımlı ordu birlikleri, itfaiye teşkilatları, sanayi tesisleri, limanlar ve hastaneler yer aldı. Kız öğrencilerin eğitim gördüğü okullar özellikle öne çıkarılarak Batı'daki “eğitimsiz Müslüman kadın” algısına görsel bir cevap verildi. Buna karşılık yetişkin kadınların albümlerde oldukça sınırlı yer alması, araştırmacılar tarafından sarayın idealize ettiği imparatorluk imajının bilinçli bir tercihi şeklinde değerlendiriliyor.

Koleksiyonun büyük bölümünü Ermeni kökenli Abdullah Frères stüdyosu hazırladı. Paris'te eğitim alan kardeşler, Beyoğlu'ndaki stüdyolarında otuz beşi aşkın cilt ve 1.291 fotoğraf üretti. Sébah & Joaillier, Phébus stüdyoları ile Mühendis Mektebi'nin fotoğraf birimi de projeye katkı sundu. Saray fotoğrafçılığı unvanı üzerindeki rekabet dahi fotoğrafın devlet nezdindeki önemini açıkça gösteriyordu.

GÖRSEL DİPLOMASİNİN ÖNCÜ ÖRNEĞİ

Bugün "kültürel diplomasi" olarak tanımlanan yaklaşım, devletlerin yalnızca hükümetlere değil, yabancı kamuoyuna ve güvenilir kurumlara da doğrudan ulaşmasını ifade ediyor. II. Abdülhamid'in albüm projesi ise bu kavram henüz literatüre girmeden aynı hedefi taşıyordu.

Albüm açıklamalarının Osmanlıca'nın yanında dönemin uluslararası diplomasi dili olan Fransızca hazırlanması bunun en güçlü göstergelerinden biriydi. Koleksiyonlar İngilizce konuşulan ülkelere gönderilmiş olmasına rağmen Fransızca tercih edilmesi, hedef kitlenin yalnızca Amerika veya İngiltere değil, tüm Avrupa diplomasi çevreleri olduğunu ortaya koyuyordu. Böylece albümler yalnızca birer hediye değil, uluslararası kamuoyuna yönelik planlı bir iletişim çalışmasına dönüştü.

BEKLENMEYEN SESSİZLİK

Ancak büyük emekle hazırlanan bu diplomatik girişim, gönderildiği dönemde beklenen etkiyi yaratamadı. 1893'te Amerika Birleşik Devletleri Kongre Kütüphanesi'ne, ardından Britanya Müzesi'ne ulaşan albümler uzun yıllar kataloglanmadan arşiv raflarında bekledi.

Amerika'daki koleksiyon ancak 1945'te Baskılar ve Fotoğraflar Bölümü'ne devredilirken, İngiltere'deki albümler British Library'nin kurulmasının ardından 1973'te yeniden değerlendirmeye alındı. Böylece koleksiyonların gerçek anlamda araştırmacılarla buluşması için yarım asırdan fazla zaman geçmesi gerekti.

Araştırmacılar bu sessizliği yalnızca bürokratik gecikmeyle açıklamıyor. Dönemin Batılı kurumlarının Osmanlı Devleti'ne bakışı ve fotoğraf arşivlerini sınıflandırmadaki teknik yetersizlikleri de bu gecikmenin önemli nedenleri arasında gösteriliyor.

DİJİTAL ÇAĞDA YENİDEN KEŞİF

Aradan geçen yüz yılı aşkın sürenin ardından dijitalleşme, bu unutulmuş mirasa ikinci bir hayat kazandırdı. Kongre Kütüphanesi koleksiyonun tamamını yüksek çözünürlükte tarayarak çevrim içi erişime açtı. British Library de benzer çalışmalarını sürdürüyor.

Türkiye'de ise Cumhurbaşkanlığı himayesinde İstanbul Üniversitesi, TBMM Genel Sekreterliği ve Milli Saraylar iş birliğiyle yürütülen projeyle Yıldız Fotoğraf Koleksiyonu'na ait yaklaşık 918 albüm ve 36 bini aşkın fotoğraf araştırmacıların kullanımına sunuldu. Böylece bir dönem yeterince ilgi görmeyen bu görsel miras, bugün Osmanlı modernleşmesi üzerine çalışan tarihçilerin en önemli başvuru kaynaklarından biri hâline geldi.

GÜNÜMÜZ DİPLOMASİSİNE BİR DERS

II. Abdülhamid'in fotoğraf albümleri, yaklaşık bir buçuk asır sonra bile kamu diplomasisi açısından önemli mesajlar taşıyor. Bir devletin uluslararası imajının yalnızca siyasi söylemlerle değil, güvenilir kurumlara ulaştırılan kültürel içeriklerle de şekillendirilebileceğini gösteriyor. Aynı zamanda hedef kitlenin dili ve kültürel kodlarına uygun iletişim kurmanın ne kadar kritik olduğunu hatırlatıyor.

Öte yandan bu hikâye önemli bir uyarı da içeriyor. En iyi planlanmış kültürel diplomasi girişimleri bile, alıcı tarafın ilgisizliği veya kurumsal öncelikleri nedeniyle uzun yıllar karşılık bulamayabiliyor. Buna rağmen erişilebilir hâle getirilen bir kültürel miras, zaman içinde yeniden keşfedilerek ilk gönderildiği dönemde ulaşamadığı etkiyi yıllar sonra oluşturabiliyor. II. Abdülhamid'in fotoğraf albümleri de bugün tam olarak bunu kanıtlayan tarihî bir örnek olarak önemini koruyor.

Kaynak ve İleri Okuma

-Library of Congress, Abdul Hamid II Collection (loc.gov); British Library dijital arşivleri; Trans-Asia Photography Review

-AA Agency photo archived from Yıldız Palace

-“The Gift of the Abdulhamid II Albums”; Journal of Turkish Studies, c. 12 (1988)

-DergiPark üzerinde “Hamidian Albums” ve “Abdülhamid fotoğraf koleksiyonu” anahtar kelimeleriyle ulaşılabilecek akademik makaleler

-T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı duyurusu.

Fevzi Akargül / İstanbul

Diplomasi tarihi yalnızca müzakerelerin ve imzalanan antlaşmaların tarihi değildir. Devletlerin dış politikadaki başarısını belirleyen görünmeyen unsur, çoğu zaman gizli yazışmaların güvenliğidir. Bu nedenle kriptoloji, yani şifreleme bilimi, diplomasinin sessiz fakat vazgeçilmez unsurlarından biri olarak öne çıkar.

GÖRÜNMEYEN CEPHE: DİPLOMASİNİN GİZLİ DİLİ

Bir devletin gücü yalnızca askerî veya ekonomik kapasitesiyle değil, kendi bilgilerini koruyabilmesi ve rakibinin niyetlerini zamanında öğrenebilmesiyle de ölçülür. Büyükelçilik arşivlerinde resmi anlaşmalardan çok şifreli talimatların ve raporların yer alması, diplomasinin görünmeyen yüzünün ne kadar belirleyici olduğunu göstermektedir.

BİLGİ VE GÜÇ ARASINDAKİ KADİM BAĞ

Kriptoloji ile diplomasi arasındaki ilişki, iletişim tarihi kadar eskidir. Devletler tarih boyunca ittifak tekliflerini, askerî planlarını ve dış politika hedeflerini rakiplerinden gizlemek zorunda kalmış, bu ihtiyaç şifreleme tekniklerinin gelişmesini sağlamıştır.

Şifreli haberleşme yalnızca teknik bir güvenlik önlemi değil, aynı zamanda devlet egemenliğinin ve uluslararası saygınlığın göstergesi olmuştur. Çünkü kolay çözülebilen bir şifre, diplomatik masada zayıflık anlamına gelir.

Birçok tarihî dönüm noktasında savaşların kaderini yalnızca ordular değil, düşmanın haberleşmesini çözen kriptoanalistler belirlemiştir. Bilgi üstünlüğü, çoğu zaman askerî üstünlük kadar hatta ondan daha etkili olmuştur.

ANTİK ÇAĞDAN RÖNESANS’A: ELÇİLERİN GİZLİ MÜREKKEBİ

Şifreleme yöntemlerinin ilk örnekleri Antik Yunan'daki Spartalıların kullandığı Scytale sistemi ile Roma'da Julius Caesar'ın geliştirdiği Sezar Şifresine kadar uzanır. Ancak kriptolojiyi bilimsel bir disipline dönüştüren en önemli gelişme IX. yüzyılda İslam dünyasında gerçekleşmiştir.

Filozof El-Kindî, harf kullanım sıklıklarını inceleyen frekans analizi yöntemini geliştirerek yüzyıllarca güvenli kabul edilen şifrelerin çözülmesini mümkün hale getirmiştir. Böylece kriptoanaliz sezgisel bir uğraş olmaktan çıkıp bilimsel temellere kavuşmuştur.

Orta Çağ'ın sonlarında Venedik, Floransa ve Milano gibi İtalyan şehir devletleri sürekli elçilik sistemini kurarken kendi şifre uzmanlarını da yetiştirmeye başladı. Rönesans döneminde Leon Battista Alberti'nin şifre diski ile daha sonra geliştirilen Vigenère sistemi, klasik frekans analizine karşı önemli yenilikler sundu. Böylece kriptoloji, yalnızca savaş meydanlarının değil, diplomatik yazışmaların da ayrılmaz parçası haline geldi.

BAB-I ALİ’NİN ŞİFRE KALEMİ: OSMANLIDAN CUMHURİYETE MİRAS

Foto- 3

Osmanlı Devleti'nde gizli haberleşme kuruluş yıllarından itibaren uygulanmakla birlikte kurumsal diplomatik kriptografi III. Selim döneminde gelişmeye başladı. Avrupa başkentlerine daimî elçilerin gönderilmesiyle İstanbul ile temsilcilikler arasında güvenli haberleşme ihtiyacı doğdu.

Başlangıçta tek alfabeli ikame şifreleri kullanılırken zamanla Âmedî Kalemi'nin tecrübesi ile Tercüme Odası'nın bilgi birikimi birleşerek Şifre Kalemi kurumsallaştı. 1855'te telgrafın kullanılmaya başlanmasıyla birlikte harf esaslı sistemler yerini kod defterlerine ve sayısal şifreleme yöntemlerine bıraktı.

II. Abdülhamid döneminde diplomatik yazışmaların yoğunlaşması üzerine Hariciye Nezareti Şifre Kalemi dış temsilciliklerle güvenli haberleşmeden doğrudan sorumlu hale getirildi. Aynı dönemde Dâhiliye Şifre Kalemi de merkez ile taşra arasındaki gizli yazışmaları yürüttü.

Bu kurumsal birikim, Millî Mücadele yıllarında Ankara ile cephe komutanlıkları arasındaki haberleşmenin güvenli biçimde sürdürülmesini sağladı ve Cumhuriyet'in modern diplomatik haberleşme altyapısına temel oluşturdu.

ZİMMERMANN’DAN ENİGMA’YA: YİRMİNCİ YÜZYILIN ŞİFRE SAVAŞLARI

Kriptolojinin diplomasi üzerindeki en çarpıcı etkileri Birinci ve İkinci Dünya Savaşlarında görüldü.

1917 yılında Alman Dışişleri Bakanlığı'nın Meksika'ya gönderdiği Zimmermann Telgrafı, İngiliz istihbaratının Room 40 birimi tarafından çözüldü. Telgrafın kamuoyuna açıklanması, ABD'nin savaşa katılmasını hızlandırarak savaşın seyrini değiştirdi.

İkinci Dünya Savaşı'nda ise Alan Turing öncülüğündeki Bletchley Park ekibi Almanların Enigma şifre makinesini çözdü. Aynı dönemde Japon Purple sistemi de kırılarak Müttefiklere büyük istihbarat üstünlüğü sağlandı. Atlantik konvoylarının korunması ve Midway Muharebesi'ndeki başarı gibi kritik gelişmeler bu bilgi üstünlüğünün doğrudan sonuçlarıydı.

Soğuk Savaş döneminde mücadele gizli servislerin şifre savaşlarına dönüştü. ABD'nin Venona Projesi kapsamında Sovyet haberleşmesini çözmesi, iki kutuplu dünyadaki istihbarat dengesini önemli ölçüde etkiledi. 1976'da geliştirilen açık anahtarlı kriptografi ise diplomatik ve sivil haberleşmede yeni bir güvenlik çağını başlattı.

DİPLOMASİNİN SİBER ÇAĞI: KUANTUM TEHDİDİ KAPIDA

Günümüzde diplomatik haberleşme büyük ölçüde dijital altyapılar üzerinden yürütülmektedir. Büyükelçilikler, dışişleri bakanlıkları ve uluslararası kuruluşlar gelişmiş şifreleme sistemleriyle iletişim kurmaktadır.

2010 yılında ortaya çıkan Stuxnet saldırısı, siber operasyonların fiziksel altyapıları hedef alabilecek düzeye ulaştığını gösterdi. Son yıllarda Rusya-Ukrayna Savaşı sırasında yaşanan siber saldırılar ve dezenformasyon faaliyetleri de bilgi güvenliğinin modern diplomasinin merkezine yerleştiğini ortaya koydu.

Öte yandan kuantum bilgisayar teknolojilerinin gelişmesi, bugün kullanılan açık anahtarlı şifreleme sistemlerini gelecekte yetersiz bırakabilecek bir tehdit oluşturuyor. Bu nedenle birçok ülke kuantuma dayanıklı kriptografi sistemlerine yatırım yaparken, yapay zekâ destekli analiz araçları da şifreleme ve kriptoanaliz süreçlerini benzeri görülmemiş bir hızla geliştirmektedir.

SONUÇ: DİPLOMASİNİN OMURGASI BİLGİ GÜVENLİĞİDİR

Antik Sparta'nın deri şeritlerinden Osmanlı'nın Şifre Kalemi'ne, Enigma'nın çözülmesinden kuantum kriptografisine uzanan tarihsel süreç aynı gerçeği göstermektedir: Diplomasi, bilgiyi koruyabildiği ölçüde güçlüdür.

Zimmermann Telgrafı'nın bir ülkenin savaşa girişini hızlandırması, Enigma'nın çözülmesinin savaşın süresini kısaltması ve Stuxnet'in dijital saldırıyı fiziksel etkiye dönüştürmesi, bilgi güvenliğinin uluslararası ilişkilerde ne kadar belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır.

Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan diplomatik şifre geleneği de bu tarihsel çizginin önemli halkalarından biridir. Bugün kriptoloji yalnızca devletlerin değil, bireylerin ve kurumların da günlük yaşamının ayrılmaz parçası haline gelmiştir. Ancak diplomasi tarihinin değişmeyen sorusu hâlâ aynıdır: Kim, kimin bilmediğini biliyor? Bu soruya verilecek cevap, geleceğin diplomatik dengelerini belirlemeye devam edecektir.

KAYNAKÇA / İLERİ OKUMA

Kahn, D. (1996). The Codebreakers: The Comprehensive History of Secret Communication from Ancient Times to the Internet. Scribner.

Singh, S. (1999). The Code Book: The Science of Secrecy from Ancient Egypt to Quantum Cryptography. Doubleday.

Bingöl, S. "Osmanlı Resmî Yazışmalarında Şifreler ve Kodlar: Osmanlı Kriptografisi (1798-1877)."

Yarcı, G. (2016). "Osmanlı Bürokrasisinde Şifre Kalemi." Kültür Tarihimizde Gizli Diller (ed. E. Gürsoy Naskali, E. Şahin), Kakitap.

Hodges, A. (2014). Alan Turing: The Enigma. Princeton University Press.

Mısır Petrol ve Madencilik Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, Sukkeri Altın Madeni Şirketinden, maden ocağındaki galerilerden birinde kaya düştüğüne dair ihbar alındığı belirtildi.

İlk belirlemelere göre Abdurrahman Nebil Mahmud adlı işçinin öldüğü, 5 işçinin ise yaralandığı kaydedilen açıklamada, yaralıların sağlık durumlarının stabil olduğu ve tedavi edilmek üzere Mersa Alem Kent Hastanesine kaldırıldıkları ifade edildi.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Petrol ve Madencilik Bakanı Kerim Bedevi, hayatını kaybeden işçinin ailesine başsağlığı dileyerek aileye her türlü desteğin sağlanması ve yaralıların tedavi süreçlerinin yakından takip edilmesi talimatını verdiğini aktardı.

Kazanın nedenlerinin araştırılması, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin incelenmesi ve benzer olayların tekrarlanmaması için Maden ve Madencilik Sanayisi Kurumuna bir inceleme komitesi kurulması talimatı verildiği belirtilen açıklamada, gerekli prosedürler tamamlanana ve güvenlik şartları sağlanana kadar yer altındaki çalışma alanında faaliyetlerin geçici olarak durdurulduğu kaydedildi.

İsrail'de yayın yapan Arutz Sheva gazetesinin haberinde, yasa dışı Emek Dotan yerleşiminin Batı Şeria'nın kuzeyindeki Cenin kentine bağlı Arraba beldesinde gasbedilen topraklara kurulduğu belirtildi.

Sabah saatlerinden itibaren bölgeye kamyonlarla malzeme taşındığı ve Filistin topraklarını gasbeden bazı İsraillilerin kendileri için inşa edilen yasa dışı konutlara yerleşmek üzere geldiği aktarıldı.

Söz konusu yasa dışı yerleşim yerinin Samara Bölge Konseyinin işgal altındaki Batı Şeria'da 19 yeni yasa dışı yerleşim yeri kurulmasını amaçlayan daha kapsamlı planının bir parçası olarak hayata geçirildiği vurgulandı.

Haberde, Emek Dotan'ın Samara Bölge Konseyi tarafından bir yıldan kısa bir süre içinde işgal altındaki Filistin toprakları üzerinde kurulan beşinci yasa dışı yerleşim olduğu bildirildi.

Israel Hayom gazetesi ise yasa dışı Emek Dotan yerleşiminin, 2005'ten bu yana Batı Şeria’nın kuzeyinde daha önce hiçbir yasa dışı yerleşimin bulunmadığı bir noktada kurulan ilk yerleşim olma özelliği taşıdığının altını çizdi.

İsrail'in aşırı sağcı hükümeti, Batı Şeria'da işgali derinleştirmek ve bölgeyi ilhak etmek amacıyla göreve geldiğinden bu yana yasa dışı yerleşim inşasını ve kaçak yerleşimleri tanıma sürecini hızlandırdı.

Uluslararası hukuka göre, İsrail'in 1967'de işgal ettiği Batı Şeria, gelecekteki Filistin Devleti'nin toprağı olarak kabul ediliyor ve İsrail burada işgalci güç statüsünde bulunuyor. İşgalci gücün, işgal ettiği toprak parçasına kendi nüfusunu nakletmesi ve burada mülkiyete ilişkin değişiklik yapması ise uluslararası hukuka aykırı kabul ediliyor.

Buna rağmen Tel Aviv yönetimi son yıllarda işgal altındaki Batı Şeria'da yeni yasa dışı yerleşimlerin inşasına hız verdi.

İl Emniyet Müdürlüğü ekipleri, sosyal medyada paylaşılan görüntüler üzerine çalışma başlattı.

Ekipler, yaptıkları çalışma sonucu sürücünün M.G. olduğunu belirledi. Sürücü, kent merkezinde aracıyla yakalandı.

M.G'ye, Karayolları Trafik Kanunu kapsamında 180 bin lira idari para cezası uygulandı.

Ayrıca sürücünün ehliyetine 2 ay süreyle el konuldu, aracı ise 60 gün trafikten men edilerek otoparka çekildi.

İsrail'de yayın yapan İ24NEWS televizyonuna konuşan Diaspora Bakanı Chikli, 7 Ağustos'ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na ilişkin açıklamalarda bulundu.

Chikli, "Mekke İttifakı son derece tehlikeli ve endişe verici bir gelişmedir." ifadesini kullandı.

Suudi Arabistan'ın bugüne kadar bölgede tarafsız bir tutum izlediğini savunan Chikli, "(Suudi Arabistan’ın) Pakistan ile zaten bir savunma anlaşması vardı. Ancak Akdeniz'den Suriye cephesine kadar son derece ciddi sonuçlara yol açabilecek şekilde, bizimle doğrudan karşı karşıya olan Türkiye ile birlikte hareket etmeye başlaması İsrail açısından çok ama çok kötü bir gelişmedir.” ifadelerini kullandı.

İsrail'e çağrı

Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın İsrail'e yönelik stratejik riskleri artırdığı değerlendirmesinde bulunan Chikli, Tel Aviv yönetimine şu sözlerle çağrıda bulundu:

"Bu tablo, Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Birleşik Arap Emirlikleri ve (Somali'den tek taraflı bağımsızlığını ilan eden) Somaliland ile olan ittifaklarımızı daha da derinleştirmemizi zorunlu kılmaktadır."

Hüseyingazi Mahallesi Yeşil Kuşak Caddesi'nde, 06 FBH 862 plakalı otomobil, plakası öğrenilemeyen otomobile çarptı.

Durumun bildirilmesi üzerine olay yerine polis, sağlık ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

Sağlık ekiplerince yapılan kontrollerde 2 kişinin yaralandığı, Mehmet Şimşek'in ise hayatını kaybettiği belirlendi.

Yaralılar hastaneye sevk edilirken kazaya ilişkin inceleme başlatıldı.

İran'la müzakerelerin gidişatı sorulan Trump, "Bunu sessizce yapıyoruz." dedi.

Trump, İran'la "sadece yarı müzakere halinde" olduklarını belirterek, "İran'ı, yüksek enflasyonu ve parasızlığını sadece izliyoruz." ifadelerini kullandı.

İran'ın ekonomik olarak "çok kötü durumda" olduğunu ve askerlerinin maaşlarını ödeyecek parası olmadığını vurgulayan Trump, ABD'nin deniz ablukasının İran rejiminin ekonomik krizini daha da kötüleştirdiğini söyledi.

Trump, İran'la yaşanan karşılıklı sözlü atışmalar konusunda ise "İşler yoluna girecek, her zaman yoluna girer. Bu bir satranç oyunu gibi." değerlendirmesinde bulundu.

ABD medyasında, Trump'ın son bir haftaya kadar İran'a yönelik saldırıları sürdürme niyetinde olduğu, ancak Amerikan ordusundan özellikle bazı nitelikli füze stoklarının ciddi ölçüde azaldığı yönünde bilgilendirme almasının ardından bu kararından vazgeçtiğine ilişkin haberlere yer verilmişti.

Ayrıca ABD Başkanı'nın yaklaşık son bir hafta boyunca yaptığı açıklamalarda İran'a yönelik söylemlerinde daha dikkatli olduğu gözlenmişti.

Kılıçdaroğlu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Türkiye'nin huzurunu, birliğini ve kardeşliğini bozmak isteyen bölücü küresel yapılara karşı milletin ortak iradesi ve devletin kararlılığının belirleyici olacağını belirtti.

Türk milletinin bütün evlatlarıyla, kültürleriyle, dilleriyle ve renkleriyle ayrılmaz bir bütün olduğunu vurgulayan Kılıçdaroğlu, farklılıkların ayrışmanın değil, ortak vatanın zenginliği olduğu görüşünü paylaştı.

Kılıçdaroğlu, "Bizim için tartışılmaz olan üniter devlet yapımız, Anayasa'nın ilk dört maddesi ve milletimizin sarsılmaz, bölünmez kardeşliğidir." ifadelerini kullanarak, şunları kaydetti:

"Bu süreç, bir bölünme, parçalanma veya ayrışma süreci değil, tam tersine yaraları sarma, kardeşliği güçlendirme ve milletçe yeniden kenetlenme sürecidir. Türkiye'nin önce bölgesel, ardından küresel bir güç olmasının yolu kendi içinde kavga eden değil, kardeşliğini dünyaya ilan eden güçlü bir Türkiye'den geçmektedir. Bizim milliyetçiliğimiz milleti bölmek değil, milleti birleştirmektir. Bizim vatanseverliğimiz kardeşi kardeşe düşürmek değil, aynı bayrağın altında omuz omuza yürümektir. Bizim ülkümüz zayıf ve parçalanmış bir Türkiye değil, birliğini koruyan, demokrasisi güçlü, ekonomisi sağlam, itibarlı ve büyük bir Türkiye'dir.

Bu sürece tereddütsüz katkı vereceğiz. Ancak ülkemizde yeni bir iç karışıklık, ayrışma ve çatışma zemini oluşturmaya çalışan bölücü küresel yapılara da asla geçit vermeyeceğiz. Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak tarihin omuzlarımıza yüklediği sorumluluğun gereği, bu tarihi süreçte yalnızca destek veren değil, sorumluluk alan, öncülük eden ve doğru istikameti gösteren bir anlayışla hareket edeceğiz. Çünkü biliyoruz, kardeşlik güçlenirse Türkiye güçlenir. Türkiye güçlenirse milletimiz kazanır. Birlik varsa gelecek vardır. Bu topraklar ayrılığın değil, birliğin, düşmanlığın değil, kardeşliğin yurdudur."

Suriye resmi haber ajansı SANA’nın, Dışişleri Bakanlığının Medya ve İletişim Dairesinin yaptığı açıklamaya dayandırdığı haberine göre, mutabakat kapsamında Suriye sahilindeki Rus varlığının yeniden düzenlenmesi sürecinin başlatılacağı belirtildi.

Sivil tesislerin yönetiminin Suriye'ye devredileceğine yer verilen haberde, Hmeymim Havalimanı ile Tartus Limanı'ndaki 4'üncü ticari rıhtımın aşamalı olarak sivil yönetime dahil edileceği ifade edildi.

Rusyaya ait askeri nitelikteki üs ve tesislerin işlevlerinin yeniden düzenlenmesi konusunda da anlaşmaya varıldığı ve bu üslerin Suriye ortak eğitim ve tatbikat merkezlerine dönüştürüleceği kaydedildi.

Yeni düzenlemelerin karşılıklı çıkarları koruyacak şekilde uygulanacağına işaret edilen açıklamada, mutabakat zaptında dönüşüm sürecinin tamamlanması için en fazla 3 aylık süre belirlendiği ve ardından yeni düzenlemelerin yürürlüğe gireceği aktarıldı.

Rusya, 2015'te devrik Esed rejiminin talebiyle Suriye'ye askeri müdahalede bulunarak Hmeymim ve Tartus'ta askeri üsler kurmuş, Suriye iç savaşında sivil bölgelere yönelik yüzlerce saldırı bu üslerden kalkan uçaklar tarafından düzenlenmişti.

Esed rejiminin Aralık 2024'te devrilmesinin ardından Rusya ile yeni Suriye hükümeti, bu üslerin geleceği konusunda görüşmelere başlamıştı.

Filistin resmi ajansı WAFA'nın haberine göre, İsrail askerleri, Batı Şeria'nın kuzeyindeki Cenin vilayetine bağlı Arrabe beldesinde bir Filistinlinin evine baskın düzenledi.

Ev halkını zorla tahliye eden İsrail askerleri, evi askeri noktaya çevirdi ve ev sahibine akşam saatlerine kadar evi işgal etmeye devam edeceklerini belirtti.

İsrail ordusu, Arrabe bölgesinin batısında Yabed beldesine doğru uzanan Yabed Caddesi'ni kapatırken, bu durum Arrabe'yi çevre bölgelere bağlayan yollarda araç ve yaya trafiğinin aksamasına yol açtı.

Bölge sakinlerinin, Arrabe beldedesinde yıkım çalışmaları yapılmasından, zeytin ağaçlarının sökülmesinden ve tarım arazilerine el konulmasından endişe ettiği belirtildi.

İsrailliler, onlarca meyve ağacını kesti

Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin, Cenin vilayetine bağlı Hirbet Ferasin bölgesindeki arazilerde onlarca meyve ağacını kestiği aktarıldı.

Kesilen ağaçlardan bazılarının yaklaşık 10 yıllık olduğu belirtilirken, Filistinlilere ait tarım arazilerinin neredeyse her gün İsrail saldırılarına maruz kaldığı ve Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin geçen tarım sezonunda da yüzlerce ağacı kestiği hatırlatıldı.

Batı Şeria'nın orta kesimlerinde ise Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin, Ramallah kentinin doğusundaki El-Mugayyir köyünde bulunan tarım arazilerine hayvanlarını salarak ekili alanlara zarar verdiği belirtildi.

Filistin resmi verilerine göre, Batı Şeria'da bu süreçte İsrail ordusu ile Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin saldırılarında 1182'den fazla Filistinli öldürüldü ve yaklaşık 13 bin kişi yaralandı, 24 bine yakın Filistinli ise gözaltına alındı.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Güvenlik Şube Müdürlüğü ekiplerince yapılan çalışmada, bir kişinin sosyal medya platformunda yaptığı paylaşımda "Cumhurbaşkanına hakaret" suçunu işlediği belirlendi.

Gözaltına alınan şüpheli hakkında "Cumhurbaşkanına hakaret" suçundan işlem başlatıldı.

Çevredekilerin ihbarı üzerine olay yerine sağlık ve polis ekipleri sevk edildi.

Kazada ağır yaralanan sürücü Güler ile motosiklette yolcu olarak bulunan arkadaşı Emirhan Çınar, ambulansla Gökçeada Devlet Hastanesine kaldırıldı.

Güler ve Çınar, buradaki tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Herhangi bir ülke hedef alınmayacak

Anlaşma, herhangi bir ülkeyi hedef almayan, külfet paylaşımı ve ortak güvenlik anlayışı temelinde bölgesel ve küresel barış, istikrar ve refahın korunmasına yönelik taahhütleri güçlendirmeyi amaçlayan savunma odaklı işbirliği niteliği taşıyor.

Herhangi bir saldırganlık eylemine karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlayan anlaşma, üç devletten herhangi birine yönelik herhangi bir silahlı saldırının, hepsine yönelik bir saldırı olarak kabul edileceğini öngörüyor.

Erbakan'dan eleştiri

İslam aleminde olumlu karşılanan dünyada tüm dengeleri değiştirecek tarihi anlaşmaya Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan'dan eleştiri geldi. Erbakan anlaşmasının Ortadoğu'da barışın tesisi yönünde çözümün bir parçası olmaktan çok, sorunun bir parçası haline getirilmeye çalışıldığını savundu.

Erbakan'ın sözleri şu şekilde;

Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan ile ABD Başkanı Trump arasındaki yakınlaşma sonucu Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan MEKKE Güvenlik Anlaşması ile Türkiye'nin, Ortadoğu'da barışın tesisi yönünde çözümün bir parçası olmaktan çok, sorunun bir parçası haline getirilmeye çalışıldığını görmek mümkündür.

ABD ve İsrail, İran'ın kendileri için büyük güvenlik tehdidi oluşturacağı vehmiyle, İran'a karşı başlattıkları tek taraflı saldırgan tutumlarla istedikleri sonucu alamayınca farklı yöntemlere başvurmaya başlamışlardır.

"Anlaşmanın amacı perdelemek"

ABD ve İsrail bölgedeki Müslüman ülkeleri İran'a karşı vekil güçler olarak kullanmak istemektedir. ABD etkisiyle imzalanan Mekke Anlaşması'nı da bu kapsamda değerlendirmek gereklidir. Anlaşmanın isminin de bu asıl amacı perdelemek için özellikle seçildiği anlaşılmaktadır.

Küresel güç odaklarının Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan bloğu ile İran'ı karşı karşıya getirebilecek ve Ortadoğu'nun istikrarını bozmaya yönelik hamlelerinin farkında olmak ve buna karşı tedbir almak gereklidir. Bu nedenle, Türkiye'nin öncülüğünde acilen, D-8 Teşkilatı'nı oluşturan ülkelerin ortaya koyacakları 'kapsamlı eylem planı' ile bölge aktörlerinin bir araya gelip, yeni istikrarsızlıklara değil, barış, kardeşlik ve güvenliğe yönelik adımlarla gerçek ve kalıcı çözümü ortaya koymaları elzemdir.

Fatih Erbakan'ın Mekke Anlaşması'yla ilgili çıkışına Yeniden Refah Partili çok sayı kişi tepki gösterdi.

İhbar üzerine bölgeye İzmir Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı 2 uçak, 3 helikopter, 11 arazöz ve 1 dozer ile Manisa Büyükşehir İtfaiye Dairesi Başkanlığı ekipleri sevk edildi.
Ekiplerin yangını kontrol altına alma çalışmaları sürüyor.

Yetkililer, ailenin yaklaşık 200 yakınının hâlâ enkaz altında bulunduğunu tahmin ediyor. Şiddetli patlamalar nedeniyle bazı aile fertlerinin ise tamamen yok olduğu, geride defin işlemi için herhangi bir kalıntı dahi kalmadığı ifade edildi.

Sivil savunma ekiplerinin enkaz altında arama-kurtarma çalışmalarını sürdürdüğü belirtilirken, Ebu Şeria ailesinin yaşadığı kaybın bölgede büyük bir yıkıma yol açtığı aktarıldı.

Cenaze töreninin, saldırılarda hayatını kaybeden çok sayıda kişinin ardından düzenlenen kitlesel definlerden biri olması bekleniyor.

Ancak görüşmede diplomatik protokollerin yerle bir edildiği anlara tanıklık edildi.

Salona şort ve kapüşonlu üstle giren Fetterman, görüşme başladığı andan itibaren Netanyahu'yu hiçe saydı.

ABD’li senatör, toplantı boyunca gözünü elindeki cep telefonundan ayırmadı.

Yapılan testte, AKINCI TİHA'dan eş zamanlı olarak iki tane TOLUN mühimmatı atıldı.

Hedefler tam isabetle vuruldu.

SÖZDE İSRAİL SAVUNMA BAKANI KATZ, TÜRKİYE'Yİ TEHDİT ETMİŞTİ

Sözde İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, "Biz çöken Hıristiyan imparatorluğu değiliz. Kudüs, sizin Osmanlı İmparatorluğu'nu kurarken fethettiğiniz Konstantinopolis değildir. Biz buradayız sonsuza dek. Kudüs bizimdir sonsuza dek. Kendimizi nasıl savunacağımızı biliriz ve güçlüyüz'' diyerek Türkiye'ye meydan okumuştu.

Baykar'ın Akıncı TİHA'sı, ASELSAN'ın geliştirdiği Tolun P mühimmatıyla gerçekleştirilen başarılı test atışı görüntüleri, Türkiye'nin yüksek hassasiyetli vurucu gücünü gözler önüne sererek adeta İsrail'e mesaj verdi.

YÜKSEK PERFORMANS SERGİLENDİ

Test, Tolun P'nin zorlu elektronik karıştırma ortamına rağmen yüksek performans sergilediği ve hassas vuruş kabiliyetini koruyabildiğini gösterdi.

AKINCI’nın elektronik harp tehdidinin bulunduğu ortamlarda gerçekleştirebildiği hassas taarruz görevlerine yönelik yeni bir kabiliyet sergilenmiş oldu.

ASELSAN GELİŞTİRDİ

ASELSAN’ın KARETTA Anti-Jam GNSS sistemiyle donatılan TOLUN P'nin içerisinde yedi farklı karıştırıcı bulunuyor.

İçerisindeki karıştırıcılar, mühimmat ve platformların uydu tabanlı konumlama ve seyrüsefer sistemlerini etkisiz hale getirmeyi amaçlıyor.

KARETTA ise mühimmatın hedefe yönelmesini sağlıyor.

ÖZELLİKLERİ

ASELSAN'ın geliştirdiği Tolun P mühimmatı 1 metre kalınlığındaki beton sığınak, komuta merkezi ve mühimmat deposu sert kara hedeflerini imha etmek amacıyla tasarlanmış yerli bir beton delici güdümlü mühimmattır. ASELSAN tarafından geliştirilen bu mühimmat, özellikle hava savunma sistemlerini çökertmek ve stratejik korunaklı unsurları yok etmek için kinetik darbe vurur.

TOLUN P, Çoklu Taşıma Salanı (SADAK 4T) aracılığı ile taşınabilen tümleşik ANS/KKS güdümlü 250 lb. sınıfı tam atım bir mühimmattır.

TOLUN P, SADAK Ailesi çoklu taşıma salanları ile taşınarak uçak başına yüklenebilen mühimmat sayısını artıracak şekilde kullanılmasına ek olarak bağımısız bir şekilde de taşınabilmektedir. Montaj arayüzü farklılığı sebebiyle bağımsız bir şekilde taşınabilen TOLUN P, TOLUN SI olarak adlandırılmaktadır.

GÜÇLENDİRİLMİŞ BETONU DELER

TOLUN P, delici harp başlığı tasarımı ve özel şekile sahip delici burun yapısı ile 1m kalınlığındaki güçlendirilmiş betonu delerek zırhlı ve betonla korunan hedefleri imha edebilmektedir. TOLUN P, sert hedefler üzerindeki etkisini sahip olduğu kokpitten programlanabilir, zaman ayarlı güvenilir elektronik tapası sayesinde sağlamaktadır.

YÜKSEK VURUŞ HASSASİYETİ

Son teknoloji ürünü olan TOLUN P, düşük yanal hasar ve yüksek vuruş hassasiyeti sayesinde sivil yerleşim alanlarındaki stratejik düşman hedefleri de dahil olmak üzere geniş bir yelpazede operasyonel ihtiyaçları karşılamak üzere etkin ve güvenilir çözüm sunmaktadır.

102 KİLOMETRELİK MENZİL

Savaş uçaklarından atıldığında 55 deniz mili (102 km), SİHA platformlarından kullanıldığında ise 31 deniz mili (57 km) menzile ulaşabiliyor. Vuruş hassasiyeti (CEP) 10 metrenin (30 ft) altında olan TOLUN P, ANS/KKS güdüm sistemiyle hedefe yönlendiriliyor.

DELİCİ HARP BAŞLIĞI VAR

Toplam 136 kg ağırlığındaki mühimmatın 105 kg’lık kısmını nüfuz edici (delici) harp başlığı oluşturuyor. TOLUN P’nin uzunluğu 1800 mm, ölçüleri 1800 × 191 × 253 mm, çapı ise 164 mm.

ALTERNATİF TAŞIMA SEÇENEKLERİ

Mühimmat, farklı taşıma seçenekleriyle kullanılabiliyor. SADAK 4T ile dörtlü, SADAK 2T ile ikili TOLUN P taşınabilirken, tekli taşıma seçeneği TOLUN SI olarak adlandırılıyor. TOLUN; F-16, AKINCI, ANKA-III, BAYRAKTAR TB3 ve KIZILELMA platformlarıyla uyumlu şekilde kullanılabiliyor.

Bu sırada sokakta oynayan çocuklar ile yoldan geçen bir kişi, çatı parçalarının altında kalmaktan son anda kurtuldu.

Çatının sokağa düştüğü anlar güvenlik kamerasınca kaydedildi.

Netanyahu yaptığı açıklamada, "Arjantin'i birçok yönden destekliyoruz, yarınki maç da dahil." ifadelerini kullandı.

Arjantin Cumhurbaşkanı Javier Milei'nin İsrail'e yönelik politikalarına dikkat çeken Netanyahu, "İsrail'in her dostunun Arjantin'i desteklemesi gerektiğini düşünüyorum çünkü Cumhurbaşkanı Milei, Arjantin'in bizimle olan ilişkilerinde bir devrim yarattı." dedi.

Arjantin'e desteğini gizlemediğini belirten Netanyahu, "Arjantin'i desteklediğimi gizlemiyorum. Sanırım çoğu İsrail vatandaşı da Arjantin'i destekliyor." ifadelerini kullandı.