Suç örgütü kurmak, örgüt üyesi olmak, kara para aklama, nitelikli dolandırıcılık, vergi kaçakçılığı ve kamu zararına yol açmak gibi ağır suçlamalarla karşı karşıya kalan şüpheliler, paravan şirketler ağı üzerinden devleti ve Merkez Bankası'nı hedef alarak yaklaşık 4 milyar dolar seviyesinde vurgun yaptığı öne sürülüyor. Bu iddia, soruşturma makamlarının elindeki delillere dayandırılıyor ve tutuklamalar zinciri devam ediyor.
Yetkililerin detaylı inceleme ve araştırmalarına göre olay, oldukça karmaşık bir sistem üzerine kurulu: Yurtdışına koloidal altın (yani altın suyu ya da sıvı altın formundaki bileşen) adı altında hayali ihracatlar gerçekleştirilerek devasa bir vurgun düzenlenmiş. Altın rafinerileri, gümrüklerdeki "yeşil hat" uygulaması sayesinde yoğun denetimlerden muaf tutuluyor; bu da işlemlerin kolayca yapılmasına olanak tanıyor. Ancak derinlemesine inceleme ve saha araştırmaları sonucunda bu koloidal altın sevkiyatlarının fiilen yapılmadığı netleşti. Kayıtlara geçirilen altın miktarlarının aslında farklı depolarda, gizli adreslerde saklandığı tespit edildi.
Bu sahte ihracat gösterileriyle yurtdışından getirilen milyarlarca dolarlık fon, Türkiye'de aklandı ve sisteme temiz para olarak sokuldu. İlgili bakanlıkların aylarca süren titiz, koordineli ve gizli çalışmaları sayesinde dosya aydınlığa kavuştu. Ekrem İmamoğlu sürecinden sonra ülkede ortaya çıkarılan en büyük çaplı dolandırıcılık ve kara para aklama vakalarından biri olarak nitelendirilen bu olay, ekonomi çevrelerinde de büyük yankı uyandırdı.
TUTUKLAMALAR DEVAM EDİYOR: EŞ VE AİLE ÜYELERİ DE HEDEFTE
Şirketin kurucusu ve sahibi Özcan Halaç'ın tutuklanmasının ardından dün akşam eşi Zeynep Başak Halaç da gözaltına alınarak tutuklandı. Zeynep Başak Halaç ile aynı operasyon kapsamında yakalanan Halaç'ın halasının evinde yapılan aramalarda yaklaşık 200 kilo altın ele geçirilmişti; bu miktar daha önce medyaya yansımış ve büyük tartışma yaratmıştı. Halanın ifadesi ve bulunan altınların kaynağı da soruşturmanın önemli parçalarından biri haline geldi.
Soruşturma dosyası genişledikçe yeni isimler ekleniyor. Zeynep Başak Halaç'ın yanı sıra Halaç'ın halası, aile fertlerinin şoförleri ve yakın çevresindeki bazı kişiler de gözaltı ve tutuklama kapsamına alındı. "Suç örgütü kurma ve yönetme", "örgüte üye olma", "kamu zararına nitelikli dolandırıcılık" gibi suçlamalarla yürütülen süreç, aile içi bağlantıları da mercek altına alıyor.
ŞİRKETİN GEÇMİŞİ VE OPERASYONUN KÖKENİ
Türkiye'nin en büyük 500 sanayi kuruluşu listesinde uzun yıllardır üst sıralarda yer alan İstanbul Altın Rafinerisi (İAR), 142 milyar liralık dev cirosuyla dikkat çekiyordu. Geçen ekim ayında şirket merkezine ve ilişkili adreslere düzenlenen büyük çaplı operasyonla 20 kişi tutuklanmıştı. Tutuklananlar arasında şirket sahibi Özcan Halaç, Genel Müdür / CEO Ayşen Esen ve diğer üst düzey yöneticiler de bulunuyordu.
O dönemki operasyonda 24 şüpheli hedef alınmış, 20'si tutuklanmıştı. İddialara göre, ithal altınlar Türkiye'de üretilmiş gibi gösterilerek sahte ihracat belgeleri düzenlenmiş, bu yolla devletin ihracat teşviklerinden (yüzde 3'lük döviz desteği) haksız kazanç sağlanmıştı. Toplamda 543 milyon dolar civarında hayali ihracat beyan edildiği, bunun sonucunda devletin yaklaşık 12-13 milyon dolar zarara uğratıldığı belirtiliyordu. Ancak son gelişmelerle dosyanın boyutu çok daha büyüdü ve 4 milyar dolarlık vurgun iddiası ortaya atıldı.
Alınan bilgilere göre, Zeynep Başak Halaç dün akşam tutuklanırken, operasyonun bir parçası olarak halasının evinde yapılan aramada 200 kilo altın bulundu. Bu altınların değeri milyonlarca doları buluyor ve kaynağının ne olduğu soruşturmanın en kritik sorularından biri. Aile, bazı altın stoklarının miras kaldığını savunurken, yetkililer bağlantıları araştırıyor.
Bu skandal, Türkiye'nin altın ve kıymetli maden sektöründeki en büyük yapısal sorunları gözler önüne seriyor. Yeşil hat muafiyeti, paravan şirketler, hayali ihracat ve kara para aklama iddiaları birleşince, sektörde yeni denetim dalgası bekleniyor.
