0

Mehmet Dikmen

Abdullah bin Ab­bas'­tan:

"Al­lah Re­sû­lü:

– Al­lah'a han­gi amel da­ha se­vim­li­dir? di­ye so­ran bir ada­ma, şu ce­va­bı ver­di:

– Kur'an'ı baş­tan so­nu­na ka­dar okumak, bi­tir­dik­çe ye­ni­den baş­la­mak..."

(Tir­mi­zi/Kı­ra­at 4)

* * *

Bu ha­dis­te Kur'an'ı baş­tan so­na oku­yup hat­met­me­nin Al­lah ka­tın­da ne ka­dar se­vap­lı bir iba­det, se­vim­li bir amel ol­du­ğu an­la­şıl­mak­ta­dır.

Bu se­bep­le Kur'an hat­mi­ne ge­re­ken de­ğer ve­ril­me­li­dir.

Bu ha­dis­te, aynı zamanda, Kur'an'ı hat­met­mek di­ye bir iba­det yok­tur şek­lin­de id­dialar ile­ri sü­ren ba­zı ila­hi­yat­çı­la­ra, red­di­ye de var­dır.

Kur'an'ı baş­tan so­na oku­yup bi­tir­menin, Al­lah ka­tın­da mak­bul bir amel ol­du­ğu vur­gu­lan­mak­ta­dır.

Kur'an hat­mi­ne kar­şı çı­kan­la­rın mak­sa­dı, Kur'an'ı sa­de­ce se­vap ka­zan­mak ni­ye­tiy­le oku­ma­nın, Kur'an'a kar­şı mü'mi­nin yap­ma­sı ge­re­ken gö­re­vin ta­ma­mı, hat­ta ga­ye­si ol­ma­dı­ğı­nı ifa­de et­mek ise; bu fi­kir­de bir hak­lı­lık pa­yı ol­du­ğu söy­le­ne­bi­lir.

Ger­çek­ten de Kur'an, Al­lah ta­ra­fın­dan in­san­la­ra, sa­de­ce oku­ma se­va­bı ka­za­nıl­sın diye indirilmemiştir. Se­va­bı yal­nız­ca ölü­le­re ba­ğış­la­nıp ölenlere fay­da­sı dokunan bir ki­tap ha­li­ne ge­ti­ril­sin de istenmemiştir.

Kur'an, as­lın­da di­ri­lere gel­miş­tir. Di­ri­le­rin, an­la­mak niyetiyle oku­ma­la­rı ve ha­ki­kat­la­rı­nı ha­yat­la­rı­na uy­gu­la­ma­la­rı için in­di­ril­miş­tir. Ana ga­ye bu­dur.

Mü'minin Kur'an'a kar­şı gös­ter­me­si ge­re­ken asıl gö­rev, hür­met yü­küm­lü­lü­ğü de bu­dur. Ti­la­vet se­va­bı ve bu se­va­bın ölü­le­re ba­ğış­lan­ma­sı, ta­li fay­da­lar­dır. Asıl mak­sad de­ğil­dir.

Kur'an hat­mi­nin ga­ye ha­li­ne ge­ti­ri­lip Kur'an'a kar­şı mü'mi­nin asıl yap­ma­sı ge­re­ken ödev­le­rin unu­tul­ma­sı ve­ya unut­tu­rul­ma­sı karşısında, ba­zı ila­hi­yat­çı­la­rın İs­lam­da Ha­tim diye bir ibadet yok­tur, id­di­alarını aşırı bir tep­ki ola­rak de­ğer­len­dir­mek müm­kün­dür.

Kur'an'a kar­şı gös­te­ri­le­cek say­gı ve ye­ri­ne ge­ti­ri­le­cek gö­rev; ne sa­de­ce laf­zı­nı oku­ma­yı esas alıp ma­na­sı­nı ihmal et­mek­tir, ne de ma­na­sı­nı uy­gu­la­ma­yı asıl ka­bul ede­rek, ti­la­ve­ti­ni ter­ke­tmektir.

Hem laf­zı­nı ağız di­liy­le oku­mak, hem de ma­na­sı­nı be­den ve dav­ra­nış di­liy­le uy­gu­la­yıp ame­le dö­nüş­tür­mek­tir.