Adalet Bakanı Sayın Akın Gürlek, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonundaki Bakanlığının 2027 yılı bütçesine ilişkin sunumunda, hedeflerinin tahsis edilen kaynakları yargıya duyulan güveni güçlendirmek için kullanmak olduğunu belirtti.
Adaleti insan onurunu koruyan, hak ve özgürlükleri güvence altına alan ve devlet ile millet arasındaki güveni yaşatan temel değerleriyle sunmanın asli görevleri olduğunu vurgulayan Gürlek, bir hukuk devletinin milli iradeden yansıyan gücünün, kurumlarının kapasitesi kadar, vatandaşının o kurumlara duyduğu güvenle ölçüleceğini ifade etti.
Adalet hizmetlerini, kişinin kimliğine, düşüncesine veya makamına bakmaksızın milletin her bir ferdine karşı taşıdıkları ortak sorumluluğun gereği olarak gördüklerini bildiren Gürlek, şunları söyledi:
"Hukuk devleti ilkelerine tavizsiz bağlılığımızın bir göstergesi olarak hiç kimseye hukukun üstünde bir konum tanınamaz. Hiçbir vatandaşımız da hukukun sağladığı güvencelerden mahrum bırakılamaz. Yargı bağımsızlığı, her şart ve koşulda koruduğumuz en önemli değerimizdir. Aynı şekilde devletimizin bölünmez bütünlüğünü, milli birlik ve ulusal güvenlik gereksinimlerini, Anayasa ile kanunların çizdiği hukuki çerçeve içerisinde korumak, kurumsal işleyişin düzenini ve sürekliliğini temin etmek temel görevlerimizden biridir."
Gürlek, son 24 yılda temel mevzuatın yenilendiğini, hak arama imkanlarını, yargı teşkilatının altyapısını ve insan kaynağını geliştirdiklerini dile getirdi.
Hukuk devleti esaslarının vatandaşların vicdanında en güçlü şekilde hissedilmesini sağlamak için gerekli bütün fiziki ve fiili altyapıyı oluşturmaya gayret ettiklerini ifade eden Gürlek, "Anayasal ve yasal reformlarla vesayetçi yapıları tasfiye etmeye, yargı bağımsızlığını ve tarafsızlığını güçlendirmeye yönelik önemli adımlar attık." diye konuştu.
Türkiye'nin demokratik gelişmişlik düzeyine engel olan her türlü antidemokratik müdahalenin kalıntılarını ortadan kaldırdıklarını belirten Gürlek, "Uluslararası operasyonel istihbarat örgütlerinin devlet sistemimizde 40 yılı aşan faaliyetleriyle milli güvenliğimize kasteden bir aparatı olan FETÖ’nün adalet sistemimize kanser hücresi gibi yayılmasının yol açtığı tahribatı gidererek milli iradenin tecellisinin önündeki engelleri yok ettik. Ülkemizin yargı sistemini cuntacı ve darbeci baskılardan kurtararak her türlü gayrimilli sızmaya karşı önlemler aldık." ifadelerini kullandı.
Adaletin zamanında, yerinde ve herkese eşit teminini sağlamaktan başka bir önceliği esas almadıklarını belirten Gürlek, "Devletin temel kurumlarının yapı ve işleyişinde hukukun üstünlüğüne yönelik önemli değişiklikler gerçekleştirdik. Bu dönüşümle demokratik meşruiyeti, sivil yönetim anlayışını ve kurumların hukuk içindeki sorumluluğunu güçlendirmeyi esas aldık." dedi.
"Eski Türkiye'nin izlerini taşıyan bürokratik statükoları tamamen tasfiye ettik." ifadesini kullanan Gürlek, demokratik hukuk devleti ile tam bağımsız özgür millet anlayışını merkeze koyduklarını belirtti.
Gürlek, Yargı Reformu Strateji Belgeleri ile yapılan reformları sistematik hale getirdiklerini, 2025-2029 dönemini kapsayan Türkiye Yüzyılı Yargı Reformu Stratejisi ile de yeni yol haritasının belirlendiğini anımsattı.
Belgede belirlenen hedefler doğrultusunda çalıştıklarını bildiren Gürlek, dava ve soruşturmalardaki gecikmeleri azaltmak, ihtisaslaşma ile teknolojik altyapıyı güçlendirmek ve ihtiyaç duyulan her alanda gelişmeyi tamamlamak için ilgili tüm kurum ve kuruluşlarla çalışmaları sürdürdüklerini söyledi.
"Bu yıl 12 milyon dosya karara bağlanmıştır"
Türkiye Yüzyılı Yargı Reformu Stratejisi'ndeki hedefleri somut düzenlemelere dönüştürdüklerini aktaran Gürlek, Bakanlık olarak idari düzenlemeler ile işleyişe destek verdiklerini ifade etti.
Bu kapsamda Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Bürolarının kurulduğunu, "Alo Adalet 135 Hattı"nın oluşturulduğunu, yeni suç örgütleriyle mücadele adına Bakanlık teşkilatını güçlendirdiklerini belirten Gürlek, "Gazi Meclisimizin takdirleriyle 13. Yargı Paketi'ne yönelik çalışmalarımızda da yargılamaların hızlandırılmasına, ceza adaletinin etkinliğine ve bilişim suçlarıyla mücadeleye öncelik veriyoruz. Amacımız makul sürede ve adil karar verilmesini sağlayacak şartları birlikte güçlendirmektir." diye konuştu.
Gürlek, yargıdaki iş yükünü azaltma adına 2002'den bu yana hakim, savcı ile adalet personeli sayısının ve mahkeme sayılarının artırıldığını bildirdi.
Yargıdaki iş yükünün her yıl arttığına dikkati çeken Gürlek, "Bugün itibarıyla yargıdaki iş yükü azımsanamayacak boyuttadır. Bu yıl içerisinde yargı sistemimizde 12 milyon civarında dosya karara bağlanmıştır." dedi.
Avrupa Konseyi Adaletin Etkinliği Komisyonunun (CEPEJ) son yayımlanan karşılaştırmalı verilerini paylaşan Gürlek, Türkiye ile Avrupa ülkeleri arasındaki yargılama sürelerine ilişkin şu bilgileri paylaştı:
"İdari yargıda ilk derece mahkemelerinin ortalama görülme süresi ülkemizde 171 gün iken Fransa'da 314, Almanya'da 408, İtalya'da 574 gündür. İstinafta ise ülkemizde 111 gün olan bu süre İspanya'da 325, Fransa'da 329, Almanya'da 460 gündür. Çekişmeli hukuk davalarında ortalama görülme süresi ülkemizde 243 gün, Fransa'da 333, İspanya'da 359, İtalya'da 540 gündür. İstinafta ülkemizde 371 gün olan süre, İspanya'da 343, Almanya'da 391, Fransa'da 489, İtalya'da 753 gündür.
Ceza mahkemelerinde ortalama görülme süresi ülkemizde 248 gün, İspanya'da 203, İtalya'da 355 gündür. İstinafta ise ülkemizde 245 gün olan bu süre Hollanda'da 295, Fransa'da 366, İtalya'da 750 gündür. Bu karşılaştırmalar, birçok alanda yargılama sürelerimizin daha kısa olduğunu göstermektedir. Fakat bu gelişmeyi yeterli bulmuyoruz. Yargılamaların daha kısa sürede tamamlanması yönündeki çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz."
"Faili meçhul cinayetlerin üzerine gitmeye kararlıyız"
Suçla mücadelede uzmanlaşmayı ve koordinasyonu güçlendirmek amacıyla Bakanlık bünyesinde Adli Emanet, Doğal Afet ve Kazalar, Faili Meçhul Suçları Araştırma, Kamu Düzeni, Dijital Ortam Güvenliği ve Dezenformasyonla Mücadele, Örgütlü, Narkotik ve Ekonomik Suçlar, Terör Suçları ve Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları daire başkanlıklarının kurulduğunu ayrıca tüm il Cumhuriyet başsavcılıklarında müstakil Terör Suçları Soruşturma Büroları kurulmasına karar verdiklerini, sulh ceza hakimliklerinde de ihtisaslaşmayı sağladıklarını belirten Gürlek, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığıyla geçmiş dosyaların yeni deliller ve kriminal imkanlar ışığında yeniden değerlendirilmesini desteklediklerini kaydetti.
Zamanın geçmesinin mağdur yakınlarının adalet beklentisine karşı sorumluluğu azaltmayacağını vurgulayan Gürlek, "Bir dönem milli irade üzerindeki statükocu güç odaklarının yarattığı sisli ortamda ülkemizin ulusal güvenliğine yönelik toplum mühendisliği içeren karanlık suikastların, şüpheli ölümlerin ve faili meçhul cinayetlerin üzerine kararlılıkla gitmeye yönelik çalışmalarımızı günümüzün teknolojik imkanları ve milletimizin değerlerine olan saygı sorumluluğu ile sürdürmekte kararlıyız." ifadelerini kullandı.
Gürlek, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, Bakanlığının 2027 yılı bütçesine ilişkin sunumunda, son dönemlerde ülke ekonomisini ve vatandaşların birikimlerini hedef alan suç yapılanmalarıyla mücadelede son derece kararlı olduklarını vurguladı.
Bakanlık olarak süreci yakından takip ettiklerini, devletin ilgili kurumlarıyla koordinasyon içinde hareket ettiklerini belirten Gürlek, vatandaşların yılların emeğiyle oluşturduğu tasarruflarını korumayı, sermaye piyasalarına duyulan güvenin temel şartlarından biri olarak gördüklerini söyledi.
Ekonominin can damarlarından olan para piyasalarındaki güven ortamını korumak ve hukuka aykırı kazançların önüne geçmek için bütün imkanları seferber ettiklerine dikkati çeken Gürlek, fon soruşturmaları kapsamında Cumhuriyet başsavcılıklarına intikal eden ihbar ve şikayetler ile ilgili kurumların bildirimleri doğrultusunda para hareketleri, mali bağlantılar ve malvarlığı devirlerinin somut deliller üzerinden incelendiğini anlattı.
Gürlek, hukuka uygun faaliyet gösteren kurumları ve meşru kazanç elde eden yatırımcıları, soruşturma konusu eylemlerden özenle ayırdıklarını ifade ederek, iyi niyetli yatırımcının hakkını korurken piyasaların sağlıklı işleyişini ve güvenilirliğini güçlendirmeyi amaçladıklarını dile getirdi.
Soruşturmalarda malvarlıklarının kaçırılmasını, devredilmesini veya gizlenmesini önlemeye yönelik tedbirler alındığını hatırlatan Gürlek, şu bilgileri verdi:
"Suçtan elde edildiği değerlendirilen kazançların izi sürülmekte, yurt dışına çıkarılan değerlerin geri getirilmesi için hukuki mekanizmalar işletilmektedir. 9 Kasım 2026 itibarıyla soruşturma kapsamında 464 şüpheli bulunmaktadır. 120 kişi tutuklu olup 262 kişi hakkında adli kontrol tedbiri uygulanmıştır. Firari 40 şüpheli hakkında yakalama kararı çıkarılmıştır. Ayrıca 386 gerçek kişi ve 116 tüzel kişinin malvarlıklarına tedbir, banka hesaplarına bloke uygulanmıştır. Yine aynı tarih itibarıyla yaklaşık 31,5 milyar lira değerinde para, taşınmaz ve hisse senedi, TMSF bünyesinde oluşturulan gönüllü iade kapsamında iade edilmiştir."
"Gönüllü iade yapılması hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmaz"
Tasfiye süreci tamamlanan fonlarda vatandaşlara ödemeler yapıldığını, diğer fonlarda da işlemler ilerledikçe ödemelerin sürdürülmesine yönelik çalışmaların devam ettiğini belirten Gürlek, "Ancak açıkça ifade etmek isterim, gönüllü iade yapılması tek başına hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmaz. İadelerin kaynağı, miktarı ve gerçek hak sahiplerine ulaştırılması incelenirken ilgili kişi ve işlemler hakkındaki soruşturmalar da kendi hukuki seyri içerisinde yürütülmektedir." diye konuştu.
Bakan Gürlek, vatandaşın birikiminin sahipsiz olmadığını vurgulayarak, "Bu süreçte yüce Meclisimize ve vatandaşlarımıza tekrar ifade etmek isterim ki hukuk devletinin eli, vatandaşlarımızın cebine uzanan tüm suç odaklarının yakasına sarılmaya muktedirdir. Bu mücadeleyi yürütürken masumiyet karinesini ve hukuki güvenceleri de titizlikle koruyacağız. Yargının yolunu kanun belirler, kararını delil şekillendirir." sözlerini sarf etti.
Vatandaşların sorularını ve haklı beklentilerini önemsediklerine dikkati çeken Gürlek, "Soruşturma ve yargılama süreçlerini sabırla, devletimizin ilgili kurumlarınca yapılan resmi açıklamalar üzerinden takip etmelerini bekliyoruz. Her aşamada şeffaf bilgilendirmeyi sürdüreceğiz. Bu anlayışla ucu nereye giderse gitsin, hukuka aykırı kazançların ve bunlarla bağlantılı sorumlulukların takipçisi olacağız. Milletimizin bize duyduğu güveni korumak, mağduriyetlerin giderilmesi için çalışmak ve adaletin eksiksiz tecellisine sahip çıkmak bizim temel sorumluluğumuzdur." ifadesini kullandı.
Arabuluculuk ve uzlaşma istatistikleri
Gürlek, uyuşmazlıkların kısa sürede çözümü için arabuluculuk ve uzlaştırmayı yaygınlaştırdıklarını belirterek, arabuluculuğun kapsamını iş, ticaret ve tüketici uyuşmazlıklarından kira, komşuluk, kat mülkiyeti, ortaklığın giderilmesi ve tarımsal üretim sözleşmelerine kadar genişlettiklerini hatırlattı.
İhtiyari ve dava şartı arabuluculuk uygulamaları kapsamındaki dosyaların 6 milyon 201 bin 547'sinde anlaşma sağlandığını bildiren Gürlek, "Müzakeresi devam edenler hariç olmak üzere toplam anlaşma oranı yüzde 61'dir. Ayrıca cezada uzlaştırma sistemiyle mağdurun zararının giderilmesini esas aldık. 1 Ocak 2017'den bu zamana 4 milyon 504 bin 388 dosya uzlaştırma kapsamına alınmış, müzakeresi tamamlanan dosyalarda yüzde 83 uzlaşma oranı sağlanmıştır. Ocak 2020'den bu yana seri muhakemede 642 bin 632, basit yargılamada ise 1 milyon 294 bin 772 karar verilmiştir." açıklamasında bulundu.
Gürlek, son 24 yılda adalet hizmetlerinin erişimini kolaylaştıran modern adliye binaları inşa ettiklerini, 2002'de 78 olan müstakil adalet sarayı sayısını 406'ya yükselttiklerini anlattı.
Dijital dönüşümle adalet hizmetlerini daha hızlı ve erişilebilir hale getirdiklerine işaret eden Gürlek, UYAP'ın 65 kurumla 211 farklı entegrasyonunu sağlayarak savcılık ve mahkemelerin ihtiyaç duydukları bilgi ve belgelere saniyeler içinde ulaşmasını mümkün kıldıklarını aktardı.
İcra satışlarını elektronik ortama taşıdıklarını, vatandaşların ve avukatların e-imzayla dava açmasını, dosyalarını ve duruşmalarını uzaktan takip etmesini sağladıklarını belirten Gürlek, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bu köklü altyapının üzerine, tamamen yerli ve milli imkanlarla geliştirdiğimiz UYAP Yapay Zeka Karar Destek Sistemini de ekliyoruz. Bir hakimin önündeki davaya benzer geçmiş kararları araştırması uzun zaman alırken, bu sistem 30 milyondan fazla emsal kararı saniyeler içerisinde tarayarak ilgili içtihatları hakimin önüne getirecektir. Böylece hakim ve savcılarımızın araştırmaya ayırdığı süreyi azaltacağız. Sistemin pilot uygulamasına geçerek güvenli biçimde yaygınlaştırılmasını hedefliyoruz. Ayrıca adli sicil kayıtlarının silinmesinde de yapay zeka destekli sistemi devreye aldık."
294 firarinin iadesi sağlandı
Adalet Bakanı Gürlek, 2002'de 1231 olan noterlik sayısını 2 bin 584'e yükselttiklerini dile getirerek, nöbetçi noterlik uygulamasında bugüne kadar yaklaşık 4 milyon 925 bin 368 işlem gerçekleştirildiğini bildirdi.
Uluslararası adli yardımlaşma ve iade süreçlerini yurt dışındaki adalet müşavirleri ve ilgili devletlerin makamlarıyla koordinasyon içinde yürüttüklerini söyleyen Gürlek, "Suç örgütlerinin sınır aşan faaliyetleriyle mücadelede İçişleri ve Dışişleri bakanlarımızla koordinasyon içerisinde çalışıyoruz. 2026'nın 9 ayında 294 kişinin ülkemize iadesini sağladık. 'Suçlular için kaçacak yer yoktur' anlayışıyla iade taleplerimizi uluslararası sözleşmeler ve hukuki güvenceler çerçevesinde takip ediyoruz." bilgisini paylaştı.
