BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Sözcüsü Jeremy Laurence, BM Cenevre Ofisi'nin haftalık basın toplantısında, Türk'ün İran'da devam eden protestolara ilişkin açıklamasını paylaştı.
Türk, İran genelinde güvenlik güçlerinin protestoculara yönelik artan şiddeti karşısında dehşete kapıldıklarını belirterek, raporlara göre, yüzlerce kişinin öldürüldüğü ve binlerce kişinin tutuklandığını kaydetti.
Barışçıl göstericilerin öldürülmesinin durdurulması gerektiğini vurgulayan Türk, 'Protestocuların 'terörist' olarak etiketlenerek onlara karşı şiddetin meşrulaştırılması kabul edilemez. İranlı yetkilileri, barışçıl protestoculara karşı her türlü şiddet ve baskıyı derhal durdurma, internet ve telekomünikasyon hizmetlerine tam erişimi yeniden sağlamaya çağırıyoruz.' ifadesini kullandı.
Türk, en son 2022'de olduğu gibi, İran nüfusunun geniş kesimlerinin, ülkelerinin yönetiminde temel değişiklikler talep ederek sokaklara döküldüğüne işaret ederek, İranlı yetkililerin, meşru değişim taleplerini bastırmak için 'acımasız güç' kullanarak tepki verdiğini belirtti.
Bu korkunç şiddet döngüsünün devam edemeyeceği değerlendirmesinde bulunan Türk, şöyle devam etti:
'İran halkının adalet, eşitlik ve hakkaniyet talepleri duyulmalı. Tüm ölümler, protestoculara karşı şiddet ve diğer insan hakları ihlalleri, uluslararası insan hakları norm ve standartlarına uygun olarak soruşturulmalı ve sorumlular hesap vermeli.'
Türk, bazı yargı yetkililerinin, hızlandırılmış yargılama süreçleriyle protestoculara karşı ölüm cezasının kullanılabileceği ihtimaline dikkati çeken kamuoyu açıklamalarının son derece endişe verici olduğuna da değindi.
İranlıların barışçıl şekilde gösteri yapma hakkına sahip olduğunu vurgulayan Türk, '(Protestocuların) Şikayetlerinin dinlenmesi ve ele alınması gerekiyor. Bu, kimse tarafından araçsallaştırılmamalı.' yorumunu yaptı.
İran'daki gösteriler
İran'da 28 Aralık 2025'te, ülkedeki yerel para biriminin döviz karşısındaki yüksek değer kaybı ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın başlattığı protestolar, ülkenin birçok kentine yayıldı.
Gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin resmi açıklama yapılmazken, İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 13 Ocak'ta gösterilerin 16. gününe ilişkin yayımladığı raporda, 133'ü emniyet görevlisi ve biri savcı, 9'u 18 yaşın altında toplam 664 kişinin hayatını kaybettiğini, 10 bin 721 kişinin de gözaltına alındığını belirtmişti.
Protestolarda şiddet olayları ve polis müdahalesinin artmasıyla 9 Ocak'ta ülke genelinde internet kesilmişti.
