Türk, BM İnsan Hakları Konseyinin, İran'daki insan hakları durumunu ele almak üzere düzenlediği özel oturumda konuştu.
İran sokaklarındaki vahşetin azalmış olsa da sürdüğünü kaydeden Türk, 'İran halkına yönelik şiddetli baskı, ülkenin sorunlarının hiçbirini çözmüyor. Aksine daha fazla insan hakları ihlali, istikrarsızlık ve kan dökülmesine zemin hazırlıyor.' dedi.
Türk, 8 Ocak'ta güvenlik güçlerinin göstericilere karşı gerçek mermi kullanmasıyla yoğunlaşan güvenlik operasyonu sırasında çocuklar dahil binlerce kişinin öldürüldüğünü belirtti.
8 Ocak'ta başlatılan iletişim kesintisi ve İran'a erişimlerinin olmaması nedeniyle daha spesifik gerçekleri doğrulamakta zorlandıklarını ifade eden Türk, 'Barışçıl protestocuların sokaklarda, yerleşim bölgelerinde, üniversitelerde ve sağlık tesislerinde öldürüldüğü bildiriliyor.' şeklinde konuştu.
Türk, güvenlik güçlerinin birçok şehirde toplu tutuklamalar yaptığını söyleyerek, avukatlar, insan hakları savunucuları, aktivistler ve sıradan sivillerin gözaltına alındığı yönünde işaretler olduğunun altını çizdi.
'Tek yol, tüm İranlıların katıldığı, insan haklarına dayalı diyalogdur'
İran'ın, dünyanın en çok idam gerçekleştiren ülkeleri arasında yer aldığını hatırlatan Türk, 2025'te en az 1500 kişinin idam edildiğinin bildirildiğini ve bunun bir önceki yıla göre yüzde 50'lik artış anlamına geldiğini dile getirdi.
Türk, sözlerini şöyle sürdürdü:
'İranlı yetkililerin, protestolarla bağlantılı olarak gözaltına alınanların idam edilip edilmeyeceği konusunda çelişkili açıklamaları beni derinden endişelendiriyor. Dışişleri Bakanı, idamların söz konusu olmadığını söylerken, üst düzey yargı yetkilileri protestocuları zorunlu idam cezası gerektiren suçlamalarla tehdit etmeye devam ediyor. Bu korkutucu tırmanıştan çıkışın tek yolu, tüm İranlıların katıldığı, insan haklarına dayalı diyalogdur.'
İran yetkililerine 'duruşmasız yargılamalar ve orantısız cezalar dahil acımasız baskılarını' yeniden gözden geçirme ve bunlardan geri adım atma çağrısında bulunan Türk, keyfi olarak gözaltına alınan herkesin derhal serbest bırakılmasını talep etti.
Volker Türk, İranlı yetkililere çağrılarını şöyle sıraladı:
'İdam cezasına tamamen son verilmesini talep ediyorum. Hükümeti internet ve iletişim kesintisine son vermeye ve bunu sistematik bir uygulama olarak kullanmayı bırakmaya çağırıyorum. Hesap verebilirliğin sağlanmasını istiyorum. Geçmişteki insan hakları ihlallerine ilişkin uzun süredir devam eden cezasızlık, İran'da öfke ve gerilimi körüklüyor. Bu nedenle, uluslararası standartlara uygun olarak, tüm insan hakları ihlallerine ilişkin bağımsız soruşturmalar yapılmasını talep ediyorum. Öte yandan yetkilileri, güveni yeniden inşa etmeyi ve toplumsal sözleşmeyi onarmayı içeren reformlar başlatmaya çağırıyorum. Uluslararası toplumu da yaptırımların İran halkının insan hakları üzerindeki etkisini ele almak için acil adımlar atmaya çağırıyorum.'
