Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) tarafından düzenlenen 'Türkiye-Suriye İş ve Yatırım Forumu', Ticaret Bakanı Bolat, Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanı Nidal Şaar, DEİK Başkanı Nail Olpak, Suriye İş Konseyleri Koordinasyon Konseyi Başkanı Rawad Ramadan, DEİK Türkiye-Suriye İş Konseyi Başkanı Mahsum Altunkaya, Suriye-Türkiye İş Konseyi Başkanı Hüssam Eddin Tatari ve iş insanlarının katılımıyla gerçekleştirildi.
Bolat, burada yaptığı konuşmada, bugün sabah saatlerinden bu yana devam eden programlarla Türkiye-Suriye ilişkilerinin ekonomik, ticaret, sanayi, yatırım, ulaştırma, gümrük, enerji, finansal ilişkiler ve fuarcılık gibi alanlarda birçok konuyu ele alma fırsatı bulduklarını söyledi.
Suriye'nin 14 yıl süren çok acılı, yıkıcı ve sancılı bir dönemi 6 Aralık 2024'te devrimle geride bıraktığını anımsatan Bolat, bu dönemde Suriye halkının en büyük destekçisinin Türkiye olduğunu vurguladı.
Bolat, Türkiye'nin 14 yıl boyunca 3,5 milyona yakın Suriyeli'ye ev sahipliği yaptığına işaret ederek, şöyle devam etti:
'Geçen 15 aylık sürede Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara liderliğindeki yeni Suriye yönetimi, ülkede devraldığı yıkım ve enkaz tablosundan bu kadar kısa bir sürede yeni bir devlet inşa etmeye muvaffak oldu. Gerek ülkede terör odaklarının ortadan kaldırılması ve birlik ve bütünlüğün sağlanması, güvenliğin artması, istikrarlaştırma sürecindeki başarı, kamudaki kurumsal kapasitenin iyileştirilmesi, özel sektörde tekrar çarkların dönmeye başlaması, uluslararası ilişkilerde Türkiye'nin de ciddi gayretleri ve arabuluculuğuyla, Batı dünyası ile ilişkilerin düzelmesi, mali, ticari ambargoların kaldırılması, İslam İşbirliği Teşkilatı'na Suriye'nin yeniden iştirak etmesi, komşu ülkelerle kurulan ekonomik ve siyasi ilişkiler, bütün bunlar yeni Suriye açısından büyük başarılar oldu. Biz bundan komşu ülke olarak, kardeş ülke olarak büyük bir memnuniyet duyuyoruz. Yüzyıllarca beraber yaşadığımız ve aynı coğrafyada 910 kilometre sınırı paylaştığımız akrabalık, dostluk, kardeşlik ve dini bağlarımızın, tarihi bağlarımızın olduğu bu dost ve kardeş ülkenin iyiliği, esenliği, bizim de iyiliğimiz ve esenliğimiz anlamına gelmektedir.'
- 'Geçen yıl yüzde 40 artışla 3,7 milyar dolarlık ticaret gerçekleştirdik'
Bakan Bolat, ticaret noktasında ilişkilerin hızlandığını belirterek, geçen yıl yüzde 40 artışla 3,7 milyar dolarlık ticaret gerçekleştirildiğini bildirdi.
Bolat, Suriye ile dengeli, sürdürülebilir ticaretten yana olduklarını vurgulayarak, 'Gerek 2011 öncesindeki Serbest Ticaret Anlaşmamızın canlandırılması gerekse daha ileri seviyede geniş şümullü bir ekonomik işbirliği anlaşması yapma konusunda da kardeşlerimize gerekli bilgilendirmeyi yaptık. Şu anda JETCO ile adım adım ilerliyoruz. Diğer taraftan Ortak Gümrük Komitesini kuran anlaşmayı Suriye'de imzalamıştık ve burada bu anlaşma da 26 Mart tarihinde yürürlüğe girdi bu sene, yani 10 gün önce, ve artık gümrük konularında kolaylaşma hızlanma gibi konular Ortak Gümrük Komitesinde iki hükümetin ilgili bakanları arasında konuşulacak, çözülecek.' diye konuştu.
Orta Doğu'da komşu ülkeleri yaralayan bir savaş olduğuna dikkati çeken Bolat, bu noktada Türkiye ve Suriye'nin transit ticaretinin hızlanması ve kolaylaşmasının Orta Doğu'ya yönelik tedarik ihtiyaçlarının karşılanması noktasında büyük önem taşıdığını kaydetti.
Bolat, ulaştırma alanında ilgili bakanların imzaladıkları iki anlaşma ile gerek ikili ticaretteki ulaştırma kolaylıkları gerekse Suriye'den transit geçiş konusunda bir anlaşmanın geçen yıl 28 Haziran'da İstanbul'da imzalandığını hatırlatarak, 'Şu anda transit ticaret Suriye üzerinden bütün Orta Doğu'ya ve Körfez'e mümkün hale geldi. Aynı şekilde yine kardeşimiz, dostumuz Suudi Arabistan ile de geçen hafta transit ticaret konusunda şoförlerimiz için vize verilmesi konusunda 10 yıldır olmayan bir konuda büyük bir anlaşma ile ilerleme sağlamış durumdayız. Gelecek hafta çarşamba gününden itibaren Suudi Arabistan üzerinden de transit ticaret başlıyor.' şeklinde konuştu.
- 'Türk firmaları Suriye'nin yeniden inşasında görev almaya hazır'
Ticaret Bakanı Bolat, ticaret alanında karşılıklı fuarlara katılımın hızlandığına değinerek, geçen yıl Türkiye'nin Şam Fuarı'nın resmi şeref misafiri ülke konumunda olduğunu söyledi.
Bolat, bu fuarda en büyük pavyonu tutarak ve Türk firmalarını götürerek orada yer alındığını belirterek, 'Bu sene de davet ettiler. Suriye'deki fuarlara, temmuzda tekstil fuarı var, ağustos sonunda Şam Uluslararası Fuarı var ve diğer sektörel fuarlara da katılacağız.' dedi.
İki ülke arasında kamu kurumlarının idari ve teknik işbirliği konusunda anlaşma imzaladıklarına vurgu yapan Bolat, onun da yürürlükte ve karşılıklı eğitim danışmanlık çalışmalarının başladığını bildirdi.
Bolat, Suriye'nin geçen yıl İslam İşbirliği Teşkilatı Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK) toplantısında üyeliğe yeniden kabul edildiğini kaydederek, Türkiye'nin de İSEDAK'ın daimi ev sahibi konumunda olduğunu dile getirdi.
Müteahhitlik konusunda dünyada nam salmış Türk firmalarının Suriye'nin yeniden inşasında görev almaya hazır olduğunu aktaran Bolat, 'Onlar da incelemeler yapıyorlar. Suriye, özellikle ülkede birlik ve bütünlüğü sağladıktan ve mali ambargolar kalktıktan sonra güven unsurunu yükseltti, istikrar katsayısını yükseltti. Bundan sonra artık yatırımlar, inşaat faaliyetleri, müteahhitlik faaliyetleri, sanayi bölgeleri yatırımları hızlanacaktır, buna yürekten inanıyoruz.' dedi.
Bolat, Türkiye ile Suriye ekonomi ilişkileri açısından bugünün tarihi bir gün olmasını dilediğini ifade ederek iki ülkenin el ele büyük bir ekonomik entegrasyonu birlikte başaracağını ve halklarının esenliği ve refahı konusunda parlak günlerin yakında olduğunu sözlerine ekledi.