Bu kapsamda "Kamp Tiyatrosu Derneği", Gazze'deki Aisha Kadın ve Çocukları Koruma Derneğinin desteği ile Oxfam ve Almanya Dışişleri Bakanlığının finansmanıyla "Benim Hikayem" adlı psikolojik destek projesini hayata geçirdi.

Gazze kentinin batısındaki Eş-Şati Mülteci Kampında mütevazı bir binada, anneler ve çocukları, savaşta yaşadıkları tecrübeleri ve hafızalarına kazınan acı anıları anlatmak için kampta bulunan katı atık malzemelerden kuklalar yapıyor.

Yaklaşık 120 anne ve çocuğun katıldığı projede, hem atık malzemelerin geri dönüşümü sağlanıyor hem de travmaların sanat yoluyla ifade edilmesine ve psikolojik destek sürecine katkı sunuluyor.

Kukla oyunuyla hikayelerini anlatıyorlar

Kamp Tiyatrosu Derneği yöneticisi Yusuf el-Hindi, "Benim Hikayem" projesiyle Gazze'deki annelere ve çocuklarına tiyatro aracılığıyla psikolojik destek sağlamayı hedeflediklerini söyledi.

Proje kapsamında katılımcıların önce rahatlatıldığını, ardından da yaşadıkları olayları anlatmaya teşvik edildiklerini belirten Hindi, "Katılımcılar, hafızalarındaki olayları ve kişileri hatırlamaya çalışıyor. Sonra onları tiyatro metinlerine dönüştürüyor ve kendi elleriyle yaptıkları kuklalarla bu olayları canlandırıyor." dedi.

Hindi, son aşamada katılımcıların bu hikayeleri tiyatro gösterileriyle sahnelediğini ifade etti.

İsrail saldırıları, özellikle çocuklar ve kadınlar üzerinde derin etkiler bıraktı

İsrail'in Gazze'ye düzenlediği saldırıların özellikle çocuklar ve kadınlar üzerinde derin etkiler bıraktığını vurgulayan Hindi, "Eskiden hayatı okul ve oyundan ibaret olan çocuğun omzuna su ve yemek bulmak, göç koşullarında ailesine yardım etmek gibi yaşından büyük sorumluluklar yüklendi." diye konuştu.

Hindi ayrıca kadınların da bombardımanlar ve zorunlu göç nedeniyle günlük yaşamlarında ağır sorumluluklar altında ezildiğini dile getirdi.

Filistinli anne ve oğlu, yaşadıklarını kuklalarla anlatıyor

Oğluyla birlikte projeye katılan İman Gattas ise İsrail'in soykırımı sürdürdüğü son iki yıldır tanık oldukları olaylardan esinlenerek bir tiyatro metni hazırladıklarını ve buna uygun kuklalar yaptıklarını söyledi.

Gattas, "Proje, bana ve oğluma bombardımandan kaçmak için mecbur kaldığımız sürekli göçler sırasında tanık olduğumuz olayları ve yaşadığımız deneyimleri anlatma fırsatı sundu." şeklinde konuştu.

Filistinli anne, kuklalar aracılığıyla yaşadıkları acıları başkalarının da anlayabileceği bir hikayeye dönüştürmeye çalıştıklarını dile getirdi.

Açıklamaya göre, Viyana'da 70'incisi düzenlenen Eurovision Şarkı Yarışması'nı televizyondan izleyenlerin sayısı, geçen yıl İsviçre'nin Basel kentindeki yarışmaya kıyasla 35 milyon kişi düşerek 131 milyon oldu.

Ev sahibi Avusturya'da izlenme sayısı önemli ölçüde artarken yarışmaya katılmalarına rağmen Eurovision, Polonya'da 3,8 milyon, İngiltere'de 3,7 milyon ve Fransa'da 3,3 milyon daha az kişi tarafından izlendi.

Eurovision'a dair içeriklerin sosyal medya platformlarındaki izlenme sayılarında ise artış görüldü.

Geçen yıl Basel'de düzenlenen yarışma, televizyonlarda 166 milyon kişi tarafından izlenmişti.

İsrail'in Eurovision'a katılımı boykot edilmişti

İsrail'in yarışmaya katılımına tepki gösteren İspanya, Slovenya, İrlanda, İzlanda ve Hollanda, Eurovision'dan çekilerek boykot kararı almıştı.

Yarışmanın 12 Mayıs'ta yapılan ilk yarı finalinde sahne alan İsrailli şarkıcı Neom Bettan, "soykırımı durdurun" sloganıyla protesto edilmişti. Bazı seyirciler Filistin bayrağı açarak İsrail'in soykırımına uğrayan Gazze halkıyla dayanışma mesajı vermişti.

Üzerlerine "Özgür Filistin" yazıları yazan, Filistin bayrakları çizen ve "soykırımı durdurun" sloganı atan göstericiler, salondan zor kullanılarak çıkartılmıştı.

16 Mayıs'ta düzenlenen finalde 3. sırada sahneye çıkan İsrailli şarkıcı, izleyicilerin açtığı Filistin bayraklarıyla protesto edilmişti. Ayrıca, İsrail'in seyirci oylarının açıklandığı sırada yuhalandığı da duyulmuştu.

Öte yandan, Eurovision finaline saatler kala 1000'den fazla Filistin destekçisi, yarışmanın yapıldığı Wiener Stadthalle etkinlik merkezi yakınlarına yürümüştü.

"Çocukların ve halkın katili İsrail", "Soykırımı kutlamayın" yazılı pankartlar taşıyan göstericiler, yürüyüş boyunca "İsrail'i boykot edin", "Soykırıma sahne yok" sloganları atmıştı.

Çok sayıda uluslararası aktivist, sanatçı ve sivil toplum kuruluşu temsilcisi, gösteride yaptıkları konuşmada, Avrupa Yayın Birliğini (EBU), İsrail'i yarışmadan menetmeye çağırmıştı.

İsrail'in katılımına tepki olarak alternatif konser düzenlenmişti

Eurovision haftasında "Şarkı Protestosu-Soykırıma Sahne Yok" başlığıyla Viyana'daki Maria-Theresien Meydanı'nda, düzenlenen konsere, çok sayıda uluslararası sanatçı ile aktivist katılmıştı.

İsrail'in Eurovision'a katılımına yönelik tepkileri görünür kılmayı ve Filistin'e destek mesajı vermeyi amaçlayan konserde, Gazze'deki soykırım, işgal ve insani duruma dikkati çeken performanslar sergilenmişti.

Etkinlik kapsamında birçok aktivist, gazeteci ve sanatçı, İsrail'in Gazze'deki soykırımına karşı dayanışma mesajı veren konuşmalar yapmıştı.

Konuşmacılar, soykırım yapan İsrail'i menetmeyen Avrupa Yayın Birliğine (EBU) tepki göstermişti.

Soykırım ve savaş suçlarının uluslararası hukuk önünde hesabının sorulmasının ise evrensel vicdanın en temel beklentisi olduğunu vurgulayan Gürlek, şunları kaydetti:

"Bu bakımdan, AA habercilerinin hazırladığı 'Kanıt, Tanık ve Sanık' üçlemesi, İsrail yönetiminin Gazze'de işlediği suçların unutulmaması adına tarihe düşülen acı bir kayıt olduğu gibi UCM nezdinde adalet arayışına sunulmuş güçlü bir kanıt dosyasıdır. Bu tarihi hukuk arşivini dijital platforma taşıyarak tüm dünyanın erişimine açık bir kayıt olarak sunan başta Sayın Serdar Karagöz olmak üzere tüm AA ailesini yürekten tebrik ediyorum. Türkiye olarak, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, Gazze'de yaşanan zulmün hesabının uluslararası hukuk önünde sorulması adına hakkın ve hakikatin yanında durmaya devam edeceğiz. Zalimler er ya da geç adalet önünde hesap verecektir."

İsrail yönetiminin Gazze'de işlediği suçları, UCM Roma Statüsü kapsamındaki deliller, tanıklıklar ve uluslararası hukuk kararları çerçevesinde belgeleyen Kanıt, Tanık ve Sanık kitaplarına, "https://gazatrilogy.com/tr" sitesinden erişilebiliyor.

İspanya Başbakanı Sanchez, festivalde kısa süreliğine sahneye çıkan, Filistin'in El Fetih hareketinin önde gelen siyasi figürlerinden, iki devletli çözümü savunan Filistinli siyasetçi Mervan Barguti'nin oğlu Arap Barguti'nin, Filistin'e verdiği destekten dolayı Barselona kentine ve insanlarına teşekkür ettiği konuşmayı paylaşarak, 'Sesini yükselttiğin için teşekkürler.' ifadesini kullandı.

Pedro Sanchez, paylaşımında şunları kaydetti:

'Primavera Sound, müzikten çok daha fazlası. Yetenek, yaratıcılık ve dünyaya açık, çeşitli ve canlı bir Barselona ve İspanya'yı göstermenin bir yolu. Festivalin uluslararası başarısı, kültürü bir buluşma, birlikte yaşama ve özgürlük alanı olarak anlayan çoğulcu bir toplumu yansıtmasındandır. Her yıl bunu mümkün kılan herkese ve festivalin barış, dayanışma ve bizi birbirimize yaklaştıran ve birleştiren bir kültürü savunma gibi değerlere olan bağlılığına teşekkür ederiz.'

Konsere, eşi Begona Gomez ile birlikte giden Sanchez, burada gençlerle, sanatçılarla ve organizatörlerle de görüştü.

Gürlek, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, Gazze'de yaşanan soykırımın ve savaş suçlarının kayıt altına alınması ve tüm dünyanın erişimine sunulmasının son derece kıymetli bir çalışma olduğunu belirtti.

Soykırım ve savaş suçlarının uluslararası hukuk önünde hesabının sorulmasının ise evrensel vicdanın en temel beklentisi olduğunu vurgulayan Gürlek, şunları kaydetti:

'Bu bakımdan, AA habercilerinin hazırladığı 'Kanıt, Tanık ve Sanık' üçlemesi, İsrail yönetiminin Gazze'de işlediği suçların unutulmaması adına tarihe düşülen acı bir kayıt olduğu gibi UCM nezdinde adalet arayışına sunulmuş güçlü bir kanıt dosyasıdır. Bu tarihi hukuk arşivini dijital platforma taşıyarak tüm dünyanın erişimine açık bir kayıt olarak sunan başta Sayın Serdar Karagöz olmak üzere tüm AA ailesini yürekten tebrik ediyorum. Türkiye olarak, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, Gazze'de yaşanan zulmün hesabının uluslararası hukuk önünde sorulması adına hakkın ve hakikatin yanında durmaya devam edeceğiz. Zalimler er ya da geç adalet önünde hesap verecektir.'

İsrail yönetiminin Gazze'de işlediği suçları, UCM Roma Statüsü kapsamındaki deliller, tanıklıklar ve uluslararası hukuk kararları çerçevesinde belgeleyen Kanıt, Tanık ve Sanık kitaplarına, 'https://gazatrilogy.com/tr' sitesinden erişilebiliyor.

Recebi Meşhedi, "Savaş sırasında elektrik santrallerimizin 7 bin megavattan fazla kapasitesi ağır hasar gördü. Bunların 2 bin 500 megavattan fazlası yeniden onarılarak elektrik şebekesine geri kazandırıldı." bilgisini paylaştı.

İranlı yetkili, saldırılarda zarar gören santrallerin ülkenin hangi bölgesinde olduğuna ilişkin bilgi vermedi.

Toplam elektrik santrali kapasitesinin 100 bin megavat civarında olduğu aktarılan İran'da, bu rakamın yaklaşık yüzde 20'sinin geri dönüştürülebilir olduğu belirtiliyor.

İran'da yaz aylarında sıcak havalarda klima kullanımının da etkisiyle enerji talebi yükseliyor. Bu dönemde ülkede sık sık elektrik kesintileri yaşanırken yetkililer, halkı elektrik tasarrufu konusunda uyarıyor.

İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı İsmail Sekab İsfahani, 5 Mayıs'ta yaptığı açıklamada, savaşta enerji altyapısının zarar görmesi nedeniyle bu yıl elektrik kesintilerinin daha çok yaşanabileceğini belirterek, halkın tasarruf tedbirlerini arttırması gerektiğini vurgulamıştı.

ABD ve İsrail’in, 28 Şubat’ta başlattığı, ardından İran’ın misillemeleri ile bazı bölge ülkelerine düzenlediği saldırılarla savaşa dönüşen bölgedeki krizde, ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan’da ateşkes sağlandığını duyurmuştu.

AA muhabirinin Bakanlıktan edindiği bilgiye göre VDK, vergi kaybı ve kaçağıyla mücadeleye yönelik kullandığı yapay zeka uygulamalarını genişletiyor.

Başkanlık, mükelleflerin vergisel risklerini doğrudan görebilecekleri ve durumlarını değerlendirebilecekleri yapay zeka destekli yeni nesil dijital hizmet olan Bilinç Platformu'nu bu yıl içinde devreye alacak.

VDK tarafından geliştirilen platformla, vergi idaresi ile mükellefler arasında daha şeffaf, önleyici ve rehberlik odaklı iletişim modelinin kurulması amaçlanıyor.

Web uygulaması şeklinde çalışacak Bilinç Platformu ile mükelleflerin VDK tarafından tespit edilen risklerinin kendileriyle doğrudan paylaşılması sağlanacak. Böylece mükellefler, herhangi bir denetim ya da ceza sürecine girmeden önce kendi risklerini görerek gerekli değerlendirmeleri yapabilecek.

Karşı tarafın riskini de görecek

Platformun ilk aşamasında 150'den fazla kural bazlı vergi analizi ile birlikte vergisel konulara odaklı makine öğrenmesi senaryoları devreye alınacak. Bu sistem sayesinde mükelleflerin vergisel riskleri sayısal skorlar halinde gösterilecek ve daha objektif, veri temelli değerlendirme imkanı sağlanacak. Yüksek puan alınan senaryolarda mükelleflere söz konusu riskleri bertaraf edecek şekilde sistem üzerinden rehberlik sunulması da hedefleniyor.

Başkanlık tarafından 2024 yılında geliştirilen Büyük Kayıt Dışılık Çerçevesi de platforma entegre edilecek. Bu kapsamda parasal hareketler üzerinden tespit edilen riskli işlemler, mükelleflerin bilgisine sunulacak ve kayıt dışılıkla mücadelede yeni dijital denetim katmanı oluşturulacak. Yürüttükleri parasal işlemlerin risk durumunu görecek olan mükelleflerin, bu işlemlerin izlendiğini bilerek vergisel konularda daha dikkatli hareket etmeleri bekleniyor.

Platformda sahte belge kullanımına ilişkin riskler de önemli yer tutacak. Kuruluş Gözetimli Analiz (KURGAN) Sistemi'nin çıktıları doğrultusunda mükelleflerin ticari ilişki içinde oldukları taraflardan kaynaklanan riskler, "karşı taraf riski" olarak paylaşılacak. Böylece, mükelleflerin yalnızca kendi işlemleri değil iş yaptıkları taraflardan doğabilecek riskleri de görmeleri sağlanacak.

Rehberlik için müfettiş görevlendirilecek

Bilinç Platformu, klasik denetim anlayışının ötesine geçerek "ikaz denetimi" yaklaşımını destekleyecek. Denetim gerektirmeyen ancak mükelleflerin bilmelerinde fayda görülen hususlar hakkında bilgilendirme yapılacak. Bu sayede mükellefler, olası hatalarını erken aşamada fark ederek düzeltme imkanı bulacak.

Platformun devreye alınmasıyla VDK tarafından yürütülen gözetim programlarının büyük ölçüde dijital ortama taşınması hedefleniyor. Sistem üzerinden talepte bulunan mükellefler için rehberlik çalışmasında bulunmak üzere vergi müfettişleri görevlendirilebilecek.

"Denetim öncesi bilinçlenme"

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin değerlendirmesinde, Bilinç Platformu ile vergi denetiminde "denetim sonrası müdahale" yerine "denetim öncesi bilinçlendirme" anlayışını tesis edeceklerini belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bu yaklaşımla mükelleflerimizin hem vergisel bilinç düzeyini artırmayı hem de haklarını korumayı amaçlıyoruz. Vergi bilincini artırırken şeffaflığı sağlayacak ve mükellefler için denetim maliyetini en aza indireceğiz. Bu dönüşüm, hem idarenin etkinliğini artıracak hem de mükellefler için daha hızlı, erişilebilir ve rehberlik odaklı bir sistemin kurulmasını sağlayacak."

Fars Haber Ajansının emniyet kaynaklarından aktardığına göre, Sistan-Beluçistan eyaletinin Seravan ilçesinde güvenlik güçleri ile silahlı bir grup arasında çatışma çıktı.

Çatışmada silahlı grubun 4 üyesi öldürülürken, güvenlik güçlerinden ise 1 personelin hayatını kaybettiği belirtildi.

Zengene, boğazdan geçen gemilerden alınan ücretlerin ortalama 1,5 ile 2 milyon dolar arasında değiştiğini belirtti.

Haberde, ödemelerin nakit, kripto para ya da ürün temini yoluyla gerçekleştirildiği ve alınan ürünlerin bedelinin geçiş ücretinden düşüldüğü ifade edildi.

Öte yandan haberde, İran'ın Hürmüz Boğazı geçişlerinden yıllık en fazla 7,5 milyar dolar gelir elde edebileceği değerlendirmesine yer verildi.

Recebi Meşhedi, 'Savaş sırasında elektrik santrallerimizin 7 bin megavattan fazla kapasitesi ağır hasar gördü. Bunların 2 bin 500 megavattan fazlası yeniden onarılarak elektrik şebekesine geri kazandırıldı.' bilgisini paylaştı.

İranlı yetkili, saldırılarda zarar gören santrallerin ülkenin hangi bölgesinde olduğuna ilişkin bilgi vermedi.

Toplam elektrik santrali kapasitesinin 100 bin megavat civarında olduğu aktarılan İran'da, bu rakamın yaklaşık yüzde 20'sinin geri dönüştürülebilir olduğu belirtiliyor.

İran'da yaz aylarında sıcak havalarda klima kullanımının da etkisiyle enerji talebi yükseliyor. Bu dönemde ülkede sık sık elektrik kesintileri yaşanırken yetkililer, halkı elektrik tasarrufu konusunda uyarıyor.

İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı İsmail Sekab İsfahani, 5 Mayıs'ta yaptığı açıklamada, savaşta enerji altyapısının zarar görmesi nedeniyle bu yıl elektrik kesintilerinin daha çok yaşanabileceğini belirterek, halkın tasarruf tedbirlerini arttırması gerektiğini vurgulamıştı.

ABD ve İsrail'in, 28 Şubat'ta başlattığı, ardından İran'ın misillemeleri ile bazı bölge ülkelerine düzenlediği saldırılarla savaşa dönüşen bölgedeki krizde, ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan'da ateşkes sağlandığını duyurmuştu.

Bakan Bayraktar, Sıfır Atık Vakfı koordinasyonunda Atatürk Havalimanı'nda gerçekleştirilen Sıfır Atık Forumu 2026 kapsamında düzenlenen 'Yüksek Düzeyli Enerji Diyaloğu Toplantısı'nın açılışında konuştu.

Dünyanın bir yandan ekonomik büyümeyi ve enerji güvenliğini sağlamaya çalıştığı, diğer yandan da iklim hedeflerine ulaşabilmek için emisyonları azaltmaya çabaladığı bir dönemde bir araya gelindiğini ifade eden Bayraktar, 'Kovid-19 salgını, tedarik zinciri aksaklıkları, ticaret savaşları, doğal afetler, Ukrayna'daki savaş ve şimdi de İran'da yaşanan gelişmeler ile petrol ve doğal gaz piyasalarında şimdiye kadar gördüğümüz en büyük arz şokları. Bu karmaşık koşullar altında iki kavram her zamankinden daha kritik bir önem taşıyor: Sıfır atık ve enerji verimliliği.' değerlendirmesinde bulundu.

Bayraktar, sıfır atık ve enerji verimliliğinin aynı vizyonun iki temel sütunu olduğunu belirterek, 'Özlerinde, aynı basit ve güçlü ilkeleri paylaşırlar: Atığın önlenmesi ve kaynakların en verimli şekilde kullanılması. Sıfır atık bize şunu söyler: 'Değerli kaynakları çöpe atmayın. Onları geri kazanın ve geri dönüştürün.' Enerji verimliliği ise şunu söyler: 'Enerjiyi israf etmeyin. Onu akıllıca kullanın.' Her ikisi de değeri en üst düzeye çıkarır. Her ikisi de çevreyi korur. Her ikisi de ekonomik dayanıklılığımızı güçlendirir ve her şeyden önemlisi, her ikisi de gelecek nesillere karşı sorumluluğumuzu yansıtır.' diye konuştu.

- '2030 yılına kadar 20 milyar doların üzerinde yatırım öngörüyoruz'

Enerji verimliliğinin en temiz, en hızlı ve en uygun maliyetli kaynak olduğunu, tasarruf edilen her kilovatsaatın üretmek, ithal etmek veya bedelinin ödenmesi gerekmeyen enerji anlamına geldiğini aktaran Bayraktar, şunları kaydetti:

'2024 yılında, Türkiye'nin 2030 Enerji Verimliliği Stratejisi ile İkinci Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı'nı hayata geçirdik. Bu kapsamlı ve iddialı yol haritası çerçevesinde, enerji üretiminden binalara, sanayiden ulaştırma ve tarıma kadar tüm sektörlerde 2030 yılına kadar 20 milyar doların üzerinde yatırım öngörüyoruz. Hedeflerimiz iddialı ancak ulaşılabilir olduğuna inanıyoruz: Enerji tüketiminde yüzde 16 azalma sağlamak, bunun sonucunda 100 milyon ton emisyonun önüne geçmek ve ekonomimiz için uzun vadede önemli tasarruflar elde etmek. Sadece 2024 ve 2025 yıllarında enerji verimliliği alanında yaklaşık 7,6 milyar dolarlık yatırımı harekete geçirdik. Bu yatırımlar şimdiden toplamda 4,6 milyon ton petrol eşdeğeri enerji tasarrufu ve 14,3 milyon ton karbon emisyonu azaltımı sağladı. Bu miktar, yaklaşık 30 milyon ağacın yaşamları boyunca absorbe edeceği emisyona eşdeğerdir.'

Bayraktar, enerji verimliliğinin önemine dikkati çekerek, 'COP31'e doğru ilerlerken, enerji verimliliğinin küresel iklim ve kalkınma tartışmalarında çok daha merkezi bir konuma yerleşmesi gerektiğine inanıyoruz. Çünkü enerji verimliliği yalnızca çevresel bir araç değildir. Aynı zamanda bir enerji güvenliği aracıdır ve hızla değişen küresel ekonomide giderek daha fazla bir rekabetçilik aracına dönüşmektedir.' dedi.

Bu potansiyelin ortaya çıkarılması için işbirliğinin önemine de değinen Bayraktar, şöyle devam etti:

'Hiçbir ülke verimlilik potansiyelini tek başına tam anlamıyla hayata geçiremez. Dönüşümün ölçeği, daha güçlü ve daha kapsamlı uluslararası işbirliğini, daha derin bilgi paylaşımını ve daha yenilikçi finansman ile teknoloji ortaklıklarını gerektiriyor. Bu nedenle Türkiye, politika tasarımı, düzenleyici çerçeveler, dijitalleşme, ölçme ve doğrulama sistemleri ile sürdürülebilir finansman modelleri gibi alanlarda tüm katılımcı ülkeler ve kurumlarla işbirliğini daha da güçlendirmeye hazır.'

Bayraktar, geri dönüştürülen her ürünün, önlenen her ton atığın ve tasarruf edilen her kilovatsaatin daha sürdürülebilir bir geleceğe bir adım daha yaklaştırdığının altını çizerek, 'Gezegenimizin kaynakları sınırlı olabilir, ancak yenilik yapma, işbirliği geliştirme ve verimliliği artırma kapasitemiz sınırsızdır. Bugünkü yuvarlak masa toplantısının anlamlı bir diyalog ortamı oluşturacağına ve yeni ortaklıklar ile somut işbirliklerinin önünü açacağına yürekten inanıyorum. Türkiye, sizlerle çalışmaya hazır.' ifadelerini kullandı.

R.K. (73) idaresindeki 08 ABK 961 plakalı otomobil ile Asım Özdemir (26) yönetimindeki motosiklet, Borçka-Murgul kara yolu üzerindeki Murgul Tünelinde çarpıştı.

İhbar üzerine kaza yerine 112 Acil Sağlık ve polis ekipleri sevk edildi.

Sağlık ekiplerince yapılan kontrolde Özdemir'in yaşamını yitirdiği belirlendi.

Kazada yaralanan otomobil sürücüsü ile araçta bulunan E.K. (71), İlçe Devlet Hastanesinde tedavi altına alındı.

Ramallah'ın güneyindeki Kefr Malik köyünde 3 Filistinli evlerine düzenlenen baskında İsrail güçlerince gözaltına alındı.

İsrail askerleri, baskın düzenlediği evlerdeki eşyaları tahrip etti, Filistinlilerin cep telefonlarına el koydu.

Tarım arazisi tahrip edildi, ağaçlar söküldü

Ramallah'ın kuzeydoğusundaki Sincil beldesinde ise İsrail güçleri, buldozerle girdiği tarım arazilerine zarar verdi, ağaçları söktü.

Yerel kaynaklar söz konusu baskın ve yıkımın, yaklaşık iki yıl önce kurulan kaçak yerleşimin genişletilmesi için yapıldığını aktardı.

3 kardeş gözaltına alındı

Selfit kentinin kuzeyindeki Kıra köyünde ise İsrail güçleri, Bekir ailesinin evini bastı, eşyaları ciddi şekilde tahrip etti.

İsrai güçleri, baskında Bekir ailesinden 3 kardeşi gözaltına aldı.

Üniversite bölüm başkanı gözaltına alındı

El Halil kentinde ise İsrail güçleri Filistinli bir akademisyeni gözaltına aldı.

El Halil Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölüm Başkanı ve siyasi analist Bilal Şevbeki'nin evine baskın düzenleyen İsrail güçleri, evde arama yaptı.

İsrail askerleri, akademisyen Şevbeki'yi gözaltına almadan önce darbetti.

Yerel kaynaklardan alınan bilgiye göre, İsrail güçleri ayrıca Beytullahim, Eriha ve Tulkerim'de evlerine düzenlediği baskınlarla 3 Filistinliyi gözaltına aldı.

İsrailliler, Batı Şeria'da inşaat işçicilerini darbetti

İsrailli silahlı grup, Ramallah'ın kuzeyindeki Cilcilye köyüne baskın düzenledi.

Köyde çalışan inşaat işçilerine saldıran İsrailliler, Filistinli işçileri darbetti ve bölgeden zorla uzaklaştırdı.

İsrail'in Gazze'ye saldırı başlattığı Ekim 2023'ten bu yana Batı Şeria'da baskın, gözaltı ve saldırılarda ciddi artış yaşanıyor.

İsrail ordusu ve Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler, neredeyse her gün Batı Şeria'nın farklı bölgelerine baskınlar düzenliyor. Bu saldırılar, sık sık ölüm, yaralanma, gözaltı, mülkü tahrip etme; ekin ve hayvanları zarar vermeyle sonuçlanıyor.

Filistin Kurtuluş Örgütüne (FKÖ) bağlı Ayrım Duvarı ve Yahudi Yerleşim Birimleriyle Mücadele Konseyinin açıklamasına göre, İsrail ordusu ve Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler, sadece geçen mayıs ayı boyunca işgal altındaki Batı Şeria'da 1659 saldırı gerçekleştirdi.

10. Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan Üçlü Dışişleri Bakanları Toplantısı'nda 3 ülke arasındaki mevcut işbirliği gözden geçirilerek, gelecek döneme ilişkin müşterek çalışma alanları ele alınacak.

Toplantı gündemindeki 3 başlığın "Bölgesel Gelişmeler, Dış Politika Meseleleri ve Güney Kafkasya'da İşbirliği", "Ulaştırma, Bağlantısallık ve Bölgesel Transit Ağlarının Güçlendirilmesi" ve "Enerji Güvenliği, Ticaret ve Ekonomik İşbirliğinin Derinleştirilmesi" olduğu belirtiliyor.

Fidan, toplantı kapsamında jeopolitik belirsizliklerin, ekonomik kırılganlıkların ve güvenlik sınamalarının arttığı bir dönemde, Güney Kafkasya'nın stratejik öneminin daha da arttığını vurgulayacak.

Ülkeler arasındaki üçlü işbirliği mekanizmasının, bölgede istikrar ve refahı teşvik eden önemli ve sonuç odaklı bir platform olduğunun altını çizecek Fidan, Türkiye'nin Azerbaycan ve Gürcistan'la geliştirdiği güçlü ve çok boyutlu ilişkilerin, bölgesel istikrar ve ekonomik entegrasyona önemli katkılar sağladığını belirtecek.

Fidan, son yıllarda küresel tedarik zincirlerinde yaşanan dönüşümün, enerji arz güvenliği tartışmaları ve değişen jeoekonomik dinamikler ışığında, Avrupa ile Asya arasındaki bağlantısallık bakımından Orta Koridor'un önemini artırdığına dikkati çekecek.

Bakan Fidan, bu kapsamda Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu Hattı başta olmak üzere Orta Koridor'da yer alan bölgesel ulaştırma projelerinin güçlendirilmesinin, lojistik ağların geliştirilmesinin ve taşımacılık imkanlarının artırılmasının ortak öncelikler arasında bulunduğunu kaydedecek.

Enerji alanında hayata geçirilen stratejik projelerin, yalnızca 3 ülke için değil daha geniş bölgenin enerji güvenliği bakımından da önemli katkılar sunduğunu vurgulayacak Fidan, mevcut enerji ve sürdürülebilir bağlantısallık alanlarında işbirliğinin daha da geliştirilmesinin ve bu konularda eşgüdümün önemine değinecek.

Fidan, Güney Kafkasya'da kalıcı barış, istikrar ve normalleşmenin tesisinin, bölgesel refahın güçlendirilmesi bakımından stratejik önem taşıdığını ifade edecek.

Hakan Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın Güney Kafkasya, Karadeniz ve diğer mücavir bölgelere tehdit oluşturmaya devam ettiğine işaret ederek, ihtilafın bir an önce adil ve kalıcı barışa ulaşılarak sona erdirilmesi için diplomatik gayretlerin desteklenmesi gerektiğini dile getirecek.

Üçlü Dışişleri Bakanları Toplantısı

Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan Üçlü Dışişleri Bakanları Toplantıları, 3 ülke arasındaki siyasi diyaloğun kurumsallaştırılması ve bölgesel işbirliğinin güçlendirilmesi amacıyla tesis edilmişti.

Bu formattaki toplantıların ilki 8 Haziran 2012'de Trabzon'da, sonuncusu 15 Mart 2024'te Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de gerçekleştirilmişti.

Üçlü mekanizma çerçevesinde düzenlenen toplantılarda, dış politika ve bölgesel gelişmeler, ulaştırma ve bağlantısallık, enerji güvenliği, ticaret, ekonomik ilişkiler ve bölgesel altyapı projeleri başta olmak üzere ortak gündemde yer alan konular ele alınıyor.

Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan, Avrupa ile Asya arasında stratejik bir bağlantı güzergahında yer alıyor. Bu çerçevede, Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu Hattı, Orta Koridor ve bölgesel lojistik ağların güçlendirilmesine yönelik projeler ile enerji alanındaki stratejik işbirlikleri, 3 ülke arasındaki ortaklığın temel unsurlarını oluşturuyor.

Yaklaşık 14 yıldır kesintisiz şekilde sürdürülen Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan Üçlü Mekanizması, aynı zamanda Güney Kafkasya'da istikrar, ekonomik entegrasyon ve bölgesel refahın teşvik edilmesine yönelik ortak vizyonun somut bir tezahürü olarak öne çıkıyor.

Geçen ay, yolcu ve çevre dostu havalimanlarında iniş-kalkış yapan uçak sayısının iç hatlarda 83 bin 854, dış hatlarda 78 bin 110 olduğunu aktaran Uraloğlu, böylece toplam uçak trafiğinin üst geçişlerle birlikte 203 bin 867'ye ulaştığını bildirdi.

Uraloğlu, mayısta iç hat yolcu trafiğinin 9 milyon 200 bin 832, dış hat yolcu trafiğinin ise 12 milyon 331 bin 388 olarak gerçekleştiğine işaret ederek, 'Mayıs ayında, havalimanlarımızda direkt transit yolcular ile birlikte toplam 21 milyon 539 bin 524 yolcuya hizmet verildi. Mayısta taşınan yük miktarı iç hatlarda 79 bin 480 ton, dış hatlarda 378 bin 754 ton olmak üzere toplamda 458 bin 234 tona ulaştı.' değerlendirmesinde bulundu.

- İlk 5 ayda 89 milyon yolcu

Ocak-mayıs döneminde ise havalimanlarına iniş-kalkış yapan uçak trafiğinin iç hatlarda 379 bin 883, dış hatlarda ise 319 bin 236 olduğuna dikkati çeken Uraloğlu, böylece üst geçişlerle birlikte toplam uçak trafiğinin 892 bin 160'a ulaştığını kaydetti.

Uraloğlu, Türkiye geneli havalimanları iç hat yolcu trafiğinin 40 milyon 628 bin 36, dış hat yolcu trafiğinin de 48 milyon 362 bin 631 olduğunun altını çizerek, şu bilgileri paylaştı:

'Bu dönemde, direkt transit yolcular ile birlikte toplam 89 milyon 36 bin 395 yolcuya hizmet verildi. Beş ayda ülke genelinde hava yolu ile seyahat edenlerin sayısı, Türkiye'nin nüfusunu aştı. Mayıs 2026 sonunda hizmet verilen yolcu trafiği geçen yılın aynı dönemi ile kıyaslandığında, direkt transit dahil olmak üzere toplam yolcu trafiğinde yüzde 4 artış oldu. Bu dönemde, havalimanları yük trafiği iç hatlarda 355 bin 244 ton, dış hatlarda 1 milyon 659 bin 516 ton olmak üzere toplamda 2 milyon 14 bin 761 tona ulaştı.'

- İstanbul Havalimanı 32 milyondan fazla yolcuyu ağırladı

Türkiye'nin mega projelerinden İstanbul Havalimanı'nda, mayısta uçak trafiğinin iç hatlarda 10 bin 626, dış hatlarda 35 bin 49 olmak üzere toplamda 45 bin 675'e ulaştığını ifade eden Uraloğlu, İstanbul Havalimanı'nda iç hatlarda 1 milyon 524 bin 941, dış hatlarda 5 milyon 598 bin 327 olmak üzere toplamda 7 milyon 123 bin 268 yolcuya hizmet verildiğini belirtti.

Uraloğlu, ocak-mayıs döneminde de söz konusu havalimanında iç hatlarda 47 bin 625, dış hatlarda 168 bin 978 olmak üzere toplamda 216 bin 603 uçak trafiği gerçekleştiğine işaret ederek, iç hatlarda 6 milyon 690 bin 23, dış hatlarda 26 milyon 112 bin 252 olmak üzere toplamda 32 milyon 802 bin 275 yolcu trafiği gerçekleştiğini bildirdi.

İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı'nda da mayısta iniş-kalkış yapan uçak trafiğinin iç hatlarda 11 bin 340, dış hatlarda 12 bin 356 olmak üzere toplamda 23 bin 696 olarak gerçekleştiğini açıklayan Uraloğlu, 'Yolcu trafiği iç hatlarda 1 milyon 984 bin 920, dış hatlarda 2 milyon 76 bin 328 olmak üzere toplamda 4 milyon 61 bin 248 oldu. Bu havalimanında, ocak-mayıs döneminde iç hatlarda 49 bin 239, dış hatlarda 62 bin 828 olmak üzere toplamda 112 bin 67 uçak trafiği gerçekleşti. İç hatlarda 8 milyon 766 bin 427, dış hatlarda 10 milyon 546 bin 958 olmak üzere toplamda 19 milyon 313 bin 385 yolcu trafiğine hizmet verildi. İstanbul Atatürk Havalimanı uçak trafiği de söz konusu ayda 2 bin 238, beş aylık dönemde ise 10 bin 488 olarak gerçekleşti.' değerlendirmesinde bulundu.

- Turizm merkezlerinde 16,3 milyon yolcuya hizmet verildi

Uraloğlu, turizm merkezlerindeki havalimanlarında hizmet sunulan yolcu sayısının ocak-mayıs döneminde iç hatlarda 7 milyon 390 bin 957, dış hatlarda 8 milyon 910 bin 642 olmak üzere toplamda 16 milyon 301 bin 599'a ulaştığını belirterek, bu bölgelerde iç hatlarda 56 bin 921, dış hatlarda 59 bin 920 olmak üzere toplamda 116 bin 841 uçak trafiği gerçekleştiğini kaydetti.

Bu dönemde, İzmir Adnan Menderes Havalimanı'nda 4 milyon 811 bin 757, Antalya Havalimanı'nda 9 milyon 169 bin 801, Muğla Dalaman Havalimanı'nda 1 milyon 140 bin 133 yolcuya hizmet verildiğini aktaran Uraloğlu, Muğla Milas-Bodrum Havalimanı'nda 940 bin 330, Gazipaşa Alanya Havalimanı'nda ise 239 bin 578 yolcu trafiği gerçekleştiği bilgisini verdi.

Törene Malezya Selangor Eyaleti Sultanı Sharafuddin Idris Shah, Selangor 'Tengku Permaisuri'si Hajah Norashikin, Malezya Savunma Bakan Yardımcısı Haji Adly bin Zahari, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkan Yardımcıları İhsan Kaya ve Mustafa Murat Şeker, Malezya Kraliyet Deniz Kuvvetleri Komutanı Admiral Tan Sri Zulhelmy bin Ithnain, STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz ve iki ülkenin askeri delegasyonları ile savunma sanayi şirketlerinin yetkilileri katıldı.

Malezya Savunma Bakan Yardımcısı Haji Adly bin Zahari, yaptığı konuşmada, Malezya Korvet Projesi'nin iki ülke arasındaki savunma işbirliğinde tarihi dönüm noktası olduğunu, Malezya Kraliyet Donanması için savaş gemisi tedarikinde ilk ortaklığı temsil ettiğini söyledi.

Zahari, projenin, ilk geminin başarıyla denize indirilmesi ve bugünkü törenin planlandığı şekilde gerçekleştirilmesiyle yolunda ilerlemeye devam ettiğini dile getirerek, 'Bu olumlu ivmenin sürerek 2027 yılı sonuna kadar 3 geminin de teslim edilmesiyle projenin başarıyla tamamlanacağına inanıyorum.' değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye'nin savunma sanayisindeki önemli ilerlemeleri ve kendi kendine yeten savunma üreticisi olarak geniş çapta tanındığını vurgulayan Zahari, 'Malezya açısından bu işbirliği, gelişmiş bilgi alışverişi ve etkili teknoloji yoluyla savunma sanayimizi güçlendirmede kilit rol oynayacaktır. İşbirliğinin, savunma işbirliğinin ötesine geçerek diğer potansiyel girişimleri de kapsayacak şekilde daha da güçlenerek devam etmesini içtenlikle umuyorum.' dedi.

- 'Projenin ikinci korvetinin denize indirilmesiyle bir diğer önemli kilometre taşına tanık olduk'

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkan Yardımcısı Mustafa Murat Şeker de proje kapsamında ilk korveti denize indirme töreninin 24 Mayıs'ta gerçekleştirildiğini belirterek, 'Projenin ikinci korvetinin denize indirilmesiyle bir diğer önemli kilometre taşına tanık olduk.' ifadesini kullandı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde, Türk savunma sanayisinin yenilikçi teknolojiler geliştirerek ve ileri çözümler sunarak önemli ilerleme kaydettiğine dikkati çeken Şeker, 'KOBİ'ler, araştırma kurumları, üniversiteler ve nitelikli iş gücü de dahil olmak üzere 4 binden fazla şirket ile ülkemiz, NATO standartlarında çözümler sunabilmekte ve önde gelen küresel savunma ihracatçılarıyla etkin bir şekilde rekabet edebilmektedir.' diye konuştu.

Şeker, Türkiye'nin gemi inşa yeteneklerini istikrarlı şekilde güçlendirdiğine işaret ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Modern savaş gemilerinin tasarım, yapım ve entegrasyonunda ileri düzey yetenekler sergileyerek deniz gemi inşasında dünyanın önde gelen ülkelerinden biri olarak tanınıyoruz. Türk tersaneleri, şu anda hem Türk Deniz Kuvvetlerinin hem de dost ve müttefik ülkelerin ihtiyaçlarını karşılayan 50'den fazla deniz platformunun eş zamanlı inşasını başarıyla yönetmektedir. Türkiye, sadece savunma ürünleri tedarikçisi değil teknoloji paylaşımına, ortak üretime, kapasite geliştirmeye ve uzun vadeli stratejik ortaklıkların geliştirilmesine kendini adamış güvenilir bir ortaktır. Kardeş ülkemiz Malezya ile geliştirdiğimiz güçlü savunma sanayi işbirliği, bu ortaklığın açık bir göstergesidir.'

Malezya Korvet Projesi'nin Türkiye-Malezya ilişkilerinde dönüm noktası olduğuna dikkati çeken Şeker, 'Birinci ve ikinci korvetlerin ardından, üçüncü geminin ağustos ayında denize indirilmesi planlanmaktadır. Bu sürdürülebilir üretim hızı, 2027 yılına kadar üç platformun da başarıyla teslim edilmesine olan bağlılığımızın açık bir göstergesidir.' görüşünü paylaştı.

STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz de gerçekleştirilen törenin, iki kardeş ülke Malezya ile Türkiye arasındaki köklü işbirliğini daha da güçlendiren önemli bir kilometre taşı olduğunu ifade etti.

Türkiye ile Malezya arasındaki ilk devletten devlete (G2G) savunma ticareti anlaşması ve Türkiye'nin Asya-Pasifik Bölgesi'ne ilk korvet ihracatı olan Malezya Korvet Projesi'nde ilk gemi 'TUNKU LAKSAMANA ABDUL JALIL'i 2 hafta önce suyla buluşturduklarını anlatan Güleryüz, 'Bugün ise projemizin ikinci gemisi 'RAJA LAUT'u da denize indirmiş olmak, STM'nin mühendislik ve lojistik operasyon hızının somut bir göstergesi oldu. Yakaladığımız bu yüksek üretim temposuyla serinin üçüncü gemisini önümüzdeki ağustos ayında denize indirmeyi, her üç platformu da 2027 yılı içinde teslim etmeyi hedefliyoruz.' diye konuştu.

Konuşmaların ardından tören heyetinin katılımıyla geminin suya indirilme süreci tamamlandı.

- Gemilerin inşası ve donatımı, Türk savunma sanayisi şirketlerinin yoğun katılımıyla gerçekleştiriliyor

Proje kapsamındaki gemiler, isimlerini Malezya'nın tarihindeki önemli şahsiyetlerden alıyor. İlk gemiye Malezya Kralı Sultan İbrahim'in 2015 yılında vefat eden ve 'prens-amiral' ünvanını taşıyan oğlu 'TUNKU LAKSAMANA ABDUL JALIL'in adı verilmişti. Bugün denize indirilen ikinci gemiye de 19. yüzyılda Selangor yönetimi ile bölgesel deniz ticaretinde rol oynayan tarihi figür 'RAJA LAUT'un ismi verildi.

Türk Deniz Kuvvetleri ve Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) öncülüğünde geliştirilen MİLGEM Projesi ile dünyada kendi savaş gemisini tasarlayıp üretebilen 10 ülkeden biri konumuna gelen Türkiye, SSB'nin ihracat vizyonu ile Türkiye ekonomisine katkı sunarken dost-kardeş ülkelerin savunma kapasitelerini de geliştiriyor.

Bu çerçevede, Türkiye ile Malezya arasında 'Savunma Ürünleri Tedarikine İlişkin G2G Mutabakat Muhtırası İmza Töreni' ve Malezya Kraliyet Donanması için tedarik edilecek 'Kıyı Görev Gemisi (LMS) Batch 2 Projesi Kabul Mektubu (LoA) Teslim Töreni', 10 Haziran 2024'te Ankara'da gerçekleştirildi. Gemilerin sac kesim töreni 4 Aralık 2024'te, blok koyma töreni de 8 Nisan 2025'te İstanbul'da yapıldı. Projenin ilk gemisi, bu yıl 24 Mayıs'ta düzenlenen törenle denize indirildi.

STM tarafından Malezya Kraliyet Donanmasının gereksinimlerini karşılayacak şekilde tasarlanmış ve özelleştirilmiş üç korvet, 'Kıyı Görev Gemisi İkinci Seri (LMSB2) Projesi' kapsamında İstanbul Denizcilik Tersanesi'nde inşa ediliyor.

STM, tasarımdan performansa, inşadan gemilerin teslimine kadar projenin tüm aşamalarından sorumlu ana yüklenici oldu. STM, gemi tasarımı, proje ve inşaat yönetimi, malzeme/sistem tedariki, entegrasyon tasarımı ve montajı, testler ve Entegre Lojistik Destek (ELD) faaliyetleri ile projeye ilişkin tasarım ve ELD dokümanlarının hazırlanmasını üstleniyor.

Proje kapsamında gemilerin inşası ve donatımı, Türkiye'de Türk savunma sanayisi şirketlerinin yoğun katılımıyla gerçekleştiriliyor.

Projeye göre, STM ana yükleniciliğinde inşa edilecek gemilerde ASELSAN tarafından geliştirilen 30 mm MUHAFIZ (Smash) Uzaktan Komutalı Stabilize Top Sistemi, CENK 3D Arama Radarı, ARES 2D Su Üstü Radar ED Sistemi, Akrep Atış Kontrol Radarı, Chaff Aldatma Sistemi, Dost-Düşman Tanıma Sistemi IFF ve diğer elektronik sensörler, ROKETSAN tarafından geliştirilen ATMACA Gemisavar Füzesi, HAVELSAN tarafından geliştirilen Savaş Yönetim Sistemi (SYS) ve 76 mm top atış kontrol sistemi yer alacak.

Gemiler, 99,56 metre boya, 2 bin 500 ton deplasmana, 26 knot maksimum hıza, helikopter iniş platformuna ve 111 kişilik personel kapasitesine sahip olacak.

'Türk edebiyatına ve düşünce dünyamıza önemli katkılar sunan Abdurrahim Karakoç'u, Cahit Zarifoğlu'nu ve Mevlana İdris Zengin'i rahmetle ve saygıyla anıyorum. Her biri kendine özgü kalemi ve duruşuyla kültür hayatımızda kalıcı izler bıraktı. Eserleriyle nice insanın gönlüne dokunan, düşünce ve edebiyat dünyamıza değer katan bu kıymetli isimlerin hatırası, yazdıkları eserlerde, yol gösterdikleri nesillerde ve bıraktıkları izlerde yaşamaya devam ediyor. Ruhları şad, mekanları cennet olsun.'

Engelli ve engelsiz bireylerin aynı parkurda, aynı heyecanı paylaşarak yer aldığı etkinlik kapsamında elde edilecek gelirlerin TESYEV aracılığıyla ihtiyaç sahibi engelli bireylerin yaşamına doğrudan katkı sağlayacak alanlarda değerlendirilmesi planlanıyor.

Bu kapsamda sağlanacak desteklerin, öğrenim bursu, spor malzemesi ve ekipman desteği, sağlık, rehabilitasyon, ortez-protez ve benzeri öncelikli ihtiyaç alanlarında kullanılması öngörülüyor.

Katılımcılara iyi bir koşu deneyimi sunan 'One Run' etkinliği, toplumsal fayda yaratan anlamlı bir dayanışma platformu niteliği taşıyor.

Bu etkinlik, kamu kurumları, yerel yönetimler, özel sektör, sivil toplum kuruluşları, spor camiası ve tüm paydaşların katkısıyla Türkiye'de kapsayıcı spor kültürünün güçlenmesine hizmet edecek öncü bir organizasyon olarak konumlandırılıyor.

Savaşın 100'üncü gününe girildiği 7 Haziran itibarıyla küresel ticaret için stratejik konumda bulunan Hürmüz Boğazı'nda günlük ticari gemi geçişleri oldukça kısıtlı sayıda gerçekleşirken, Boğaz'ı geçen gemiler için ana yöntem İran'a ödeme yapmak veya diplomatik müzakere yoluyla çözüm bulmak üzerine şekillendi.

Hürmüz Boğazı'nda gemilerin bir kısmı Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) kapalı halde geçiş yaparken, bu dönemde İran'ın kara sularında gemiler için oluşturduğu "İran rotası" olarak nitelendirilen yeni bir güzergah ortaya çıktı. Gemilerin bir kısmı ise Uluslararası Denizcilik Örgütü tarafından belirlenen rotayı kullanmaya devam ediyor.

100 günlük gemi geçişi normal şartlardaki bir haftalık trafiğe denk geliyor

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Kuruluşu (UNCTAD) verilerine göre, 1-27 Şubat arasında Hürmüz Boğazı'ndan günde ortalama 129 gemi geçiş yaptı. İngiltere Deniz Ticaret Örgütü verilerine göre ise Hürmüz Boğazı'ndan tarihsel ortalamada günde 138 gemi geçiyordu.

Savaşın 100 gününde Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişlerinin bilançosu, trafiğin savaş öncesi seviyelere göre yüzde 90'dan daha fazla gerilediğini ortaya koydu.

AA muhabirinin veri analitik şirketi Kpler'in verilerinden derlediği bilgilere göre, 7 Haziran Türkiye saatiyle 09.00 itibarıyla Hürmüz Boğazı'ndan savaşın başından beri 988 ticari gemi geçiş yaptı, bunların 84'ünü konteyner gemileri oluşturdu.

Böylece, ortalamaya bakıldığında savaşın 100 gününde Boğaz'daki günlük gemi geçişleri 10 oldu. Yaklaşık 1000 gemi normal şartlar altında Boğaz'daki bir haftalık trafiğe denk geliyor. Boğaz'ı geçen gemiler arasında gölge filo veya yaptırım kapsamında yer alan gemilerin ağırlığı görülüyor.

28 Şubat'tan itibaren gemi trafiğinde tarihi düşüş

ABD/İsrail-İran Savaşı'nın 28 Şubat'ta başlamasının ardından Hürmüz Boğazı'nda gemi geçişleri sert şekilde düşüş gösterdi. 28 Şubat'ta 78 gemi Boğaz'dan geçerken, bu rakam 1 Mart'ta 30 ve 2 Mart'ta 13 oldu.

Gemi geçişlerinin takip eden günlerde 2'ye kadar gerilediği görüldü. 1 Mart'ın ardından 18 Nisan da 27 gemiyle savaş döneminde en yoğun trafiğin yaşandığı gün olarak kayıtlara geçti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, 17 Nisan'da Lübnan'daki ateşkes doğrultusunda, ateşkes süresinin sonuna kadar Hürmüz Boğazı'nın tüm ticari gemilerin geçişine açık olacağını bildirmiş, ABD Başkanı Donald Trump da Boğaz'ın tamamen açıldığını ancak İran'la anlaşma süreci tamamlanana kadar ABD ablukasının süreceğini belirtmişti.

Ancak İran 18 Nisan'da ABD'nin İran limanlarına giden veya bu limanlardan hareket eden gemilere yönelik abluka kalkana kadar Hürmüz Boğazı'nın "kapalı kalacağını" açıklamıştı.

Savaşın 100 günlük döneminde sadece bir geminin geçtiği 7 Mayıs ise Boğaz'daki trafiğin en düşük olduğu gün olarak kaydedildi.

Savaşın başlamasından bu yana Boğaz'dan geçen gemilerin ana ticaret rotasını Körfez'deki üreticilerle Asya ve Afrika'daki belirli ülkeler oluştururken, Hürmüz Boğazı'nda Batı ülkeleriyle ticaret neredeyse silindi.

Petrol ve petrol ürünleri taşıyan gemiler çoğunlukta

Savaşın 100 gününde Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerin 456'sını petrol ve petrol ürünleri taşıyan gemiler oluşturdu. Boğaz'dan 28 Şubat'ta 50 ham petrol ve petrol ürünü gemisi geçerken, bu rakam 1 Mart'ta 17'ye, 2 Mart'ta 6'ya ve 3 Mart'ta 2'ye kadar geriledi. Bu dönemde Boğaz'dan petrol ve petrol ürünleri gemisinin geçiş yapmadığı günler de oldu.

Söz konusu geçişlerde İran limanlarından kalkan yüklü gemiler çoğunluk oluştururken, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak, Kuveyt, Umman, Suudi Arabistan ve Katar'dan hareket eden gemiler de Boğaz'dan geçti.

Petrol ve petrol ürünleri taşıyan gemiler Boğaz'dan geçerek başta Çin, Hindistan, Singapur, Güney Kore, Japonya, Vietnam, Pakistan, Malezya, Tayland ve Myanmar gibi ülkelere gitti.

LNG ticareti oldukça kısıtlı kaldı

Savaşın başlamasının ardından İran'ın saldırılarında Körfez'de zarar gören enerji altyapısı nedeniyle bölgedeki üretimde önemli kayıp yaşandı.

Özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin büyük kısmını oluşturan Katar'daki LNG tesisinde üretimin durmasıyla, Boğaz'dan günlerce LNG gemisi geçmedi. 28 Şubat'ın ardından ilk LNG gemisi 2 Nisan'da Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yaptı.

Savaşın 100 gününde Boğaz'dan sadece 18 LNG gemisi geçti. Bu da söz konusu dönemdeki toplam geçişlerin yaklaşık yüzde 2'sine karşılık geldi. Hürmüz Boğazı'ndan geçerek Körfez'den çıkan yüklü LNG gemileri Pakistan, Hindistan, Çin ve Japonya'ya gitti.

LPG gemilerinin çoğu İran limanlarından yüklendi

Hürmüz Boğazı'ndan aynı dönemde geçen 149 LPG gemisi toplam geçişlerin yüzde 15'ini oluşturdu. Hürmüz Boğazı'nı geçen yüklü LPG gemileri en fazla İran olmak üzere, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Kuveyt limanlarından hareket etti.

Söz konusu gemilerin rotasında Pakistan, Hindistan, Çin, Malezya, Endonezya, Umman, Cibuti, Somali ve Şili yer aldı.

Kuru yük gemilerinin rotası çeşitli

Boğaz'dan geçiş yapan gemilerin yüzde 28'ine karşılık gelen 281 gemiyi kuru yük gemileri oluşturdu.

Bu dönemde Hürmüz Boğazı'ndan geçen kuru yük gemileri diğer yakıtlara göre daha çeşitli rotalar oluşturdu. Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, İran, Hindistan, Suudi Arabistan, Türkiye, Kanada, Tayland, Ukrayna, Brezilya, Arjantin, Çin, Umman, Tanzanya, Endonezya ve Irak dahil farklı ülkelerden yüklenen gemiler ticaret akışını sürdürdü.

Ayrıca savaşın başlamasının ardından Körfez'de mahsur kalan 10'a yakın yolcu gemisi de bu dönemde Boğaz'dan geçti.

Paşabağları'ndan Meryem Ana Kilisesi'ne, Kaymaklı Yeraltı Şehri'ne kadar bölgeyi gezen Mendoni'ye, Kültür ve Turizm Bakanlığı Avrupa Birliği ve Dış ilişkiler Dairesi Başkanı Gözde Şahin ile Kapadokya Alan Başkanı Cem Aslanbay eşlik etti.

Dünyanın en dikkat çekici doğal oluşumları arasında gösterilen peribacalarını yakından inceleyen Mendoni, bölgenin korunmasına yönelik çalışmalar hakkında bilgi aldı.

Yerli ve milli imkanlarla geliştirilen hava-hava füzeleri GÖKDOĞAN ve BOZDOĞAN'ın harp başlıklı atış testlerini tam isabetle tamamladığını bildiren Bakan Kacır, test süreçlerine dair şunları kaydetti:

“GÖKDOĞAN ve BOZDOĞAN en son testlerinde gerçek harp başlığıyla hedefleri tam isabetle vurarak doğrulama süreçlerini başarıyla tamamladı, seri üretim süreçleri başladı. Bu sadece bir test değil, gökyüzündeki caydırıcılığımızın, mühendisliğimizin ve kararlılığımızın somut bir göstergesi.”
Kacır, projelerde emeği geçenlere teşekkür ederek, "TÜBİTAK SAGE'mizin mühendis ve teknisyenleri başta olmak üzere bu büyük başarıda emeği bulunan tüm paydaşlarımızı yürekten kutluyorum. Ülkemize hayırlı olsun. Milli Teknoloji Hamlesi yolunda çok daha güçlü yarınlara." değerlendirmesinde bulundu.

Bakan Kacır, NSosyal hesabından da GÖKDOĞAN ve BOZDOĞAN'ın test anları ve füzelerin özelliklerine ilişkin detayları içeren videoyu paylaştı.

O anları kaydeden şahıslar ise TOMA'ya saldırı sırasında “Helal olsun” diye bağırırken, eylemcinin yakalanmasının ardından “Yazık ya” sözleri duyuldu.

Saldırgan polis ekiplerince gözaltına alındı.

Taşkınlık çıkarmaya çalışan Yahudinin İsrail vatandaşı olduğu ortaya çıktı.

İsrailli asker, Gazze’de Filistinli çocukların drone ile takip edilip hedef alındığı anlara ait videoyu paylaştı

Kfir Tugayı'na bağlı bir İsrailli asker, özel Instagram hesabında bir video paylaştı.

Görüntülerde, Gazze'de iki çıplak ayaklı Filistinli çocuğu takip eden bir dört pervaneli insansız hava aracının yer aldığı ve bu durumun bir savaş suçu olduğunu gösteren bir olay belgelendiği görülüyor.

Çocuklar ilk saldırıdan kurtuldu, ancak insansız hava aracı takibine devam etti ve çocukların akıbeti bilinmiyor.

Şüphelinin yakalanması için operasyon başlatan polis ekipleri, aracı takibe aldı. İlçede başlayan ve Gaziantep kent merkezine kadar devam eden onlarca kilometrelik kovalamaca sırasında şüpheli, polis araçlarına defalarca ateş açtı.

Şoförden cesur müdahale

Kovalamaca sırasında Yavuzeli ilçesindeki polis uygulama noktasına gelindiğinde, şüphelinin polise ateş açmak üzere olduğunu fark eden taksi sürücüsü, canını hiçe sayarak müdahalede bulundu. Silahlı şüpheliyi engellemek için hamle yapan sürücü, zanlının elindeki silahı alarak araçtan dışarı attı. Bu sırada aracın kapısının açılmasını fırsat bilen güvenlik güçleri, Semih Çalışkan'ı etkisiz hale getirerek gözaltına aldı.

"Son gücümle silahı elinden aldım"

Olayın ardından yaşadığı dehşet anlarını anlatan taksi sürücüsü, şüphelinin yol boyunca polise ateş ettiğini ve kendisini de tehdit ettiğini belirtti.

Yavuzeli'ndeki uygulama noktasına geldiklerinde zanlının silahını polise doğrulttuğunu ifade eden sürücü, "Yakın mesafeden polise ateş etmek üzereydi. Hemen müdahale ederek silahı camdan aşağı attırdım. Son gücümle elindeki silahı aldım ve dışarı fırlattım." dedi.

Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen şüpheli Semih Çalışkan, çıkarıldığı nöbetçi hakimlikçe tutuklanarak cezaevine gönderildi.

"Filistin için adalet, dünya için vicdan" yazılı pankart eşliğinde yürüyen katılımcılar, zaman zaman tekbir getirip, "Yaşasın küresel intifada", "Katil İsrail Filistin'den defol" sloganları attı.