Dolar (USD)
32.78
Euro (EUR)
35.08
Gram Altın
2458.25
BIST 100
10471.32
02:17 İMSAK'A
KALAN SÜRE

30 Haziran 2023

Hanehalkı Tüketim Harcamaları

Milli Gelir, üretim, gelir ve harcama olmak üzere üç farklı yöntemle hesaplanır. Harcama yöntemine göre GSYH’nın ana bileşenleri ise yerleşik hanehalklarının tüketimi, devletin nihai tüketim harcamaları, gayrisafi sabit sermaye oluşumu, mal ve hizmet ihracatı ve ithalatıdır.

Türkiye gibi tüketim ağırlıklı büyüme modelini benimseyen ülkelerde hanehalkı tüketim harcamalarının büyümeye olan etkisi de güçlü olur. Örneğin en son açıklanan ilk çeyrek büyüme verisinde, yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 16,2 artarken, özel tüketimin büyümeye katkısı 10,9 puan olmuştu.

Ülkemizde hanehalklarının tüketim amaçlı yaptığı harcamaların yaklaşık üçte ikisini (yüzde 66,5) gıda ve alkolsüz içecekler, konut ve kira ile ulaştırma kalemleri oluşturuyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan Hanehalkı Bütçe Araştırması'nın 2022 yılı sonuçlarına göre; Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim amaçlı yaptığı harcamalar içinde en yüksek payı yüzde 22,8 ile gıda ve alkolsüz içecek harcamaları alırken, ikinci sırayı yüzde 22,4 ile konut ve kira harcamaları, üçüncü sırayı ise yüzde 21,3 ile ulaştırma harcamaları aldı.

Toplam tüketim harcamalarında en düşük payı alan harcama türleri ise yüzde 1,4 ile eğitim hizmetleri, yüzde 2,2 sağlık ve yüzde 2,5 ile eğlence ve kültür harcamaları oldu.

Bu oranlar Türkiye genelini yansıtıyor. Dolayısıyla farklı gelir gruplarının bütçelerinde, ana harcama gruplarına ayrılan pay da değişiklik gösteriyor.

Gelire göre sıralı yüzde 20'lik gruplar itibarıyla tüketim harcamalarının 2022 yılındaki dağılımına bakıldığında; en düşük gelir grubu olan birinci yüzde 20'lik grupta yer alan hanehalkları, gıda ve alkolsüz içecek harcamalarına yüzde 35,8, konut ve kira harcamalarına yüzde 29,3, ulaştırma harcamalarına yüzde 8,3 ve mobilya ve ev eşyası harcamalarına yüzde 5,5 pay ayırdı.

En yüksek gelir grubu olan beşinci yüzde 20'lik grupta yer alan hanehalkları ise, ulaştırma harcamalarına yüzde 28,5, konut ve kira harcamalarına yüzde 19,3, gıda ve alkolsüz içecek harcamalarına yüzde 16,6 ve lokanta ve otel harcamalarına yüzde 6,8 pay ayırdı.

Rakamlardan da anlaşılacağı üzere en yüksek gelir grubu, gıda ve alkolsüz içecekler, konut ve kira ile ulaştırma harcamalarına toplamda yüzde 64,4 pay ayırırken, en düşük gelir grubunda ise bu oran yüzde 73,4’e kadar çıkıyor. Bu tablonun bir sonucu da alt gelir grubunda yer alanların bütçelerinde, eğitim, eğlence ve kültür gibi kişilerin sosyal ve kültürel açıdan gelişimlerine katkı sağlayan ana harcama kalemlerinin yeteri kadar yer almamasıdır.

Öte yandan en düşük gelir grubunun gıda ve alkolsüz içecek harcamaları için ayırdığı pay en yüksek gelir grubuna göre 2 kat daha fazla. Bu yüzden en düşük gelir grubu için hissedilen enflasyon, açıklanan resmi rakamın üzerinde kalıyor.

9 günlük bayram tatili de bitiyor. Eksik iş günü nedeniyle sanayi üretimi, konut satışları gibi bazı veriler Haziran ayında düşüş gösterebilir.

Bu vesileyle tüm İslam âleminin Kurban Bayramını kutlarız.

 
ABONE OL
Deniz feneri detay
Kızılay 160x600