Orta Doğu’daki çatışmaların son kurbanı petrol üreticileri örgütü OPEC oldu. Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) 60 yılın ardından örgütten ayrılışı, küresel piyasalarda uzun yıllar sürecek bir belirsizliğin fitilini ateşledi.
Perşembe günü 126 doları aşarak son dört yılın en yüksek seviyesini gören petrol fiyatları, BAE ve Suudi Arabistan arasındaki stratejik rekabetin kızışmasıyla birlikte yeni bir fiyat savaşı tehdidiyle karşı karşıya kaldı.
Bundan sonra ne olabilir?
Şu an için Hürmüz Boğazı’ndaki abluka nedeniyle BAE’nin üretim kotalarını hiçe sayarak piyasaya petrol sürme kapasitesi ve Suudi Arabistan’ın buna vereceği yanıt kısıtlı görünse de, savaş sonrası dönemde iki dev üreticinin pazar payı için amansız bir mücadeleye girmesi bekleniyor.
Uzmanlar, Suudi Arabistan’ın kendi otoritesine meydan okuyan bu karara karşı, özellikle Asya pazarında agresif indirimler yaparak ve Avrupa’daki rafineri ürünleri pazarında hakimiyetini pekiştirerek karşılık vereceğini öngörüyor.
2024 yılında örgütün kararıyla üretimini günlük 3 milyon varilin altında tutan BAE’nin, bağımsız hareket etmeye başlamasıyla üretimini 6 milyon varile kadar çıkarma potansiyeli, küresel enerji piyasalarında fiyatların hızla çökmesine neden olabilecek bir risk teşkil ediyor.
Bu looming fiyat savaşı, yüz binlerce iş kaybına ve siyasi istikrarsızlığa yol açan 1980 ve 2014 yıllarındaki petrol krizlerine benzetiliyor. Orta Doğu’daki ihracatın çatışmalar nedeniyle sekteye uğraması, ABD, Brezilya ve Guyana gibi yeni oyuncuların pazar payını artırmasına olanak tanırken; savaş sonrası bölge ekonomilerini onarmak isteyen Körfez ülkelerinin pazar paylarını geri kazanmak için üretimi maksimum seviyeye çıkarma ihtimali, uzun vadede düşük fiyatların kalıcı olabileceğine işaret ediyor.
Örgütün temel prensibi olan "birlik içinde hareket ederek fiyatları dengeleme" kabiliyeti, en stratejik üyelerinden birinin ayrılmasıyla ağır bir yara alırken, kalan üyelerin disiplini sağlayamaması durumunda küresel enerji yönetiminin kontrol edilemez bir sürece girmesinden endişe ediliyor.
