Enerji sektöründe bölgesel entegrasyonun ve arz güvenliğinin küresel boyutta önem kazandığı bir dönemde, Türkiye, sahip olduğu kritik konumu sayesinde önemli bir bağlantı noktası olarak öne çıkıyor. Ülke, sektörde planlı altyapı yatırımları, dinamik piyasa işleyişi ve etkin piyasa düzenleyici kurumuyla bölgesel enerji güvenliğine katkı sağlayan bir yapıya dönüşüyor.
Enerji Düzenleyicileri Bölgesel Birliği (ERRA) Başkanı Andrijana Nelkova-Chuchuk, Türkiye'nin enerji kaynakları ile tüketici pazarlar arasında köprü görevi üstlendiğini belirterek, ülkenin bölgesel enerji güvenliğinde kritik rol oynadığını ifade etti.
Nelkova-Chuchuk, Türkiye'nin stratejik rolüne ilişkin, "Türkiye, bölgemizin daha geniş enerji haritasında seçkin bir konuma sahip. Birçok önemli arz alanı ve talep merkezinin buluşma noktasındaki konumu, ona enerji kaynakları ile onlara bağımlı piyasalar arasında doğal bir bağlayıcı rolü veriyor." dedi.
Coğrafi potansiyelin enerji güvenliğine dönüşebilmesi için iyi işleyen piyasalar ve başarılı düzenlemelerin bir arada olması gerektiğine dikkati çeken Nelkova-Chuchuk, özellikle doğal gaz piyasasında Türkiye'nin sunduğu tedarik ve rota çeşitliliğinin komşu pazarların direncini artırdığını ve altyapının bu süreçte anlamlı bir rol oynadığını vurguladı.
Nelkova-Chuchuk, elektrik piyasalarında ise yenilenebilir enerji yatırımlarının artmasıyla sınır ötesi enerji ticaretinin daha da önem kazandığına işaret ederek, ülkeler arasındaki bağlantı kapasitesinin ve sistem entegrasyonunun bölgesel enerji güvenliği açısından stratejik değer taşıdığını kaydetti.
Ülkelerin iletim sistemi operatörleri arasındaki koordinasyonun ve düzenleyiciler arasında başarılı uygulamaların paylaşılmasının uluslararası enerji sistemini geliştireceğini belirten Nelkova-Chuchuk, "Hem gaz hem de elektrik piyasalarındaki düzenleyiciler için temel hedef, piyasa katılımcıları arasında güveni teşvik etmektir. Şeffaf kurallar ve istikrarlı düzenleyici kararlar, sınır ötesi piyasa etkileşimini kolaylaştıracaktır." ifadelerini kullandı.
Bölgesel iş birliğinde tecrübe paylaşımı öne çıkıyor
Nelkova-Chuchuk, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) ERRA'nın kurucu ve aktif üyelerinden biri olarak sunduğu katkının tüm üye ülkeler için büyük değer taşıdığını aktardı.
Türkiye'nin enerji piyasalarında hayata geçirdiği reformların birçok ülke tarafından yakından takip edildiğini ifade eden Nelkova-Chuchuk, "Türkiye'nin enerji piyasalarındaki reform deneyimi, benzer geçiş süreçlerini yaşayan birçok düzenleyici kurum için önemli bir referans niteliği taşıyor." dedi.
Nelkova-Chuchuk, ERRA gibi bir platformun asıl değerinin, başarılı uygulamaların ve farklı yaklaşımların diğer ülkelerin sistemlerine nasıl uyarlanabileceğinin paylaşılması olduğunu anlattı.
EPDK'nin aktif katılımının Türkiye'nin reform tecrübelerinin bölge ülkeleriyle paylaşılmasına katkı sağladığını belirten Nelkova-Chuchuk, Balkan ülkelerindeki düzenleyicilerin Türkiye'nin kapsamlı deneyimlerinden yararlanabileceğini ve bu karşılıklı öğrenme sürecinin bölgesel enerji iş birliğini güçlendireceğini dile getirdi.
Nelkova-Chuchuk, iş birliğinin rekabetçi enerji piyasalarının geliştirilmesi, dijital dönüşüm, akıllı sayaçlar ve siber güvenlik uygulamaları ile dağıtık üretimin entegrasyonu, enerji depolama sistemleri ve daha esnek elektrik sistemlerine geçiş gibi alanlarda fayda sağlayacağını aktardı.
Yenilenebilir enerji yatırımları için fırsatlar artıyor
Bölgedeki yeşil dönüşüm sürecinin Türk enerji yatırımcıları için önemli fırsatlar sunduğuna işaret eden Nelkova-Chuchuk, bölge ülkelerinin yatırım ortamını daha cazip hale getirmek amacıyla çeşitli reformlar gerçekleştirdiğini söyledi.
Nelkova-Chuchuk, güçlü bölgesel deneyime ve teknik kapasiteye sahip yatırımcıların, bu piyasalar geliştikçe önemli fırsatlar yakalayacağını belirterek, birçok Türk şirketinin de bu alanda avantajlı bir konumda olduğunu dile getirdi.
Yatırımcıların proje geliştirme sürecinde ihtiyaç duyduğu açık, hızlı ve öngörülebilir uygulamaların bölgedeki otoriteler tarafından iyileştirildiğini aktaran Nelkova-Chuchuk, bu kapsamda ruhsatlandırma ve idari süreçlerin daha şeffaf hale getirilmesi, yenilenebilir enerji projelerinin şebekeye erişiminin kolaylaştırılması ve enerji depolama çözümlerinin geliştirilmesi gibi alanların öncelikli olduğunu ifade etti.
