Özbek Uzay Ajansı (Özbek Kosmos) Genel Müdürü Şuhrat Kadirov'un ev sahipliğinde düzenlenen toplantıya, 30'dan fazla ülkeden uzay ajanslarıyla ilgili kurumlarının üst düzey yöneticileri ile çok sayıda uzman ve bilim insanı katıldı.
Toplantıda Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Genel Sekreteri Büyükelçi Kubanıçbek Ömüraliyev, Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç, TÜRKSAT AŞ Genel Müdürü Ahmet Hamdi Atalay ve astronot Alper Gezeravcı da yer aldı.
Orta Avrasya'da uzay ekosisteminin gelişimini destekleyen önemli uluslararası platformlardan biri olarak öne çıkan etkinliğin açılışında konuşan Ömüraliyev, uzayın artık sadece bilimsel keşif alanı olmaktan çıkarak ekonomik kalkınma, teknolojik ilerleme ve stratejik ortaklıkların önemli bir unsuru haline geldiğini belirtti.
Ömüraliyev, bölgenin güçlü bilimsel altyapı, gelişen teknolojik kapasite ve genç nüfusuyla uzay çalışmalarında önemli bir potansiyele sahip olduğunu ifade ederek, üye ülkelerin bu alandaki işbirliğini stratejik öncelik haline getirdiğini dile getirdi.
Konferans kapsamında yürütülen ortak girişimlere de değinen Ömüraliyev, ortak uydu projelerinin bölgesel işbirliğinin somut bir göstergesi olduğunu vurgulayarak, 'Bu projeler, diyalogdan somut uygulamalara geçişte önemli bir adım niteliği taşıyor.' dedi.
Ömüraliyev, uzay alanında sürdürülebilir ilerleme için bölgesel koordinasyonun artırılması, araştırma ve geliştirme yatırımlarının genişletilmesi, veri paylaşım mekanizmalarının güçlendirilmesi ve uzay sanayisinin desteklenmesi gerektiğinin altını çizdi.
Orta Avrasya'da uzayın geleceğinin bireysel çabalardan ziyade ortak hareket ve yenilikçi işbirlikleriyle şekilleneceğini söyleyen Ömüraliyev, bölge ülkelerinin küresel uzay çalışmalarında yalnızca katılımcı değil, aynı zamanda öncü bir rol üstlenmesi gerektiğine dikkati çekti.
Uzayda işbirliği barış ve kalkınmayı güçlendirir
Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Kıraç da Orta Asya'nın bilim tarihinde önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayarak, bölgede yetişen Muhammed el-Harezmi, Ebu Reyhan Biruni ve Uluğ Bey gibi büyük alimlerin çalışmalarının çağdaş bilimin temelini oluşturduğunu ifade etti.
Uzayın ülkeleri ortak hedefler etrafında bir araya getiren özel bir alan olduğunu belirten Kıraç, 'Hiçbir ülke uzayı tek başına keşfedemez ancak birlikte çalışarak bilgi, deneyim ve teknolojiyi paylaşabiliriz.' diye konuştu.
Kıraç, uzay alanında uluslararası işbirliğinin yalnızca teknolojik gelişim değil, aynı zamanda küresel barış ve sürdürülebilir kalkınma açısından da kritik rol oynadığına işaret ederek, Türkiye Uzay Ajansı olarak uzay çalışmalarını yalnızca teknolojiyle sınırlı görmediklerini, bu alanın eğitim, inovasyon ve uluslararası işbirliğini de kapsadığını dile getirdi.
Uzay teknolojilerinin iletişimden tarıma, afet yönetiminden bilimsel araştırmalara kadar birçok alanda fayda sağladığına değinen Kıraç, Türkiye'nin bu doğrultuda çalışmalarını sürdürdüğünü aktardı.
Kıraç, uzay çalışmalarının ekonomik kalkınma, bilimsel ilerleme ve bölgesel istikrar açısından önemli fırsatlar sunduğunu söyleyerek, Türkiye'nin bu alanda dost ve kardeş ülkelerle işbirliğini geliştirmeye hazır olduğunu vurguladı.
'Uzayda izi olanın dünyada sözü olur'
TÜRKSAT AŞ Genel Müdürü Atalay da bugün burada ülkeler arasındaki ortaklığı, çağımızın en stratejik alanlarından biri olan uzay alanına taşımak için bulunduklarını belirterek, 'Türkiye'de şöyle bir söz vardır, 'uzayda izi olanın, dünyada sözü olur.'' ifadesini kullandı.
Bugün uzayın artık 'uzak bir alan' olmaktan çıktığını dile getiren Atalay, uzayın, bölgenin geleceğinin şekillendiği bir alan olduğuna işaret etti.
Atalay, Orta Avrasya'nın yalnızca coğrafi bir bölge değil, doğu ile batıyı, kuzey ile güneyi, gelenek ile inovasyonu birbirine bağlayan stratejik bir köprü olduğunu vurgulayarak, bu potansiyelin bölge ülkeleri arasındaki işbirliğiyle daha da güçlenmekte olduğunu söyledi.
Bölgenin uzay destekli bir ekonomik ve teknolojik merkeze dönüşmesi için tarihi fırsata sahip olduğuna dikkati çeken Atalay, Türkiye olarak, uzayın geleceğinin ülkelerin tek başlarına değil, kapsayıcı bölgesel işbirlikleri, güvene dayalı ortaklıklar ve paylaşılan kabiliyetler sayesinde şekilleneceğinin altını çizdi.
Atalay ayrıca, Türkiye'nin bu alandaki 40 yılı aşkın tecrübesini Orta Asya ülkeleriyle paylaşmaya hazır olduğunu da sözlerine ekledi.
