Erdoğan, Etiyopya ziyaretinin ardından Türkiye'ye dönüşünde uçakta gazetecilere açıklamalarda bulundu ve soruları yanıtladı.
Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed'in davetine icabeten Addis Ababa'ya yaptıkları günübirlik ziyareti tamamladıklarını belirten Erdoğan, Afrika'nın önde gelen devletlerinden Etiyopya'yı yaklaşık 11 yıl aradan sonra ziyaret etmekten büyük bir memnuniyet duyduğunu dile getirdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Başbakan Ahmed ve Etiyopya makamlarına, göstermiş oldukları sıcak karşılama ve misafirperverlikten dolayı teşekkür etti.
Görüşmelerde, ticaret, yatırımlar, savunma sanayisi, özellikle enerji, ulaşım ve daha birçok konuyu değerlendirdiklerini bildiren Erdoğan, şunları kaydetti:
'1 milyar dolar ticaret hacmi hedefimize ulaşmak için gerekli adımları ele aldık. Türk yatırımlarının artırılması konusundaki fırsatlara değindik. Ekonomi ve enerji alanlarında belgelere imza attık. Biliyorsunuz, Etiyopya, Afrika'daki uçuşlar için önemli bir bağlantı merkezi konumunda. Bu sebeple büyük bir havalimanı projesini ilerletiyorlar. Biz de Türkiye olarak firmalarımızın bu projeye katkı sağlayabileceklerini düşünüyoruz. Etiyopya, Afrika Boynuzu tabir edilen ve stratejik önemi haiz, bölgenin de en büyük ülkesi. Gerek köklü devlet geleneği gerek 130 milyonu bulan nüfusuyla büyük potansiyele sahip. Afrika Teşkilatı başta olmak üzere Birleşmiş Milletler kuruluşlarına ev sahipliği yapan Addis Ababa, Afrika kıtasının diplomasi başkenti olarak adlandırılıyor. Sahra Altı Afrika'daki en eski büyükelçiliğimizin 1926 yılında Addis Ababa'da açılması Cumhuriyetimizin geçmişinde bu kadim şehri, Afrika kıtasıyla ilişkilerimizin kalbine yerleştirdiğini gösteriyor. Ziyaretimizin hemen öncesinde de Afrika Birliği Zirvesi gibi son derece mühim bir toplantıya ev sahipliği yaptılar. Önümüzdeki yıl da Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı yine Addis Ababa'da düzenlenecek. Biz de inşallah kasım ayında yapacağımız bu Taraflar Konferansı'na dair tecrübelerimizi Etiyopyalı kardeşlerimizle paylaşacağız. Dolayısıyla şayet Afrika'daki potansiyeli değerlendirmek istiyorsak, hiç şüphesiz bunun yollarından biri Etiyopya'dan geçmektedir.'
'Birlikte güzel işlere imza attık, inşallah bundan sonra da atacağız'
Ankara Süreci'nden hatırlanacağı üzere Etiyopya ile ortak mesai yapma alışkanlıklarının olduğunu dile getiren Erdoğan, 2024 Aralık ayında kabul edilen Ankara Bildirisi ile Etiyopya ve Somali arasında güvenin pekiştirilmesini sağladıklarını hatırlattı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'Birlikte güzel işlere imza attık, inşallah bundan sonra da atacağız.' sözlerini sarf etti.
Addis Ababa ziyaretini aynı zamanda Afrika kıtasına yönelik ortaklık politikalarının bir tezahürü olarak gördüklerini vurgulayan Erdoğan, 'Bu yaklaşımımızı Afrika Birliği Komisyonu Başkanı Mahmut Ali Yusuf ile de bugün paylaştık. Kendisiyle kıtaya ilişkin konularla, teşkilatın katkısıyla önümüzdeki dönemde tertipleyeceğimiz 4. Türkiye-Afrika Ortaklık Zirve'mize değindik.' ifadesini kullandı.
Ramazan-ı Şerif'in hemen arifesinde Kral Necaşi'nin memleketini ziyaret etmenin ayrıca anlamlı olduğunu aktaran Erdoğan, 'Bu vesileyle Etiyopyalı Müslüman kardeşlerimize tebriklerimizi bizzat iletmekten ayrıca bahtiyarım. Etiyopya ziyaretimizin hayırlı neticelerini en kısa sürede alacağımıza inanıyor, bugünkü temaslarımızın tüm bölgenin barış ve istikrarına katkı sunmasını temenni ediyorum.' diye konuştu.
'Kimsenin bundan şüphesi olmasın'
Cumhurbaşkanı Erdoğan'a, Türkiye'nin Orta Doğu'da olduğu gibi Afrika'da da pek çok ülkenin barış ve bütünlüğü için hem masada hem de sahada yıllardır ciddi bir mücadele verdiği hatırlatılarak 'Türkiye, hem Afrika'da hem Orta Doğu'da bunu tesis edecek güce muktedir midir? Bu mücadelede Türkiye'yi destekleyen başka ülkeler var mı?' sorusu yöneltildi.
'Milletçe tarihimizin hiçbir döneminde bizler sömürgeci olmadık' diyen Erdoğan, Afrika'daki insanları kardeş ve dost olarak gördüklerini söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'Bugün kıtada gözlerin ülkemize çevrilmesinin temelinde işte bu tertemiz sicilimiz vardır. Karşılıklı saygı ve eşit ortaklık, bizim Afrika politikamızın esasıdır, pusulasıdır, değişmez ilkesidir. Biz, Afrika'daki meselelere çıkar odaklı, tarafgir bir gözle bakmadık, bakmıyoruz. Ülkemize yönelik bu bakış açısı bizim insani diplomasimizin, barış diplomasisi adımlarımızın başarısında da etkili. Barışın lafla değil, iradeyle tesis edileceğini biliyor ve ona göre adımlar atıyoruz. Türkiye böylesi bir barış tesis etmeye muktedir midir? Muktedirdir evelallah, kimsenin bundan şüphesi olmasın. Çok şükür yalnız da değiliz. Sözümüz de sesimiz de artık çok daha güçlü.' değerlendirmesinde bulundu.
Bir gazetecinin 'Afrika uzun yıllar ihmal edilmiş bir coğrafyaydı. Sizin döneminizde Afrika'ya elçilikler açıldı, ciddi yatırımlar var, hizmetler var. Sizin bu Afrika politikasındaki hedefiniz nedir?' sorusuna, Cumhurbaşkanı Erdoğan şöyle yanıt verdi:
'Afrika ile ilişkilerimizi geliştirmek, ticaret ve yatırımlar başta olmak üzere her alanda işbirliğimizi ileriye taşımanın gayreti içerisindeyiz. Kıtadaki, büyükelçilik sayımızı biliyorsunuz 44'e çıkardık. İktidarı devraldığımız zaman bu sayı 12 idi. Ankara'da 38 Afrika ülkesinin büyükelçiliği, şu anda faaliyet gösteriyor. Türk yükleniciler, Afrika'da toplam değeri 100 milyar doları bulan 2 binden fazla projeyi üstlenmiş durumda. Kıta genelindeki yatırımlarımızın piyasa değeri 15 milyar doları aştı. 2025 yılında kıtayla dış ticaret hacmimiz yüzde 10 artışla 35 milyar dolara yaklaştı. Türk üniversitelerinde kıtanın farklı köşelerinden on binlerce öğrenci şu anda eğitim alıyor. Türkiye mezunları Afrika'nın birçok ülkesinde siyasetten iş dünyasına, akademiden sivil topluma her alanda aktif görevler üstleniyor.'
(Sürecek)
