Orta Doğu’da tırmanan askeri gerilim, küresel enerji arzını ve finans piyasalarını doğrudan vurdu.
Hafta sonu gerçekleşen hava harekatlarının ardından dünyanın en kritik su yollarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması, petrol fiyatlarında son 14 ayın zirvesini beraberinde getirdi.
Brent petrol, erken işlemlerde yüzde 13 değer kazanarak varil başına 82 dolara kadar çıktı.
The Guardian'ın haberine göre, dünya petrol arzının yüzde 30'unun geçtiği Hürmüz Boğazı, Tahran’ın geçişlere izin verilmeyeceği yönündeki uyarıları ve bölgedeki gemi saldırıları sonrası adeta kilitlendi.
Verilere göre Hürmüz Boğazı’ndan yapılan sevkiyat, dünya deniz yoluyla taşınan petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 30’unu oluşturuyor. Aynı zamanda küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin de yüzde 20’si bu dar geçitten geçiyor.
Deniz trafiği izleme siteleri, saldırı korkusu ve sigorta sorunları nedeniyle onlarca tankerin boğazın her iki yakasında beklediğini rapor ediyor.
Dünyanın en büyük konteyner taşımacılık şirketlerinden Maersk, güvenlik gerekçesiyle hem Hürmüz Boğazı hem de Süveyş Kanalı geçişlerini durdurduğunu açıklarken, Uluslararası Denizcilik Örgütü tüm şirketlere bölgeden uzak durma çağrısında bulundu.
Rystad Energy uzmanları, günlük 15 milyon varil ham petrolün pazara ulaşmasının engellendiğine dikkat çekerek, gerilimin hızla düşmemesi durumunda petrol fiyatlarında çok daha sert yukarı yönlü fiyatlamaların kaçınılmaz olduğunu vurguluyor.
ABD cephesinden gelen açıklamalar ise operasyonların hedeflere ulaşılana kadar dört hafta sürebileceğine işaret ederek piyasalardaki "uzun süreli kriz" endişesini tetikliyor.
Hürmüz Boğazı'nın önemi
Basra Körfezi'nin ağzındaki dar bir su yolu olan Hürmüz Boğazı, Orta Doğu'daki petrol ve LNG üretimini Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına bağlıyor.
Basra Körfezi'nin ağzında yer alan dar su yolu Hürmüz Boğazı, Orta Doğu'daki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına bağlıyor.
Dünyadaki günlük petrol tüketiminin yüzde 20'sinin (yaklaşık 20 milyon varil) geçtiği bu stratejik geçit, özellikle Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak, Kuveyt ve İran'ın önemli miktarda petrolünü ve Katar'ın tüm sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatını, uluslararası pazarlara ulaştırıyor.
Buradaki sevkiyatın önemli bölümü Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya ülkelerine gidiyor.
Hürmüz Boğazı’nda, İran'ın bu yöndeki tehditlerine rağmen şu ana kadar herhangi bir kapanma yaşanmadı.
